Adhyaya 115

Verse 1

त्रिजातो ब्राह्मणस्तत्र किन्नामा कस्य सम्भवः । किंगोत्रश्चैव किंसंज्ञः कीर्तयस्व महामते

Ang brāhmaṇa roon na nagngangalang Trijāta—ano ang buo niyang pangalan, kanino siya isinilang, ano ang kanyang gotra, at sa anong tawag siya nakilala? Ipagpahayag mo, O dakilang-isip.

Verse 2

किं कुलीनैर्गुणाढ्यैर्वा तेजोविद्याविचक्षणैः । त्रिजातोऽपि वरं सोऽपि स्वं स्थानं येन चोद्धृतम्

Ano pa ang kailangan sa mga mataas ang angkan, o sa mayaman sa mga kabutihan, o sa bihasa sa ningning at kaalaman? Maging si Trijāta man ay siyang pinakamainam, sapagkat sa pamamagitan niya ay naitaas at naibalik ang sarili niyang pook.

Verse 3

सूत उवाच सांकृत्यस्य मुनेर्वंशे स संभूतो द्विजोत्तमः । प्रभाव इति विख्यातो दत्तसंज्ञो निमेः सुतः

Wika ni Sūta: Sa angkan ng pantas na si Sāṃkṛtya ay sumilang ang isang pinakadakilang brāhmaṇa. Siya’y tanyag bilang Prabhāva, tinatawag din na Datta, at anak ni Nimi.

Verse 4

स एवं स्थानमुद्धृत्य चकारायतनं शुभम् । त्रिजातेश्वरनाम्ना च देवदेवस्य शूलिनः

Nang maibalik niya ang banal na pook, nagtayo siya ng isang mapalad na dambana para kay Śūlin, ang Diyos ng mga diyos, at itinanghal Siya sa pangalang Trijāteśvara.

Verse 5

तमाराध्य दिवा नक्तं सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । सशरीरो गतः स्वर्गं ततः कालेन केनचित्

Matapos Siyang sambahin nang wasto sa araw at sa gabi, taglay ang matatag na pananampalataya, ang tao—pagkaraan ng ilang panahon—ay makaaabot sa langit sa mismong katawang ito.

Verse 6

यस्तं पश्यति सद्भक्त्या स्नापयेद्विषुवे सदा । न त्रिजातः कुले तस्य कथञ्चिदपि जायते

Sinumang tumingin sa Kanya nang may tunay na debosyon at palaging nagpapaligo (sa banal na anyo) tuwing araw ng equinox, sa angkan niya’y hindi kailanman isisilang ang may ‘halong/bumabang’ kapanganakan.

Verse 7

ऋषय ऊचुः । यानि गोत्राणि नष्टानि यानि संस्थापितानि च । नामतस्तानि नो ब्रूहि तत्पुरं सूत नन्दन

Wika ng mga rishi: “Sabihin mo sa amin ayon sa pangalan kung alin ang mga gotra na nawala at alin ang muling naitatag. O anak ni Sūta, ilarawan mo rin sa amin ang lungsod na iyon.”

Verse 8

सूत उवाच । तत्रोपमन्युगोत्रा ये क्रौंचगोत्रसमुद्भवाः । कैशोर्यं गोत्रसंभूतास्त्रैवणेया द्विजोत्तमः

Sinabi ni Sūta: “Doon ay naroon ang mga kabilang sa gotra ni Upamanyu—na nagmula sa gotra ni Krauñca—at ang mga isinilang sa gotra ni Kaiśorya; gayundin ang Brahmanang Traivaṇeya, ang pinakadakila sa mga dwija.”

Verse 9

ते भूयोऽपि न संप्राप्ता यथा गोत्रचतुष्टयम् । तत्पूर्वकं शुकादीनां यन्नष्टं नागजाद्भयात्

Ngunit hindi na sila muling nagbalik, gaya ng isang pangkat ng apat na gotra na hindi na rin nagbalik. Noong una, ang mga angkang nagsisimula kay Śuka at iba pa, na nawala dahil sa takot na nagmula sa mga Nāga, ay gayundin—hindi na muling lumitaw.

Verse 10

शेषान्वः संप्रवक्ष्यामि ब्राह्मणान्गोत्रसंभवान् । कौशिकान्वयसं भूताः षड्विंशतिश्च ते स्मृताः

Ngayon ay sasabihin ko sa inyo ang natitirang mga Brahmana, na isinilang mula sa iba’t ibang gotra. Ang mga nagmula sa angkang Kauśika ay inaalala na dalawampu’t anim ang bilang.

Verse 11

कश्यपान्वयसंभूताः सप्ताशीतिर्द्विजोत्तमाः । लक्ष्मणान्वयसंभूता एकविंशतिरागताः

Mula sa angkang Kaśyapa, ang mga pinakadakilang dwija ay walumpu’t pito. Mula sa angkang Lakṣmaṇa, dalawampu’t isa ang dumating doon.

Verse 12

तत्र नष्टाः पुनः प्राप्तास्तस्मिन्स्थाने सुदुःखिताः । भारद्वाजास्त्रयः प्राप्ताः कौंडनीयाश्चतुर्दश

Doon, ang mga nawala ay muling nakabalik sa pook na iyon, na labis na nagdadalamhati. Tatlo mula sa angkang Bhāradvāja ang nagbalik, at labing-apat mula sa angkang Kauṇḍinīya.

Verse 13

रैतिकानां तथा विंशत्पाराशर्याष्टकं तथा । गर्गाणां च द्विविंशं च हारीतानां विविंशतिः

Gayundin, sa angkan ng Raitika ay dalawampu; sa angkan ng Pārāśarya ay walo; sa angkan ng Garga ay dalawampu’t dalawa; at sa angkan ng Hārīta ay dalawampu.

Verse 14

और्वभार्गवगोत्राणां पञ्चविंशदुदाहृताः । गौतमानां च षड्विंशमालूभायनविंशतिः

Sa mga gotra ng Aurva–Bhārgava ay binanggit na dalawampu’t lima. Sa mga Gautama ay dalawampu’t anim; at sa mga Ālūbhāyana ay dalawampu.

Verse 15

मांडव्यानां त्रिविंशच्च बह्वृचानां त्रिविंशतिः । सांकृत्यानां विशिष्टानां पृथक्त्वेन दशैव तु

Sa angkan ng Māṇḍavya ay sinasabing dalawampu’t tatlo; sa pangkat ng Bahvṛca (Rigveda) ay dalawampu; at sa mga dakilang Sāṃkṛtya, kapag hiwalay na binilang, ay tunay na sampu.

Verse 16

तथैवांगिरसानां च पंच चैव प्रकीर्तिताः । आत्रेया दश संख्याताः शुक्लात्रेयास्तथैव च

Gayundin, limang Āṅgirasa ang ipinahahayag. Ang mga Ātreya ay binibilang na sampu—gayon din ang mga Śuklātreya.

Verse 19

याजुषास्त्रिंशतिः ख्याताश्च्यावनाः सप्त विंशतिः । आगस्त्याश्च त्रयस्त्रिंशज्जैमिनेया दशैव तु

Ang mga Yājuṣa ay tanyag na tatlumpu; ang mga Cyāvana ay dalawampu’t pito; ang mga Āgastya ay tatlumpu’t tatlo; at ang mga Jaimineya ay tunay na sampu.

Verse 21

औशनसाश्च दाशार्हास्त्रयस्त्रय उदाहृताः । लोकाख्यानां तथा षष्टिरैणिशानां द्विसप्ततिः

Ang mga Auśanas at ang mga Dāśārha ay binanggit na tig-tatlo. Sa mga Lokākhya ay animnapu; sa mga Aiṇiśa ay pitumpu’t dalawa.

Verse 22

कापिष्ठलाः शार्कराख्या दत्ताख्याः सप्तसप्ततिः । शार्कवानां शतं प्रोक्तं दार्ज्यानां सप्तसप्ततिः

Ang mga Kāpiṣṭhala, yaong tinatawag na Śārkara, at yaong kilala bilang Datta ay pitumpu’t pito. Ang mga Śārkava ay sinasabing isandaan; ang mga Dārjya ay pitumpu’t pito.

Verse 23

कात्यायन्यास्त्रयोऽधिष्ठा वैदिशाश्च त्रयः स्मृताः । कृष्णात्रेयास्तथा पंच दत्तात्रेया स्तथैव च

Sa mga Kātyāyanī ay may tatlong namumunong tagapangalaga. Ang mga Vaidiśa ay inaalala ring tatlo. Gayundin, ang mga Kṛṣṇātreya ay lima, at gayon din ang mga Dattātreya.

Verse 24

नारायणाः शौनकेया जाबालाः शतसंख्यया । गोपाला जामदन्याश्च शालिहोत्राश्च कर्णिकाः

Ang mga Nārāyaṇa, ang mga Śaunakeya, at ang mga Jābāla ay may bilang na isandaan; at naroon din ang mga Gopāla, mga Jāmadanya, mga Śālihotra, at mga Karṇika.

Verse 25

भागुरायणकाश्चैव मातृकास्त्रैणवास्तथा । सर्वे ते ब्राह्मणश्रेष्ठाः क्रमेण द्विजसत्तमाः

At naroon din ang mga Bhāgurāyaṇaka, ang mga Mātṛka, at gayundin ang mga Traiṇava—silang lahat ay pinakadakila sa mga Brahmin, ang pinakamainam sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang), ayon sa kani-kanilang kaayusan.

Verse 26

एतेषामेव सर्वेषां सत्काराय द्विजोतमाः । चत्वारिंशत्तथाष्टौ च पुरा प्रोक्ताः स्वयंभुवा

Upang parangalan ang lahat ng pangkat na ito, O pinakamainam sa mga dwija, noong unang panahon ay itinalaga at ipinahayag ni Svayaṃbhū (Brahmā) ang apatnapu’t walo.

Verse 27

ते सर्वे च पृथक्त्वेन निर्दिष्टाः पद्मयोनिना । संध्यातर्पणकृत्यानि वैश्वदेवोद्भवानि च । श्राद्धानि पक्षकृत्यानि पितृपिंडांस्तथैव च

Ang Ipinanganak sa Loto (Brahmā) ay nagtakda sa bawat isa nang hiwa-hiwalay: ang mga tungkulin ng sandhyā at tarpaṇa, ang mga ritong kaugnay ng Vaiśvadeva, ang mga seremonyang śrāddha, ang mga pagtalima tuwing kalahating buwan, at gayundin ang pag-aalay ng piṇḍa sa mga Pitṛ (ninuno).

Verse 28

यज्ञोपवीतसंयुक्ताः प्रवराश्चैव कृत्स्नशः । तथा मौंजीविशेषाश्च शिखाभेदाः प्रकीर्तिताः

Sila’y maayos na pinagkalooban ng yajnopavīta (banal na sinulid); ipinahayag nang buo ang kanilang mga pravara (angkan ng mga ṛṣi); at itinakda rin ang mga uri ng sinturong muñja at ang mga pagkakaiba ng śikhā (tuktok na buhok/tonsura).

Verse 29

त्रिजातेन समाराध्य देवदेवं पितामहम् । तेषां कृत्वा द्विजेद्राणामात्मकीर्तिकृते तदा

Matapos sambahin ang Lolo—si Brahmā, ang diyos ng mga diyos—sa pamamagitan ng ‘tatluhang’ ritong iyon, saka niya isinagawa ang mga pag-aayos para sa mga pinakadakila sa mga dwija, alang-alang sa sariling karangalan.

Verse 30

ऋषय ऊचुः । कथं सन्तोषितो ब्रह्मा त्रिजातेन महात्मना । कर्मकांडं कथं भिन्नं कृतं तेन महात्मना । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः

Wika ng mga pantas: “Paano napasiyahan si Brahmā ng dakilang-loob na Trijāta sa pamamagitan ng ritong Trijāta? Paano niya pinag-iba ang bahaging karmakāṇḍa (bahagi ng mga ritwal)? Isalaysay mo ang lahat nang masinsinan, sapagkat kami’y puspos ng matinding pag-uusisa.”

Verse 31

सूत उवाच । तस्यार्थे ब्राह्मणैः सर्वैस्तोषितः प्रपितामहः । अनेनैवोद्धृतं स्थानमस्माकं सकलं विभो

Wika ni Sūta: “Para sa kanyang layunin, nalugod ang Sinaunang Lolo (Brahmā) dahil sa lahat ng mga brāhmaṇa. Sa gawa ring ito, O Panginoon, ang aming buong banal na pook ay naitaguyod at naibalik.”

Verse 32

तस्मादस्य विभो यच्छ वेदज्ञानमनुतमम् । येन कर्मविशेषाश्च जायतेऽत्र पुरोत्तमे

Kaya nga, O makapangyarihang Panginoon, ipagkaloob mo sa kanya ang di-mapapantayang kaalaman sa Veda; upang dito sa pinakamainam na lungsod na ito, ang mga natatanging gawaing ritwal ay maipanganak at maitatag nang wasto.

Verse 33

एतस्य च गुरुत्वं च प्रसादात्तव पद्मज । यथा भवति देवेश तया नीतिर्विधीयताम्

At nawa’y sa pamamagitan ng iyong biyaya, O Isinilang sa Loto, sumibol ang kanyang karapatan bilang guro. O Panginoon ng mga diyos, ipag-utos ang wastong landas ng asal, sa paraang tunay itong magaganap.

Verse 34

ब्रह्मा ददौ ततस्तस्य मंत्रग्राममनुत्तमम् । येन विज्ञायते सर्वं वेदार्थो यज्ञकर्म च

Pagkatapos, ipinagkaloob ni Brahmā sa kanya ang di-mapapantayang kalipunan ng mga mantra; sa pamamagitan nito, nalalaman ang lahat—ang kahulugan ng Veda at ang mga pamamaraan ng mga handog na yajña rin.

Verse 35

ततः प्रोवाच तान्सर्वान्प्रहष्टेनातरात्मना । एष वेदार्थसंपन्नो भविष्यति महायशाः

Pagkatapos, na may pusong nag-uumapaw sa galak, kinausap niya silang lahat: “Ang taong ito ay magiging ganap sa kahulugan ng Veda, at magiging dakila ang kanyang katanyagan.”

Verse 37

तत्कार्यं स्वर्गमोक्षाय मम वाक्यात्प्रबोधितैः । वेदार्थानेष सर्वेषां युष्माकं योजयिष्यति

Ang gawaing iyon ay para sa langit at sa kalayaan (moksha). Sa paggising sa pamamagitan ng aking tagubilin, iuugnay at ipapahayag niya sa inyong lahat ang mga kahulugan ng Veda.

Verse 38

ये चान्येषु च देशेषु स्थानेषु च गताः क्वचित् । एतत्स्थानं परित्यज्य सत्यमेतद्विजोत्तमाः

At yaong mga naparoon sa iba—sa ibang lupain at ibang pook—na iniwan ang banal na dako na ito: ito ang katotohanan, O pinakamainam sa mga dalawang-beses-na-ipinanganak.

Verse 39

वेदस्थाने च बुद्ध्यैष यत्कर्म प्रचरिष्यति । नानृते वाथ पापे च वाणी चास्य चरिष्यति

Nakatatag sa luklukan ng Veda, kikilos ang kanyang talino sa anumang tungkuling kanyang gampanan; at ang kanyang pananalita man ay hindi gagalaw sa kasinungalingan ni sa kasalanan.

Verse 40

एवमुक्त्वा स देवेशो विरराम पितामहः । भर्तृयज्ञोऽपि ताः सर्वाश्चक्रे यज्ञक्रियाः शुभाः

Pagkasabi nito, ang Panginoon ng mga diyos—si Pitāmaha (Brahmā)—ay tumahimik. At si Bhartṛyajña rin ay nagsagawa ng lahat ng yaong mapalad na mga ritwal ng yajña.

Verse 41

ब्राह्मणानां हितार्थाय श्रुत्यर्थं तस्य केवलम् । दशप्रमाणाः संप्रोक्ताः सर्वे ते ब्राह्मणोत्तमाः

Para sa kapakanan ng mga brāhmaṇa, at tanging upang ingatan at maipamana ang diwa ng śruti, sampung awtoridad ang itinakda nang wasto—pawang mga dakilang brāhmaṇa silang lahat.

Verse 42

चतुःषष्टिषु गोत्रेषु ह्येवं ते ब्राह्मणोत्तमाः । तेन तत्र समानीतास्त्रिजातेन महात्मना

Kaya nga, ang mga dakilang brāhmaṇa—na nahahati sa animnapu’t apat na gotra—ay dinala at tinipon doon ng marangal na si Trijāta na may dakilang loob.

Verse 43

तेषामेकत्र जातानि दशपंचशतानि च । सामान्य भोगमोक्षाणि तानि तेन कृतानि च

Doon, sa iisang pook, umabot sila sa isang libo’t limang daan (mga sambahayan/yunit); at para sa kanila, itinatag niya ang mga panlahatang pagkakaloob para sa kabuhayan at para sa mokṣa (kaligtasang espirituwal).

Verse 44

अष्टषष्टिविभागेन पूर्वमायुव्ययोद्भवम् । तत्रासीदथ गोत्रे च पुरुषाणां प्रसंख्यया

Noon, sa paghahati sa animnapu’t walong bahagi, nabuo roon ang isang maayos na kaayusan na may kaugnayan sa buhay at sa paggugol; at sa mga gotra man ay may pagtutuos ng bilang ng mga lalaki ayon sa kanilang dami.

Verse 45

ततः प्रभृति सर्वेषां सामान्येन व्यवस्थितम् । त्रिजातस्य च वाक्येन येन दूरादपि द्रुतम्

Mula noon, para sa kanilang lahat, iyon ay naitatag bilang pangkalahatang tuntunin; at sa salita ni Trijāta—na kahit ang nasa malayo ay agad kumikilos—nanatili ang kaayusang iyon.

Verse 46

समागच्छंति विप्रेन्द्राः पुरवृद्धिः प्रजायते । न कश्चिद्याति संत्यक्त्वा दौस्थ्यादन्यत्र च द्विजाः

Nagkakatipon ang mga pinakadakilang brāhmaṇa, at ang bayan ay umuunlad. Walang sinumang dvija (dalawang ulit na isinilang) ang umaalis, iniiwan ito dahil sa hirap, upang magtungo sa iba.

Verse 47

ततस्तेषां सुतैः पौत्रैर्नप्तृभिश्च सहस्रशः । दौहित्रैर्भागिनेयैश्च भूयो भूरि प्रपूरितम्

Pagkaraan, sa pamamagitan ng kanilang mga anak, mga apo, at mga apo-sa-tuhod—libu-libo—pati ng mga anak na lalaki ng kanilang mga anak na babae at ng mga kapatid na babae, ito’y napuno muli at muli, sa napakalaking kasaganaan.

Verse 48

तत्पुरं वृद्धिमायाति दूर्वांकुरैरिव द्विजाः । कांडात्कांडात्प्ररोहद्भिः संख्याहीनैरनेकधा

O mga brāhmaṇa, ang bayang iyon ay lumalago nang dakila—gaya ng mga usbong ng damong dūrvā—sumisibol mula sa tangkay hanggang tangkay, di-mabilang at sa maraming paraan.

Verse 49

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं गोत्रसंख्यानकं शुभम् । ऋषीणां कीर्तनं चापि सर्वपातकनाशनम्

Sinabi ni Sūta: “Naipahayag ko na sa inyo ang buong mapalad na salaysay na ito tungkol sa pagbilang ng mga gotra (angkan). At ang pagbigkas ng mga pangalan ng mga ṛṣi ay siya ring tagapuksa ng lahat ng kasalanan.”

Verse 50

यश्चैतत्पठते नित्यं शृणुयाद्वा प्रभक्तितः । न स्यात्तस्य कुलच्छेदः कदाचिदपि भूतले

Sinumang araw-araw na bumibigkas nito, o nakikinig nang may taimtim na debosyon, ay hindi kailanman daranas ng pagkaputol ng kanyang angkan sa alinmang panahon sa ibabaw ng lupa.

Verse 51

तथा विमुच्यते पापैराजन्ममरणोद्भवैः । न पश्यति वियोगं च कदाचित्प्रियसंभवम्

Gayundin, siya’y napapalaya sa mga kasalanang nagmumula sa kapanganakan at kamatayan sa pag-iral na may katawan. At hindi niya kailanman masisilayan ang paghiwalay sa mga minamahal niya.