
Nagbubukas ang kabanata sa pagtatanong ng mga ṛṣi kay Sūta tungkol sa tanyag na animnapu’t walong banal na kṣetra (aṣṭaṣaṣṭi) na kaugnay ni Śiva at kung paanong nagkatipon ang mga ito sa iisang pook. Isinalaysay ni Sūta ang naunang buhay ng brāhmaṇa na si Citraśarman mula sa angkang Vatsa sa Camatkārapura. Dahil sa bhakti, nagpasya siyang ipamalas ang Hāṭakeśvara-liṅga na sinasabing nakatatag sa Pātāla, at nagsagawa siya ng matagal na tapas. Nagpakita si Śiva, nagkaloob ng biyaya, at inutusan siyang itatag ang liṅga; nagtayo si Citraśarman ng maringal na prāsāda at araw-araw na sumamba ayon sa pamamaraang śāstriko, kaya sumikat ang liṅga at dumagsa ang mga manlalakbay-diyos. Nang makita ng ibang brāhmaṇa ang biglang pagtaas ng kanyang dangal, nagkaroon sila ng inggit at tunggalian; nagsagawa rin sila ng matinding tapas upang pumantay, hanggang sa umabot sa krisis na naghanda silang pumasok sa apoy dahil sa pagkadismaya. Namagitan si Śiva at tinanong ang kanilang hiling; hiniling nila na ang kabuuan ng mga banal na kṣetra/liṅga ay maipamalas doon upang mapawi ang kanilang sama ng loob. Tumutol si Citraśarman, ngunit pinagitna ni Śiva ang usapan: ipinaliwanag Niya ang mas malawak na layunin—sa Kali-yuga, malalagay sa panganib ang mga tīrtha kaya ang mga banal na pook ay hihimlay at magpapakupkop dito—at nangakong pararangalan ang magkabilang panig. Ipinagkaloob kay Citraśarman ang pangmatagalang pagkilala sa kanyang lahi sa mga ritwal (lalo na sa mga tuntunin ng pagbanggit ng pangalan sa śrāddha/tarpaṇa). Ang ibang brāhmaṇa naman ay inutusan na magtayo ng mga prāsāda at magtatag ng mga liṅga ayon sa bawat gotra, kaya nabuo ang animnapu’t walong dambanang maka-Diyos. Ipinahayag ni Śiva ang Kanyang kasiyahan at inilarawan ang pook bilang matatag na kanlungan ng mga kṣetra at pinagmumulan ng “di-nasisirang” bisa ng śrāddha.
Verse 1
ऋषय ऊचुः । अष्टषष्टिरियं प्रोक्ता या त्वया सूतनन्दन । क्षेत्राणां देवदेवस्य कथं सा तत्र संस्थिता । एतत्सर्वं समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः
Nagsalita ang mga rishi: “O anak ni Sūta, iyong binanggit ang ‘animnapu’t anim’—ang mga banal na pook ng Diyos ng mga diyos. Paano sila naitatag doon? Isalaysay mo sa amin ang lahat, sapagkat dakila ang aming pag-uusisa.”
Verse 2
सूत उवाच । प्रश्नभारो महानेष यो भवद्भिः प्रकीर्तितः । तथापि कीर्तयिष्यामि नमस्कृत्वा पिनाकिनम्
Wika ni Sūta: “Tunay na mabigat at dakila ang pasaning mga tanong na inyong iniharap. Gayunman, isasalaysay ko ito—pagkaraang yumukod at magbigay-galang kay Pinākin (Śiva), ang may hawak ng pana.”
Verse 3
चमत्कारपुरेऽवासीत्पूर्वं ब्राह्मणसत्तमः । वत्सस्यान्वयसंभूतश्चित्रशर्मा महायशाः
Noong unang panahon, sa lungsod na tinatawag na Cāmatkāra, nanirahan ang isang pinakadakilang brāhmaṇa. Siya si Citraśarman, bantog at marangal, na isinilang sa angkan ni Vatsa.
