Adhyaya 160
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 160

Adhyaya 160

Ang kabanatang ito ay isang salaysay na nagbababala sa asal at pananagutan, na nakapaloob sa balangkas ng tīrtha (banal na pook-paglalakbay). Isinalaysay ni Sūta ang pangyayari tungkol sa isang brāhmaṇa na nagngangalang Puṣpa na, sa Camatkārapura, ay nagkaroon ng kaakit-akit na anyo dahil sa konteksto ng ritwal at pagpupugay sa Sūrya (Araw). Tinanong siya ni MĀhī, ang babaeng sangkot, kung ang pagbabagong-anyo ay bunga ng salamangka, tagumpay sa mantra, o biyaya ng mga diyos. Inamin ni Puṣpa ang pagbabagong iyon at ang naunang panlilinlang na may kinalaman kay Maṇibhadra: mali niyang inangkin ang asawa ni Maṇibhadra at nagtayo ng buhay sa saligang huwad. Bagaman nagpatuloy ang tahanan at nagkaroon ng mga anak at salinlahi, sa katandaan ay dumating ang matinding pagsisisi; nakita niya ang bigat ng pāpa (kasalanan) at naghanap ng paraan ng pagwawasto. Nagpasya siyang magtungo sa Hāṭakeśvara-kṣetra upang magsagawa ng paglilinis at pagtubos gaya ng puraścaraṇa at prāyaścitta. Ipinamahagi niya ang yaman sa kanyang mga anak na lalaki, nagtayo ng maringal na gusaling kaugnay ng Araw sa pook na dati niyang pinagkamit ng siddhi, at pormal na nag-anyaya ng mga brāhmaṇa upang isagawa ang cātuścaraṇa—apat na bahagi ng pagbigkas at ritwal—bilang daan sa pag-alis ng kasalanan. Pinagdurugtong ng kabanata ang pag-amin, pagsisisi, at banal na kaayusang ritwal ng kṣetra sa iisang aral.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते रहस्युक्तः स भार्यया । रात्रौ प्रसुप्तः पार्श्वे च पादौ संस्पृश्य तत्क्षणात्

Wika ni Sūta: Nang dumating ang isa pang araw, siya’y kinausap nang palihim ng kanyang asawa. Sa gabi, habang siya’y mahimbing na natutulog, hinipo niya ang kanyang mga paa sa tabi—at sa mismong sandaling iyon ay nagsimula siyang magsalita.

Verse 2

त्वं तावन्मम भर्त्तासि यावज्जीवमसंशयम् । तद्वदस्व विभोऽस्माकं त्वदर्थं स मयोज्झितः

“Ikaw nga ang aking asawa hangga’t ako’y nabubuhay—walang alinlangan. Kaya, O panginoon, sabihin mo kung ano ang dapat gawin para sa atin; alang-alang sa iyo, iniwan ko na siya.”

Verse 3

इन्द्रजालमिदं किं ते किं वा मंत्रप्रसाधनम् । देवानां वा प्रसादोऽयं यत्त्वं चैतादृशः स्थितः

“Ano ito—isang ilusyon na gaya ng mahika ni Indra? O kapangyarihang nakamtan sa pagsasanay ng mantra? O tunay bang biyaya ng mga diyos, kaya ikaw ay nakatindig dito sa gayong pambihirang kalagayan?”

Verse 4

मया त्वं हि तदा ज्ञातः प्रथमेऽपि दिने स्थिते । यदा संभूषिता वस्त्रैस्तथा वस्तुविभूषणैः

“Tunay, nakilala na kita noon pa—sa mismong unang araw na dumating ka—nang ikaw ay nabihisan ng mga kasuotan at sari-saring palamuti.”

Verse 5

यद्यहं तव वार्तां च सर्वां कपटसंभवाम् । कथयामि द्वितीयस्य तत्ते पादौ स्पृशाम्यहम्

“Kung isasalaysay ko sa iyo ang buong pangyayari ng iyong panlilinlang—lahat ng nagmula sa daya—sa sandaling iyon din ay hahawakan ko ang iyong mga paa.”

Verse 6

सूत उवाच । एवमुक्तो विहस्योच्चैः स तदा ब्राह्मणोत्तमाः । तामालिंग्य ततः प्राह वचनं मधुराक्षरम्

Sinabi ni Sūta: “Nang masabihan nang gayon, ang dakilang brāhmaṇa ay tumawa nang malakas; saka niya niyakap siya at nagsalita ng mga salitang banayad at matamis.”

