Adhyaya 114

Verse 1

सूत उवाच । सोऽपि विप्रो द्विजश्रेष्ठा विस्फोटकपरिप्लुतः । लज्जया परया युक्तो गत्वा किंचिद्वनांतरम्

Sinabi ni Sūta: Ang brāhmaṇa na iyon din—bagaman isa sa mga pinakamahusay sa mga ipinanganak nang dalawang beses—ay nababalot ng mga sugat na pumuputok; dahil sa matinding kahihiyan, siya ay nagtungo sa isang liblib na bahagi ng kagubatan.

Verse 2

ततो वैराग्यमापन्नो रौद्रे तपसि संस्थितः । त्यक्त्वा गृहादिकं सर्वं स्नेहं दारसुतोद्भवम्

Pagkatapos, sa pagkamit ng kawalan ng pagnanasa (Vairagya), siya ay nagsagawa ng matinding penitensiya—iniwan ang tahanan at lahat ng iba pa, at tinalikuran ang mga ugnayan na nagmumula sa asawa at mga anak.

Verse 3

नियमैः संयमैश्चैव शोषयन्नात्मनस्तनुम् । किंचिज्जलाश्रयं गत्वा स्थापयित्वा महेश्वरम्

Sa pamamagitan ng mga panata at pagpipigil-sa-sarili, pinapangayayat niya ang sariling katawan; saka siya nagtungo sa isang kanlungang nasa tabi ng tubig at doon itinatag si Maheśvara (Śiva).

Verse 4

ततः कालेन महता तुष्टस्तस्य महेश्वरः । प्रोवाच दर्शनं गत्वा प्रार्थयस्व यथेप्सितम्

Pagkaraan ng mahabang panahon, nalugod si Maheśvara sa kanya. Nagpakita sa isang pangitain at nagsabi: “Hilingin mo ang anumang ninanais mo.”

Verse 5

त्रिजात उवाच । मातृदोषादहं देव वैलक्ष्यं परमं गतः । मध्ये ब्राह्मणमुख्यानामानर्त्ताधिपतेस्तथा

Sinabi ni Trijāta: “O Panginoon, dahil sa pagkukulang ng aking ina, nahulog ako sa sukdulang kahihiyan—napahiya sa gitna ng mga dakilang brāhmaṇa, at gayundin sa harap ng pinuno ng Ānarta.”

Verse 6

अहं शक्नोमि नो वक्तुं कस्यचिद्दर्शितुं विभो । त्रिजातोऽस्मीति विज्ञाय भूरिविद्यान्वितोऽपि च

“O Makapangyarihan, hindi ako makapagsalita kaninuman ni makapagpakita kaninuman; kahit taglay ko ang saganang kaalaman, kapag nalaman nilang ako si ‘Trijāta’, ako’y iniiwasan.”

Verse 7

तस्मात्सर्वोत्तमस्तेषामहं चैव द्विजन्मनाम् । यथा भवामि देवेश तथा नीतिर्विधीयताम्

“Kaya nga, O Panginoon ng mga diyos, ipag-utos ang paraan upang ako’y maging pinakadakila sa mga dwija, yaong ‘dalawang ulit na isinilang’.”

Verse 8

श्रीभगवानुवाच । चमत्कारपुरे विप्रा ये वसंति द्विजोत्तम । तेषां सर्वोत्तमो नूनं मत्प्रसादाद्भविष्यसि

Wika ng Mapalad na Panginoon: “O pinakadakilang brāhmaṇa, sa mga brāhmaṇang nananahan sa Camatkārapura, tiyak na ikaw ang magiging pinakapanguna—sa pamamagitan ng Aking biyaya.”

Verse 9

तस्मात्कालं प्रतीक्षस्व कञ्चित्त्वं ब्राह्मणोत्तम । समये समनुप्राप्ते त्वां च नेष्यामि तत्र वै

“Kaya nga, O pinakadakilang brāhmaṇa, maghintay ka muna nang ilang panahon. Kapag dumating ang takdang oras, tunay na dadalhin kita roon.”

Verse 10

एवमुक्त्वा स देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः । ब्राह्मणोऽपि तपस्तेपे तथा संपूजयन्हरम्

Pagkasabi nito, ang Panginoon ng mga diyos ay naglaho sa paningin. Ang brāhmaṇa naman ay nagsagawa ng mga pag-aayuno at pagninilay, at patuloy na sumamba kay Hara (Śiva) nang may nararapat na pagpipitagan.

Verse 11

कस्यचित्त्वथ कालस्य मत्कारपुरे द्विजाः । मौद्गल्यान्वयसंभूतो देवरातोऽभवद्द्विजः

Pagkaraan ng ilang panahon, sa lungsod na tinatawag na Matkārapura, may isang dwija na nagngangalang Devarāta, na isinilang sa angkan ni Maudgalya.

