Adhyaya 131

Verse 1

देव उवाच । एषा रात्रिः समादिष्टा दानवानां सुरेश्वरि । पिशाचानां च भूतानां राक्षसानां विशेषतः

Wika ng Diyos: O Reyna ng mga diyos, ang gabing ito ay itinakda para sa mga Dānava; at lalo na para sa mga Piśāca, Bhūta, at Rākṣasa.

Verse 2

यत्किंचित्क्रियते कर्म तत्र स्नानादिकं शुभम् । तत्सर्वं जायते तेषां पुरा दत्तं स्वयंभुवा

Anumang gawaing isinasagawa sa panahong iyon—kahit ang mga mapalad na gawain na nagsisimula sa pagligo—lahat ng iyon ay nagiging mabisa para sa kanila, sapagkat noong unang panahon ay ipinagkaloob iyon sa kanila ng Sariling-Sinilang (Brahmā).

Verse 3

मर्यादा तैः समं येन देवानां च यदा कृता । अर्हाणां यज्ञभागस्य काश्यपानामथाग्रजाम्

At nang ang isang hangganan/kasunduan ay ginawa kasama nila tungkol sa mga diyos—tungkol sa mga karapat-dapat tumanggap ng bahagi sa yajña, yaong mga pangunahing kabilang sa angkan ni Kāśyapa—

Verse 4

तदर्थं दशसाहस्रा दानवा युद्ध दुर्मदाः । कुंतप्रासकरा भानुं रुंधन्त्युद्गतकार्मुकाः

Dahil sa layuning iyon, sampung libong Dānava—lasing sa digmaan—may dalang sibat at pana, nakataas ang mga busog, at hinaharang ang Araw.

Verse 5

तमुद्दिश्य सहस्रांशुं यज्जलं परिक्षिप्यते । सावित्रेण च मन्त्रेण तेषां तज्जायते फलम्

Anumang tubig na iwisik na nakatuon sa Araw na may sanlibong sinag, kalakip ang mantra ng Sāvitrī, ang bunga ng kabanalan ay napapasa-kanila.

Verse 6

ते हतास्तेन तोयेन वज्रतुल्येन तत्क्षणात् । प्रमुंचंति सहस्रांशुं नित्यमेव सुरेश्वरि

Tinamaan sila ng tubig na iyon—agad na tila kidlat na vajra—at napuksa sa sandali, O Reyna ng mga Deva; at ang Araw na may sanlibong sinag ay laging napapalaya upang magpatuloy.

Verse 7

एतस्मात्कारणात्तोयमस्त्ररूपं क्षिपाम्यहम् । संध्या कालं समुद्दिश्य भानुं संध्यां न पार्वति

Dahil dito, inihahagis ko ang tubig na ito na tila sandata, nakatuon sa oras ng Sandhyā; O Pārvatī, hindi ito pagpupugay kay Sandhyā bilang babae, kundi pag-iingat para sa Araw.

Verse 8

यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदुत्तरतः स्थितः । उदयार्थं रविं यान्तं निरुन्धन्ति च दारुणाः

Anumang ginagawa ng pinakadakila, yaong nasa likuran ay sumusunod sa gayong gawi; at ang mababangis na nilalang ay humahadlang sa Araw habang siya’y patungo sa pagsikat.

Verse 9

तेऽपि संध्याजलैर्देवि निहता ब्राह्मणोत्तमैः । मया च तं विमुञ्चंति मूर्च्छिता निपतन्ति च

O Diyosa, sila man ay napabagsak din ng tubig ng Sandhyā na tangan ng pinakamahuhusay na brāhmaṇa; at sa aking kapangyarihan din, pinalaya nila siya, saka nahimatay at bumagsak.

Verse 10

एतस्मात्कारणाद्देवि सन्ध्ययोरुभयोरपि । अहं चान्ये च विप्रा ये ते नमंति दिवाकरम्

Dahil dito, O Diyosa, sa dalawang Sandhyā (umaga at dapithapon), ako at ang iba pang brāhmaṇa ay yumuyuko at sumasamba sa Tagapaglikha ng Araw—ang Araw na diyos.

Verse 11

तस्मात्त्वं गृहमागच्छ त्यक्त्वेर्ष्यां पर्वतात्मजे । प्रशस्यां त्वां परित्यक्त्वा नान्यास्ति हृदये मम

Kaya bumalik ka na sa tahanan, O anak ng Bundok; talikdan mo ang paninibugho. Kung iiwan kita—na karapat-dapat purihin—wala nang iba sa aking puso.

