Adhyaya 108

Verse 1

ऋषय ऊचुः । अष्टषष्टिप्रमाणानि यानि क्षेत्राणि सूतज । त्वयोक्तानि च तान्येव नामतो नः प्रकीर्तय

Sinabi ng mga rishi: “O anak ni Sūta, nabanggit mo ang animnapu’t walong banal na kṣetra. Ngayon, bigkasin mo sa amin muli ang mga iyon, malinaw ayon sa kanilang mga pangalan.”

Verse 2

तथान्यानि च तीर्थानि यानि संति धरातले । तानि कीर्तय कार्त्स्न्येन परं कौतूहलं हि नः

“At gayundin, anumang iba pang banal na tīrtha na nasa ibabaw ng lupa—isalaysay mo nang buo, sapagkat dakila ang aming pananabik at pagnanais na malaman.”

Verse 3

सूत उवाच । यानि प्रोक्तानि तीर्थानि भवद्भिर्द्विजसत्तमाः । अष्टषष्टिप्रमाणानि तथा क्षेत्राणि भूतले

Wika ni Sūta: “O pinakamainam sa mga dalawahang-ipinanganak, ang mga tīrtha na inyong nabanggit—gayundin ang mga banal na pook sa lupa na may bilang na animnapu’t walo—”

Verse 4

तानि सर्वाणि भीतानि प्रविष्टानि रसातलम् । तीर्थानि मुनिशार्दूलाः पापे ह्यत्र कलौ युगे

“Ang lahat ng mga tīrtha na iyon, sa takot, ay pumasok sa Rasātala, O mga pantas na tulad ng tigre; sapagkat sa panahong Kali-yuga, ang kasalanan ay nanaig dito.”

Verse 5

एतदेव पुरा पृष्टः पार्वत्या परमेश्वरः । यद्भवद्भिरहं पृष्टस्तीर्थयात्राकृते द्विजाः

“Ang bagay na ito rin ay minsang itinanong ni Pārvatī kay Parameśvara; gaya ng pagtatanong ninyo sa akin ngayon, O mga dalawahang-ipinanganak, hinggil sa paglalakbay-pananampalataya sa mga tīrtha.”

Verse 6

कैलासशिखरासीनः पुरा देवो महेश्वरः । सर्वैर्गणगणैः सार्धमुपविष्टो वरासने

“Noong una, ang diyos na si Maheśvara, na nakaupo sa tuktok ng Kailāsa, ay naluklok sa isang marangal na trono kasama ang lahat ng pangkat ng kaniyang mga gaṇa.”

Verse 7

प्रणाम करणार्थाय ह्यागतेष्वमरेषु च । गतेषु तेषु विप्रेंद्रा सर्वेषु त्रिदिवालयम् । अर्धासनगता देवी वाक्यमेतदुवाच ह

“At nang dumating ang mga walang-kamatayan upang tumanggap ng pagpupugay, at pagkaraan ay umalis silang lahat patungo sa kanilang tahanang makalangit—O pinakamainam sa mga brāhmaṇa—ang Devī, na nakaupo nang kalahati sa upuan, ay nagsalita ng mga salitang ito.”

Verse 8

देव्युवाच । देवदेव महादेव गंगाक्षालितशेखर । वद मे तीर्थमाहात्म्यं यद्यहं वल्लभा तव

Wika ng Devī: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, na ang tuktok ng ulo’y hinugasan ng banal na Gaṅgā—ipahayag mo sa akin ang kadakilaan ng mga tīrtha, kung ako’y tunay na mahal mo.”

Verse 9

तिस्रः कोट्योऽर्धकोटी च तीर्थानामिह भूतले । संख्यया नामतो देव मह्यं कीर्तय सांप्रतम्

“Sa daigdig na ito’y may tatlong krore at kalahating krore na mga tīrtha. O Panginoon, ipahayag mo sa akin ngayon—kapwa ang bilang at ang mga pangalan.”

Verse 10

यानि तीर्थान्यनेकानि क्षेत्राणि चैव मे प्रभो । तानि कीर्तय देवेश सुगम्यं चैव देहिनाम् । कीर्तनाच्च समग्राणां तीर्थानां लभ्यते फलम्

O Panginoon, ang maraming tīrtha at mga banal na pook (kṣetra) na sa akin—ipahayag mo, O Panginoon ng mga diyos, upang madaling mapuntahan ng mga may katawan. Sapagkat sa pag-awit ng papuri sa lahat ng tīrtha, natatamo ang ganap na bunga ng mga ito.

