Adhyaya 118

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यत्त्वया सूतज प्रोक्तं तक्षकः संभविष्यति । सौराष्ट्रविषये राजा रैवताख्यो महाबलः

Sinabi ng mga rishi: “O anak ni Sūta, gaya ng iyong sinabi, lilitaw ang isang nagngangalang Takṣaka; at sa lupain ng Saurāṣṭra ay magkakaroon ng isang makapangyarihang haring nagngangalang Raivata.”

Verse 2

तथा तस्य प्रिया भार्यो नाम्ना क्षेमंकरीति या । आनर्ताधिपतेर्हर्म्ये संभविष्यति भामिनी

Gayundin, ang kaniyang minamahal na asawa—na ang pangalan ay Kṣemaṃkarī—ay isisilang bilang isang marilag na binibini sa palasyo ng panginoon ng Ānarta.

Verse 3

ताभ्यां सर्वं समाचक्ष्व वृत्तांतं सूतनंदन । अत्र नः कौतुकं जातं विचित्रं जल्पतस्तव

O anak ni Sūta, isalaysay mo sa amin nang ganap ang buong pangyayari tungkol sa dalawang iyon. Dito’y sumiklab ang aming pag-uusisa, sapagkat ang iyong salaysay ay kamangha-mangha at sari-sari.

Verse 4

केदारश्च श्रुतोऽस्माभिः सूतपुत्र हिमाचले । स कथं तत्र संजातः सर्वं विस्तरतो वद

O anak ni Sūta, narinig namin ang tungkol sa Kedāra sa kabundukang Himālaya. Paano ito naitatag doon? Isalaysay mo ang lahat nang may ganap na paglalatag.

Verse 5

दिने त्रयोदशे प्राप्ते नाम तस्या यथोचितम् । विहितं भूभुजा तेन विप्राणां पुरतो द्विजाः

Nang dumating ang ikalabintatlong araw, inayos ng hari ang nararapat na pagdiriwang ng pagbibigay-pangalan sa kaniya, sa harap ng mga brāhmaṇa, O mga dalawang-ulit na isinilang.

Verse 6

सूत उवाच । अत्र वः कीर्तयिष्यामि सर्वं ब्राह्मणसत्तमाः । यथा मया श्रुतं पूर्वं निजतातमुखाद्द्विजाः

Sinabi ni Sūta: Dito ay aking ipahahayag sa inyo ang lahat, O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, ayon sa aking narinig noon mula sa bibig ng aking sariling ama, O mga dalawang-ulit na isinilang.

Verse 7

आनर्त्ताधिपतेश्चापि संजाता तनया गृहे । तस्याश्चापि सुविख्यातं नाम जातं धरातले

Sa tahanan ng panginoon ng Ānarta, isinilang ang isang anak na babae; at sa ibabaw ng daigdig, ang kanyang pangalan ay naging tanyag na lubha.

Verse 8

क्षेमंकरीति विप्रेन्द्राः कर्मणा प्रकटीकृतम् । आनर्ताधिपतिः पूर्वमासीद्राजा प्रभंजनः

“Kṣemaṃkarī”—ganyan, O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, nahayag ang kanyang pangalan dahil sa kanyang mga gawa. Noong una, ang namumuno sa Ānarta ay si Haring Prabhaṃjana.

Verse 9

तस्य वैरं समुत्पन्नं बहुभिः सह भूमिपैः । ततो निर्वास्यते देशो नीयते पशवो बलात् । शत्रुभिर्जायते युद्धं दिवा नक्तं द्विजोत्तमाः

Sumiklab ang pagkapoot laban sa kanya kasama ng maraming ibang hari. Pagkaraan, ang kanyang lupain ay napalayas at ang mga alagang hayop ay sapilitang dinala. Ang digmaan laban sa mga kaaway ay nag-alab araw at gabi, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.