Verse 12

देव्युवाच । निष्कामो वा सकामो वा संध्यां स्त्रीसंज्ञितामिमाम् । यत्त्वं नमसि देवेश तन्मे दुःखं प्रजायते

Wika ng Diyosa: Maging walang pagnanasa o may pagnanasa, kapag ikaw ay yumuyuko sa Sandhyā na ito na tinatawag na isang babae, O Panginoon ng mga diyos, sumisibol ang dalamhati sa akin.

Verse 13

तस्माद्गङ्गापरित्यागं सन्ध्यायाश्च विशेषतः । यावन्न कुरुषे देव तावत्तुष्टिर्न मे भवेत्

Kaya nga, O Diyos, hangga’t hindi mo itinatakwil si Gaṅgā—at lalo na ang Sandhyā—hanggang doon ay hindi ako masisiyahan.

Verse 14

एवमुक्त्वाऽथ सा देवी विशेषव्रतमास्थिता । अवमन्य महादेवं प्रार्थयानमपि स्वयम्

Pagkasabi niya nang gayon, ang Diyosa ay nagsagawa ng isang natatanging panata; hindi niya pinansin si Mahādeva, kahit Siya mismo ay nagsusumamo sa kanya.

Verse 16

न च साम्ना व्रजेत्तुष्टिं कथंचिदपि पार्वती । मृषेर्ष्यांधारिणी देवी नैतत्स्वल्पं हि कारणम्

At si Pārvatī ay hindi mapasaya ng anumang pag-amo o pakikiusap; ang Diyosa, na may dalang selos kahit walang katwiran, ay inisip na ito’y hindi munting dahilan.

Verse 17

ततो मन्त्रप्रभावं तं विज्ञाय परमेश्वरः । ध्यानं धृत्वा सुसूक्ष्मेण ज्ञानेनाथ स्वयं ततः

Pagkaraan, si Parameśvara, nang maunawaan ang kapangyarihan ng mantrang iyon, ay pumasok sa malalim na pagninilay; at sa napakapinong kaalamang espirituwal, Siya’y kumilos sa Kanyang sariling kalooban.

Verse 18

तमेव मन्त्रं मन्त्रेण न्यासेन च विशेषतः । सम्यगाराधयामास संपूज्यात्मानमात्मना

Sinamba Niya ang mismong mantrang iyon sa pamamagitan ng pagsasanay ng mantra, at lalo na sa nyāsa; wasto Niyang pinasaya at pinalugod ito—pinararangalan ang Sarili sa pamamagitan ng Sarili.

Verse 19

ततः स चिन्तयामास किमेतत्कारणं स्थितम् । विरक्ताऽपि ममोत्कण्ठां येनैषा प्रकरोति न

Pagkaraan ay nagmuni-muni Siya: “Anong sanhi ang umiiral dito, na dahil dito siya—kahit may paglayo sa pagnanasa—ay hindi nagpapaliyab ng pananabik sa aking kalooban?”

Verse 21

तस्मान्नास्ति परः कश्चित्पूज्यपूज्यः स एव च । ऐश्वर्यात्सर्वदेवानामीशानस्तेन निर्मितः

Kaya walang sinumang higit pa; Siya lamang ang pinakamarapat sambahin. Sa Kanyang kapangyarihang maharlika, itinatag si Īśāna bilang Panginoon sa lahat ng mga diyos.

Verse 22

एवं यावत्स ईशानः समाराधयति प्रभुः । तावद्देवी समायाता मन्त्राकृष्टा च यत्र सः

Habang patuloy na sumasamba ang Panginoong Īśāna, dumating ang Devī sa mismong kinaroroonan Niya—hinila ng kapangyarihan ng mantra.

Verse 23

ततः प्रोवाच तं देवं प्रणिपत्यकृतांजलिः । ज्ञातं मया विभो सर्वं न मां त्यज तव प्रियाम्

Pagkaraan, nagsalita siya sa Diyos na iyon, yumukod at nag-anjali: “O Panginoon, nalaman ko na ang lahat. Huwag mo akong iwan—ang iyong minamahal.”

Verse 24

तस्मादागच्छ गच्छावो यत्र त्वं वाञ्छसि प्रभो । क्षम्यतां देव मे सर्वं न कृतं यद्वचस्तव

“Kaya halika—tayo’y pumaroon saanman Mo naisin, O Panginoon. O Diyos, patawarin Mo ako sa lahat, sapagkat hindi ko nagawa ang sinabi Mo.”

