Adhyaya 127
Hiniling ng mga Ṛṣi kay Sūta ang ganap na salaysay tungkol kay Karnotpalā, ang babaeng nagsagawa ng tapas matapos marating ang isang banal na pook-tubig na kaugnay ng mga yapak ni Gaurī. Isinalaysay ni Sūta na si Girijā (Gaurī), nalugod sa debosyon at tapas ni Karnotpalā, ay nagpakita at inanyayahan siyang magsabi ng hiling. Ipinahayag ni Karnotpalā ang dalamhati ng kanilang angkan: ang kanyang ama ay bumagsak mula sa karangyaan ng pagkahari at namumuhay sa lungkot at pagtalikod sa mundo; siya nama’y tumanda na ngunit hindi pa naipapakasal. Nakiusap siya ng isang pambihirang kaguwapuhang asawa at ng pagbabalik ng kabataan, upang muling sumaya ang kanyang ama. Itinakda ng Diyosa ang tiyak na panahon ng ritwal: sa buwan ng Māgha, sa tṛtīyā na tumapat sa Sabado, sa ilalim ng nakṣatra na kaugnay ni Vāsudeva, maligo siya sa banal na tubig habang nagmumuni sa ganda at kabataan; at sinumang babae na maligo sa araw na iyon ay magkakamit ng katulad na biyaya. Pagsapit ng takdang oras, lumusong si Karnotpalā sa tubig sa hatinggabi at pag-ahon ay nagkaroon ng katawang tila makalangit at kabataang anyo, ikinamangha ng lahat. Dumating si Kāma (Manobhava) sa udyok ni Gaurī upang hingin siya bilang asawa at ipinaliwanag ang magiging pangalan niyang “Prīti,” sapagkat siya’y dumating na may pag-ibig. Hiniling ni Karnotpalā na pormal na lumapit si Kāma sa kanyang ama; nauna siyang umuwi, ibinalita ang pagbabalik-kabataan bilang bunga ng tapas at biyaya ni Gaurī, at humingi ng pag-aasawa. Pagkaraan, pormal na nanligaw si Kāma; ibinigay ng ama ang anak na babae na may apoy bilang saksi at may mga Brahmin na naroon. Siya’y nakilala bilang Prīti, at ang tīrtha ay sumikat sa kanyang pangalan. Sa phalaśruti: ang pagligo sa buong buwan ng Māgha ay may bungang tulad ng sa Prayāga; sa mga susunod na kapanganakan, nagiging kaaya-aya ang anyo at may kakayahan, at hindi nagdurusa sa pagkakahiwalay sa mga kamag-anak.
Shlokas
Verse 1
ऋषय ऊचुः । या सा कर्णोत्पलानाम त्वयास्माकं प्रकीर्तिता । किञ्चिज्जलाश्रयं प्राप्य तपस्तपति संस्थिता । तस्याः सर्वं समाचक्ष्व यथा तपसि सा स्थिता
Wika ng mga rishi: “Ang babaeng nagngangalang Kārṇotpalā na iyong isinalaysay sa amin—nang marating niya ang isang kanlungang nasa tabi ng tubig, siya’y nanatiling nakatuon sa tapas at nagsagawa ng matinding pagninilay at pagtitika. Isalaysay mo ang lahat tungkol sa kanya: paano siya nanatiling matatag sa tapas.”
Verse 2
सूत उवाच । गौरीपादकृतस्थाना श्रद्धया परया युता । तावत्तुष्टिं गता देवी गिरिजा शंकरप्रिया
Sinabi ni Sūta: Nakatatag siya sa pook na pinabanal ng pagdampi ng mga paa ni Gaurī, at puspos ng pinakamataas na śraddhā; kaya ang Diyosa na si Girijā, minamahal ni Śaṅkara, ay nalugod.
Verse 3
ततः प्रोवाच ते पुत्रि तुष्टाहं वांछितं वद । येन यच्छाम्यसंदिग्धं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्
Pagkaraan ay sinabi ng Diyosa sa kanya: “Anak, ako’y nalugod—sabihin mo ang iyong ninanais. Sa kahilingang iyon, ipagkakaloob ko nang walang pag-aalinlangan, kahit ito’y lubhang mahirap makamtan.”