Verse 4
तस्य बुद्धिरियं जाता पाताले हाटकेश्वरम् । अत्रानीय ततो भक्त्या पूजयामि दिवानिशम्
Pagkaraan, sumibol sa kanya ang ganitong panata: “Ilalapit ko rito si Hāṭakeśvara mula sa Pātāla (daigdig sa ilalim), at sasambahin ko Siya nang may debosyon araw at gabi.”
Verse 5
एवं स निश्चयं कृत्वा तपश्चके ततः परम् । नियतो नियताहारः परां निष्ठां समाश्रितः
Sa gayong matibay na pasiya, siya’y nagsagawa ng matinding tapa. May disiplina at may pagpipigil sa pagkain, kumapit siya sa pinakamataas na katatagan ng loob.
Verse 6
तस्यापि भगवाञ्छंभुः कालेन महता ततः । संतुष्टो ब्राह्मण श्रेष्ठास्ततः प्रोवाच सादरम्
Pagkaraan ng mahabang panahon, nalugod din si Bhagavān Śambhu sa kanya. Pagdaka, kinausap Niya ang pinakadakilang brāhmaṇa nang may mapagpalang paglingap.
Verse 7
वरं प्रार्थय विप्रेन्द्र यत्ते मनसि वर्तते । अपि त्रैलोक्यराज्यं ते तुष्टो दास्याम्यसंशयम्
O pinakamainam sa mga brahmana, humiling ka ng biyaya—anumang nananahan sa iyong isipan. Kung nanaisin mo, ipagkakaloob ko sa iyo maging ang paghahari sa tatlong daigdig, walang pag-aalinlangan, sapagkat ako’y nalugod.
Verse 8
तस्मात्प्रार्थय ते नित्यं यत्र चित्ते व्यवस्थितम् । दुर्लभं सर्वदेवानां मनुष्याणां विशेषतः
Kaya nga, patuloy mong hingin ang bagay na matibay na nakalagay sa iyong puso—isang bagay na bihira kahit sa lahat ng mga diyos, lalo na sa mga tao.
Verse 9
चित्रशर्मोवाच । यदि तुष्टोसि मे देव वरं चेन्मे प्रयच्छसि । तदत्रागच्छ पातालाल्लिंगरूपी सुरेश्वर
Wika ni Citraśarman: “Kung ikaw ay nalugod sa akin, O Panginoon, at kung ipagkakaloob mo sa akin ang isang biyaya—kung gayon, pumarito ka mula sa Pātāla sa anyong liṅga, O Hari ng mga diyos.”
Verse 10
यत्पाताले स्थितं लिंगं ब्रह्मणा संप्रतिष्ठितम् । हाटकेश्वरसंज्ञं तु तदिहायातु सत्व रम्
Nawa’y ang liṅga na nasa Pātāla—na itinatag ni Brahmā at kilala bilang Hāṭakeśvara—ay dumating dito nang madali.
Verse 11
श्रीभगवानुवाच । अचलं सर्वलिंगं स्यात्सर्वत्रापि द्विजोत्तम । कि पुनः प्रथमं यच्च ब्रह्मणा निर्मितं स्वयम्
Wika ng Mapalad na Panginoon: “Ang bawat liṅga ay di-nagagalaw sa lahat ng dako, O pinakamainam sa mga brahmana. Lalo na yaong unang liṅga na hinubog mismo ni Brahmā!”
Verse 12
तस्मात्थापय लिंगं तद्धाटकेन द्विजोत्तम । हाटकेश्वरसंज्ञं तु लोके ख्यातं भविष्यति
Kaya nga, O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, itatag mo ang liṅga na yaon gamit ang hāṭaka (ginto). Tunay na ito’y magiging bantog sa daigdig sa pangalang Hāṭakeśvara.