Verse 11

ईश्वर उवाच । तीर्थशब्दो वरारोहे धर्मकृत्येषु वर्तते । धर्मस्थानेषु सर्वेषु तत्त्वं शृणु समाहिता

Wika ni Īśvara: “O marikit ang balakang, ang salitang ‘tīrtha’ ay iniuukol sa mga gawaing dharma. Sa lahat ng luklukan ng dharma, makinig—na may matatag na pagtuon—sa tunay na diwa nito.”

Verse 12

माता तीर्थं पिता तीर्थं तीर्थ साधुसमागमः । धर्मानुचिंतनं चैव तथैव नियमो यमः

Ang ina ay tīrtha; ang ama ay tīrtha; ang pakikipagtagpo sa mga sādhus ay tīrtha. Gayundin ang pagninilay sa dharma, at ang pagpipigil at pagsunod sa disiplina—yama at niyama—ay mga tīrtha rin.

Verse 13

पुण्याः कथा वरारोहे देवर्षीणां कृतास्तथा । आश्रयाः सन्मुनींद्राणां देवानां च तथा प्रिये

O marikit ang balakang, ang mga banal na salaysay na may bisa ng kabutihan—lalo na yaong nilikha ng mga devarṣi—ay mga tīrtha rin. Gayundin, ang mga tahanan at kanlungan ng mga banal na panginoon ng mga muni, at ng mga diyos din, o minamahal.

Verse 14

भूमिभागाः पवित्राः स्युः कीर्त्यते तीर्थमित्युत । तेषां संदर्शनादेव स्मरणाच्चावगाहनात् । मुच्यंते जन्तवः पापैरपि जन्मशतोद्भवैः

May ilang bahagi ng lupa na tunay na dalisay; ang mga iyon ang ipinahahayag na ‘tīrtha’. Sa pagtanaw lamang, sa pag-alaala, at sa pagligo/paglubog doon, ang mga nilalang ay napapalaya sa mga kasalanan—kahit yaong naipon sa daan-daang kapanganakan.

Verse 15

तथा पातकिनो ये च ये च विश्वासघातकाः । तेऽपि सर्वे तथा मुक्तास्तेषां चैवावगाहनात्

Gayundin, maging ang mga mabibigat ang kasalanan at ang mga nagtataksil sa tiwala—silang lahat ay napapalaya sa pagligo/paglubog sa mga tīrtha na iyon.

Verse 16

एवं पापानि संयांति नाशं सर्वांगसुन्दरि । अपि ब्रह्मवधात्पापं यद्भवेदिह देहिनाम् । तच्चापि तीर्थसंसर्गात्प्रलयं यात्यसंशयम्

Ganyan napapawi ang mga kasalanan, o ganap ang ganda ng mga sangkap. Maging ang kasalanang nagmumula sa pagpatay sa brahmana (brahma-vadha) para sa mga may katawan sa daigdig na ito—iyon man ay nalulusaw, walang alinlangan, sa pagdikit sa tīrtha.

Verse 17

ममापि करसंलग्नं कपालं ब्रह्मणः पुरा । पतितं तीर्थसंसर्गात्तेषां चैवावगाहनात्

Noon, maging ang bungo ni Brahmā na nakadikit sa aking kamay ay nalaglag—sa bisa ng pagdikit sa tīrtha at ng pagligo/paglubog doon.

Verse 18

एवं सर्वेषु तीर्थेषु तथा ह्यायतनेषु च । स्नातव्यं भक्तियुक्तेन चेतसा नान्यगामिना

Kaya nga, sa lahat ng tīrtha at gayundin sa mga banal na dambana, nararapat maligo na ang isip ay nakaugnay sa debosyon, hindi gumagala sa iba.

Verse 19

यत्र स्नातैर्नरैः सम्यक्सर्वेषां लभ्यते फलम् । ममाश्रयं विशालाक्षि सर्वपातकनाशनम् । कामदं च तथा नॄणां नारीणां च विशेषतः

Kung saan ang mga tao’y naliligo nang wasto, doon nakakamtan ang bunga para sa lahat—yaon ang aking kanlungan, O malalaking-mata: tagapuksa ng lahat ng kasalanan, at tagapagkaloob ng ninanais na biyaya sa mga lalaki at lalo na sa mga babae.

