Adhyaya 130
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 130

Adhyaya 130

Sa Kabanata 130, nagtanong ang mga Ṛṣi kay Sūta tungkol sa kalagayang pampamilya ni Yājñavalkya: binanggit ang dalawang asawa niyang sina Maitreyī at Kātyāyanī, at ipinakilala ang dalawang tīrtha/kunda na ang pagligo ay sinasabing nagdudulot ng mabubuting bunga at pagpapala. Pagkaraan, tumuon ang salaysay sa saptnī-duḥkha ni Kātyāyanī—pighating dulot ng tunggalian ng mga maybahay—nang makita niyang higit na nakatuon si Yājñavalkya kay Maitreyī. Inilarawan ang kanyang dalamhati sa asal: pag-iwas sa pagligo, pagkain, at pagtawa. Naghahanap ng lunas, itinuring niya si Śāṇḍilī na huwaran ng pagkakasundo sa mag-asawa at humingi ng lihim na upadeśa upang mahubog ang pag-ibig at paggalang ng asawa. Isinalaysay ni Śāṇḍilī ang kanyang pinagmulan sa Kurukṣetra at ang payo ni Nārada: sa Hāṭakeśvara-kṣetra, kaugnay si Devī Gaurī ng pagsamba sa pañcapinḍa, na dapat isagawa nang may matatag na śraddhā sa loob ng isang taon, lalo na sa pagtalima tuwing tṛtīyā. Isinama rin ang paliwanag na teolohikal sa pag-uusap ng Devī at Deva tungkol sa Gaṅgā sa ulo ni Śiva—bilang kosmikong at etikal na dahilan para sa pagpapanatili ng daigdig: ulan, pagsasaka, yajña, at balanse ng sansinukob. Sa gayon, pinagsasama ng kabanata ang aral sa lipunan, panatang-ritwal, at pangangatwirang kosmolohikal sa isang pagtuturo na nakasentro sa tīrtha.

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । याज्ञवल्क्यसुतः सूत यस्त्वया परिकीर्तितः । कतमा तस्य माताभूत्सर्वं नो ब्रूहि विस्तरात्

Wika ng mga rishi: “O Sūta, ang anak ni Yājñavalkya na iyong nabanggit—sino ang kanyang ina? Isalaysay mo sa amin ang lahat nang masinsinan.”

Verse 2

सूत उवाच । तस्य भार्याद्वयं श्रेष्ठमासीत्सर्वगुणान्वितम् । एका गुणवती तस्य मैत्रेयीति प्रकीर्तिता

Wika ni Sūta: “Mayroon siyang dalawang napakahusay na asawa, puspos ng lahat ng kabutihan. Ang isa, na kilala sa kagandahang-asal, ay tanyag sa pangalang Maitreyī.”

Verse 3

ज्येष्ठा चान्याथ कल्याणी ख्याता कात्यायनीति च । यस्याः कात्यायनः पुत्रो वेदार्थानां प्रजल्पकः

At ang isa pa, ang nakatatanda at mapalad, ay bantog sa pangalang Kātyāyanī—na ang anak na si Kātyāyana ay mahusay magsalita at nagpapaliwanag ng mga kahulugan ng mga Veda.

Verse 4

ताभ्यां कुण्डद्वयं तत्र संतिष्ठति सुशोभनम् । यत्र स्नाता नरा यांति लोकांस्तांश्च महोदयान्

Mula sa dalawang iyon, naroon ang isang maringal na pares ng sagradong lawa (kuṇḍa). Ang sinumang maligo roon ay makararaos sa mga daigdig na hitik sa dakilang kasaganaan at mataas na pag-angat.

Verse 5

कात्यायन्याश्च तीर्थस्य शांडिल्यास्तीर्थमुत्तमम् । पतिव्रतात्वयुक्तायास्तथान्यत्तत्र संस्थितम्

At naroon ang tīrtha ni Kātyāyanī, at ang kataas-taasang tīrtha ni Śāṇḍilyā; gayundin, may isa pang banal na pook na itinatag para sa babaeng may dharma ng tapat na pag-aalay sa asawa (pativratā).

