Adhyaya 125

Verse 1

।सूत उवाच । ततः कर्णोत्पलातीर्थं विख्यातं चास्ति शोभनम् । यत्र स्नातो नरः सम्यङ्न वियोगमवाप्नुयात्

Wika ni Sūta: Pagkaraan nito ay naroon ang bantog at marilag na Karṇotpalā Tīrtha. Ang sinumang maligo roon nang wasto ayon sa dharma ay hindi mahuhulog sa pagkalayo o paghihiwalay sa minamahal at sa mapalad na kasaganaan.

Verse 2

कथंचिदपि चेष्टेन धनेनालिजनेन च । पराक्रमेण धर्मेण कलत्रेण विशेषतः

Sa anumang paraan ng pagsisikap, sa yaman, sa mga kamag-anak at mga kakampi, sa kagitingan, sa dharma, at lalo na sa asawa—

Verse 3

सत्यसंध इति ख्यातः पुरासीत्पृथिवीपतिः । इक्ष्वाकुकुलसंभूतः सर्वरूपगुणैर्युतः

Noong unang panahon ay may isang haring namuno sa daigdig na tanyag sa pangalang Satyasaṃdha. Ipinanganak siya sa angkan ni Ikṣvāku at pinagkalooban ng lahat ng kagandahan at kabutihang-asal.

Verse 4

तस्य कर्णोत्पलानाम जाता कन्या सुशोभना । बहुपुत्रस्य चैका सा सर्वलक्षणलक्षिता

Nagkaroon siya ng isang anak na dalagang maningning na ang pangalan ay Karṇotpalā. Bagaman marami siyang anak na lalaki, siya lamang ang natatanging anak na babae, taglay ang lahat ng mapalad na palatandaan.

Verse 5

अथ तस्याः पिता नाम चक्रे द्वादशमे दिने । संमंत्र्य ब्राह्मणैः सार्धं भृत्यामात्यैर्मुहुर्मुहुः

Pagkaraan, isinagawa ng ama ang seremonya ng pagpapangalan sa ikalabindalawang araw, paulit-ulit na sumasangguni sa mga brāhmaṇa, gayundin sa mga lingkod at mga ministro.

Verse 6

यस्मात्कर्णोत्पला चेयं जाता मम कुमारिका । तस्मात्कर्णोत्पलानाम जाता कन्या सुशोभना

“Sapagkat ang dalagang ito na akin ay isinilang bilang Karṇotpalā, kaya’t ipangalan sa marilag na batang babae na ito ang ‘Karṇotpalā.’”

Verse 7

बहु पुत्रस्य चैका सा सर्वलक्षणलक्षिता । तस्मात्कर्णोत्पलानाम जायतां द्विजसत्तमाः

“Bagaman marami akong anak na lalaki, siya lamang ang aking anak na babae, may lahat ng mapalad na tanda. Kaya, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, ipangalan sa kanya ang ‘Karṇotpalā.’”

Verse 8

कृतनामाऽथ सा बाला वृद्धिं याति दिनेदिने । आह्लादकारिणी नित्यं कला चांद्रमसी यथा

Nang mabigyan siya ng pangalan, ang batang dalaga ay lumaki araw-araw, laging nagdudulot ng galak—gaya ng unti-unting pagdami ng liwanag ng buwan.

Verse 9

अथ सा क्रमशः प्राप्ता यौवनं बंधुलालिता । हस्ताद्धस्तं प्रगच्छंती सर्वेषां द्विजसत्तमाः

Pagkaraan, inaruga at minahal ng mga kamag-anak, unti-unti siyang umabot sa kabataan; at, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, ang kanyang kabantugan ay kumalat sa lahat, na para bang ipinapasa mula kamay sa kamay.

Verse 10

अथ तां यौवनोपेतां दृष्ट्वा स पृथिवीपतिः । चिंतयामास चित्तेन कस्येमां प्रददाम्यहम्

Nang makita niyang ganap na sa kabataan ang dalaga, ang panginoon ng lupa ay nagmuni-muni sa puso: “Kanino ko ibibigay ang dalagang ito?”

Verse 11

न तस्याः सदृशः कश्चिद्वरोऽत्र धरणीतले । न स्वर्गे न च पाताले किं कृत्यं मेऽधुना भवेत्

Sa ibabaw ng lupa, walang lalaking mapapangasawa na kapantay niya—wala sa langit, wala rin sa Pātāla. Kaya ano ang nararapat kong gawin ngayon?

Verse 12

स एवं बहुधा ध्यात्वा तदर्थं पृथिवीपतिः । निश्चयं प्राकरोच्चित्ते प्रष्टव्योऽत्र पितामहः

Matapos pagnilayan sa maraming paraan ang bagay na iyon, nagpasya nang matatag sa puso ang hari: “Sa usaping ito, dapat sangguniin si Pitāmaha (Brahmā).”