Verse 20

एतद्गुह्यतमं देवि मम नित्यव्यवस्थितम् । न कस्याऽपि मयाख्यातं देवेंद्रस्यापि पृच्छतः

O Diyosa, ito ang aking pinakalihim na aral, na laging matatag na nakatindig bilang walang kupas na katotohanan. Hindi ko ito ibinunyag kaninuman—kahit nang magtanong si Indra, panginoon ng mga deva.

Verse 21

वाल्लभ्यात्तव मे भद्रे कथितं वै वरानने । अष्टषष्टिः प्रगम्यानि भक्त्या तीर्थानि मानवैः

O mapalad, O marikit ang mukha—dahil sa aking paglingap sa iyo, tunay kong ipinahahayag: may animnapu’t walong banal na tīrtha na dapat dalawin ng mga tao nang may debosyon.

Verse 22

ममाश्रयाणि तान्येव सर्वपापहराणि च । कामदानि वरारोहे मत्प्रभावादसंशयम्

Yaong mga tīrtha ring iyon ay nasa aking pag-iingat at tagapag-alis ng lahat ng kasalanan. O marikit ang hita, ipinagkakaloob nila ang ninanais; sa aking kapangyarihan—walang alinlangan.

Verse 23

यं यं कामं समाधाय तत्र तीर्थे पुमान्यदि । कृत्वा स्नानं ततो देवमर्चयेच्च महेश्वरम्

Anumang hangarin ang buuin ng tao, kung sa tīrtha na iyon siya’y maligo nang banal at pagkatapos ay sumamba sa Panginoon—si Maheśvara—makakamtan niya ang ninanais na layon.

Verse 24

सुकृतं मनसि ध्यात्वा यैर्नरैः पूजितो हरिः । आस्तां तेषां वरारोहे दर्शनं स्पर्शनं तथा । स्मरणादपि मुच्यंते नराः पापैः पुराकृतैः

Yaong mga taong nagmumuni ng kabutihang-loob sa puso at sumasamba kay Hari—O may marikit na mga sangkap—hindi na kailangang umasa sa pagtanaw o paghipo; kahit sa pag-alaala lamang, napapalaya sila sa mga kasalanang nagawa noon pa man.

Verse 25

एते शक्रादयो देवास्तेषु तीर्थेषु सुन्दरि । मां पूज्य त्रिदिवं प्राप्तास्तथान्ये नारदादयः

O marikit, ang mga diyos na ito—si Indra at ang iba pa—ay sumamba sa akin sa mga tīrtha na yaon at nakamit ang langit; gayundin ang iba pa, gaya nina Nārada at mga katulad niya.

Verse 26

तान्यहं ते प्रवक्ष्यामि विस्तरेण पृथक्पृथक् । नामतः शृणु देवेशि समाहितमनाः स्थिता

Isasalaysay ko sa iyo ang mga tīrtha na iyon nang masinsinan, isa-isa. O Ginang ng Panginoon, pakinggan mo ang kanilang mga pangalan, na nakatindig na may isip na natipon at taimtim.

Verse 27

वाराणसी प्रयागं च नैमिषं चापरं तथा । गयाशिरः सुपुण्यं च पवित्रं कुरुजांगलम्

Ang Vārāṇasī at Prayāga; ang Naimiṣa rin, at gayundin ang iba pang banal na pook—ang Gayāśiras na lubhang mapagpala; at ang dalisay na lupain ng Kuru-jāṅgala.

Verse 28

प्रभासं पुष्करं चैव विश्वेश्वरमथापरम । अट्टहासं महेन्द्रं च तथैवोज्जयनी च या

Ang Prabhāsa at Puṣkara; gayundin ang Viśveśvara at isa pang banal na luklukan; ang Aṭṭahāsa at Mahendra rin—at pati ang Ujjayanī ay kasama.

Verse 29

मरुकोटिः शंकुकर्णं गोकर्णं क्षेत्रमुत्तमम् । रुद्रकोटिः स्थलेशं च हर्षितं वृषभध्वजम्

Maru-koṭi; Śaṅku-karṇa; Gokarṇa—ang dakilang banal na pook; Rudra-koṭi; Sthaleśa; Harṣita; at Vṛṣabha-dhvaja (si Śiva, ang Panginoong may bandilang toro).

Verse 30

केदारं च तथा क्षेत्रं क्षेत्रं मध्यमकेश्वरम् । सहस्राक्षं तथा क्षेत्रं तथान्यत्कार्तिकेश्वरम्

At naroon ang Kedāra; gayundin ang banal na kṣetra ni Madhyamakeśvara; ang sagradong pook ni Sahasrākṣa; at isa pang iginagalang na lugar na tinatawag na Kārtikeśvara.