Verse 15
चित्रशर्माऽपि कृत्वाथ प्रासादं सुमनोहरम् । तत्र हेममयं लिंगं स्थापयामास भक्तितः
Si Citraśarman ay nagtayo rin noon ng isang templong lubhang kaaya-aya; at doon, buong debosyon niyang iniluklok ang isang liṅga na yari sa ginto.
Verse 16
शास्त्रोक्तेन विधानेन पूजां चक्रे च नित्यशः । ततस्त्रैलोक्य विख्यातं तल्लिंगं तत्र वै द्विजाः
Araw-araw, ayon sa paraang itinakda ng mga śāstra, isinagawa niya ang pagsamba at paglilingkod sa Liṅga. Kaya, O mga brāhmaṇa, ang Liṅga ring iyon ay sumikat sa tatlong daigdig.
Verse 17
दूरादभ्येत्य लोकाश्च पूजयंति ततः परम् । अथ तत्र द्विजा येऽन्ये संस्थिता गुणवत्तराः
Mula sa malayo’y dumarating ang mga tao at lalo pang sumasamba roon. Pagkaraan, may iba pang mga brāhmaṇa na naninirahan doon—mga lalaking higit na may kagalingan at kabutihan.
Verse 18
तेषां स्पर्धा ततो जाता दृष्ट्वा तस्य विचेष्टितम् । एकस्थानप्रसूतानां सर्वेषां गुणशालिनाम्
Nang makita nila ang kanyang asal at gawi, sumiklab ang pag-uunahan sa kanila—pawang mga taong may kabutihan, isinilang sa iisang pook at iisang angkan-komunidad.
Verse 19
अयं गुणविहीनोऽपि प्रख्यातो भुवनत्रये । हराराधनमासाद्य यस्मात्तस्माद्वयं हरम् । तदर्थे तोषयिष्यामः साम्यं येन प्रजायते
“Bagama’t siya’y salat sa kabutihan, sumikat siya sa tatlong daigdig—sapagkat natamo niya ang pagsamba kay Hara (Śiva). Kaya kami man ay magpapalugod kay Hara para sa layuning iyon, upang sumibol ang pagkakapantay sa kalagayang espirituwal.”
Verse 20
अष्टषष्टिः स्मृता लोके क्षेत्राणां शूलपाणिनः । यत्र सान्निध्यमभ्येति त्रिकालं परमेश्वरः
“Sa daigdig, inaalala ang animnapu’t walong banal na kṣetra ng Mayhawak ng Trisula; doon lumalapit sa presensya ang Kataas-taasang Panginoon sa tatlong panahon ng araw.”
Verse 22
अष्टषष्टिश्च गोत्राणामस्माकं चात्र संस्थिता । एतेन मूढमनसा सार्धं सामान्यलक्षणा
“At ang animnapu’t walong angkan (gotra) namin ay naitatag din dito; kasama ng taong ito na naliligaw ang isip, taglay nila ang iisang panlabas na palatandaan ng pamayanan.”
Verse 23
तथा सर्वैश्च सर्वाणि क्षेत्रलिंगानि कृत्स्नशः । आनेतव्यानि चाराध्य तपःशक्त्या महेश्वरम्
“Kaya nga, silang lahat ay dapat magtipon at dalhin nang buo ang lahat ng kṣetra-liṅga; at sa kapangyarihan ng tapas (pag-aayuno at pagninilay), sambahin si Mahēśvara.”
Verse 24
एतेषां सर्वगोत्राणामानेष्यति च शंकरः । यद्गोत्रं क्षेत्रसंयुक्तं यच्चान्यद्वा भविष्यति
“At si Śaṅkara ang magtitipon ng mga gotra ng lahat ng mga ito—alinmang gotra na kaugnay ng isang kṣetra, at alinmang iba pa na lilitaw sa hinaharap.”