Verse 6

यत्र कात्यायनी प्राप्ता शांडिल्या प्रतिबोधिता । वैराग्यं परमं प्राप्ता सपत्नीदुःखदुःखिता

Sa pook na iyon dumating si Kātyāyanī at tinuruan ni Śāṇḍilyā. Dahil sa dalamhating dulot ng karibal na asawa, natamo niya ang pinakamataas na vairāgya, ang ganap na paglayo sa pagkapit.

Verse 8

तत्र या कुरुते स्नानं तृतीयायां समाहिता । नारी मार्गसिते पक्षे सा सौभाग्यवती भवेत् । अथ दौर्भाग्यसंपन्ना काणा वृद्धाऽथ वामना । अभीष्टा जायते सा च तत्प्रभावाद्द्विजोत्तमाः

O pinakadakila sa mga dvija! Ang babaeng may taimtim na pag-iisip na maligo roon sa ikatlong araw ng buwan (tṛtīyā) sa maliwanag na kalahati ng Mārgaśīrṣa ay magiging mapalad at pagpapalain ng ginhawa sa pag-aasawa at sa buhay sa daigdig. Kahit siya’y nabibigatan ng kamalasan—bulag sa isang mata, matanda, o pandak—sa bisa ng banal na pook na iyon, siya’y nagiging ayon sa ninanais.

Verse 9

ऋषय ऊचुः । कीदृक्सपत्निजं दुःखं कात्यायन्या उपस्थितम् । उपदेशः कथं लब्धः शांडिल्याः सूत कीदृशः

Sinabi ng mga rishi: “Anong uri ng dalamhating dulot ng karibal na asawa (sapatnī) ang dumating kay Kātyāyanī? At ang tagubilin ni Śāṇḍilyā—o Sūta—paano ito natamo, at ano ang anyo nito?”

Verse 10

कात्यायन्या समाचक्ष्व कौतुकं नो व्यवस्थितम् । सामान्यो भविता नैष उपदेशस्तयेरितः

“Ipaliwanag mo sa amin ang bagay tungkol kay Kātyāyanī; matatag ang aming pagnanais na malaman. Ang tagubiling binigkas niya ay hindi pangkaraniwan, kundi tunay na mahalaga.”

Verse 11

सूत उवाच । मैत्रेय्या सह संसक्तं याज्ञवल्क्यं विलोक्य सा । कात्यायनी सुदुःखार्ता संजाता चेर्ष्यया ततः

Sinabi ni Sūta: Nang makita ni Kātyāyanī si Yājñavalkya na malapit na nakaugnay kay Maitreyī, siya’y nabalot ng matinding dalamhati; at pagkaraan, sumibol sa kanya ang paninibugho (īrṣyā).

Verse 12

सा न स्नाति न भुंक्ते च न हास्यं कुरुते क्वचित् । केवलं बाष्पपूर्णाक्षी निःश्वासाढ्या बभूव ह

Hindi siya naligo, hindi rin kumain, at kailanma’y hindi tumawa. Ang kanyang mga mata’y pawang luha, at siya’y nabibigatan ng sunod-sunod na buntong-hininga.

Verse 13

ततः कदाचिदेवाथ फलार्थं निर्गता बहिः । अपश्यच्छांडिलीनाम पतिपार्श्वे व्यवस्थिताम्

Pagkaraan, minsan, nang siya’y lumabas upang maghanap ng mga bunga, nakita niya ang isang babaeng nagngangalang Śāṇḍilī na nakatayo sa tabi ng kanyang asawa.

Verse 14

कृतांजलिपुटां साध्वी विनयावनता स्थिताम् । सोऽपि तस्या मुखासक्तः सानुरागः प्रसन्नदृक्

Siya—ang banal at marangal na babae—ay nakatayo na magkasalikop ang mga kamay sa añjali, nakayuko sa kababaang-loob. At siya nama’y tumitig sa kanyang mukha nang may pag-ibig at paglalambing, masaya ang tingin.

Verse 15

गुणदोषोद्भवां वार्तामापृच्छ्याकथयत्तथा । सा च तौ दंपती दृष्ट्वा संहृष्टावितरेतरम्

Pagkatapos magtanong, nakipag-usap siya sa kanya tungkol sa mga bagay na nagmumula sa kabutihan at pagkukulang. At siya, nang makita ang mag-asawang iyon na nagagalak sa isa’t isa, napansin ang kanilang tuwang magkatugon.