Verse 25

ततस्तुष्टो महादेवस्तामालिङ्ग्य शुचिस्मिताम् । इदमूचे विहस्योच्चैर्मेघगम्भीरया गिरा

Pagkaraan, si Mahādeva, nalugod, ay niyakap siya na may dalisay at banayad na ngiti, at nagsalita ng mga salitang ito nang malakas, tumatawa, sa tinig na malalim na gaya ng kulog sa ulap.

Verse 26

यैषा त्वयाऽत्मभूतोत्था निर्मिता परमा तनुः । एतां या कामिनी काचित्पूजयिष्यति भक्तितः । अनेनैव विधानेन तस्या भर्ता भविष्यति

“Ang katawang pinakamataas na ito, na sumibol mula sa Iyong sariling pagkadiwa at hinubog Mo—sinumang babae na sumamba rito nang may debosyon, ayon sa paraang ito rin, ay magkakamit ng asawa.”

Verse 27

तृतीयायां विशेषेण यावत्संवत्सरं शुभे । सा लभिष्यति सत्कान्तं पुत्रदं सर्वकामदम्

“Lalo na sa Tṛtīyā (ikatlong araw ng buwan), sa loob ng isang buong taon, O mapalad—makakamit niya ang marangal na asawa, tagapagkaloob ng mga anak na lalaki, at tagatupad ng lahat ng hangarin.”

Verse 28

तथैतां मामकीं मूर्तिमीशानाख्यां च ये नराः । तेषां दुष्टापि या कान्ता सौम्या चैव भविष्यति

“Gayundin, ang mga lalaking sumasamba sa anyo Ko na tinatawag na Īśānā—kahit masungit ang kanilang minamahal, tiyak na siya’y magiging maamo at marikit sa asal.”

Verse 29

ये पुनः कन्यकाहेतोः पूजयिष्यंति भक्तितः । यां कन्यां मनसि स्थाप्य तां लभिष्यन्त्यसंशयम्

“At yaong mga, na nagnanais ng isang dalaga bilang mapapangasawa, ay sumasamba nang may debosyon—iniukit sa isip ang dalagang ninanais—tiyak na makakamit siya, walang pag-aalinlangan.”

Verse 30

निष्कामाश्चापि ये मर्त्या पूजयिष्यंति सर्वदा । ते यास्यंति परां सिद्धिं जरामरणवर्जिताम्

“At ang mga mortal na laging sumasamba nang walang pagkamakasarili ay makaaabot sa kataas-taasang siddhi—lampas sa pagtanda at kamatayan.”

Verse 31

एवमुक्त्वा महादेवो वृषमारोप्य तां प्रियाम् । स्वयमारुह्य पश्चाच्च कैलासं पर्वतं गतः

Pagkasabi nito, iniluklok ni Mahādeva ang Kaniyang minamahal sa ibabaw ng banal na toro; saka Siya rin ay sumakay at nagtungo sa Bundok Kailāsa.

Verse 32

नारद उवाच तस्मात्तव सुतेयं या तामाराधयतु द्रुतम् । पञ्चपिण्डमया गौरीं यावत्संवत्सरं शुभाम्

Wika ni Nārada: Kaya nga, ang iyong anak na babae ay agad na maghandog ng pagsamba kay Gaurī na yaon. Sambahin niya sa loob ng isang buong taon ang mapalad na Gaurī na hinubog mula sa limang banal na piṇḍa.

Verse 33

तृतीयायां विशेषेण ततः प्राप्स्यति सत्पतिम् । मुखप्रेक्षमतिप्रीतं रूपादिभिर्गुणैर्युतम्

Pagkaraan, lalo na sa araw ng Tṛtīyā (ikatlong tithi), makakamtan niya ang isang karapat-dapat na asawa—na ang mukha’y nakalulugod sa tumitingin, at puspos ng kagandahan at iba pang mga kabutihan.

Verse 34

शांडिल्युवाच । एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठो नारदः प्रययौ ततः । तीर्थयात्रां प्रति प्रीत्या मम मात्रा विसर्जितः

Sinabi ni Śāṇḍilya: Pagkasabi nito, ang pinakadakilang pantas na si Nārada ay umalis. Inihatid siya ng aking ina nang may pag-ibig, at siya’y tumungo sa paglalakbay-dambana sa mga banal na tīrtha.

Verse 35

मयापि च तदादेशात्कौमार्येपि च संस्थया । पूजया वत्सरं यावत्पूजिता पतिकाम्यया

At ako man, ayon sa tagubiling iyon—bagaman nasa pagkadalaga pa at may wastong pagtalima—ay nagsagawa ng pūjā at sumamba kay (Gaurī) sa loob ng isang buong taon, sa pagnanais na magkaanak ng asawa.