Verse 25
ततस्ते शर्मसंयुक्ताः सर्व एव द्विजोत्तमाः । चक्रुस्तपःक्रियां सर्वे दुष्करां सर्वजन्तुभिः
Pagkaraan, ang mga pinakadakilang Brāhmaṇa, puspos ng matibay na panata at mapalad na pananampalataya, ay sabay-sabay na nagsagawa ng tapasya—isang mahirap na pag-aayuno at pagdidisiplina na bihirang magawa ng sinumang nilalang.
Verse 26
जपैर्होमोपवासैश्च नियमैश्च पृथग्विधैः । बलिपूजोपहारैश्च स्नानदानादिभिस्तथा
Isinagawa nila ito sa pamamagitan ng japa (pagbigkas ng mantra), homa (handog sa apoy), upavāsa (pag-aayuno), at iba’t ibang niyama (mga disiplina); sa pamamagitan ng bali, pūjā, at upahāra (mga alay at pagsamba); at gayundin sa mga ritwal ng snāna (banal na pagligo) at dāna (pagkakaloob) at iba pa—sa gayon nila tinupad ang kanilang mga panata.
Verse 27
लिंगं संस्थाप्य देवस्य नाम्ना ख्यातं द्विजेश्वरम् । मनोहरतरे प्रोच्चे प्रासादे पर्वतोपमे
Matapos itatag ang liṅga ng Panginoon, na tanyag sa banal na pangalang Dvijeśvara, iniluklok nila ito sa isang templong napakaganda at napakataas, maringal na wari’y bundok.
Verse 28
त्यक्त्वा गृहक्रियाः सर्वास्तथा यज्ञसमुद्भवाः । अन्याश्च लोकयात्रोत्थास्तोषयंति महेश्वरम्
Tinalikuran nila ang lahat ng gawaing-bahay, pati ang mga ritwal na nagmumula sa yajña, at maging ang iba pang gawain para sa kabuhayang makamundo; si Maheśvara lamang ang hinangad nilang bigyang-lugod.
Verse 29
एवमाराध्यमानोऽपि सन्तोषं परमेश्वरः । नाभ्यगच्छत्परां तुष्टिं कथंचिदपि स द्विजाः
Ngunit kahit sinamba Siya nang gayon, si Parameśvara ay hindi pa rin lubusang nasiyahan; sa anumang paraan ay hindi Siya umabot sa sukdulang kagalakan, O mga dwija (dalawang-ulit na isinilang).
Verse 30
ततो वर्षसहस्रांते समाराध्य महेश्वरम् । न च किञ्चित्फलं प्राप्ता यावत्क्रुद्धास्ततोऽखिलाः
Pagkaraan nito, kahit sumamba sila kay Maheśvara nang wasto sa loob ng sanlibong taon, wala silang nakamit na anumang bunga; kaya sa huli, silang lahat ay nag-alab sa galit.
Verse 31
अस्य मूर्खतमस्याऽपि त्वं शूलिंश्चित्रशर्मणः । सुस्तोकेनाऽपि कालेन सन्तोषं परमं गतः
“Kahit para sa pinakamangmang na taong ito, O Śūlin na may hawak na trident, lubos Kang nasiyahan kay Citraśarman sa napakaikling panahon!”
Verse 32
वयं वार्धक्यमापन्ना बाल्यात्प्रभृति शंकरम् । पूजयन्तोऽपि नो दृष्टस्तथाऽपि परमेश्वर
“Kami’y tumanda na, at mula pagkabata’y sumasamba kay Śaṅkara; gayunman, O Parameśvara, hindi pa rin namin Ikaw nasilayan.”
Verse 33
तस्मात्सर्वे प्रकर्तव्यं हव्यवाहप्रवेशनम् । अस्माभिर्निश्चयो ह्येष तवाग्रे सांप्रतं कृतः
“Kaya nga, pumasok tayong lahat sa apoy. Ito ang aming pasiya, na ginawa ngayon mismo sa Iyong harapan.”