Verse 16

चित्ते स्वे चिंतयामास सुधन्येयं तपस्विनी । यस्याः पतिर्मुखासक्तो गुणदोषप्रजल्पकः । सानुरागश्च सुस्निग्धो नान्यां नारीं बिभर्त्ति च

Sa puso niya’y nagmuni-muni siya: “Tunay na mapalad ang babaeng tapasvinī na ito; ang kanyang asawa’y nakatuon sa kanyang mukha, nakikipag-usap tungkol sa kabutihan at pagkukulang; mapagmahal at ubod-lambing, at hindi nagtatangan ng ibang babae.”

Verse 17

एवं संचित्य सा साध्वी भूयोभूयो द्विजोत्तमाः । जगाम स्वाश्रमं पश्चान्निंद्यमाना स्वकं वपुः

Sa pag-iisip nang gayon nang paulit-ulit, O pinakamahusay sa mga dvija, ang banal na babae ay bumalik sa kanyang sariling ashram, habang sinisisi ang sarili niyang kalagayan.

Verse 18

ततः कदाचिदेकांते स्थितां तां शांडिलीं द्विजाः । बहिर्गते भर्तरि च तस्याः कार्येण केनचित्

Pagkaraan, minsan, O mga brāhmaṇa, nang si Śāṇḍilī ay nananatili sa pag-iisa at ang kanyang asawa ay lumabas dahil sa isang gawain, noon ay sumapit ang pagkakataong lapitan siya.

Verse 19

कात्यायनी समागम्य ततः पप्रच्छ सादरम् । वद कल्याणि मे कंचिदुपदेशं महोदयम्

Pagkatapos ay lumapit si Kātyāyanī at magalang na nagtanong: “O mapalad na ginang, ipahayag mo sa akin ang isang aral na nagdudulot ng dakilang pag-angat.”

Verse 20

मुखप्रेक्षः सदा भर्त्ता येन स्त्रीणां प्रजायते । नापमानं करोत्येव दुरुक्तवचनैः क्वचित्

Ang asawang laging mapagmalasakit at mahinahong tumitingin sa mukha, dahil dito’y nagiging mahal sa mga babae; at kailanman ay hindi siya nanghihiya sa kanila sa pamamagitan ng mararahas at masasamang salita.

Verse 21

नान्यां संगच्छते नारीं चित्तेनापि कथंचन । अहं भर्तुः कृतैर्दुःखैरतीव परिपीडिता । सपत्नीजैर्विशेषेण तस्मान्मे त्वं प्रकीर्तय

Hindi siya nakikipag-isa sa ibang babae, ni sa isip man ay hindi. Ngunit ako’y labis na pinahihirapan ng mga dalamhating dulot ng aking asawa, lalo na dahil sa mga karibal na asawa; kaya, O iginagalang, ipahayag mo sa akin ang lunas.

Verse 22

यथा ते वशगो भर्त्ता संजातः कामदः सदा । मनसापि न संदध्यान्नारीमेष कथंचन

Upang ang iyong asawa’y mapasailalim sa iyong kalooban, laging tagatupad ng iyong mga hangarin; at upang hindi man lamang sa isip ay lumihis siya tungo sa ibang babae sa anumang paraan.

Verse 23

शांडिल्युवाच । शृणु साध्वि प्रवक्ष्यामि तवाहं गुह्यमुत्तमम् । यथा ममाभवद्वश्यो मुखप्रेक्षस्तथा पतिः

Wika ni Śāṇḍilya: Makinig ka, O babaeng marangal; sasabihin ko sa iyo ang pinakadakilang lihim. Sa bisa nito, ang aking asawa ay naging masunurin at laging tumitingin sa aking mukha nang may paglingap; gayon din, ang iyong asawa ay maaaring maging tulad nito.

Verse 24

मम तातः कुरुक्षेत्रे शांडिल्यो मुनिसत्तमः । वानप्रस्थाश्रमेऽतिष्ठत्पूर्वे वयसि संस्थितः

Ang aking ama—si Śāṇḍilya, ang pinakadakila sa mga muni—ay nanirahan sa Kurukṣetra sa āśrama ng vānaprastha, matapos pumasok sa naunang yugto ng disiplinadong pag-urong sa buhay-mundo.