Verse 13

मयाद्य विषये चास्मिन्स देवः प्रेरयिष्यति । तस्मै पुत्रीं प्रदास्यामि नान्यस्मै वै कथंचन

“Ngayong araw, sa aking kaharian at sa bagay na ito, tiyak na ako’y ituturo ng Diyos. Sa taong Kanyang itatalaga ko ibibigay ang aking anak na babae—hindi sa iba kailanman.”

Verse 14

स एवं निश्चयं कृत्वा तामादाय ततः परम् । ब्रह्मलोकं जगामाथ प्रष्टुं तस्याः कृते वरम्

Pagkapagpasya nang gayon, isinama niya ang dalaga at saka nagtungo sa Brahmaloka upang magtanong (kay Brahmā) ng nararapat na mapapangasawa para sa kanya.

Verse 15

अथ यावत्स संप्राप्तो ब्रह्मलोकं नरेश्वरः । तावत्संध्या समुत्पन्ना ब्राह्मी ब्राह्मणसत्तमाः

At nang dumating ang hari sa Brahmaloka, sa sandaling iyon ay sumilang ang Brāhmī Sandhyā—ang takipsilim ni Brahmā—O pinakamainam sa mga brāhmaṇa.

Verse 16

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा सायंतनक्रियोत्सुकः । उपविष्टः समाधिस्थस्तत्कालं समपद्यत

Samantala, si Brahmā—na sabik gumanap ng mga ritwal sa dapithapon—ay naupo at pumasok sa samādhi, nanahan sa itinakdang sandali.

Verse 17

सत्यसंधोऽपि तं दृष्ट्वा समाधिस्थं पितामहम् । समाध्यंतं प्रतीक्षन्स उपविष्टः समीपतः

Bagaman tapat sa kanyang layunin, nang makita niya si Pitāmaha (Brahmā) na nalulubog sa samādhi, hinintay niyang matapos ito at naupo sa malapit.

Verse 18

ततो विलोक्य चात्मानमात्मनि प्रपितामहः । पद्मे प्रवर्तिते सम्यगष्टपत्रे हृदि स्थिते

Pagkaraan, ang Matandang Ama (Brahmā), pagmasid sa sariling Sarili sa loob ng sarili, ay nakita itong nakalagay sa puso—sa ganap na nahayag na lotus na may walong talulot.

Verse 19

कर्णिकामध्यगं दीप्तं बहुवर्णमतिस्थिरम् । आनंदाश्रुपरिक्लिन्नवदनः पुलकांकितः

Sa pinakasentro ng lotus, nakita niya ang isang maningning na presensya—makulay at lubos na matatag. Nabasa ang kanyang mukha ng luha ng kaligayahang banal, at ang katawan niya’y kinilabutan sa pangingilabot.

Verse 20

तत आचम्य प्रक्षाल्य चरणौ सर्वतोदिशम् । अपश्यत्प्रणतः सर्वैर्ब्रह्मलोकनिवासिभिः

Pagkaraan, nagsagawa siya ng ācaman (pagsipsip ng tubig para sa paglilinis) at hinugasan ang kanyang mga paa sa lahat ng dako. Nakita niya ang lahat ng naninirahan sa Brahmaloka na nakayukod sa paggalang.

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे राजा तामादाय शुभाननाम् । नमस्कृत्य तया सार्धं ततः प्रोवाच सादरम्

Samantala, isinama ng hari ang dalagang may mapalad na anyo; yumukod siya kasama niya, at saka nagsalita nang may taimtim na paggalang.

Verse 22

अहं देव समायातो मर्त्यलोकात्तवांतिकम् । सत्यसंधो महीपाल आनर्त भुवि विश्रुतः

“O Panginoon, mula sa daigdig ng mga mortal ay dumating ako sa iyong harapan. Ako ang haring tagapangalaga ng lupa, si Satyasaṃdha, na bantog sa lupain ng Ānarta.”

Verse 23

इयं कर्णोत्पलानाम मम कन्या सुशोभना । अस्या भुवि मया लब्धो न समोऽत्र पतिः क्वचित्

“Ito ang aking anak na babae, si Karṇotpalā, na marikit at nagniningning. Para sa kanya, sa ibabaw ng lupa, wala akong natagpuang lalaking magiging asawa na kapantay niya.”

Verse 24

सदृशस्तेन चायातस्तव पार्श्वे सुरोत्तम । तस्मान्मे ब्रूहि भर्त्तारमस्या येन ददाम्यहम्

“O pinakadakila sa mga diyos, ngayon ay dumating sa iyong piling ang isang karapat-dapat na kapantay. Kaya ipahayag mo sa akin kung sino ang magiging asawa niya, upang maipagkaloob ko siya sa kasal ayon sa nararapat.”