Verse 34
ततश्चाहृत्य काष्ठानि सर्वे ते द्विजसत्तमाः । ईश्वरं मनसि ध्यात्वा चिताश्चक्रुः पृथग्विधाः
Pagkatapos, dinala ng mga pinakadakilang dvija ang mga panggatong; habang ninanamnam ang Panginoon sa puso, naghanda sila ng magkakahiwalay na mga puneraryang siga, iba-iba ang anyo.
Verse 35
तथा सर्वं क्रियाकल्पं स्नानदानादिकं च यत् । कृत्वा ते ब्राह्मणाः सर्वे सुसमिद्धहुताशनम्
Gayundin, matapos ganapin ang buong hanay ng itinakdang ritwal—paglilinis sa paliligo, pagbibigay-dāna, at iba pa—ang lahat ng mga brāhmaṇa ay maingat na nagsindi ng apoy ng yajña, na naglalagablab nang maliwanag.
Verse 36
यावत्कृत्वा सुतैः सार्धं प्रविशंति समाहिताः । तावत्स भगवांस्तुष्टस्तेषां संदर्शनं ययौ
At nang—pagkatapos gawin iyon—malapit na silang pumasok (sa apoy) kasama ang kanilang mga anak, payapa ang loob at nakatuon ang diwa, sa sandaling yaon ang Mapalad na Panginoon, nalugod, ay nagpakita sa kanilang paningin.
Verse 37
अब्रवीच्च विहस्योच्चैर्मेघगम्भीरया गिरा । सर्वांस्तान्ब्राह्मणश्रेष्ठान्मृतान्संजीवयन्निव
Pagkaraan, siya’y nagsalita habang tumatawang malakas, sa tinig na malalim na gaya ng kulog sa ulap; ang tinig na iyon ay nakapagpagising ng diwa, na wari’y muling bumubuhay sa mga dakilang brāhmaṇa na nabuwal na parang patay.
Verse 38
भो भो ब्राह्मणशार्दूला मा मैवं साहसं महत् । यूयं कुरुत मद्वाक्यात्संतुष्टस्य विशेषतः
“O mga brāhmaṇa na tulad ng tigre, huwag ninyong gawin ang napakalaking padalus-dalos na gawaing ito. Sa halip, sundin ninyo ang aking salita—lalo na ngayon na ako’y lubhang nalulugod.”
Verse 39
तस्माद्वदत यच्चित्ते युष्माकं चैव संस्थितम् । येन दत्त्वा प्रगच्छामि स्वमेव भुवनं पुनः
“Kaya nga, sabihin ninyo sa akin ang nakapirmi sa inyong mga puso; kapag naipagkaloob ko iyon, ako’y muling babalik sa aking sariling tahanang-dakila.”
Verse 40
ब्राह्मणा ऊचुः । अस्मिन्क्षेत्रे सुरश्रेष्ठ पुरस्यास्य च संनिधौ । क्षेत्राणामष्टषष्टिर्या धन्या संकीर्त्यते जनैः
Wika ng mga brāhmaṇa: “O pinakamainam sa mga diyos, sa banal na kṣetra na ito, malapit sa lungsod na ito, may animnapu’t walong pinagpalang banal na pook na ipinupuri at binibigkas ng mga tao.”
Verse 41
सदाभ्यैतु समं लिंगैस्तैराद्यैः सुरसत्तम । येनामर्षप्रशांतिर्नः सर्वेषामिह जायते
“O pinakamainam sa mga diyos, nawa’y ang mga sinaunang liṅga ay laging naririto nang magkakasama, upang mapawi sa pook na ito ang galit at alitan naming lahat.”
Verse 42
एष संस्पर्धतेऽस्माभिः सर्वैर्गुणविवर्जितः । त्वल्लिंगस्य प्रभावेन तस्मादेतत्समाचर
“Ang taong ito, bagama’t salat sa kabutihan, ay nakikipagpaligsahan sa aming lahat; kaya sa kapangyarihan ng iyong liṅga, isagawa mo ang lunas na ito upang mapayapa ang aming pagtatalo.”