Verse 25

तत्रैकाहं समुत्पन्ना कन्या तस्य महात्मनः । वृद्धिं गता क्रमेणाथ तस्मिन्नेव तपोवने

Doon ako isinilang bilang anak na babae ng dakilang kaluluwang iyon; at sa paglipas ng panahon, unti-unti akong lumaki roon mismo sa gubat ng tapasya.

Verse 26

करोमि तत्र शुश्रूषां होमकाले यथोचिताम् । नीवारादीनि धान्यानि नित्यं चैवानयाम्यहम्

Doon, nagsagawa ako ng nararapat na paglilingkod sa oras ng homa (handog sa apoy); at araw-araw ay nagdadala ako ng mga butil gaya ng nīvāra, ang ligaw na bigas, at iba pa.

Verse 27

कस्यचित्त्वथ कालस्य नारदो मुनिसत्तमः । आश्रमे मम तातस्य सुश्रांतः समुपागतः

Pagkaraan, sa isang pagkakataon, dumating si Nārada—ang pinakadakila sa mga muni—sa āśrama ng aking ama, pagod sa paglalakbay.

Verse 28

तातादेशात्ततस्तत्र मया स विश्रमः कृतः । पादशौचादिभिः कृत्यैः स्नानाद्यैश्च तथापरैः

Pagkaraan, ayon sa utos ng aking ama, inayos ko ang kanyang pamamahinga roon—tinupad ang mga tungkulin gaya ng paghuhugas ng paa, paghahanda ng paliligo, at iba pang paglilingkod na tulad nito.

Verse 29

ततो भुक्तावसानेऽथ निविष्टः मुखसंस्थित । मम मात्रा परिपृष्टो विनयाद्वरवर्णिनि

Pagkatapos ng pagkain, siya’y naupo na nakaharap sa kanila. Ang aking ina, sa magalang na pag-uugali, ay nagtanong sa kanya—O marikit na ginang.

Verse 30

एकेयं कन्यकास्माकं जाते वयसि संस्थिते । संजाता मुनिशार्दूल प्राणेभ्योऽपि गरीयसी

Iisa lamang ang aming anak na babae; ngayong siya’y dumating na sa wastong gulang, siya’y naging—O tigre sa mga pantas—mas mahal pa sa amin kaysa sa sariling hininga ng buhay.

Verse 31

तदस्याः कीर्तय क्षिप्रं सुखोपायं सुखोदयम् । व्रतं वा नियमं वा त्वं होमं वा मन्त्रमेव वा

Kaya’t ipahayag mo agad sa amin ang isang madaling paraan na magbubunga ng mapalad na kaligayahan para sa kanya—maging ito man ay isang vrata (panatang banal), niyama (disiplina), homa (handog sa apoy), o mantra.

Verse 32

येन चीर्णेन भर्त्ता स्यात्सुसौम्यः सद्गुणान्वितः । प्रियंवदो मुखप्रेक्षः परनारीपराङ्मुखः

Sa pagsasagawa ng gayong pagtalima, nawa’y makamtan niya ang asawang lalaki na maamo at kagandahan ang anyo, puspos ng kabutihan—matamis magsalita, kaaya-ayang pagmasdan, at tumatalikod sa asawa ng iba.

Verse 33

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स मुनिस्तदनंतरम् । चिरं ध्यात्वा वचः प्राह प्रसन्नवदनस्ततः

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang pantas na muni ay sumunod na nagmuni-muni nang matagal, saka nagsalita na may mukhang payapa at mapagpala.

Verse 34

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे पञ्चपिंडा व्यवस्थिता । गौरी गौर्या स्वयं तत्र स्थापिता परमेश्वरी

Sa banal na kṣetra ng Hāṭakeśvara, limang piṇḍa ang naitatag; doon, ang Kataas-taasang Diyosa—si Gaurī—ay itinanghal at inialay mismo ni Gaurī.