Verse 10

ततः कतिपयाहस्य तस्य भार्या प्रियंवदा । ऋतुस्नाता दधाराथ गर्भं पुण्यं निजोदरे

Pagkaraan ng ilang araw, ang kanyang asawa na si Priyaṃvadā—matapos maligo sa wastong panahon—ay naglihi at nagdala sa kanyang sinapupunan ng isang banal at punô ng kabutihang-loob na pagbubuntis.

Verse 12

यतः प्रभृति तस्याः स गर्भोऽभूदुदराश्रयः । ततः प्रभृति राष्ट्रस्य क्षेमं जातं तथा पुरे । एके संख्ये जिता स्तेन शत्रवोऽपि सुदुर्जयाः । निहताश्च तथैवान्ये मित्रभावं समाश्रिताः

Mula nang ang sanggol sa sinapupunan ay manahan sa kanyang tiyan, mula noon ang kaharian at ang lungsod ay napasailalim sa kaginhawahan at kapayapaan. Ang ilang kaaway—bagaman mahirap daigin—ay natalo sa labanan; ang iba’y napatay, at ang iba pa’y yumakap sa diwa ng pagkakaibigan.

Verse 18

ततस्तां यौवनोपेतां रैवताय महीपतिः । ददौ सौराष्ट्रनाथाय काले वैवाहिके शुभे

Pagkaraan, nang siya’y sumapit sa kabataan, ibinigay siya ng hari kay Raivata, panginoon ng Saurāṣṭra, sa mapalad na oras ng kasal.

Verse 20

या तूढा रामरूपेण नागराजेन धीमता । पुत्रपौत्रवती जाता सौभाग्यमदगर्विता

Siya na ipinakasal ng marunong na hari ng mga nāga sa anyo ni Rāma ay napagpala ng mga anak at apo; ngunit nagmataas, nalasing sa sariling kapalaran.

Verse 21

न च ताभ्यां सुतो जातः कथंचिदपि वंशजः । वयसोंऽतेऽपि विप्रेंद्रास्ततो दुःखं व्यजायत

Ngunit sa kanilang dalawa ay walang isinilang na anak na lalaki, ni tagapagmana ng angkan sa anumang paraan. O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, kahit sa dulo ng kanilang buhay ay sumibol ang dalamhati dahil dito.

Verse 22

अथ तौ मंत्रिवर्गस्य राज्यं सर्वमशेषतः । अर्पयित्वा तु पुत्रार्थं तपोऽर्थमिह चागतौ

Pagkaraan, ipinagkatiwala nilang dalawa ang buong kaharian, na walang itinira, sa lupon ng mga ministro; at sa pagnanais ng anak, pumarito sila upang magsagawa ng matinding pag-aayuno at pagsasanay (tapas).

Verse 23

ततः स्वमाश्रमं गत्वा स्थितौ तत्र समाहितौ । देवीं कात्यायनीं स्थाप्य तदाराधनतत्परौ

Pagkaraan, nagtungo sila sa sarili nilang ashram at nanatili roon na may pusong nakatuon. Itinatag nila ang pagsamba kay Devī Kātyāyanī at lubos na nag-alay ng sarili sa Kanyang pag-aaradhana.

Verse 24

यया विनिहतो रौद्रो महिषाख्यो महासुरः । कौमारव्रतधारिण्या तस्मिन्विन्ध्ये महाचले

Siya—ang Diyosa na tumupad sa panatang dalaga—ang pumatay sa mabangis na dakilang asura na si Mahiṣa sa makapangyarihang bundok Vindhya; ang mismong Diyosang iyon ang kanilang sinamba nang may debosyon.

Verse 25

ततस्ताभ्यां ददौ तुष्टा सा पुत्रं वंशवर्धनम् । नाम्ना क्षेमजितं ख्यातं परपक्षक्षया वहम्

Pagkaraan, nalugod ang Diyosa sa kanila at ipinagkaloob ang isang anak na magpapalago ng angkan—kilala sa pangalang Kṣemajit, tagapagdala ng pagkapuksa ng mga kaaway.