Verse 12

तस्य पुत्रः क्रथोनाम यौवनोद्धतविग्रहः । सदा गर्वसमायुक्तः पौरुषे च व्यवस्थितः

Ang kanyang anak ay nagngangalang Kratha—mapagmataas sa sigla ng kabataan, laging puspos ng pagmamataas, at nakatuon sa pagpapakita ng lakas at tapang ng lalaki.

Verse 13

स कदाचिद्ययौ विप्रो नागतीर्थं प्रति द्विजाः । श्रावणस्यासिते पक्षे पंचम्यां पर्यटन्वने

Minsan, ang brahmanang iyon ay naglakbay patungo sa Nāga-tīrtha, O mga dvija, at gumala sa gubat sa ikalimang araw ng madilim na kalahati ng buwang Śrāvaṇa.

Verse 14

अथापश्यत्स नागेन्द्रतनयं भूरिवर्च्चसम् । रुद्रमालमिति ख्यातं जनन्या सह संगतम्

Pagkaraan, nakita niya ang anak ng hari ng mga ahas, na nagliliwanag sa dakilang ningning—kilala bilang Rudramāla—na kasama ang kanyang ina.

Verse 15

अथाऽसौ तं समालोक्य सुलघुं सर्प पुत्रकम् । जलसर्पमिति ज्ञात्वा लगुडेन व्यपोथयत्

Nang makita niya ang munting anak-ahas na iyon, inakala niyang karaniwang ahas-tubig lamang, kaya hinampas niya ng pamalo.

Verse 16

हन्यमानेन तेनाथ प्रमुक्तः सुमहान्स्वनः । हा मातस्तात तातेति विपन्नोऽस्मि निरागसः

Habang siya’y binubugbog, sumambulat ang isang napakalakas na sigaw: “Ina! Ama! Ama!”—“Ako’y namamatay, gayong wala akong kasalanan.”

Verse 17

सोऽपि श्रुत्वाऽथ तं शब्दं ब्राह्मणो मानुषोद्भवम् । सर्पस्य भयसंत्रस्तः सत्वरं स्वगृहं ययौ

Nang marinig niya ang sigaw na iyon—na wari’y mula sa tao—nayanig sa takot ang brahmana sa ahas, at dali-daling umuwi sa sariling tahanan.

Verse 18

अथ सा जननी तस्य निष्क्रांता सलिलाश्रयात् । यावत्पश्यति तीरस्थं तावत्पुत्रं निपातितम्

Pagkaraan, lumabas ang kanyang ina mula sa kanyang tahanang nasa tubig; at nang tumingin siya sa pampang, nakita niya ang kanyang anak na nakahandusay, nabuwal.

Verse 19

ततो मूर्च्छामनुप्राप्ता दृष्ट्वा पुत्रं तथाविधम् । यष्टिप्रहारनिर्भिन्नं सर्वांगरुधिरोक्षितम्

Pagkatapos, nang makita ang anak sa gayong kalagayan—nabutas ng mga hampas ng tungkod at basang-basa ng dugo ang buong katawan—siya’y nawalan ng malay.

Verse 20

अथ लब्ध्वा पुनः संज्ञां प्रलापानकरोद्बहून् । करुणं शोकसंतप्ता वाष्पपर्याकुलेक्षणा

Nang magbalik ang kanyang ulirat, nagbitaw siya ng maraming panaghoy—kaawa-awa at dumudurog ng puso—pinahihirapan ng dalamhati, at ang mga mata’y nalilito at nanginginig sa luha.

Verse 21

हाहा पुत्र परित्यक्त्वा मां च क्वासि विनिर्गतः । अनावृत्तिकरं स्थानं किं स्नेहो नास्ति ते मयि

“Ay, anak ko! Iniwan mo ako—saan ka nagtungo? Umalis ka na ba sa pook na wala nang pagbabalik? Wala na ba sa iyo ang pag-ibig sa akin?”

Verse 22

केन त्वं निहतः पुत्र पापेन च दुरात्मना । निष्पापोऽपि च पुत्र त्वं कस्य क्रुद्धोऽद्यवै यमः

“Sino ang pumatay sa iyo, anak ko—sinong makasalanan at masamang-loob? Kahit wala kang sala, anak, kanino nagagalit si Yama sa araw na ito?”

Verse 23

सपुरस्य सराष्ट्रस्य सकुटुंबस्य दुर्मतेः । येन त्वं निहतोऽद्यापि पंचम्यां पूजितो न च

Nawa’y ang masamang-loob na iyon—kasama ang kaniyang lungsod, kaharian, at buong angkan—na pumatay sa iyo, ay hanggang ngayon ay huwag man lamang parangalan kahit sa araw ng Pañcamī (araw ng pagsamba).