Verse 35

तामेषा वत्सरं यावच्छ्रद्धया परया युता । सदा पूजयतु प्रीत्या तृतीयायां विशेषतः

Nawa’y sambahin ng dalagang ito ang Mahal na Ina sa loob ng isang buong taon, taglay ang sukdulang pananampalataya—palagi nang may pag-ibig, at lalo na sa tṛtīyā, ang ikatlong araw ng buwan.

Verse 36

ततो वर्षांतमासाद्य संप्राप्स्यति यथोचितम् । भर्त्तारं नात्र संदेहो यादृग्रूपं यथोचितम्

Pagdating ng katapusan ng taon, makakamtan niya ang asawang nararapat—angkop sa anyo at dangal; dito’y walang pag-aalinlangan.

Verse 37

तत्र पूर्वं गता गौरी परित्यज्य महेश्वरम् । गंगेर्ष्यया महाभागे ज्ञात्वा क्षेत्रं सुसिद्धिदम्

Noong una, nagtungo roon si Gaurī, iniwan si Maheśvara; dahil sa paninibugho kay Gaṅgā, O mapalad, natanto niya na ang kṣetra na iyon ay nagbibigay ng dakilang mga siddhi at ganap na pagtatamo.

Verse 38

ततः सा चिंतयामास कां देवीं पूजयाम्यहम् । सौभाग्यार्थं यतोऽन्या मां पूजयंति सुरस्त्रियः

Pagkaraan, nagmuni siya: “Aling Diyosa ang sasambahin ko para sa mapalad na biyaya ng pag-aasawa—gayong ang iba pang mga babaeng makalangit ay sumasamba rin sa akin?”

Verse 39

तस्मादहं प्रभक्त्याढ्या स्वयमात्मानमेव च । आत्मनैव कृतोत्साहा पूजयिष्यामि सिद्धये

Kaya nga, puspos ng debosyon, sasambahin ko ang aking Sarili—ako rin ang magpapasigla sa aking loob—upang makamit ang ganap na tagumpay.

Verse 40

ततः प्राणाग्निहोत्रोत्थैर्मंत्रैराथर्वणैः शुभैः । मृत्पिंडान्पंच संयोज्य ह्येकस्थाने समाहिता

Pagkatapos, sa pamamagitan ng mapalad na mga mantrang Atharvan na sumibol mula sa ritwal ng prāṇāgnihotra, ang Diyosa na lubos na nakapirmi sa loob ay pinag-isa ang limang tipak ng luwad at tinipon sa iisang dako.

Verse 41

पृथ्वीमपश्च तेजश्च वायुमाकाशमेव च । तेषु संयोजयामास मृत्पिंडेषु निधाय सा

Pagkaraan, inilagay niya roon ang lupa, tubig, apoy, hangin, at maging ang kalawakan (eter); at sa paglalagak nito sa mga tipak ng luwad, pinag-isa niya ang limang sangkap.

Verse 42

महद्भूतानि चैतानि पञ्च देवी यतव्रता । ततः संपूजयामास पुष्पधूपानुलेपनैः

Ang limang ito ang mga dakilang sangkap; at ang Diyosa, matatag sa kanyang panata, ay saka sumamba nang ganap sa pamamagitan ng mga bulaklak, insenso, at mababangong pahid.

Verse 43

अथ तां तत्र विज्ञाय तपःस्थां गिरजां भवः । तन्मंत्राकृष्टचित्तश्च सत्वरं समुपागतः

Pagkaraan, si Bhava (Śiva), nang makilala si Girijā roon na nananatili sa mahigpit na pag-aayuno at pagninilay, at ang kanyang isip ay nahila ng mga mantra niya, ay dagling dumating sa pook na iyon.

Verse 44

प्रोवाच च प्रहृष्टात्मा कस्मात्त्वमिह चागता । मां मुक्त्वा दोषनिर्मुक्तं मुखप्रेक्षं सदा रतम्

Masaya ang kanyang kalooban at sinabi niya: “Bakit ka naparito, iniwan mo ako—na walang kapintasan—na laging nalulugod sa pagtanaw sa iyong mukha?”