Verse 26

ततः स्वं राज्यमासाद्य भूयोऽपि स महीपतिः । स्वपुत्रं वर्धयामास हर्षेण महतान्वितः

Pagkaraan, nabawi ng panginoon ng lupa ang sariling kaharian, at muli niyang pinalaki ang kanyang anak na puspos ng dakilang galak.

Verse 27

यदा स यौवनोपेतः सञ्जातः क्षेमजित्सुतः । तं च राज्ये नियोज्याऽथ स्वस्थानं स पुनर्ययौ

Nang ang anak ni Kṣemajit ay sumapit sa kabataan, itinalaga niya ito sa paghahari; at pagkaraan ay nagbalik siyang muli sa sariling tahanan.

Verse 28

हाटकेश्वरजं क्षेत्रं तदेतद्द्विजसत्तमाः । भार्यया सहितस्त्यक्त्वा शेषमन्यं परिच्छदम्

Ito, O mga pinakadakilang brāhmaṇa, ang banal na pook na kaugnay ni Hāṭakeśvara. Kasama ang kanyang asawa, tinalikdan niya ang lahat ng nalalabing ari-arian at kagamitan.

Verse 29

तत्र संस्थापयामास लिंगं देवस्य शूलिनः । प्रासादं च मनोहारि ततश्चक्रे समाहितः

Doon ay itinatag niya ang liṅga ng Panginoong may hawak na trident (Śiva); at sa payapang isip, itinayo rin niya ang isang kaaya-ayang templo.

Verse 30

रैवतेश्वरमित्युक्तं सर्वपातक नाशनम् । दर्शनादेव सर्वेषां देहिनां द्विजसत्तमाः

Ito’y tinatawag na Raivateśvara, ang tagapaglipol ng lahat ng kasalanan. Sa darśana (banal na pagtanaw) pa lamang, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, napapawi ang dungis ng lahat ng may katawan.

Verse 31

या पूर्वं स्थापिता दुर्गा तस्मिन्क्षेत्रे महीभुजा । तस्याः क्षेमंकरी चक्रे प्रासादं श्रद्ध यान्विता

Sa banal na pook na iyon, noon pa’y naitatag na ng hari ang Diyosa Durgā. Pagkaraan, taglay ang śraddhā at debosyon, ipinagawa niya ang templo para sa Kanya, at itinanghal Siyang Kṣemaṃkarī—tagapagkaloob ng kagalingan at pag-iingat.

Verse 32

सापि क्षेमंकरीनाम ततः प्रभृति कीर्त्यते । कात्यायन्यपि या प्रोक्ता महिषासुरमर्दिनी

Mula noon, Siya’y pinupuri rin sa pangalang Kṣemaṃkarī. Siya’y ipinahahayag ding Kātyāyanī—ang pumuksa sa demonyong Mahiṣāsura.

Verse 33

यस्तां चैत्रसिते पक्षे संप श्येदष्टमीदिने । तस्याभीष्टा भवेत्सिद्धिः सर्वदैव द्विजोत्तमाः

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, sinumang tumingin sa Kanya sa araw ng aṣṭamī sa madilim na kalahati ng buwan ng Caitra, magkakamit ng katuparan ng ninanais; tiyak na darating ang tagumpay.

Verse 34

एतद्वः सर्वमाख्यातं रैवतेश्वरवर्णनम् । क्षेमंकर्याः प्रभावं च सर्वपातकनाशनम्

Kaya nga, isinalaysay ko sa inyo nang ganap ang kasaysayan ni Raivateśvara, at gayundin ang kapangyarihan ni Kṣemaṃkarī—na siyang pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 118

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिताया षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये क्षेमंकरीरैवतेश्वरोत्पत्तितीर्थ माहात्म्यवर्णननामाष्टादशोत्तरशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa loob ng Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, sa ikaanim na aklat, ang Nāgara Khaṇḍa—sa Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, ang ika-118 kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Māhātmya ng Tīrtha ng pinagmulan nina Kṣemaṃkarī at Raivateśvara.”