Verse 43
सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे विप्रो ज्ञात्वा तं वरदं हरम् । उवाच स्पर्धया युक्तश्चित्रशर्मा महेश्वरम्
Sinabi ni Sūta: Samantala, ang brāhmaṇa na si Citraśarmā—na batid si Hara bilang tagapagkaloob ng biyaya—ay nagsalita kay Maheśvara na puspos ng diwa ng pakikipagpaligsahan.
Verse 44
चित्रशर्मोवाच । एतैः प्राणपरित्यागमारभ्य तदनतरम् । तुष्टिं नीतोऽसि देवश कृत्वा च सुमहत्तपः
Sinabi ni Citraśarmā: “Mula nang simulan nilang isuko ang kanilang buhay, at kaagad pagkatapos noon, O Panginoon ng mga diyos, ikaw ay napalugod sa pamamagitan ng pagsasagawa ng napakadakilang tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay).”
Verse 46
मया स्पर्द्धमानैश्च केवलं गुणगर्वितैः । तस्मादेषो न दातव्यत्वं त्वया किंचित्सुरेश्वर
“Sapagkat nakikipagpaligsahan sila sa akin, na pawang pagmamataas lamang sa sariling mga katangian, kaya nga, O Panginoon ng mga diyos, huwag kang magbigay ng anuman sa kanila.”
Verse 47
सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भगवाञ्छशिशेखरः । चिन्तयामास चित्तेन किमत्र सुकृतं भवेत्
Sinabi ni Sūta: Nang marinig ang mga salitang iyon, ang Mapalad—si Śaśiśekhara—ay nagmuni-muni sa puso: “Alin dito ang tunay na makatarungan at may dakilang kabutihan?”
Verse 48
एते ब्राह्मणशार्दूला विनाशं यांति मत्कृते । एषोऽपि सर्वसंसिद्धो गणतुल्यो द्विजोत्तमः
“Ang mga Brāhmaṇa na tila mga tigre ay mapapahamak dahil sa akin. At ang dakilang Brāhmaṇa ring ito—ganap sa lahat ng tagumpay—ay naging katulad ng isang gaṇa ni Śiva.”
Verse 49
तस्माद्द्वाभ्यां मया कार्यं क्षेत्रे सौख्यं यथा भवेत् । ब्राह्मणानां विशेषेण तथा चात्र निवासिनाम्
“Kaya nga, sa pamamagitan ninyong dalawa, kailangan kong itatag ang kaginhawahan sa banal na pook na ito—lalo na para sa mga Brāhmaṇa, at gayundin sa mga naninirahan dito.”
Verse 50
ममापि सर्वदा चित्ते कृत्यमेतद्धि वर्तते । एक स्थाने करोम्येव सर्वक्षेत्राणि यानि मे
“Ang gawaing ito ay laging nasa aking isipan: titipunin ko nga sa iisang lugar ang lahat ng mga banal na pook na akin.”
Verse 51
भविष्यति तथा कालो रौद्रः कलिसमुद्भवः । तत्र क्षेत्राणि तीर्थानि नाशं यास्यंति भूतले
Sasapit ang isang mabangis na panahon na isinilang mula sa Panahong Kali; sa lupa, ang mga banal na kṣetra at mga tīrtha (banal na tawiran) ay hihina at mauuwi sa pagkapuksa.
Verse 52
सत्तीर्थैस्तद्भयात्सर्वैः क्षेत्रमेतत्समाश्रितम् । आनयिष्याम्यहमपि स्वानि क्षेत्राणि कृत्स्नशः
Kaya nga, ang lahat ng tunay na tīrtha, dahil sa takot sa panganib na isinilang sa Kali, ay sumilong sa kṣetra na ito. Ako man ay magdadala rito, nang buo, ng aking sariling mga banal na pook.