Verse 45

तस्मादागच्छ कैलासं वृषारूढा मया सह । अथवा कारणं ब्रूहि यदि दोषोऽस्ति मे क्वचित्

“Kaya’t sumama ka sa akin patungong Kailāsa, nakasakay sa toro; o kung hindi, sabihin mo ang dahilan—kung may anumang pagkukulang sa akin saanman.”

Verse 46

देव्युवाच । त्वं मूर्ध्ना जाह्नवीं धत्से मूर्तां पदजलात्मिकाम् । तस्मान्नाहं गमिष्यामि मंदिरं ते कथंचन

Wika ng Diyosa: “Sa iyong ulo ay pasan mo si Jāhnavī (Gaṅgā), na nagkatawang-tubig na umagos mula sa mga paa ng Panginoon. Kaya hindi ako tutungo sa iyong tahanan—sa anumang paraan.”

Verse 47

यावन्न त्यजसि व्यक्तं मम सापत्न्यतां गताम् । तथा नित्यं प्रणामं त्वं करोषि वृषभध्वज

“Hangga’t hindi mo malinaw na iniiwan ang bagay na naging aking kaagaw, at hangga’t araw-araw kang nag-aalay ng pagpupugay, O Panginoong may watawat ng toro…”

Verse 48

प्रत्यक्षमपि मे नित्यं संध्यायाश्च न लज्जसे । तस्मादेतत्परित्यज्य कर्म लज्जाकरं परम्

Kahit sa aking harapan araw-araw, at kahit sa oras ng pagsamba sa dapithapon (sandhyā), hindi ka man lamang nahihiya. Kaya talikuran mo ang gawaing ito—isang gawang lubhang nagdudulot ng kahihiyan.

Verse 49

आकारयसि मां देव तत्स्याद्यदि मतं मम । अन्यथाहं न यास्यामि तव हर्म्ये कथंचन । एतच्छ्रुत्वा यदिष्टं ते कुरुष्व वृषभध्वज

O Diyos, kung nanaig ang aking pananaw, ipag-utos mo iyon. Kung hindi, hindi ako tutungo sa iyong palasyo sa anumang paraan. Pagkarinig nito, gawin mo ang nakalulugod sa iyo, O Panginoong may watawat ng toro (Vṛṣabhadhvaja).

Verse 50

देव उवाच नाहं सौख्येन तां गंगां धारयामि सुरेश्वरि

Wika ng Deva: “O reyna ng mga diyos (Sureśvarī), hindi ko nadadala ang Gaṅgā na iyon nang magaan o may kaginhawahan.”

Verse 51

भगीरथेन भूपेन प्रार्थितो ज्ञाति कारणात् । दिव्यं वर्षसहस्रं तु तपस्तप्त्वा सुदारुणम्

Dahil sa pagsusumamo ni Haring Bhagīratha alang-alang sa kanyang mga ninuno, nagsagawa siya ng mabagsik na pag-aayuno at pagninilay (tapas) sa loob ng isang libong taong makalangit.

Verse 52

येन नो याति पातालं गंगा स्वर्गपरिच्युता । तस्मात्त्वं देव मद्वाक्यात्स्वमूर्ध्ना वह जाह्नवीम्

Upang ang Gaṅgā—na bumagsak mula sa langit—ay hindi sumuong sa Pātāla, kaya, O Deva, sa aking pakiusap, pasanin mo si Jāhnavī sa sarili mong ulo.

Verse 53

मया तस्य प्रतिज्ञातं धारयिष्याम्यसंशयम् । आकाशाज्जाह्नवीवेगं पतंतं धरणीतले

Nangako ako sa kanya: “Walang alinlangan, aking papasanin ito”—ang rumaragasang lakas ni Jāhnavī (Gaṅgā) na bumabagsak mula sa langit tungo sa ibabaw ng daigdig.

Verse 54

नो चेद्व्रजेत पातालं यदत्र विषयेस्थिम् । ततोऽहं संप्रवक्ष्यामि तदिहैकमनाः शृणु

Kung hindi ito bumaba sa Pātāla at hindi nanatili sa saklaw na ito, ipaliliwanag ko—makinig ka rito nang may iisang-tutok na isip.