Verse 4
कर्णोत्पलोवाच । मम पत्युः कृते देवि मम तातः सुदुःखितः । राज्याद्भ्रष्टः सुखाच्चापि कुटुंबेन विवर्जितः
Sinabi ni Kārṇotpalā: “O Diyosa, dahil sa aking asawa, ang aking ama ay labis na nagdurusa—naalis sa kaharian at sa ligaya, at nahiwalay pa sa kanyang pamilya.”
Verse 5
ततश्चैव तपस्तेपे वैराग्यं परमं गतः । अहं वार्द्धक्यमापन्ना कौमार्येऽपि च संस्थिता
Pagkaraan, nagsagawa siya ng matinding pag-aayuno at umabot sa sukdulang pagwawalang-kapit. Ngunit ako, bagama’t dalaga pa, ay napasapit na sa katandaan.
Verse 6
तस्माद्भवतु मे भर्त्ता कश्चिद्रूपोत्कटः स्मृतः । सर्वेषां देवमर्त्यानां त्वत्प्रसादात्सुरेश्वरि
Kaya nga, O Maharlikang Diyosa, sa iyong biyaya nawa’y makamtan ko ang isang asawa na bantog sa pambihirang kagandahan, hihigit sa lahat ng diyos at tao.
Verse 7
तथा स्यात्परमं रूपं तारुण्यं त्वत्प्रसादतः । यथास्य जायते सौख्यं तापसस्यापि मे पितुः
At sa iyong biyaya, nawa’y makamtan ko rin ang sukdulang kagandahan at kabataan, upang sumibol ang ligaya para sa aking ama, kahit siya’y isang asetiko.
Verse 8
देव्युवाच । माघमासतृतीयायां शनैश्चरदिने शुभे । नक्षत्रे वसुदैवत्ये रूपं ध्यात्वाथ यौवनम्
Wika ng Diyosa: “Sa ikatlong tithi ng buwang Māgha, sa mapalad na araw ng Sabado, sa ilalim ng nakṣatra na pinamumunuan ng mga Vasu—magnilay sa kagandahan at kabataan.”
Verse 9
त्वया स्नानं प्रकर्तव्यं सुपुण्येऽत्र जलाशये । ततो दिव्य वपुर्भूत्वा यौवनेन समन्विता । भविष्यसि न संदेहः सत्यमेतन्मयोदितम्
“Dapat kang magsagawa ng banal na paliligo (snāna) sa lubhang mapagpala at marangal na imbakan ng tubig na ito. Pagkaraan, magkakaroon ka ng makalangit na katawan at pagkalooban ng kabataan—walang alinlangan. Ito ang katotohanang aking sinabi.”
Verse 10
अन्यापि या महाभागे नारी स्नानं करिष्यति । तस्मिन्नहनि साप्येवं रूपयुक्ता भविष्यति
O pinagpala, sinumang ibang babae na maliligo sa araw ding iyon ay magkakamit din ng gayong kagandahan at anyong marikit.
Verse 11
सूत उवाच । एवमुक्त्वाथ सा देवी गता चादर्शनं ततः । सापि चान्वेषयामास तृतीयां शनिना सह
Wika ni Sūta: Pagkasabi niya nang gayon, ang Diyosa ay naglaho sa paningin. At siya (Karṇotpalā) ay nagsimulang maghanap at maghintay sa ikatlong tithi, kasama ang Sabado, ayon sa itinakda.
Verse 12
वसुदेवात्मकेनैव नक्षत्रेण प्रयत्नतः । ध्यायमाना च तां देवीं सर्वकामप्रदायिनीम्
Sa masidhing pagsisikap, sa ilalim ng mapalad na bituing tinatawag na Vasudevātmaka, siya’y nagmuni-muni sa Diyosang yaon—ang Tagapagkaloob ng lahat ng minimithi.
Verse 13
ततः कतिपयाहस्य जाता सा योगसंयुता । तृतीया या यथोक्ता च तया देव्या पुरा द्विजाः
Pagkaraan ng ilang araw, siya’y napuspos ng kapangyarihang yogiko. At ang “ikatlong tithi” na yaon—gaya ng naunang sinabi—ay ipinahayag noong unang panahon ng Diyosa sa mga dvija, ang mga dalawang-ulit na isinilang.