Verse 7

साधु प्रिये त्वया ज्ञातं सर्वं मम विचेष्टितम् । अहं स विप्रः सुभगे मणिभद्रेण यः पुरा

“Mabuti, minamahal—naunawaan mo ang lahat ng aking ginawa. O marikit, ako yaong brāhmaṇa na noong una ay (napasailalim) kay Maṇibhadra…”

Verse 8

विडंबितो मुखं पश्यंस्त्वदीयं चंद्रसन्निभम् । चमत्कारपुरं गत्वा मया चाराधितो रविः । तेन तुष्टेन मे दत्तं तद्रूपं ज्ञानमेव च

“Nang ako’y kutyain, tinitigan ko ang iyong mukhang tulad ng buwan. Nagpunta ako sa Camatkārapura at sumamba kay Ravi, ang Panginoong Araw. Nang siya’y malugod sa akin, ipinagkaloob niya sa akin ang gayong anyo, at pati ang tunay na kaalaman.”

Verse 9

माहिकोवाच । त्वदीयदर्शनेनाहं कामदेववशं गता

Sinabi ni Māhikā: “Sa pagtanaw ko sa iyo, napasailalim ako sa kapangyarihan ni Kāmadeva, ang diyos ng pagnanasa.”

Verse 10

तस्मादाराधयिष्यामि तं गत्वा दिननायकम् । येन ते तादृशं भूयः प्रतुष्टो विदधाति सः

“Kaya ako’y paroroon at sasamba sa Panginoon ng Araw—ang Araw mismo—upang siya’y lubos na malugod at ipagkaloob sa iyo muli ang gayong anyo.”

Verse 11

किं मे चैतेन रूपेण तारुण्येनापि च प्रभो । यत्ते तथाविधं रूपं संभजामि दिवानिशम्

O Panginoon, ano ang silbi sa akin ng kagandahang ito, maging ng kabataan—kung hindi ko man lamang makabahagi at mapagpala ang mismong anyo Mong yaon, araw at gabi?

Verse 12

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा गुटिकां पुष्प समादाय मुखान्ततः । दधार तादृशं रूपं यादृग्दृष्टं पुरा तया

Sinabi ni Sūta: Nang marinig iyon, kumuha siya ng munting butil na tila bulaklak at ipinasok sa bibig; saka niya tinaglay ang mismong anyong nakita niya noon sa kanya.

Verse 13

ततः सा हर्षिता माही पुलकेन समन्विता । तमालिंग्याभजद्गाढं वाक्यमेतदुवाच ह

Pagkaraan, si Māhī ay napuspos ng galak at kinilabutan sa tuwa; niyakap niya siya at mahigpit na kumapit, at saka nagsalita ng ganito.

Verse 14

अद्य मे सफलं जन्म यौवनं रूपमेव च । यत्त्वं हृद्वांछितः कांतः प्रलब्धो मदनोपमः

Ngayong araw, naging ganap ang bunga ng aking pagsilang—pati ang aking kabataan at kagandahan—sapagkat ikaw, ang minamahal na minimithi ng aking puso, ay aking natamo, o sinta, na tulad ni Madana.

Verse 15

एतावंति दिनान्येव न मया कामजं सुखम् । अपि स्वल्पतरं लब्धं कथंचिद्वृद्धसेवया

Sa lahat ng mga araw na ito, hindi ko natamo ang ligayang isinilang ng pag-ibig—kahit katiting man—sa kung paanong paraan, dahil lamang sa paglilingkod sa isang matanda.

Verse 16

भजस्व स्वेच्छया विप्र दासी तेऽहं व्यवस्थिता

O brāhmaṇa, magpakaligaya ka ayon sa iyong nais; narito ako, nakatindig bilang iyong aliping tagapaglingkod.

Verse 17

पुष्प उवाच । प्रविशामि किमंगेषु भवन्तीं किं मिलाम्यहम् । प्रिये चिरेण लब्धासि न जाने कर वाणि किम्

Wika ni Puṣpa: “Papasok ba ako sa iyong mga sangkap, o makikipag-isa ba ako sa iyo? O minamahal, matapos ang mahabang panahon ay natamo kita; hindi ko alam—ano ang dapat kong gawin?”

Verse 19

अथ रात्र्यां व्यतीतायामुदिते सूर्यमण्डले । वक्त्रे तां गुटिकां कृत्वा स पुष्पस्तादृशोऽभवत्

Nang lumipas ang gabi at sumikat ang bilog ng araw, ginawa niya siya na isang munting butil at inilagay sa kanyang bibig; si Puṣpa ay naging gayon (sa nabagong kalagayan).