Verse 36

तृतीयायां विशेषेण मार्गमासादितः शुभे । नैवेद्यैर्विविधैर्दानैर्गंधमाल्यानुलेपनैः

Lalo na sa Tṛtīyā, simula sa mapalad na buwang Mārga (Mārgaśīrṣa), isinagawa ang pagsamba sa pamamagitan ng sari-saring naivedya (handog na pagkain), mga gawa ng pag-aalay (dāna), mga pabango, mga kuwintas ng bulaklak, at mga pamahid na mabango.

Verse 37

तत्प्रभावादयं प्राप्तो जैमिनिर्नाम सद्द्विजः । कात्यायनि यथा दृष्टस्त्वया किं कीर्तितैः परैः

Sa bisa ng gayong pagtalima, dumating ang marangal na brāhmaṇa na nagngangalang Jaimini. O Kātyāyanī, yamang ikaw mismo ang nakakita—ano pa ang pangangailangan sa salaysay ng iba?

Verse 38

तस्मात्त्वमपि कल्याणि पूजयैनां समाहिता । संप्राप्स्यसि सुसौभाग्यं मैत्रेय्या सदृशं शुभे

Kaya nga, O mapalad na ginang, ikaw man—na may kapanatagan at buong pagtuon—ay dapat sumamba sa Diyosa na ito. O mabuti, matatamo mo ang dakilang biyaya sa pag-aasawa, na tulad ng kay Maitreyyā.

Verse 39

त्वया न पूजिता चेयं कौमार्ये वर्तमानया । यावत्संवत्सरं गौरी तृतीयायां न चाधिकम्

Sapagkat ikaw, noong ikaw ay nasa pagkadalaga pa, ay hindi sumamba sa Gaurī na ito sa Tṛtīyā sa loob ng isang buong taon—at hindi rin gumawa nang higit pa roon—

Verse 40

सापत्न्यं तेन संजातं सौभाग्येपि निरर्गले । यथोक्तविधिना देवी सत्यमेतन्मयोदितम्

Mula roon ay sumibol ang kalagayang may kasamang ibang asawa (sāpatnya), bagaman ang iyong kapalarang pangmag-asawa ay hindi naman nahadlangan. O ginang na tila Diyosa, ito ang tunay na sinabi ko, ayon sa itinakdang paraan.

Verse 41

सूत उवाच । श्रुत्वा कात्यायनी सर्वं शांडिल्या यत्प्रकीर्तितम् । ततः प्रणम्य तां पृष्ट्वा स्वमेव भवनं ययौ

Sinabi ni Sūta: Nang marinig ni Kātyāyanī ang lahat ng ipinaliwanag ni Śāṇḍilyā, siya’y yumukod at nagbigay-galang, nagtanong pa, at saka bumalik sa sarili niyang tahanan.

Verse 42

मार्गशीर्षेऽथ संप्राप्ते तृतीयादिवसे सिते । तां देवीं पूजयामास वर्षं यावकृतक्षणा

Pagdating ng buwan ng Mārgaśīrṣa—sa ikatlong araw ng maliwanag na kalahati—sinimulan niya ang pagsamba sa Diyosa at ipinagpatuloy ito sa loob ng isang buong taon, ayon sa takdang oras ng panata.

Verse 43

गौरिणीर्भोजयामास मृष्टान्नैर्भोजनै रसैः । तैलक्षारपरित्यक्तैर्गन्धैः कुंकुमपूर्वकैः

Pinakain niya ang mga babaeng sumasamba kay Gaurī ng pinong pagkain, masustansiyang mga handa, at malalasang lutuin; at gumamit ng mga pabangong walang langis at alkalina, na sinimulan sa pag-aalay ng kuṅkuma.

Verse 44

ततस्तु वत्सरे पूर्णे याज्ञवल्क्यस्तदन्तिकम् । गत्वा प्रोवाच किं कष्टं त्वं करोषि शुचिस्मिते

Nang matapos ang isang taon, lumapit si Yājñavalkya sa kanya at nagsabi: “O ikaw na may dalisay na ngiti, anong paghihirap na pagsasadhana ang iyong isinasagawa?”

Verse 45

मया कांतेन रक्तेन कामदेन सदैव तु । तस्मादागच्छ गच्छाव स्वमेव भवनं शुभे

“Ako—ang iyong minamahal—na laging nakaugnay sa iyo at nagbibigay ng iyong mga ninanais—ay narito. Kaya halika; umuwi tayo sa sarili nating tahanan, O mapalad.”