Verse 24

रजसा क्रीडयित्वाऽद्य समागत्य चिरादथ । कामेनोत्संगमागत्य ग्लानिं नैष्यति चांबरम्

Ngayon, matapos maglaro sa alikabok, babalik ka sa dapithapon pagkaraan ng mahabang panahon; at sa pananabik, aakyat ka sa aking kandungan, dudumihan at lulukutin ang iyong kasuotan.

Verse 25

गद्गदानि मनोज्ञानि जनहास्यकराणि च । त्वया विनाऽद्य वाक्यानि को वदिष्यति मे पुरः

Ang mga salitang pautal-utal ngunit kaibig-ibig, na nagpapatawa sa mga tao—kung wala ka ngayon, sino ang magsasabi niyon sa harap ko?

Verse 26

पितुरुत्संगमाश्रित्य कूर्चाकर्षणपूर्वकम् । कः करिष्यति पुत्राऽद्य सतोषं भवता विना

Kumakapit sa kandungan ng ama at unang hinihila ang tuktok na buhok (tuft) niya—anak ko, ngayon na wala ka, sino ang gagawa niyan at magdudulot ng gayong ligaya?

Verse 27

निषिद्धोऽसि मया वत्स त्वमायातोऽनुपृष्ठतः । मर्त्यलोकमिमं तात बहुदोषसमाकुलम्

Mahal kong anak, pinagbawalan kita, ngunit sumunod ka pa rin sa likuran. Anak ko, ang daigdig ng mga mortal na ito’y punô ng napakaraming kapintasan.

Verse 28

एवं विलप्य नागी सा संक्रुद्धा शोककर्षिता । तं मृतं सुतमादाय जगामानंतसंनिधौ

Sa gayon, habang nananaghoy, ang Nāgī—nagngangalit at nilulunod ng dalamhati—kinarga ang kanyang patay na anak at nagtungo sa harapan ni Ananta.

Verse 29

ततस्तदग्रतः क्षिप्त्वा तं मृतं निजबालकम् । प्रलापानकरोद्दीना वियुक्ता कुररी यथा

Pagkatapos, inihagis niya sa harap Niya ang patay niyang munting anak; at siya, abang-abang, ay muling nanaghoy, gaya ng ibong kurarī na nahiwalay sa kapareha.

Verse 30

नागराजोऽपि तं दृष्ट्वा स्वपुत्रं विनिपातितम् । जगाम सोऽपि मूर्च्छां च पुत्रशोकेन पीडितः

Nang makita ng hari ng mga Nāga ang sarili niyang anak na nakabulagta, siya man ay bumagsak sa pagkahimatay, pinahihirapan ng dalamhati para sa anak.

Verse 31

ततः सिक्तो जलैः शीतैः संज्ञां लब्ध्वा स कृच्छ्रतः । प्रलापान्कृपणांश्चक्रे प्राकृतः पुरुषो यथा

Pagkaraan, nang wisikan ng malamig na tubig, bahagya siyang nagkamalay; at nagsimula siyang bumigkas ng mga kaawa-awang panaghoy, gaya ng karaniwang tao.

Verse 32

एतस्मिन्नंतरे नागाः सर्वे तत्र समागताः । रुरुदुर्दुःखिताः संतो बाष्पपर्याकुलेक्षणाः

Samantala, nagtipon doon ang lahat ng mga Nāga. Sa tindi ng pighati, sila’y umiyak, at ang kanilang mga mata’y nalalambungan at nanginginig sa luha.

Verse 33

वासुकिः पद्मजः शंखस्तक्षकश्च महाविषः । शंखचूडः सचूडश्च पुंडरीकश्च दारुणः

Dumating sina Vāsuki, Padmaja, Śaṅkha, Takṣaka, Mahāviṣa, Śaṅkhacūḍa, Sacūḍa, at ang mabagsik na Puṇḍarīka—ang mga Nāga na ito ay nagtipon.

Verse 34

अञ्जनो वामनश्चैव कुमुदश्च तथा परः । कम्बलाश्वतरौ नागौ नागः कर्कोटकस्तथा

Dumating din sina Añjana, Vāmana, Kumuda at isa pang iba; ang dalawang Nāga na sina Kambala at Aśvatara; at gayundin ang Nāga na si Karkoṭaka—nagtipon sila roon.

Verse 35

पुष्पदंतः सुदंतश्च मूषको मूषकादनः । एलापत्रः सुपत्रश्च दीर्घास्यः पुष्पवाहनः

Dumating din sina Puṣpadanta, Sudanta, Mūṣaka, Mūṣakādana, Elāpatra, Supatra, Dīrghāsya, at Puṣpavāhana—ang mga Nāga ring ito ay sumapit.

Verse 36

एते चान्ये तथा नागास्तत्राऽयाताः सहस्रशः । पुत्रशोकाभिसतप्तं ज्ञात्वा तं पन्नगाधिपम्

Ang mga Nāga na ito, at marami pang iba, ay dumating doon nang libu-libo, sapagkat nalaman nilang ang panginoon ng mga ahas ay sinusunog ng dalamhati sa kanyang anak.

Verse 37

ततः संबोध्य ते सर्वे तमीशं पवनाशनम् । पूर्ववृत्तैः कथोद्भेदैर्दृष्टांतैर्विविधैरपि

Pagkaraan, silang lahat ay nagsikap gisingin at aliwin ang panginoong iyon—si Pavanāśana—sa pamamagitan ng mga salaysay ng nagdaan, mga kuwentong paliwanag, at sari-saring halimbawa.

Verse 38

एवं संबोधितस्तैस्तु चिरात्पन्नगसत्तमः । अग्निदाह्यं ततश्चक्रे तस्य पुत्रस्य दुःखितः

Sa gayong pagharap at pagtawag nila, makalipas ang mahabang panahon, ang pinakadakilang Nāga—na nananatiling nagdadalamhati—ay inihanda ang pagsusunog sa pamamagitan ng apoy para sa kanyang anak.

Verse 39

जलदानस्य काले च सर्पान्सर्वानुवाच सः । सर्वान्नागान्प्रदानार्थं तोयस्य समुपस्थितान्

At sa oras ng pag-aalay ng tubig (jaladāna), kinausap niya ang lahat ng mga ahas—ang lahat ng Nāga na nagtipon upang maghandog ng tubig.

Verse 40

नाहं तोयं प्रदास्यामि स्वपुत्रस्य कथंचन । भवद्भिः प्रेरितोऽप्येवं तथान्यैरपि बांधवैः

“Hindi ako mag-aalay kahit patak ng tubig man lamang para sa sarili kong anak—sa anumang pagkakataon—kahit pa udyukan ninyo, at gayundin ng iba pang mga kamag-anak.”

Verse 41

यावत्तस्य न दुष्टस्य मम पुत्रांतकारिणः । सदारपुत्रभृत्यस्य विहितो न परिक्षयः

“Hangga’t hindi pa itinakda ang pagkapuksa sa masamang taong iyon—ang pumatay sa aking anak—kasama ang kanyang asawa, mga anak, at mga alipin, hindi ko isasagawa ang pag-aalay.”

Verse 42

एवमुक्त्वा ततः शेषः शोधयामास तं द्विजम् । येन संसूदितः पुत्रो दंडकाष्ठेन पाप्मना

Pagkasabi nito, si Śeṣa ay nagsimulang hanapin at tukuyin ang brahmana—ang makasalanang pumatay sa anak sa pamamagitan ng pamalong kahoy.

Verse 43

ततः प्रोवाच तान्नागान्पार्श्वस्थान्पन्नगाधिपः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यांतु मे सुहृदुत्तमाः

Pagkatapos ay nagsalita ang panginoon ng mga ahas sa mga naga na nakatayo sa malapit: "Pumunta kayo, aking matatalik na kaibigan, sa sagradong lupain ng Hatakeshwara."

Verse 44

पुत्रघ्नं तं निहत्याऽशु सकुटुम्बपरिग्रहम् । चमत्कारपुरं सर्वं भक्षणीयं ततः परम्

"Mabilis ninyong patayin ang pumatay sa anak na iyon, kasama ang kanyang buong sambahayan; at pagkatapos ay lamunin ang buong lungsod ng Camatkarapura."

Verse 45

तत्रैव वसतिः कार्या समस्तैः पन्नगोत्तमैः । यथा भूयो वसेन्नैव तथा कार्यं च तत्पुरम्

"Kayong lahat na mga pangunahing ahas ay dapat manirahan doon mismo, at ang lungsod na iyon ay dapat gawing hindi na muling matitirhan."

Verse 46

एवमुक्तास्ततस्तेन नागाः प्राधान्यतः श्रुताः । गत्वाथ सत्वरं तत्र प्रथमं तं द्विजोत्तमम्

Sa gayon ay inutusan niya, ang mga nangungunang naga—na nakinig sa kanyang mga salita—ay mabilis na pumunta doon, at una nilang nilapitan ang pangunahing brahmana na iyon.

Verse 47

देवरातसुतं सुप्तं भक्षयित्वा ततः परम् । तत्कुटुंबं समग्रं च क्रोधेन महतान्विताः

Matapos lamunin ang anak ni Devarata habang siya ay natutulog, sila ay napuno ng matinding galit at nilamon din ang kanyang buong sambahayan.

Verse 48

ततोऽन्यानपि संक्रुद्धा बालान्वृद्धान्कुमारकान् । भक्षयामासुः सर्वे ते तिर्यग्योनिगता अपि

Pagkaraan, sa matinding poot, nilamon pa nila ang iba—mga bata, matatanda, at mga kabataan; silang lahat, bagaman isinilang sa sinapupunan ng mga hayop, ay gumawa rin ng gayon.

Verse 49

एतस्मिन्नंतरे जातः पुरे तत्र सुदारुणः । आक्रंदो ब्राह्मणेंद्राणां सर्पभक्षणसंभवः

Samantala, sa lungsod na iyon ay sumiklab ang isang napakasindak na panaghoy sa hanay ng mga pinakadakilang brāhmaṇa, na sanhi ng paglamon ng mga ahas sa mga tao.

Verse 50

तत्र भूमौ तथाऽन्यच्च यत्किंचिदपि दृश्यते । तत्सर्वं पन्नगैर्व्याप्तं रौद्रैः कृष्णवपुर्धरैः

Doon, sa lupa—at sa anumang bagay na makita—ang lahat ay nababalot ng mga ahas: mabangis ang asal, may katawang maitim.

Verse 51

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः केचिन्मृत्युवशं गताः । विषसं घूर्णिताः केचित्पतिता धरणीतले

Samantala, ang ilan ay napasailalim sa kapangyarihan ng kamatayan; ang iba nama’y hilo sa kamandag at bumagsak sa ibabaw ng lupa.

Verse 52

अन्ये गृहादिकं सर्वं परित्यज्य सुतादि च । वित्रस्ताः परिधावंति वनमुद्दिश्य दूरतः

Ang iba naman, iniwan ang tahanan at lahat ng ari-arian—pati mga anak at mga kamag-anak—at sa matinding takot ay nagtatakbuhan, patungo sa malayong gubat.

Verse 53

अन्ये मंत्रविदो विप्राः प्रयतंते समंततः । मंदं धावंति संत्रस्ता गृहीत्वौषधयः परे

May ilang brāhmaṇa na bihasa sa mga mantra ay nagsikap sa lahat ng panig; ang iba nama’y natakot, dahan-dahang tumakbo habang may dalang mga halamang-gamot.

Verse 54

एवं तत्पुरमुद्दिश्य सर्वे ते पन्नगोत्तमाः । प्रचरंति यथा कश्चिन्न तत्र ब्राह्मणो वसेत्

Kaya nito, tinutumbok ang lungsod na iyon, ang lahat ng pinakadakilang ahas ay gumalaw sa paligid sa paraang walang brāhmaṇa ang makapaninirahan doon.

Verse 55

अथ शून्यं पुरं कृत्वा सर्वे ते पन्नगोत्तमाः । व्यचरन्स्वेच्छया तत्र तीर्थेष्वायतनेषु च

Pagkaraan, nang mapawang walang tao ang lungsod, ang lahat ng pinakadakilang ahas ay gumala roon ayon sa nais—sa mga tīrtha at sa mga banal na dambana rin.

Verse 56

न कश्चित्पन्नगः क्षेत्रात्त्यक्त्वा निर्याति बाह्यतः । प्रविशेन्न परः कश्चित्तत्र क्षेत्रे च मानवः

Walang ahas na, pag-alis sa banal na pook na iyon, ang lumabas pa sa labas; at wala ring sinumang tao ang nakapasok sa lupain na iyon.

Verse 57

व्यवस्थैवं समुद्भूता सर्पाणां मानुषैः सह । वधभक्षणजा न्योन्यं बाह्याभ्यंतरसंभवा

Kaya nito, nabuo ang isang kaayusan sa pagitan ng mga ahas at mga tao—isinilang mula sa pagpatay at paglamon sa isa’t isa, sa labas at sa loob ng pook na iyon.

Verse 58

एतस्मिन्नंतरे शेषो मुक्त्वा दुःखं सुतोद्भवम् । प्रहृष्टः प्रददौ तोयं तस्य जातिभिरन्वितः

Samantala, si Śeṣa—nakalaya sa dalamhating dulot ng kanyang anak—ay nagalak at nagkaloob ng tubig, na kasama ang kanyang mga angkan ng mga nāga.

Verse 59

अथ ते ब्राह्मणाः केचित्सर्पेभ्यो भयविह्वलाः । सशोका दिङ्मुखान्याशु ते सर्वे संगता मिथः

Pagkaraan, may ilang brāhmaṇa na nayanig sa takot sa mga nāga; nalulumbay, dali-daling ibinaling ang mukha sa mga panig, at silang lahat ay nagtipon-tipon sa isa’t isa.

Verse 60

ततो वनं समाजग्मुस्त्रिजातो यत्र संस्थितः । हरलब्धवरो हृष्टः सुमहत्तपसि स्थितः

Pagkatapos, nagtungo sila sa gubat na kinaroroonan ni Trijāta—masaya, sapagkat nakamtan niya ang biyaya mula kay Hara (Śiva), at matatag na nananatili sa napakadakilang tapas (pagpapakasakit-espirituwal).

Verse 61

स दृष्ट्वा ताञ्जनान्सर्वांस्तथा दुःखपरिप्लुतान् । पुत्रदारादिकं स्मृत्वा रुदतः करुणं बहु

Nang makita niya ang lahat ng taong iyon na lubog sa dalamhati, at nang maalala ang kanyang anak, asawa, at iba pa, siya’y umiyak nang labis at kaawa-awa.

Verse 62

सोऽपि दुःखसमायुक्तो दृष्ट्वा तान्स्वपुरोद्भवान् । ब्राह्मणेंद्रांस्ततः प्राह बाष्पव्याकुललोचनः

Siya man ay napuno ng dalamhati; nang makita ang mga nagmula sa sarili niyang lungsod, saka niya kinausap ang mga pangunahing brāhmaṇa, na ang mga mata’y nababalisa sa luha.

Verse 63

शृण्वंतु ब्राह्मणाः सर्वे वचनं मम सांप्रतम् । मया विनिर्गतेनैव तत्पुरात्तोषितो हरः

Makinig ngayon ang lahat ng brāhmaṇa sa aking mga salita. Sa mismong pag-alis ko sa lungsod na iyon, nalugod si Hara (Śiva).

Verse 64

तेन मह्यं वरो दत्तो वांछितो द्विजसत्तमाः । गृहीतो न मयाद्यापि प्रार्थयिष्यामि सांप्रतम्

Kaya nga, O pinakamainam sa mga dwija, ipinagkaloob na sa akin ang ninanais na biyaya. Hindi ko pa ito tinatanggap; ngayon ay ihahain ko ang aking kahilingan.

Verse 65

यथा स्यात्संक्षयस्तेषां नागानां सुदुरात्मनाम् । यैः कृतं नः पुरं कृत्स्नमुद्रसं पापकर्मभिः

Nawa’y maganap ang pagkalipol ng mga Nāga na lubhang masasama; dahil sa kanilang masasamang gawa, ang aming buong lungsod ay naging wasak at iniwang tiwangwang.

Verse 66

एवमुक्त्वाऽथ विप्रः स त्रिजातः परमेश्वरम् । प्रार्थयामास मे देव तं वरं यच्छ सांप्रतम्

Pagkasabi nito, ang brāhmaṇa na si Trijāta ay nanalangin kay Parameśvara: “O aking Panginoon, ipagkaloob mo ngayon ang biyayang iyon.”

Verse 67

ततः प्रोवाच देवेशः प्रार्थयस्व द्रुतं द्विज । येनाभीष्टं प्रयच्छामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

Pagkatapos ay sinabi ng Panginoon ng mga diyos: “Humiling ka agad, O brāhmaṇa. Sa gayon ay ipagkakaloob ko ang iyong ninanais, kahit ito’y napakahirap makamtan.”

Verse 68

त्रिजात उवाच । नागैरस्मत्पुरं कृत्स्नं कृतं जनविवर्जितम् । तत्तस्मात्ते क्षयं यांतु सर्वे वृषभवाहन

Wika ni Trijāta: “Ginawa ng mga Nāga na ang buong lungsod namin ay mawalan ng tao. Kaya, O Panginoong may sagisag na toro (Vṛṣabhavāhana), hayaang mapahamak silang lahat.”

Verse 69

येन तत्पूर्यते विप्रैर्भूयोऽपि सुरसत्तम । ममापि जायते कीर्तिः स्वस्थानोद्धरणोद्भवा

“Upang muli itong mapuno ng mga brāhmaṇa, O pinakadakila sa mga diyos; at upang sumibol din ang aking dangal—na nagmumula sa pagpapanumbalik ng sarili kong pook.”

Verse 70

श्रीभगवानुवाच । नायुक्तं विहितं विप्र पन्नगैस्तैर्महात्मभिः । निर्दोषश्चापि पुत्रोऽत्र येषां विप्रेण सूदितः

Sinabi ng Mapalad na Panginoon: “O brāhmaṇa, hindi nararapat ang kautusang itinakda ng mga dakilang-espiritung ahas na iyon. Sapagkat dito, maging ang isang anak na walang sala ay napatay sa kamay ng isang brāhmaṇa.”

Verse 71

विशेषेण द्विजश्रेष्ठ संप्राप्ते पंचमीदिने । तत्राऽपि श्रावणे मासि पूज्यंते यत्र पन्नगाः

“Lalo na, O pinakamainam sa mga dvija, kapag dumarating ang ikalimang araw ng buwan; at higit sa lahat sa buwan ng Śrāvaṇa, sa pook na iyon ay sinasamba ang mga ahas.”

Verse 72

तस्मात्तेऽहं प्रवक्ष्यामि सिद्धमंत्रमनुत्तमम् । यस्योच्चारणमात्रेण सर्प्पाणां नश्यते विषम्

“Kaya sasabihin Ko sa iyo ang isang walang kapantay na siddha-mantra; sa pagbigkas lamang nito, napapawi ang lason ng mga ahas.”

Verse 73

तं मंत्रं तत्र गत्वा त्वं तद्विप्रैरखिलैर्वृतः । श्रावयस्व महाभाग तारशब्देन सर्वशः

Pumaroon ka roon, at napalilibutan ng lahat ng mga brāhmaṇa, O mapalad; ipahayag mo ang mantrang iyon sa lahat ng dako sa tunog na “tāra”.

Verse 74

तं श्रुत्वा ये न यास्यंति पातालं पन्नगाधमाः । युष्मद्वाक्याद्भविष्यंति निर्विषास्ते न संशयः

Yaong mga hamak na ahas na, pagkarinig nito, ay hindi umaalis patungong Pātāla—sa mismong salita mo sila’y magiging walang-lason; walang pag-aalinlangan.

Verse 75

त्रिजात उवाच । ब्रूहि तं मे महामंत्रं सर्वतीक्ष्णविनाशनम् । येन गत्वा निजं स्थानं सर्पानुत्सादयाम्यहम्

Wika ni Trijāta: “Sabihin mo sa akin ang dakilang mantra na pumupuksa sa lahat ng mababangis na panganib; upang sa pagbalik ko sa aking sariling dako, masupil ko ang mga ahas.”

Verse 76

श्रीभगवानुवाच । गरं विषमिति प्रोक्तं न तत्रास्ति च सांप्रतम् । मत्प्रसादात्त्वया ह्येतदुच्चार्यं ब्राह्मणोत्तम

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Ang tinatawag na ‘gara’—lason—ay hindi na mananatili roon ngayon. Sa aking biyaya, O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, ito’y tunay na dapat mong bigkasin.”

Verse 77

न गरं न गरं चैतच्छ्रुत्वा ये पन्नगाधमाः । तत्र स्थास्यंति ते वध्या भविष्यंति यथासुखम्

Pagkarinig nito—“Walang lason, walang lason!”—ang mga hamak na ahas ay mananatili roon, karapat-dapat patayin, at haharap sa nararapat na kapalaran.

Verse 78

अद्यप्रभृति तत्स्थानं नगराख्यं धरातले । भविष्यति सुविख्यातं तव कीर्तिविवर्धनम्

Mula sa araw na ito, ang pook na yaon sa lupa ay makikilala sa pangalang “Nagara”; ito’y magiging bantog sa lahat ng dako at magpapalago ng iyong karangalan.

Verse 79

तथान्योपि च यो विप्रो नागरः शुद्धवंशजः । नगराख्येन मंत्रेण अभिमंत्र्य त्रिधा जलम्

Gayundin, sinumang ibang brāhmaṇa—isang Nāgara na isinilang sa dalisay na angkan—pagkatapos basbasan ang tubig nang tatlong ulit sa pamamagitan ng mantrang tinatawag na “Nagara”…

Verse 80

प्राणिनं काल संदष्टमपि मृत्युवशंगतम् । प्रकरिष्यति जीवाढ्यं प्रक्षिप्य वदने स्वयम्

Kahit ang isang nilalang na buhay ay nakagat na ng Kāla at napasailalim sa kapangyarihan ng kamatayan—ang mantrang may tatlong pantig na ito, kapag inilagay mismo sa bibig, ay magbabalik at magpupuno ng buhay.

Verse 81

अन्यत्रापि स्थितो मर्त्यो मंत्रमेतं त्रिरक्षरम् । यः स्मरिष्यति संसुप्तो न हिंस्यः स्यादहेर्हि सः

Kahit ang tao’y nasa ibang dako, sinumang makaalaala sa mantrang may tatlong pantig na ito—kahit sa pagtulog—ay hindi mapipinsala ng ahas.

Verse 82

स्थावरं जंगमं वापि कृत्रिमं वा गरं हि तत् । तदनेन च मंत्रेण संस्पृष्टं त्वमृतायितम्

Maging ang lason ay mula sa hindi gumagalaw o sa gumagalaw, o kaya’y lasong ginawa ng tao—kapag nahipo ng mantrang ito, ito’y nagiging parang amṛta, banal na nektar.

Verse 83

अजीर्णप्रभवा रोगा ये चान्ये जठरोद्भवाः । मंत्रस्यास्य प्रभावेन सर्वे यांति द्रुतं क्षयम्

Ang mga sakit na mula sa hindi pagkatunaw ng pagkain, at iba pang karamdaman na nagmumula sa tiyan—sa kapangyarihan ng mantrang ito, silang lahat ay mabilis na naglalaho at napapawi.

Verse 84

एवमुक्त्वाऽथ तं विप्रं भगवान्वृषभध्वजः । जगामादर्शनं पश्चाद्यथा दीपो वितैलकः

Pagkasabi niya nang gayon sa brahmanang iyon, ang Mapalad na Panginoon na may watawat na may toro ay naglaho sa paningin—gaya ng ilawan kapag naubos ang langis.

Verse 85

त्रिजातोऽपि समं विप्रैर्हतशेषैस्तु तैर्द्रुतम् । जगाम संप्रहृष्टात्मा चमत्कारपुरं प्रति

Pagkaraan, si Trijāta man—kasama ang mga brahmanang mabilis na nagapi ang nalalabing panganib—ay naglakbay na may pusong nagagalak patungo sa Camatkārapura.

Verse 86

एवं ते ब्राह्मणाः सर्वे त्रिजातेन समन्विताः । न गरं न गरं प्रोच्चैरुच्चरंतः समाययुः

Kaya nga, ang lahat ng brahmanang iyon, na kasama si Trijāta, ay nagpatuloy sa paglalakbay habang malakas na inuulit: “Walang lason, walang lason!”

Verse 87

हाटकेश्वरजं क्षेत्रं यत्तद्व्याप्तं समंततः । रौद्रैराशीविषैः क्रूरैः शेषस्यादेशमाश्रितेः

Ang banal na pook ng Hāṭakeśvara ay nalaganap sa lahat ng dako, at napalibutan ng mga nakatatakot at mababangis na ahas na makamandag, na kumikilos ayon sa utos ni Śeṣa.

Verse 88

अथ ते पन्नगाः श्रुत्वा सिद्धमंत्र शिवोद्भवम् । निर्विषास्तेजसा हीनाः समन्तात्ते प्रदुद्रवुः

Pagdaka, nang marinig ng mga ahas ang ganap na mantra na nagmula kay Śiva, nawala ang kanilang kamandag at ningning, at nagsitakas sa lahat ng dako.

Verse 89

वल्मीकान्केचिदासाद्य चित्ररंध्रांतरोद्भवान् । अन्ये चापि प्रजग्मुश्च पातालं दंदशूककाः

May ilan sa mga ahas ay sumugod sa mga bunton ng anay na may kakaibang mga lagusan sa loob; ang iba pa, ang mga gumagapang na serpiyente, ay bumaba sa Pātāla, ang daigdig sa ilalim.

Verse 90

ये केचिद्भयसंत्रस्ता वार्द्धक्येन निपीडिताः । वालत्वेन तथा चान्ये शक्नुवंति न सर्पितुम्

May ilan ang nanginig sa matinding takot; ang iba’y dinurog ng katandaan; at ang iba pa, dahil musmos pa, ay hindi man lamang makagapang palayo.

Verse 91

ते सर्वे ब्राह्मणेन्द्रैस्तैः कृतस्य प्रतिकारकैः । निहताः पन्नगास्तत्र दंडकाष्ठैः सहस्रशः

Doon, ang lahat ng mga ahas ay pinatay nang libu-libo sa pamamagitan ng mga pamalo, ng mga pangunahing brāhmaṇa na nagsagawa ng lunas sa nagawang kasalanan.

Verse 92

एवमुत्साद्य तान्सर्वान्ब्राह्मणास्ते गतव्यथाः । तं त्रिजातं पुरस्कृत्य स्थानकृत्यानि चक्रिरे

Sa gayon, nang mapuksa nilang lahat, ang mga brāhmaṇa ay napawi ang dalamhati; pinarangalan nila si Trijāta bilang pinuno at isinagawa ang mga banal na ritwal at tungkulin ng pook na iyon.

Verse 93

एवं तन्नगरं जातमस्मात्कालादनंतरम् । देवदेवस्य भर्गस्य प्रसादेन द्विजोत्तमाः

Kaya nito, ang pamayanang iyon ay nalikha di-nagtagal matapos iyon, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-isinilang, sa biyaya ni Bharga, ang Diyos ng mga diyos.

Verse 94

एतद्यः पठते नित्यमाख्यानं नगरोद्भवम् । न तस्य सर्पजं क्वापि कथंचिज्जायते भयम्

Sinumang araw-araw na bumibigkas ng salaysay ng paglitaw ng lungsod na ito, hindi kailanman—sa alinmang dako at sa anumang paraan—darapuan ng takot na mula sa mga ahas.

Verse 114

इति श्रीस्कादे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये नगरसंज्ञोत्पत्तिवर्णनंनाम चतुर्दशोत्तरशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa kalipunang may walumpu’t isang libong taludtod—sa ikaanim na Nāgarakhaṇḍa, sa Māhātmya ng Hāṭakeśvara-kṣetra, ang kabanatang tinatawag na “Paglalarawan ng Pag-usbong ng pangalang ‘Nagara’,” na siyang Kabanata 114.