Verse 20

एवं तस्य स्थितस्यात्र महान्कालो व्यजायत । पुत्राः पौत्रास्तथा जाताः कन्यकाश्च तथैव च

Kaya nito, habang siya’y nanatili roon, lumipas ang mahabang panahon. Ipinanganak ang mga anak na lalaki at mga apo, gayundin ang mga anak na babae.

Verse 21

स वृद्धत्वं यदा प्राप्तो जराविप्लवतां गतः । तदा स चिन्तयामास मया पापं महत्कृतम्

Nang siya’y dumating sa katandaan at nabalot ng pagkaligalig ng pagkalimot dahil sa pagtanda, saka niya pinagmunihan: “Isang malaking kasalanan ang nagawa ko.”

Verse 22

मणिभद्रो वराकोऽसौ मिथ्याचारेण घातितः । तस्य भार्या हृता चैव प्रसूतिं च नियोजिता

Ang kaawa-awang si Maṇibhadra ay pinatay sa pamamagitan ng maling gawain; at ang kanyang asawa ay kinuha, at siya ay pinilit na magkaanak.

Verse 23

हाटकेश्वरजं क्षेत्रं तस्माद्गत्वा करोम्य हम् । पुरश्चरणसंज्ञं च येन शुद्धिः प्रजायते

Kaya't ako ay pupunta sa sagradong rehiyon ng Hāṭakeśvara, at isasagawa ko ang ritwal na kilala bilang puraścaraṇa, kung saan nagmumula ang pagdadalisay.

Verse 24

एवं स निश्चयं कृत्वा पुष्पश्चित्ते निजे तदा । असंख्यं वित्तमादाय चमत्कारपुरंगतः

Matapos makabuo ng matatag na pasya sa kanyang puso, kumuha si Puṣpa ng hindi masusukat na kayamanan at nagtungo sa lungsod na tinatawag na Camatkārapura.

Verse 25

पुत्रेभ्योऽपि यथासंख्यं दत्त्वा चैव पृथक्पृथक् । प्रासादं कारयामास तस्य सूर्यस्य शोभनम्

Matapos ipamahagi sa kanyang mga anak na lalaki ang kani-kanilang bahagi nang hiwalay, ipinagawa niya ang isang maringal na templo-palasyo para sa Araw na iyon.

Verse 26

यस्मिन्सिद्धिं गतः सोऽत्र याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठिते । ततो मध्यममाहूय प्रणिपत्याभिवाद्य च । सोऽब्रवीद्ब्राह्मणानां मे चातुश्चरणमानय

Sa lugar na iyon—na itinalaga ni Yājñavalkya—kung saan siya ay nagtamo ng tagumpay, ipinatawag niya ang pinuno, yumuko at magalang na bumati sa kanya, at sinabi: "Dalhin mo sa akin ang grupo ng mga brāhmaṇa na kilala bilang ‘cātuścaraṇa’."

Verse 27

येनाहमग्रतो भूत्वा प्रायश्चित्तं विशुद्धये । पुरश्चरणसंज्ञं तु प्रार्थयामि यथाविधि

Upang ako, na mauuna sa harap, ay makapagsagawa ng prāyaścitta (pagbabayad-sala) para sa pagdalisay, taimtim kong hinihiling—ayon sa tuntunin—ang ritong tinatawag na puraścaraṇa.

Verse 160

इति स्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखंडे हाट केश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्पस्य पापक्षालनार्थं हाटकेश्वरक्षेत्रगमनपुरश्चरणार्थब्राह्मणामन्त्रणवर्णनंनाम षष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः

Kaya nito, sa Skanda Mahāpurāṇa, sa saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod, sa ikaanim—Nāgara-khaṇḍa—sa Māhātmya ng Hāṭakeśvara-kṣetra, nagtatapos ang ika-isandaan at animnapung kabanata, na pinamagatang: “Salaysay ng pag-anyaya sa mga brāhmaṇa para sa puraścaraṇa at paglalakbay sa Hāṭakeśvara-kṣetra upang mahugasan ang mga kasalanan ni Puṣpa.”

Verse 198

एवमुक्त्वा ततस्तौ च मैथुनाय कृतक्षणौ । प्रवृत्तौ ब्राह्मणश्रेष्ठाः कामदेववशंगतौ

Pagkasabi nito, ang dalawa, nang makita ang sandaling angkop, ay pumasok sa pagsisiping; yaong mga dakilang brāhmaṇa ay napasailalim sa kapangyarihan ni Kāmadeva (pagnanasa).