Verse 46

एवमुक्त्वा तु तां हृष्टां गृहीत्वा दक्षिणे करे । जगाम भवनं पश्चात्पुलकांकितगात्रजाम्

Pagkasabi nito, hinawakan niya ang kanang kamay ng babae—na nagagalak—at saka nagtungo sa bahay; ang katawan niya’y kinilabutan sa tuwa, tumindig ang balahibo.

Verse 47

ततः परं तया सार्धं वर्तते हर्षिताननः । मैत्रेय्या सहितो यद्वदविशेषेण सर्वदा

Pagkaraan, namuhay siya kasama niya, laging masaya ang mukha; palagi niya siyang tinrato nang walang pagtatangi, gaya ng pakikitungo niya kay Maitreyyā.

Verse 48

ततः संजनयामास तस्यां पुत्रं गुणान्वितम् । कात्यायनाभिधानं च यज्ञ विद्याविचक्षणम्

Pagkaraan, nagkaanak sila ng isang anak na lalaki na may mga kabutihang-loob, na tinawag na Kātyāyana, bihasa at matalas sa kaalaman ng mga handog-yajña ayon sa Veda.

Verse 49

पुत्रो वररुचिर्यस्य बभूव गुणसागरः । सर्वज्ञः सर्वकृत्येषु वेदवेदांगपारगः

Ang anak niya ay si Vararuci—isang dagat ng mga kabutihan—marunong sa lahat ng tungkulin, at ganap na bihasa sa mga Veda at sa mga Vedāṅga.

Verse 50

स्थापितोऽत्र शुभे क्षेत्रे येन विद्यार्थिनां कृते । समाराध्य विशेषेण चतुर्थ्यां शुक्लवासरे

Dito, sa mapalad na banal na pook na ito, itinatag niya (ang diyos) lalo na para sa mga mag-aaral; matapos sumamba nang may natatanging debosyon sa araw ng Caturthī sa maliwanag na kalahati ng buwan.

Verse 51

महागणपतिर्भक्त्या सर्वविद्याप्रदायकः । यस्तस्य पुरतो विप्राः शांतिपाठविधानतः

Si Mahāgaṇapati, kapag sinamba nang may debosyon, ay nagkakaloob ng lahat ng sangay ng kaalaman; at sa Kanyang harapan, ang mga brāhmaṇa, ayon sa itinakdang ritwal, ay bumibigkas ng śānti-pāṭha, mga pagbigkas para sa kapayapaan.

Verse 52

गृह्णाति पुष्पमालां यः पठेच्छक्त्या द्विजोत्तमाः । वेदांतकृत्स विप्रः स्यात्सदा जन्मनिजन्मनि

O pinakamainam sa mga dwija, sinumang humawak ng kuwintas ng bulaklak at bumigkas ng mga papuring ito nang buong sigasig at kakayahan, siya’y magiging brāhmaṇa na ganap sa Vedānta, sa bawat kapanganakan.

Verse 53

अशक्त्या चाथ पाठस्य यो गृह्णाति धनेन च । स विशेषाद्भवेद्विप्रो वेदवेदांगपारगः

At kung ang isang tao’y hindi makapagbigkas dahil sa kakulangan ng kakayahan, ngunit isinasagawa ito sa pamamagitan ng pag-aalay ng salapi o suporta, siya man—lalo na—ay nagiging brāhmaṇa na bihasa sa mga Veda at Vedāṅga.

Verse 54

विदुषां स गृहे जन्म याज्ञिकानां सदा लभेत् । न कदाचित्तु मूर्खार्णां निन्दितानां कथञ्चन

Siya’y laging magkakamit ng kapanganakan sa mga tahanan ng marurunong at ng mga laging nakatuon sa yajña; at kailanman, sa anumang panahon, ay hindi isisilang sa hanay ng mangmang at mga karapat-dapat sisihin.

Verse 131

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्य ईशानोत्पत्तिपंचपिंडिकागौरीमाहात्म्य वररुचिस्थापितगणपतिमाहात्म्यवर्णनं नामैकत्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

Sa ganito, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod, sa ikaanim na bahagi—Nāgara-khaṇḍa—nagtatapos ang ika-131 kabanata na pinamagatang: “Ang salaysay ng kadakilaan ng Hāṭakeśvara-kṣetra; ang kadakilaan ni Pañcapiṇḍikā-Gaurī na sumibol mula kay Īśāna; at ang pagsasalaysay ng kadakilaan ni Gaṇapati na itinatag ni Vararuci.”