Verse 25

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ततः प्रोवाच पद्मजः । विहस्य सर्वदेवानां समाजे द्विजसत्तमाः

Wika ni Sūta: Nang marinig ang kanyang mga salita, si Padmaja (Brahmā) ay sumagot na may ngiti, sa kapulungan ng lahat ng mga diyos, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.

Verse 26

यदि पृच्छसि मे भूप कन्याधर्मपतिं प्रति । तन्नैषा कस्यचिद्देया सांप्रतं शृणु कारणम्

O hari, kung itinatanong mo sa akin ang tungkol sa nararapat na asawa para sa iyong anak na dalaga, alamin mo ito: sa ngayon ay hindi pa siya dapat ipakasal kaninuman. Ngayon pakinggan ang dahilan.

Verse 27

आत्मश्रेणिप्रसूताय वयोज्येष्ठाय भूपते । कन्या देया च धर्माय यशसे कुलवृद्धये

O hari, ang isang dalaga ay dapat ipakasal sa lalaking isinilang sa marangal at angkop na angkan at may sapat na gulang; upang mapanatili ang dharma, makamtan ang dangal, at lumago ang lahi ng pamilya.

Verse 28

सेयं तव सुता मर्त्ये ज्येष्ठभावं समाश्रिता । सर्वेषां भूमिपालानां यत्तत्त्वं कारणं शृणु

Ang anak mong babae, sa daigdig ng mga mortal, ay tumanggap ng katayuan bilang panganay. Ngayon pakinggan ang tunay na prinsipyo—ang malalim na sanhi—na siyang nagtatakda ng kapalaran ng lahat ng mga hari.

Verse 29

ममांतिकं प्रपन्नस्य तव जातं युगत्रयम् । अतीता भूतले मर्त्या ये दृष्टाः प्राक्त्वया नृप

O hari, mula nang lumapit ka sa akin upang magkanlong, tatlong yuga na ang lumipas para sa iyo. Ang mga mortal na dati mong nakita sa lupa, O hari, ay pumanaw na.

Verse 30

अन्या सृष्टिः समुत्पन्ना सांप्रतं धरणीतले । न त्वं जानासि माहात्म्यान्मम लोकसमुद्भवात्

Ngayon, isang ibang paglikha ang sumibol sa ibabaw ng lupa. Hindi mo ito nakikilala, dahil sa kadakilaan ng aking daigdig na pinagmulan ng iyong paglitaw.

Verse 31

न देवा मानुषीं भार्यां कुर्वन्ति च कथंचन । श्लेष्ममूत्रपुरीषाणां संस्थानं या विगर्हिता

Ang mga diyos ay hindi kailanman kumukuha ng babaeng tao bilang asawa—yaong ang katawan ay sinisisi na binubuo ng plema, ihi, at dumi.

Verse 32

तस्मादत्रैव तिष्ठ त्वं सुतया सहितो नृप । हस्त्यश्वादि च यत्किंचित्तत्सर्वं ते क्षयं गतम्

Kaya manatili ka rito, O hari, kasama ang iyong anak na babae. Anuman ang mayroon ka—mga elepante, kabayo, at iba pa—lahat ay naubos at napahamak na.

Verse 33

पुत्राः पौत्रास्तथा भृत्या ये चान्ये बांधवास्तव । ते सर्वे निधनं प्राप्ता ये चान्ये भवतेक्षिताः

Ang iyong mga anak na lalaki, mga apo, mga alipin, at iba pang kamag-anak—lahat sila’y dumating na sa kamatayan; gayundin ang iba pang dati mong nakita.

Verse 34

स तथेति प्रतिज्ञाय स्थितः पार्थिवसत्तमः । यावत्तावत्सुदुःखार्ता रुदतीसाऽब्रवीत्सुता

Sa pagsasabing “Gayon nga,” ang pinakadakilang hari ay nangako at nanatili roon. Makalipas ang kaunting sandali, ang kanyang anak na babae, nilamon ng matinding dalamhati, ay umiyak at nagsalita.

Verse 35

नाहं तात वसिष्यामि स्थानेस्मिन्ब्रह्मसंभवे । सखीजनपरित्यक्ता बंधुवर्गविनाकृता

Ama, hindi ako maninirahan sa pook na ito—O isinilang mula kay Brahmā—iniwan ng mga kaibigan at nawalan ng mga kamag-anak.

Verse 36

तस्माद्यास्यामि तत्रैव यत्र सा जननी मम । ताश्च सख्यः कृतानंदा याभिः संक्रीडितं मया

Kaya ako’y tutungo—sa mismong lugar na yaon—kung saan naroroon ang aking ina. At naroon din ang mga kaibigang minsang nagalak kasama ko, na aking nakalaro noon.