Verse 14
ततः सा रूपसौभाग्यं यौवनं वांछितं पतिम् । ध्यायमाना जले तस्मिन्नर्द्धरात्रे विवेश च
Pagkaraan, habang nagmumuni-muni at ninanais ang kagandahan, magandang kapalaran, kabataan, at ang asawang minimithi, siya’y lumusong sa tubig na iyon sa hatinggabi.
Verse 15
ततो दिव्यवपुर्भूत्वा यौवनेन समन्विता । निष्क्रांता सलिलात्तस्माज्जनविस्मयकारिणी
Pagkaraan, nag-anyong banal at maningning, puspos ng kabataan, at lumitaw siya mula sa tubig na yaon—na ikinamangha ng lahat ng nakakita.
Verse 16
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो गौरीवाक्यप्रबोधितः । तदर्थं भगवान्कामः पत्न्यर्थं प्रीतिसंयुतः । अब्रवीच्च महाभागे कामोहं स्वयमागतः
Noon din, dumating ang Panginoon ng Pag-ibig, si Kāma, na nagising sa mga salita ni Gaurī. Dumating siya para sa layuning iyon—maghanap ng asawa, puspos ng pagsinta—at nagsabi: “O mapalad, ako si Kāma, ako mismo ang dumating.”
Verse 17
पार्वत्यादेशिता भार्या तस्मान्मे भव मा चिरम्
“Itinalaga ka ni Pārvatī bilang aking asawa; kaya maging akin ka—huwag nang magtagal.”
Verse 18
यस्मात्प्रीत्या समायातस्तवांतिकमहं शुभे । तस्मात्प्रीतिरिति ख्याता मम भार्या भविष्यसि
“Sapagkat lumapit ako sa iyo dahil sa pag-ibig, O mapalad; kaya tatawagin kang ‘Prīti’, at ikaw ay magiging aking asawa.”
Verse 19
कर्णोत्पलोवाच । यद्येवं स्मर मत्तातं तं गत्वा प्रार्थय स्वयम् । स्वच्छंदा स्याद्यतः कन्या न कथंचित्प्रवर्तिता
Wika ni Karṇotpalā: “Kung gayon, O Smara, ikaw mismo ang pumaroon at humiling sa aking ama. Sapagkat ang isang dalaga ay dapat malaya sa pagpili at hindi dapat pilitin sa anumang paraan.”
Verse 20
य एष दृश्यते रम्यः प्रासादो नाति दूरतः । अस्यांते तिष्ठतेऽस्माकं तातस्तपसि संस्थितः
Ang marikit na palasyong nakikita mo, hindi kalayuan—sa dulo nito nananatili ang aking ama, matatag na nakalagay sa mahigpit na pag-aayuno at pagninilay (tapas).
Verse 21
अत्राहं पूर्वतो गत्वा तस्य तिष्ठामि चांतिके । भवानागत्य पश्चाच्च प्रार्थयिष्यति मां ततः
Mauuna ako at tatayo sa tabi niya rito. Pagkaraan, maaari kang dumating at saka magsumamo sa akin (sa kanyang harapan).
Verse 22
बाढमित्येव कामोक्ते गता सा तत्समीपतः । प्रणिपत्य ततः प्राह दिष्ट्या तात मया पुनः
Nang magsalita nang gayon si Kāma, lumapit siya sa kanya. Yumukod at nagpatirapa, saka nagsabi, “Sa biyaya ng kapalaran, mahal kong ama, muli kitang nakatagpo.”
Verse 23
संप्राप्तं यौवनं कांतं समाराध्य हरप्रियाम् । तस्मात्कुरु विवाहं मे हृत्स्थं सुखमवाप्नुहि
Minamahal, dumating na sa akin ang kaakit-akit na kabataan. Matapat kong sinamba si Gaurī, ang minamahal ni Hara; kaya ayusin mo ang aking kasal, at kamtin mo ang ligayang nananahan sa iyong puso.
Verse 24
मदर्थे प्रेषितो भर्त्ता तया देव्याऽतिसुन्दरः । पुष्प चापः स्वयं प्राप्तः सोऽपि तात तवांतिकम्
Para sa akin, isinugo ng Diyosa ang isang Panginoong labis na marilag. Si Puṣpacāpa (Kāma) mismo ay kusang dumating dito, ama, sa iyong harapan.