Verse 31

तथैव वस्त्रमार्गं च तथा कनखलं स्मृतम् । भद्रकर्णं च विख्यातं दण्डकाख्यं तथैव च

Gayundin naroon ang banal na pook na Vastramārga; at ang Kanakhala na inaalala; ang tanyag na Bhadrakarṇa; at gayundin ang lugar na tinatawag na Daṇḍaka.

Verse 32

त्रिदण्डाख्यं तथा क्षेत्रं तथैव कृमिजांगलम् । एकाम्रं च तथा क्षेत्रं क्षेत्रं छागलकं तथा

Gayundin may banal na rehiyong tinatawag na Tridaṇḍa; at ang Kṛmijāṅgala; at ang kṣetra na Ekāmra ang pangalan; at gayundin ang banal na pook na Chāgalaka.

Verse 33

कालिंजरं च देवेशि तथान्यन्मण्डलेश्वरम् । काश्मीरं मरुकेशं च हरिश्चंद्रं सुशोभनम्

O Mahal na Diyosa, naroon ang banal na Kāliñjara; at mayroon pang ibang sagradong pook na tinatawag na Maṇḍaleśvara; gayundin ang Kāśmīra, Marukeśa, at ang maringal na Hariścandra.

Verse 34

पुरश्चंद्रं च वामेशं कुकुटेश्वरमेव च । भस्मगात्रमथोकारं त्रिसंध्या विरजा तथा

At naroon din ang mga banal na pook na Puraścandra at Vāmeśa, at ang Kukuṭeśvara. Pagkaraan ay ang Bhasmagātra, Athokāra, Trisandhyā, at gayundin ang Virajā.

Verse 35

अर्केश्वरं च नेपालं दुष्कर्णं करवीरकम् । जागेश्वरं तथा देवि श्रीशैलं पर्वतोत्तमम्

At naroon ang Arkeśvara; Nepāla; Duṣkarṇa; Karavīraka; gayundin, O Diyosa, ang Jāgeśvara; at ang Śrīśaila, ang pinakadakilang bundok.

Verse 36

अयोध्या चैव पातालं तथा कारोहणं महत् । देविका च नदी पुण्या भैरवं पूर्वसागरः

At naroon din ang Ayodhyā; ang Pātāla; at ang dakilang Kārohaṇa. Naroon ang banal na ilog Devikā; ang sagradong pook ni Bhairava; at ang Karagatang Silangan.

Verse 37

सप्तगोदावरीतीर्थं तथैव समुदाहृतम् । निर्मलेशं तथान्यच्च कर्णिकारं सुशोभनम्

Gayundin, ipinahahayag ang tirtha na Saptagodāvarī; naroon din ang Nirmaleśa; at isa pang banal na pook, ang marikit na Karṇikāra.

Verse 38

कैलासं जाह्नवीतीरं जललिंगं च वाडवम् । बदरीतीर्थवर्यं च कोटितीर्थं तथैव च

At naroon ang Kailāsa; ang pampang ng Jāhnavī (Gaṅgā); ang Jalaliṅga; ang Vāḍava; ang dakilang Badarī-tīrtha; at gayundin ang Koṭitīrtha.

Verse 39

विंध्याचलो हेमकूटं गन्धमादनमेव च । लिंगेश्वरं तथा क्षेत्रं लंकाद्वारं तथैव च

At naroon ang bundok Vindhya; ang Hemakūṭa; at ang Gandhamādana; gayundin ang banal na pook ng Liṅgeśvara; at ang Laṅkādvāra rin.

Verse 40

नलेश्वरं तु मध्येशं केदारं रुद्रजालकम् । सुवर्णाख्यं च वामोरु तथान्यत्षष्टिकापथम्

“Naroon ang Naleśvara, gayundin ang Madhyeśa, ang Kedāra at ang Rudrajālaka; at ang Suvarṇākhya rin, O Diyosa na may marikit na hita—kasama ang isa pang tīrtha na tinatawag na Ṣaṣṭikāpatha.”

Verse 108

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेशवरक्षेत्रमाहात्म्ये ऽष्टषष्टितीर्थवर्णनंनामाष्टोत्तरशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos ang ika-108 kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Animnapu’t Walong Tīrtha,” sa Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, sa ikaanim na Nāgara-khaṇḍa ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.