Verse 37

भर्त्रा विनाकृता नाहं नयिष्ये कालसंस्थितिम् । तस्मात्तत्र द्रुतं गच्छ यत्र मे जननी स्थिता

Kung wala ang aking asawa, hindi ko maipagpapatuloy ang takdang daloy ng buhay. Kaya magtungo ka agad sa kinaroroonan ng aking ina.

Verse 38

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स्नेहार्द्रेण स चेतसा । तामादाय ततः प्राप्तः स्वं देशं पार्थिवोत्तमः

Nang marinig ang kanyang mga salita, lumambot ang kanyang puso sa pag-ibig at habag. Isinama niya siya, at ang dakilang hari ay nagbalik sa sariling kaharian.

Verse 39

यावत्पश्यति तावत्स स्थलस्थाने जलाशयान् । जलस्थानेषु संजाताः स्थलसंघाः सुदुर्गमाः

Hanggang sa abot ng kanyang tanaw, may mga imbakan ng tubig sa dapat sanang tuyong lupa; at sa mga pook na tubig naman, may mga bunton ng lupang umusbong—napakahirap tawirin.

Verse 40

अन्ये लोकास्तथा धर्मास्तेषां मध्ये व्यवस्थिताः । पृच्छन्नपि न जानाति संबंधं केनचित्सह

Doon ay naitatag ang iba pang mga daigdig at iba pang mga tuntunin ng dharma sa gitna nila. Kahit magtanong siya, hindi niya maunawaan ang anumang ugnayan sa sinuman.

Verse 41

तथा मर्त्यानिलस्पृष्टन्द्यतत्त्कणात्स महीपतिः । सा च कन्या जराग्रस्ता संजाता श्वेतमूर्द्धजा

Gayon din, sa sandaling dumikit sa kanya ang hanging pang-mortal, nagbago ang haring iyon. At ang dalaga ay sinakmal ng katandaan, at ang buhok niya’y pumuti.

Verse 42

वलिभिः पूर्णितांगी च शीर्णदंता कुचच्युता । अमनोज्ञा विरूपांगी चिपिटाक्षी द्विजोत्तमाः

Napuno ng mga kulubot ang kanyang mga sangkap; nabasag ang mga ngipin, lumaylay ang dibdib. Siya’y naging di-kaaya-ayang pagmasdan, pangit ang anyo, at patag ang mga mata—O pinakamainam sa mga dvija.

Verse 43

सोपि राजा तथाभूतो वेपमानः पदेपदे । पप्रच्छ भूपतिः कोत्र देशः कोयं पुरं च किम्

Ang hari rin, na nagbago nang gayon, ay nanginginig sa bawat hakbang. Tinanong niya: “Anong lupain ito? At anong lungsod ito?”

Verse 44

अथ प्रोचुर्जनास्तस्य देश आनर्त इत्ययम् । अयं भूपोत्र विख्यातः सुधर्मज्ञो बृहद्बलः

Pagkaraan, sinabi ng mga tao sa kanya: “Ang lupaing ito ay tinatawag na Ānarta. At ito ang bantog na apo ng isang hari—nakaaalam ng mabuting dharma at may dakilang lakas.”

Verse 46

यत्रैते मुनयः शांता दांताश्चाष्टगुणे रताः । तपरता महाभागाः स्नानजप्ययपरायणाः

Doon, ang mga muni ay mapayapa at may pagpipigil-sa-sarili, nalulugod sa walong katangian; nakatuon sa tapas, lubhang pinagpala, at nakalaan sa mga ritwal ng banal na pagligo at sa disiplina ng japa.

Verse 47

ततः स तु समाकर्ण्य रुरोद कृतनिःस्वनः । स्वसुतां तां समालिंग्य दुःखशोकसमन्वितः

Pagkarinig niya nito, siya’y humagulgol nang malakas. Yakap ang sariling anak na babae, siya’y nilamon ng dalamhati at pighati.

Verse 48

तौ च वृद्धतमौ दृष्ट्वा रुदतौ कृपयान्विताः । सर्वे लोकाः समाजग्मुः पप्रच्छुश्च सुदुःखिताः

Nang makita ang dalawa—na ngayo’y lubhang matanda—na kapwa umiiyak, ang mga tao’y naantig sa habag; nagtipon silang lahat at, sa matinding dalamhati, nagsimulang magtanong kung ano ang nangyari.

Verse 49

एतत्प्राप्तिपुरंनाम एषा साभ्रमती नदी । गर्तातीर्थमिदं पुण्यमेतस्याः परिकीर्तितम्

Ang pook na ito’y tinatawag na Prāptipura, at ito ang ilog na Sābhramatī. Dito ipinahayag ang banal na tawiran na Gartātīrtha, puspos ng kabutihang-loob at bisa ng kabanalan, na iniuugnay sa kanya.