Verse 53
ततस्तं चित्रशर्माणं प्राह चेदं महेश्वरः । शृणु मद्वचनं कृत्स्नं कुरुष्व तदनंतरम्
Pagkaraan, nagsalita si Maheśvara kay Citraśarman: “Pakinggan mo ang aking buong tagubilin, at gawin mo iyon kaagad pagkatapos.”
Verse 54
अत्र क्षेत्राणि सर्वाणि मदीयानि द्विजोत्तम । समागच्छंतु विप्राश्च प्रभवंतु प्रहर्षिताः
“O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, nawa’y magtipon dito ang lahat ng aking mga kṣetra; at nawa’y magsama-sama rin ang mga Brāhmaṇa at umunlad sa kagalakan.”
Verse 55
तवापि योग्यतां श्रेष्ठां करिष्यामि महामते । यदि मे वर्तसे वाक्ये मुक्त्वा स्पर्द्धां द्विजोद्भवाम्
“O dakilang ang pag-iisip, ipagkakaloob ko rin sa iyo ang pinakamataas na karapat-dapat at kapangyarihan—kung susunod ka sa aking salita, at tatalikdan ang paglalabanang bunga ng pagmamataas na Brāhmaṇa.”
Verse 56
तुरीयमपि ते गोत्रं वेदोक्तेन क्रमेण च । आद्यतां चापि ते सर्वे कीर्तयिष्यंति ते द्विजाः
Maging ang ikaapat na gotra ay itatatag para sa iyo ayon sa kaayusang itinuro ng Veda; at ipahahayag ng lahat ng mga Brahmana ang iyong pagiging pangunahing-una rin.
Verse 57
तथान्यदपि सन्मानं तव यच्छामि च द्विज । आचन्द्रार्कमसंदिग्धं पुत्रपौत्रादिकं च यत्
At, O Brahmana, ipinagkakaloob ko rin sa iyo ang karagdagang karangalan—di-mabibigo hangga’t nananatili ang buwan at araw—kasama ang tiyak na pagpapala ng mga salinlahi, mula sa mga anak at mga apo.
Verse 58
त्वदन्वये भविष्यंति पुत्रपौत्रास्तथा परे । कृत्ये श्राद्धे तर्पणे वा क्रियमाणे विधानतः
Sa iyong angkan ay tunay na magkakaroon ng mga anak, mga apo, at iba pang susunod na salinlahi. Kapag ang mga itinakdang ritwal—maging śrāddha o tarpaṇa—ay isinasagawa ayon sa wastong tuntunin, ito’y maisasakatuparan nang ganap at ayon sa nararapat.
Verse 59
आद्यस्य वत्ससंज्ञस्य नाम उच्चार्य गोत्रजम् । ततो नामानि चाप्येवं कीर्तयिष्यंति भक्तितः
Una, babanggitin nila ang pangalan ng pinakamaagang ninuno—na tinatawag na “Vatsa”—kasama ang pangalang gotra. Pagkaraan, sa gayon ding paraan, bibigkasin nila ang iba pang mga pangalan nang may debosyon.
Verse 60
ततः संतर्पयिष्यंति पितॄनथ पितामहान् । तथान्यानपि बंधूंश्च सुहृत्संबंधिबांधवान्
Pagkatapos, mag-aalay sila ng tarpaṇa sa mga ama at sa mga lolo; at gayundin sa iba pang mga kamag-anak—mga kaibigan, mga kaugnay, at mga kaangkan.
Verse 61
त्वदन्वये विना नाम्ना त्वदीयेन विमोहिताः । ये पितॄंस्तर्पयिष्यंति तेषां व्यर्थं भविष्यति
Ngunit yaong nasa iyong angkan na nalilinlang at nagsasagawa ng tarpaṇa para sa mga ninuno nang hindi binibigkas ang iyong pangalan—ang gayong tarpaṇa ay magiging walang bunga para sa kanila.