Verse 55

एषा गंगा वरारोहे मम मूर्ध्नो विनिर्गता । हिमवंतं नगं भित्त्वा द्विधा जाता ततः परम्

“Ang Gaṅgā na ito, O marikit ang balakang, ay lumitaw mula sa aking ulo; pagkaraan, biniyak niya ang bundok na Himavat at naging dalawang agos.”

Verse 56

ततः सिंध्वभिधाना सा पश्चिमं सागरं गता । शतानि नव संगृह्य नदीनां परमेश्वरि

“Pagkaraan, ang isang agos na tinawag na Sindhu ay nagtungo sa kanlurang karagatan, tinipon ang siyam na raang ilog, O kataas-taasang Diyosa.”

Verse 57

तथा गंगाभिधाना च सैव प्राक्सागरं गता । तावतीश्च समादाय नदीः पर्वतनन्दिनि

“Gayundin, ang isa pang agos na tinawag na Gaṅgā ay nagtungo sa silangang karagatan, kinuha ang gayon ding dami ng mga ilog, O anak ng bundok.”

Verse 58

एवमष्टादशैतानि नदीनां पर्वतात्मजे । शतानि सागरे यांति तेन नित्यं स तिष्ठति

Gayon nga, O isinilang sa bundok, ang labingwalong daang ilog na ito ay dumadaloy tungo sa karagatan; kaya ang karagatan ay laging nananatiling puspos.

Verse 59

सततं शोष्यमाणोऽपि वाडवेन दिवानिशम् । समुद्रसलिलं मेघाः समादाय ततः परम्

Bagaman walang tigil na pinatutuyo araw at gabi ng apoy sa ilalim ng dagat (Vāḍava), sinisipsip ng mga ulap ang tubig ng karagatan, at pagkaraan…

Verse 60

मर्त्यलोके प्रवर्षंति ततः सस्यं प्रजायते । सस्येन जीवते लोकः प्रभवन्ति मखास्तथा । मखांशेन सुराः सर्वे तृप्तिं यांति ततः परम्

Sa daigdig ng mga mortal, bumubuhos ang ulan; mula sa ulan, sumisibol ang mga pananim. Sa pananim nabubuhay ang sanlibutan, at mula roon ay umuusbong din ang mga paghahandog na yajña. Sa bahagi nila sa yajña, ang lahat ng mga deva ay nagkakamit ng kasiyahan pagkaraan.

Verse 61

एतस्मात्कारणान्मूर्ध्नि देवि गंगां दधाम्यहम् । न स्नेहात्कामतो नैव जगद्येन प्रवर्तते

Dahil sa dahilang ito, O Diyosa, aking pinapasan si Gaṅgā sa aking ulo—hindi dahil sa paglalambing o pagnanasa, kundi sapagkat sa pamamagitan niya nagpapatuloy ang takbo ng daigdig.

Verse 62

अथवा सन्त्यजाम्येनां यदि मूर्ध्नः कथंचन । तद्दूरं वेगतो भित्त्वा पृथ्वीं याति रसातलम्

O kung sakaling pakawalan ko siya mula sa aking ulo, siya’y sa napakalakas na bugso ay babasag at tatarak nang malalim sa lupa, at lulubog hanggang Rasātala.

Verse 63

ततः शोषं व्रजेदाशु समुद्रः सरितां पतिः । और्वेण पीयमानोऽत्र ततो वृष्टिर्न जायते । वृष्ट्यभावाज्जगन्नाशः सत्यमेतन्मयोदितम्

Pagkaraan nito, ang karagatan—panginoon ng mga ilog—ay agad na matutuyo, sapagkat iinumin dito ng apoy na Auruva; at pagkatapos ay hindi na sisibol ang ulan. Sa kawalan ng ulan dumarating ang pagkapahamak ng daigdig—ito ang tunay kong ipinahahayag.

Verse 64

एवं गंगाकृते प्रोक्तं मया तव सुरेश्वरि । शृणु सन्ध्याकृतेऽन्यच्च येन तां प्रणमाम्यहम्

Ganyan, O Sureswari, Reyna ng mga diyos, ipinaliwanag ko na sa iyo ang dahilan tungkol kay Gaṅgā. Ngayon pakinggan mo rin ang isa pang dahilan na may kaugnayan kay Sandhyā, na dahil dito ako’y yumuyuko at sumasamba sa kanya.