Verse 25
अथ तां स समालोक्य स्वां सुतां यौवनान्विताम् । हर्षेण महता युक्तां कांतयुक्तां विशेषतः । अब्रवीदद्य मे पुत्रि संजातं तपसः फलम्
Pagkaraan, nang makita niya ang sarili niyang anak na dalaga na nasa kasariwaan ng kabataan—punô ng dakilang galak at lalo pang nagniningning sa kagandahan—wika niya: “Ngayong araw, anak kong babae, nagbunga na ang aking mga pag-aayuno at pagninilay.”
Verse 26
जीवितस्य च कल्याणि यत्वं प्राप्ता नवं वयः । भर्तारं च तथाभीष्टं देव्या दत्तं मनोभवम्
“At, O mapalad at mapagpala, yamang ang iyong buhay ay sumapit sa panibagong kasariwaan ng kabataan, natamo mo rin ang ninanais na asawa—si Manobhava (Kāma)—na ipinagkaloob ng Diyosa.”
Verse 27
एतस्मिन्नंतरे कामस्तस्यांतिकमुपाद्रवत् । अब्रवीद्देहि मे भूप स्वां कन्यां चारुहासिनीम्
Sa sandaling iyon, sumugod si Kāma sa kanyang harapan at nagsabi: “O hari, ipagkaloob mo sa akin ang sarili mong anak na dalaga, siya na may marikit na ngiti.”
Verse 28
अस्या अर्थेऽहमादिष्टः स्वयं गौर्या नृपोत्तम । कामदेव इति ख्यातस्त्रैलोक्यं येन मोहितम्
“Para sa kanya, ako’y inutusan mismo ni Gaurī, O pinakadakilang hari. Ako’y kilala bilang Kāmadeva—yaong umaakit at bumibighani sa tatlong daigdig.”
Verse 29
ततस्तामर्पयामास तां कन्यां स महीपतिः । कृत्वाग्निं साक्षिणं वाक्याद्ब्राह्मणानां द्विजोत्तमाः
Pagkaraan, ibinigay ng panginoon ng lupa ang dalaga sa kanya. Ayon sa payo ng mga pinunong brāhmaṇa, itinatag nila si Agni, ang Banal na Apoy, bilang saksi ng ritwal.
Verse 30
सा चास्य चाभवत्प्रीतिस्थानं यस्मात्सुलोचना । रतेरनंतरा तस्मात्प्रीतिनामाऽभवच्छुभा
Sapagkat ang dalagang may magagandang mata ay naging tahanan ng kanyang pag-ibig, at kasunod lamang ni Rati, kaya siya’y mapalad na nakilala sa pangalang “Prīti.”
Verse 31
एवं तया तपस्तप्तं तस्मात्तत्र जलाशये । तन्नाम्ना ख्यातिमायातं समस्तेऽत्र महीतले
Kaya roon, sa banal na imbakan ng tubig, isinagawa niya ang matinding pag-aayuno at pagsasadhana; kaya ang jalāśaya roon ay sumikat sa buong daigdig sa mismong pangalan niya.
Verse 32
सकलं माघमासं च या स्त्री स्नानं समाचरेत् । पुमान्वा प्रातरुत्थाय स प्रयागफलं लभेत्
Sinumang babae na magsagawa ng banal na pagligo sa buong buwan ng Māgha—at gayundin sinumang lalaki na bumangon nang maaga at maligo—ay tatamo ng kapantay na bunga ng kabutihang nakukuha sa Prayāga.
Verse 33
रूपवाञ्जायते दक्षः सदा जन्मनि जन्मनि । न वियोगमवाप्नोति कदात्रिद्बांधवैः सह
Siya’y isisilang na may kagandahan at kakayahan, sa bawat buhay at bawat kapanganakan; at kailanman ay hindi siya daranas ng pagkakahiwalay sa kanyang mga kamag-anak.
Verse 127
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कर्णोत्पलातीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम सप्तविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-127 kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Karṇotpalā Tīrtha,” sa Māhātmya ng Banal na Rehiyon ng Hāṭakeśvara, sa ikaanim na bahagi ng Nāgara-khaṇḍa ng kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa, sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod.