Adhyaya 112
Sa kabanatang ito, sa salaysay ni Sūta, inihaharap ang masinsing pagtalakay sa etika at teolohiya. Animnapu’t walong brāhmaṇa na mga ascetic ang nagbalik na naglalakad, pagod at gutom, at natagpuan ang kanilang mga asawa na biglang nakabihis ng maringal na kasuotan at alahas na wari’y mula sa mga diyos. Nabahala ang mga ascetic at inusisa ang tila paglabag sa asal ng pag-aayuno at pagtalikod; isinalaysay ng mga babae na dumating ang Reyna Damayantī na parang maharlikang tagapagkaloob at naghandog ng mga palamuti. Kinondena ng mga ascetic ang pagtanggap ng kaloob mula sa hari (rāja-pratigraha) bilang lalo nang kapintasan para sa mga tapasvin, at sa galit ay humawak ng tubig sa palad upang maghanda ng sumpa laban sa hari at kaharian. Ngunit namagitan ang mga asawa sa isang salungat na pangangatwiran: ipinagtanggol nila ang pagiging maybahay (gṛhasthāśrama) bilang “pinakamainam” na landas na nakapagbibigay ng kabutihan sa daigdig at sa kabilang-buhay; inalala nila ang mahabang kahirapan sa tahanan ng mga ascetic at humingi ng lupa at kabuhayan mula sa hari, na may banta ng pananakit sa sarili—na magbubunga ng mabigat na pananagutang moral sa mga pantas. Dahil dito, ibinuhos ng mga pantas ang tubig ng sumpa sa lupa; ang natapong tubig ay tila nagsunog sa isang bahagi ng daigdig at lumikha ng isang maalat at tigang na pook (ūṣara) na nananatili, kung saan hindi tumutubo ang pananim at sinasabing maging ang pagsilang ay hindi nagaganap. Sa wakas, itinakda ang bunga: ang śrāddha na isasagawa roon sa buwan ng Phālguna, sa araw ng kabilugan ng buwan na tumapat sa Linggo, ay sinasabing nakapag-aangat sa mga ninuno, kahit sila’y napasailalim sa mabibigat na impiyernong kalagayan dahil sa sariling karma.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । ततः कतिपयाहस्य गते तस्मिन्महीपतौ । स्वगृहं प्रति दुःखार्ते परिवारसमन्विते
Sinabi ni Sūta: Pagkaraan ng ilang araw, ang haring iyon—pinahihirapan ng dalamhati at kasama ang kanyang mga tauhan—ay tumungo pabalik sa sarili niyang tahanan.
Verse 2
पद्भ्यामेव समायाता ह्यष्टषष्टिर्द्विजोत्तमाः । परिश्रांताः कृशांगाश्च धूलिधूसरिताननाः
Dumating ang animnapu’t walong dakilang Brāhmaṇa na naglakad lamang—pagod na pagod, payat ang mga katawan, at ang mga mukha’y namumuti sa alikabok.
Verse 3
यावत्पश्यति दाराः स्वा दिव्याभरण भूषिताः । दिव्यवस्त्रैः सुसंवीता राजपत्न्य इवापराः
Nang makita nila ang sarili nilang mga asawa—nakapalamuti ng mariringal na alahas at nababalutan ng mararangal na kasuotan, na wari’y mga reyna—sila’y napamangha at napatigil sa pagtataka.
Verse 4
ततश्च विस्मयाविष्टाः पप्रच्छुस्ते क्षुधान्विताः । किमिदं किमिदं पापा विरुद्धं विहितं वपुः
Pagkaraan, nabalot sila ng pagkamangha at pinahihirapan ng gutom, kaya’t nagtanong: “Ano ito, ano ito, O mga makasalanan—bakit ang anyong ito’y salungat sa nararapat ayon sa dharma?”
Verse 5
कथं प्राप्तानि वस्त्राणि भूषणानि वराणि च । नूनमस्मद्गतेर्भ्रंशः खे जातो नाऽन्यथा भवेत्
“Paano ninyo nakuha ang magagarang kasuotan at mahuhusay na palamuti? Tiyak na ang landas namin ay nalihis—may pagkukulang na sumibol sa aming kalagayan; hindi maaaring iba.”
Verse 6
विकारमेनं संत्यक्त्वा युष्मदीयं सुगर्हिताः । अथ ताः सर्ववृत्तांतमूचुस्तापसयोषितः
Matapos talikdan ang di-nararapat na pagbabagong iyon—na lubhang kapintasan para sa inyo—ang mga asawa ng mga tapas ay nagsalaysay ng buong pangyayari.
Verse 7
यथा राज्ञी समायाता दमयन्ती नृपप्रिया । भूषणानि च दत्तानि तया चैव यथा द्विजाः
Isinalaysay nila kung paanong dumating si Reyna Damayantī—minamahal ng hari—at kung paanong siya mismo ang nagkaloob ng mga palamuti, ayon sa nangyari, O mga brāhmaṇa.
Verse 8
यथा शापश्च सञ्जातो ब्राह्मणानां महात्मनाम् । अथ ते मुनयः क्रुद्धास्तच्छ्रुत्वा गर्हितं वचः । राजप्रतिग्रहो निंद्यस्तापसानां विशेषतः
Isinalaysay nila kung paanong sumibol ang sumpa mula sa mga dakilang-loob na brāhmaṇa. Nang marinig ang kapintasan na pananalitang iyon, nagalit ang mga muni at nagpahayag: “Ang pagtanggap ng kaloob mula sa hari ay kapuna-puna—lalo na para sa mga ascetic.”
Verse 9
ततो भूपस्य राष्ट्रस्य नाशार्थं जगृहुर्जलम् । क्रोधेन महताविष्टा वेपमाना निरर्गलम्
Pagkaraan, upang idulot ang pagkapuksa ng kaharian ng hari, kinuha nila ang tubig para sa ritwal ng sumpa; sinapian ng matinding poot, sila’y nanginginig na di mapigil.
Verse 10
अनेन पाप्मनाऽस्माकं कुभूपेन प्रणाशिता । खे गतिर्लोभयित्वा तु पत्न्योऽस्माकमकृत्रिमाः । सरलास्तद्गणाः सर्वे येनेदृग्व्यसनं स्थितम्
“Dahil sa kasalanang ito, ang masamang haring iyon ang nagdala ng kapahamakan sa amin. Nilinlang niya ang aming landas at pasiya, at inakit ang aming mga asawang tapat at walang daya; ang lahat ng payak niyang mga tao—dahil sa kanya—ang nagpasiklab ng mabigat na sakunang ito.”
Verse 11
सूत उवाच । एवं ते मुनयो यावच्छापं तस्य महीपतेः । प्रयच्छंति च तास्तावदूचुर्भार्या रुषान्विताः
Sinabi ni Sūta: Habang ang mga pantas ay magpapahayag na ng sumpa laban sa haring iyon, sa mismong sandaling iyon, ang mga asawa—puspos ng hinanakit—ay nagsalita.
Verse 12
न देयो भूपतेस्तस्य शापो ब्राह्मणसत्तमाः । अस्मदीयं वचस्तावच्छ्रोतव्यमविशंकितैः
“O mga pinakadakilang Brāhmaṇa, huwag ninyong ipataw ang sumpa sa haring iyon. Una, pakinggan ninyo ang aming mga salita nang walang pag-aalinlangan.”
Verse 13
वयं सर्वा नरेन्द्रस्य भार्यया समलंकृताः । सुवस्त्रैर्भूषणैर्दिव्यैः श्रद्धापूतेन चेतसा
“Kaming lahat ay pinalamutian bilang mga asawa ng hari: may mararangyang kasuotan at makalangit na alahas, taglay ang isip na nilinis ng śraddhā, ang pananampalataya.”
Verse 14
वयं दरिद्रदोषेण सदा युष्मद्गृहे स्थिताः । कर्शिता न च संप्राप्तं सुखं मर्त्यसमु द्भवम्
Ngunit dahil sa kasalanan ng karalitaan, kami’y laging nanatili sa inyong tahanan, umaasa sa inyo. Kami’y napagod at nanghina, at hindi man lamang natamo ang karaniwang ligayang sumisibol sa buhay ng tao.
Verse 15
एतेषां परलोकोऽत्र विद्यते ये तपोरताः । न च मर्त्यफलं किंचिदपि स्वल्पतरं भवेत्
Para sa mga nakatuon sa pag-aayuno at pagninilay na may pagtitiyaga, ang “daigdig na kabilang” ang tunay na mahalaga rito; para sa kanila, anumang gantimpala sa daigdig ng tao—kahit pinakamaliit—ay walang saysay.
Verse 16
अन्येषां विषयस्थानामिह लोकः प्रकीर्तितः । भोगप्रसक्तचित्तानां नीचानां सुदुरात्मनाम्
Ngunit para sa iba—yaong nakapirmi sa mga bagay ng pandama—ang daigdig na ito lamang ang sinasambit na “kanilang saklaw”: mga taong ang isip ay kapit sa paglalayaw, hamak ang asal at lubhang masama ang kalooban.
Verse 17
गृहस्थाश्रमिणां चैव स्वधर्मरतचेतसाम् । इह लोकः परश्चैव जायते नाऽत्र संशयः
Ngunit para sa mga namumuhay sa yugto ng maybahay (gṛhastha) na ang isip ay tapat sa sariling tungkulin (svadharma), kapwa ang daigdig na ito at ang susunod ay nagiging bunga ng pagtatamo—walang pag-aalinlangan dito.
Verse 18
ता वयं नात्र सन्देहो गृहस्थाश्रममुत्तमम् । संसेव्य साधयिष्यामो लोकद्वयमनुत्तमम्
Kaya nga kami—walang pag-aalinlangan—ay marapat na yayakap at isasabuhay ang dakilang yugto ng maybahay, at matatamo ang pinakamataas na kapakinabangan ng dalawang daigdig.
Verse 19
तस्माद्गृहाणि रम्याणि प्रवदंति समाहिताः । भूपालाद्भूमिमादाय वृत्तिं चैवाभिवांछिताम्
Kaya, na may payapang isipan, sila ay nagpahayag: 'Kung gayon, pagkalooban ninyo kami ng magagandang tahanan; at, sa pagtanggap ng lupa mula sa hari, ibigay din ninyo ang kabuhayang aming ninanais.'
Verse 20
ततश्चैवाथ वीक्षध्वं पुत्रपौत्रसमुद्भवम् । सौख्यं चापि कुमारीणां बांधवानां विशेषतः
At pagkatapos ay tunay ninyong mamasdan ang pag-angat ng mga anak na lalaki at mga apo, at gayundin ang kaligayahan ng inyong mga anak na babae at, lalo na, ng inyong mga kamag-anak.
Verse 21
न करिष्यथ चेद्वाक्यमेतदस्मदुदीरितम् । सर्वाः प्राणपरित्यागं करिष्यामो न संशयः
Kung hindi ninyo isasagawa ang tagubiling ito na aming sinabi, kaming lahat ay magpapakamatay—ito ay walang alinlangan.
Verse 22
यूयं स्त्रीवधपापेन युक्ताः सन्तस्ततः परम् । नरकं रौरवं दुर्गं गमिष्यथ सुनिश्चितम्
Kayo, na nabahiran ng kasalanan ng pagpatay ng babae, ay tiyak na mapupunta sa nakatatakot na impiyernong Raurava pagkatapos nito—ito ay tiyak.
Verse 23
एवं ते मुनयः श्रुत्वा तासां वाक्यानि तानि वै । भूपृष्ठे तत्यजुस्तोयं शापार्थं यत्करैर्धृतम्
Sa pagkarinig sa mga salitang iyon ng mga babae, ibinuhos ng mga pantas sa lupa ang tubig na kanilang hawak sa kanilang mga kamay para sa layunin ng pagsumpa.
Verse 24
ततस्तत्तोयनिर्दग्धं तद्विभागं क्षितेस्तदा । ऊषरत्वमनुप्राप्तमद्यापि द्विजसत्तमाः
Pagkaraan, ang bahaging yaon ng lupa, na tinupok ng tubig na iyon, ay naging maalat na ilang; at hanggang ngayon ay gayon pa rin, O pinakamainam sa mga dalawang-bes na isinilang.
Verse 25
आस्तामन्नादिकं तत्र यदुत्पं न प्ररोहति । न जन्म चाप्नुयाद्भूयः पक्षी वा कीट एव वा
Doon, maging ang butil at mga katulad nito—kahit ihasik—ay hindi sumisibol. At hindi na muling magkakamit ng kapanganakan doon, maging ibon man o kahit insekto.
Verse 26
तृणं वाथ मृगस्तत्र किं पुनर्भक्तिमान्नरः । यस्तत्र कुरुते श्राद्धं श्रद्धया फाल्गुने नरः
Kung maging ang damo o ang usa roon ay naaapektuhan, paano pa ang taong may debosyon. Ang taong nagsasagawa ng Śrāddha doon nang may pananampalataya, sa buwan ng Phālguna—
Verse 27
पौर्णमास्यां रवैर्वारे स पितॄनुद्धरेन्निजान् । अपि स्वकर्मणा प्राप्तान्नरके दारुणाकृतौ
Sa araw ng kabilugan ng buwan (Paurṇamāsī) kapag tumapat sa Linggo, iaangat niya ang sarili niyang mga ninuno—kahit yaong dahil sa sariling gawa ay napunta sa kakila-kilabot na impiyerno.
Verse 112
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये दमयन्त्युपाख्यान ऊषरोत्पत्तिमाहात्म्यकथनंनाम द्वादशोत्तरशततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-112 kabanata, na pinamagatang “Ang Paglalahad ng Kadakilaan ng Paglitaw ng Ūṣara (maalat na ilang),” sa salaysay ni Damayantī sa Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, sa ikaanim na aklat, ang Nāgara Khaṇḍa, ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.