Verse 50

किं ते नष्टः प्रियः कश्चित्किं वा जातो धनक्षयः । पराभूतोसि वा किं त्वं केनापि वद मा चिरम्

May nawala ba sa iyo ang isang minamahal? O nagkaroon ba ng pagkalugi sa yaman? O natalo ka ba ng sinuman? Sabihin mo sa akin—huwag mag-atubili.

Verse 51

धर्मज्ञो दुष्टहंता च साधूनां पालने रतः । राजा बृहद्बलोस्माकं येन ते कुरुते सुखम्

Ang aming hari na si Bṛhadbala ay nakakabatid ng dharma, pumupuksa sa masasama, at nalulugod sa pag-iingat sa mga banal; sa pamamagitan niya, natitiyak ang iyong kapakanan.

Verse 54

ततो भूयः समायातो यावत्पश्यामि भूतलम् । तावद्विलोमतां प्राप्तं सर्वं नो वेद्मि किञ्चन

Pagkaraan, nang ako’y nagbalik at tumingin sa lupa, ang lahat ay tila nabaligtad; wala akong maunawaan ni anuman.

Verse 55

तच्छ्रुत्वा ते जना गत्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । बृहद्बलाय तत्सर्वमाचख्युस्तुष्टिसंयुताः

Nang marinig iyon, ang mga taong yaon ay umalis na dilat ang mga mata sa pagkamangha; at sa pusong lugod, isinalaysay nila ang lahat kay Bṛhadbala.

Verse 56

सोऽपि तत्सर्वमाकर्ण्य ततः शीघ्रतरं गतः । पद्भ्यामेव स्थितो यत्र सत्यसन्धो महीपतिः

Siya man, nang marinig ang lahat, ay nagmadaling pumunta roon—sa pook na kinatatayuan ng haring tagapangalaga ng lupa, si Satyasaṃdha, na nakatindig sa sariling mga paa.

Verse 57

ततस्तं प्रणिपत्योच्चैः कृतांजलिपुटः स्थितः । स्वागतं ते महीपाल भूयः सुस्वागतं च ते

Pagkatapos, siya’y nagpatirapa sa harap niya at tumindig na magkasalikop ang mga palad, at malakas na nagsabi: “Maligayang pagdating, O hari; muli, malugod na malugod ang iyong pagdating.”

Verse 58

इदं राज्यं निजं भूयो मया भृत्येन सादरम् । कुरुष्व स्वेच्छया देहि दानानि विविधानि च

Ang kahariang ito ay iyo muli—inihahandog ko, ang iyong lingkod, nang may paggalang. Maghari ka ayon sa iyong nais, at magbigay ng sari-saring kaloob na kawanggawa.

Verse 59

ततस्तं च समालिंग्य शिरस्याधाय चासकृत् । उवाचाश्रुपरिक्लिन्नवदनो गद्गदाक्षरम्

Pagkaraan, niyakap niya siya at paulit-ulit na inilagay sa ibabaw ng kanyang ulo; basang-basa ng luha ang mukha, at nagsalita siya nang pautal-utal sa tindi ng damdamin.

Verse 62

बृहद्बल उवाच । पारंपर्येण राजेंद्र मयैतत्सकलं श्रुतम् । सत्यसंधो महीपालः कन्यामादाय निर्गतः

Sinabi ni Bṛhadbala: “O hari, narinig ko ang lahat ng ito ayon sa salin-saling tradisyon ng angkan. Ang haring Satyasaṃdha, isinama ang dalaga, at umalis sa paglalakbay.”

Verse 63

कुत्रचिन्न समायातः स भूयोऽपि पुरोत्तमे । ततस्तत्सचिवै राज्यं प्रतिपाल्य चिरं नृप । अभिषिक्तस्ततः पुत्रः सुहयोनाम विश्रुतः

Ngunit hindi na siya muling nagbalik sa pinakadakilang lungsod. Pagkaraan, O hari, ang mga ministro ang namahala sa kaharian sa mahabang panahon; at pagkatapos, ang kanyang anak—na tanyag sa pangalang Suhaya—ay pinahiran at itinalaga bilang pinuno.

Verse 64

तस्याहं क्रमशो जातः सप्तसप्ततिमो विभो । पुरुषस्तव वंशस्य समुद्भूतो महापतिः

Mula sa kanya, ayon sa sunod-sunod na pagmamana, ako’y isinilang bilang ika-pitumpu’t pito, O makapangyarihan—sumibol sa iyong angkan bilang dakilang panginoon sa gitna ng mga tao.

Verse 65

तस्मादत्रैव कल्याणे स्थानेऽस्मिन्मेध्यतां गते । गर्तातीर्थे कुरु विभो तपस्त्वमनया सह

Kaya nga, dito mismo sa mapalad na pook na ito—na ngayo’y dalisay at karapat-dapat sa mga banal na ritwal—O makapangyarihan, magsagawa ka ng austeridad sa Gartā-tīrtha kasama ang babaeng ito.

Verse 66

येन ते चरणौ नित्यं प्रणिपत्य त्रिसंधिजम् । श्रेयः प्राप्नोम्यसंदिग्धं प्रसादः क्रियतामिति

Upang sa araw-araw na pagyukod at pagpapatirapa sa iyong mga paa sa tatlong sandali ng araw, makamtan ko ang tiyak na kagalingan na walang pag-aalinlangan—ipagkaloob mo sa akin ang iyong mapagpalang biyaya, wika niya.

Verse 67

सत्यसंध उवाच । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे मयासीत्स्थापितं पुरा । लिंगं वृषभनाथस्य तावदस्ति सुपुत्रक

Wika ni Satyasaṃdha: Sa banal na pook ng Hāṭakeśvara, noon ay itinindig ko ang isang liṅga ni Vṛṣabhanātha; naroon pa rin iyon hanggang ngayon, mahal kong anak.

Verse 68

तत्तस्याराधनं नित्यं करिष्यामि दिवानिशम् । तस्मात्प्रापय मां तत्र अनया सुतया सह

Sasambahin ko Siya nang walang patid, araw at gabi. Kaya dalhin mo ako roon, kasama ang anak na babaeng ito.

Verse 69

एवं तयोः प्रवदतोरन्योन्यं भूमिपालयोः । गर्त्तातीर्थात्समायाता ब्राह्मणाः कौतुकान्विताः । श्रुत्वा भूमिपतिं प्राप्तं चिरंतनगुरुं शुभम्

Habang ang dalawang haring iyon ay nag-uusap sa isa’t isa, dumating mula sa Gartā-tīrtha ang mga brāhmaṇa na puno ng pag-uusisa. Nang marinig nilang dumating ang hari, at dumating din ang kagalang-galang at mapalad na sinaunang guro, nagtipon sila roon.

Verse 70

ततः स पार्थिवस्तेषां दत्त्वार्घं प्रांजलिः स्थितः । प्रोवाच स्वर्गवृत्तांतमास्यतामिति सादरम्

Pagkaraan, naghandog ang hari ng arghya sa kanila at tumindig na magkasalikop ang mga kamay. Magalang niyang sinabi: “Maupo kayo, at isalaysay ang pangyayari sa kalangitan.”

Verse 71

अथ ते ब्राह्मणाः सर्वे यथाज्येष्ठं यथासुखम् । उपविष्टा नरेंद्रस्य चतुर्दिक्षु सुविस्मिताः । पप्रच्छुस्तं च भूपालं वार्तां ब्रह्मगृहोद्भवाम्

Pagkaraan, ang lahat ng mga brāhmaṇa ay naupo—ayon sa katandaan at sa kaginhawaan—sa paligid ng hari sa apat na panig, na lubhang namangha. At tinanong nila ang pinuno tungkol sa balitang nagmula sa tahanan ni Brahmā.

Verse 72

यथा स तत्र निर्यात आगतश्च यथा पुरा । आलापाः पद्मयोनेश्च यथा जातास्त्वनेकशः

(Itinanong nila) kung paano siya umalis mula roon at kung paano siya nagbalik na gaya ng dati; at kung paanong naganap sa iba’t ibang paraan ang maraming pag-uusap niya sa Ipinanganak sa Loto (Brahmā).

Verse 73

ततः कथांतमासाद्य सत्यसंधो महीपतिः । किंचिदासाद्य तं प्राह समीपस्थं बृहद्बलम्

Pagkaraan, nang papalapit na sa wakas ang salaysay, ang haring tapat sa katotohanan ay lumapit at, matapos sumulong nang kaunti, nagsalita kay Bṛhadbala na nakatayo sa tabi.

Verse 74

मया इष्टं मखैश्चित्रैरनेकैर्भूरिदक्षिणैः । दानानि च विचित्राणि येषां संख्या न विद्यते

“Nagsagawa ako ng maraming maringal na paghahandog (yajña), bawat isa’y may saganang dakṣiṇā; at nagbigay ako ng sari-saring kaloob, na di na mabilang ang dami.”

Verse 75

एकदाहं गतः पुत्र चमत्कारपुरोत्तमे । दृष्टं मया पुरं तच्च समंताद्ब्राह्मणैवृतम्

“Minsan, anak ko, nagtungo ako sa dakilang lungsod na tinatawag na Camatkāra; at nakita ko ang bayang iyon na napaliligiran sa lahat ng panig ng mga brāhmaṇa.”

Verse 76

जपस्वाध्यायसंपन्नैरग्निहोत्रपरायणैः । गृहस्थधर्मसंपन्नैर्लोकद्वयफलान्वितैः

Napuno iyon ng mga taong ganap sa japa at pag-aaral ng mga kasulatan, tapat sa Agnihotra, at ganap sa dharma ng maybahay—taglay ang bunga para sa dalawang daigdig.

Verse 77

ततश्च चिंतितं चित्ते स वन्यो मम पूर्वजः । येनैषोपार्जिता कीर्तिः शाश्वती क्षयवर्जिता

Pagkaraan, nagmuni-muni ako sa puso: “Ang ninuno kong iyon ay tunay na marangal; sa kanya natamo ang papuring ito—walang hanggan at di kumukupas.”

Verse 78

तस्मादहमपि स्थाप्य पुरमीदृक्समुच्छ्रितम् । ब्राह्मणेभ्यः प्रदास्यामि तत्कीर्तिपरिवृद्धये

Kaya ako rin, matapos magtatag ng isang lungsod na maringal at mataas na gaya nito, ay iaalay ko sa mga Brāhmaṇa, upang lalo pang lumago ang papuring iyon.

Verse 79

एवं चितयमानस्य मम नित्यं महीपते । अवांतरेण संजातं ब्रह्मलोकप्रयाणकम्

Habang patuloy kong pinagninilayan ito, O hari, sa pagitan ng sandaling iyon ay sumapit sa akin ang pagkakataong pumanaw patungong Brahmaloka.

Verse 80

एतदेकं हि मे चित्ते पश्चात्तापकरं स्थितम् । नान्यत्किंचिन्महीपाल कृतकृत्यस्य सर्वतः

Ito lamang ang nanatili sa aking puso bilang sanhi ng pagsisisi. Bukod dito, O tagapangalaga ng lupa, wala na akong anumang naiwan na hindi nagawa sa alinmang paraan.

Verse 81

तस्मात्प्रार्थय विप्रेंद्रान्कांश्चिदेषां महात्मनाम् । येन यच्छामि सुस्थानं कृत्वा तेभ्यस्तवाज्ञया

Kaya nga, ipakiusap mo sa ilan sa mga pinakadakilang Brahmana na may dakilang kaluluwa, upang—sa iyong utos—maihanda ko ang isang marapat na tahanan at maipagkaloob iyon sa kanila.

Verse 82

ततः स प्रार्थयामास तदर्थं ब्राह्मणोत्तमान् । ममोपरि दयां कृत्वा क्रियतां भोः परिग्रहः

Pagkaraan, nakiusap siya sa mga pinakadakilang Brahmana para sa layuning iyon: “Maawa kayo sa akin, mga ginoo; tanggapin nawa ninyo ang handog na ito.”

Verse 83

अस्य भूपस्य सद्भक्त्या यच्छतः पुरमुत्तमम् । अहं वः पालयिष्यामि सर्वे मद्वंशजाश्च ते

“Sapagkat ang haring ito, sa tunay na debosyon, ay nagkakaloob sa inyo ng isang marangal na lungsod, ako’y magiging tagapangalaga ninyo; at kayong lahat ay magiging mga inapo sa aking angkan.”

Verse 84

ततः कांश्चित्सुकृच्छ्रेण समानीय बृहद्बलः । राज्ञे निवेदयामास एतेभ्यो दीयतामिति

Pagkaraan, si Bṛhadbala, matapos tipunin nang may malaking hirap ang ilang tao, ay nag-ulat sa hari: “Ipagkaloob nawa ito sa mga taong ito.”

Verse 85

ततः प्रक्षाल्य सर्वेषां पादान्स पृथिवीपतिः । सत्यसंधो ददौ तेभ्यः पुरार्थं भूमिमुत्तमाम्

Pagkaraan, ang panginoon ng lupa, si Satyasaṃdha, ay hinugasan ang mga paa ng lahat, at ipinagkaloob sa kanila ang marangal na lupain upang maitayo ang isang lungsod.

Verse 86

बृहद्बलस्य चादेशं ददौ संप्रस्थितः स्वयम् । त्वयैतद्योग्यतां नेयं पुरं परपुरंजय

At nang siya mismo’y lumisan, nagbilin siya kay Bṛhadbala: “Sa iyo dapat maihatid ang lungsod na ito sa nararapat na kaayusan at kaangkupan, O manlulupig ng mga lungsod ng kaaway.”

Verse 87

गत्वा च स तया सार्धं तत्क्षेत्रं हाटकेश्वरम् । तल्लिंगं प्राप्य संहृष्टश्चिरं तेपे तपस्ततः

At siya’y nagtungo, kasama niya ang babae, sa banal na pook ng Hāṭakeśvara. Nang marating ang liṅga roon, siya’y nagalak at pagkatapos ay nagsagawa ng mahigpit na pag-aayuno at pagninilay sa lugar na iyon sa mahabang panahon.

Verse 88

सापि कर्णोत्पला प्राप्य किंचित्पुण्यं जलाशयम् । तपस्तेपे प्रतिष्ठाप्य गौरीं श्रद्धासमन्विता

Siya rin—si Karṇotpalā—nang marating ang isang bukal na may kabanalan, ay nagtatag doon ng (larawan) ni Gaurī at, taglay ang matibay na pananampalataya, nagsagawa ng austeridad.

Verse 89

एतस्मिन्नंतरे राजा कालधर्ममुपागतः । आनर्ताधिपतिर्युद्धे हतः पुत्रैः समन्वितः

Samantala, ang hari ay sumapit sa batas ni Kāla (kamatayan). Ang panginoon ng Ānarta ay napatay sa digmaan, kasama ang kanyang mga anak na lalaki.

Verse 90

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे गर्तातीर्थसमुद्भवाः । सत्यसंधं समभ्येत्य प्रोचुर्दुःखसमन्विताः

Pagkaraan, ang lahat ng mga brāhmaṇa na kaugnay ng Gartā-tīrtha ay lumapit kay Satyasaṃdha at nagsalita, puspos ng dalamhati.

Verse 91

परिग्रहः कृतोऽस्माभिः केवलं पृथिवीपते । न च किंचित्फलं जातं वृत्तिजं नः पुरोद्भवम्

O panginoon ng lupa, tinanggap namin ang kaloob na iyon sa anyo at pangalan lamang. Ngunit walang anumang pakinabang ang sumibol; at walang kabuhayang dumating sa amin mula sa paglalaang nakabatay sa lungsod na iyon.

Verse 92

तस्मात्कुरु स्थितिं त्वं च स्वधर्मपरिवृद्धये । येन तद्वर्तनोपायो ह्यस्माकं नृपसत्तम

Kaya nga, O pinakadakilang hari, magtatag ka ng matatag na kaayusan para sa pagyabong ng sarili mong dharma—upang mula roon ay sumibol para sa amin ang paraan ng kabuhayan at wastong pagpapatuloy.

Verse 93

सत्यसंध उवाच । आनर्त्ताधिपतिश्चाहं सत्यसंध इति स्मृतः । मम कर्णोत्पलानाम सुतेयं दयिता सदा । सोहमस्याः प्रदानार्थं ब्रह्मलोकमितो गतः । प्रष्टुं पितामहं देवं स्थितस्तत्र मुहूर्तवत्

Wika ni Satyasaṃdha: “Ako ang panginoon ng Ānarta, na kilala sa pangalang Satyasaṃdha. Mayroon akong minamahal na anak na babae na ang pangalan ay Karṇotpalā. Upang maipagkaloob siya sa pag-aasawa, umalis ako mula rito patungong Brahmaloka upang magtanong sa diyos na Pitāmaha, si Brahmā, at nanatili roon na wari’y isang saglit lamang.”

Verse 94

सत्यसन्ध उवाच । संन्यस्तोऽहं द्विजश्रेष्ठा वृत्तिं कर्तुं न च क्षमः । यदि मे स्यात्पुमान्कश्चिदन्वयेऽपि न संशयः

Wika ni Satyasaṃdha: “O pinakamainam sa mga dwija, ako’y nagtalikod na sa daigdig at hindi na kayang maghanapbuhay sa paraang makamundo. Kung sana’y may isang lalaking tagapagmana sa aking angkan—walang pag-aalinlangan dito.”

Verse 95

तस्माद्व्रजथ हर्म्यं स्वं प्रसादः क्रियतां मम । अभाग्यैर्भवदीयैश्च हतो राजा बृहद्बलः

Kaya nga, magsibalik kayo sa sarili ninyong mansiyon; ipagkaloob ninyo sa akin ang inyong pagpapala. Sa kamalasan—at tunay nga, sa masamang palad na kaugnay ng inyong mga tao—napaslang si Haring Bṛhadbala.

Verse 96

एवमुक्ताश्च ते विप्रा मत्वा तथ्यं च तद्वचः । स्वस्थानं त्वरिता जग्मुः सोऽपि चक्रे तपश्चिरम्

Nang masabihan nang gayon, ang mga brāhmaṇa, sa pag-aakalang totoo ang kanyang mga salita, ay nagmadaling bumalik sa kanilang sariling dako; at siya man ay nagsagawa ng mahahabang pag-aayuno at pagninilay (tapas) sa mahabang panahon.

Verse 125

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सत्यसन्धनृपतिवृत्तान्तवर्णनंनाम पंचविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः

Sa ganito, sa banal na Skanda Mahāpurāṇa, sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong (taludtod), sa ikaanim na Nāgara Khaṇḍa, sa Māhātmya ng sagradong kṣetra na Śrīhāṭakeśvara, nagwawakas ang ika-125 kabanata na pinamagatang “Salaysay tungkol kay Haring Satyasaṃdha.”