Verse 62
श्राद्धं वा यदि वा दानं तर्पणं वा त्वदुद्भवम् । तस्मादहंकृतिं मुक्त्वा मामाराधय केवलम्
Maging śrāddha man, o pagkakaloob (dāna), o tarpaṇa—anumang nagmumula sa iyo—kaya talikdan ang pagkamakasarili at sambahin Ako lamang.
Verse 63
येन सिद्धोऽपि संसिद्धिं परामाप्नोषि शाश्वतीम् । एवं संबोध्य तं विप्रं कृत्वाद्यमपि पश्चिमम्
Sa pamamagitan nito, kahit ikaw ay naganap na, matatamo mo ang kataas-taasang at walang hanggang kasakdalan. Sa gayong pagmulat at pagtuturo sa brāhmaṇa, ginawa niyang ang simula ay maging wakas din, at tinapos ang bagay.
Verse 64
ततस्तान्ब्राह्मणानाह प्रासादः क्रियतामिति । गोत्रंगोत्रं पुरस्कृत्य स्थाप्यं लिंगमनुत्तमम् । येन संक्रमणं तेषु मम संजायतेद्विजाः
Pagkaraan, sinabi niya sa mga brāhmaṇa: “Magpatayo ng isang templo.” Sa paggalang sa bawat gotra ayon sa wastong kaayusan, itatag ang isang liṅga na walang kapantay—upang, O mga dvija, sumibol sa kanila ang aking mapagligtas na ‘paglipat’ at ugnay ng biyaya.
Verse 65
अथ ते ब्राह्मणास्तत्र भूमिभागान्मनोहरान् । दृष्ट्वादृष्ट्वा प्रचक्रुश्च प्रासादान्हर्षसंयुताः
Pagkatapos, ang mga brāhmaṇa roon, sa paulit-ulit na pagtanaw sa mga kaaya-ayang bahagi ng lupain, ay nagalak at nagsimulang magtayo ng mga templo.
Verse 66
अष्टषष्टिमितान्दिव्यान्कैलासशिखरोपमान् । तेषु संस्थापयामासु लिङ्गानि विविधानि च । क्षेत्रेक्षत्रे च यन्नाम तत्तत्संज्ञां प्रचक्रिरे
Nagtayo sila ng animnapu’t walong banal na templo, na wari’y mga tuktok ng Kailāsa. Sa loob nito’y iniluklok nila ang iba’t ibang liṅga; at sa bawat banal na pook at pamayanan, anumang pangalang umiiral, iyon din ang itinakda nilang pangalan ng liṅga/dambana.
Verse 67
अथ तेषां पुनर्दृष्टिं गत्वा देवस्त्रिलोचनः । प्रोवाच मधुरं वाक्यं कस्मिंश्चित्कालपर्यये । आराधितस्तपःशक्त्या लिंगसंस्थापनादनु
Pagkaraan ng ilang panahon, muling nagpakita sa kanilang paningin ang Panginoong may tatlong mata at nagsalita ng matatamis na salita—sapagkat Siya’y nalugod sa kapangyarihan ng kanilang pag-aayuno at pagninilay, matapos maitatag ang mga liṅga.
Verse 68
श्रीभगवानुवाच । परितुष्टोऽस्मि विप्रेंद्रा युष्माकमहमद्य वै । एतन्मम कृतं कृत्यं भवद्भिरखिलं ततः
Wika ng Mapalad na Panginoon: “O pinakamainam sa mga Brāhmaṇa, ngayon ay lubos Akong nalulugod sa inyo. Sa pamamagitan ninyo, ang lahat ng dapat Kong ganapin ay ganap nang natupad.”
Verse 69
अस्मदीयानि लिंगानि क्षेत्राणि च कलेर्भयात् । ततो मान्याश्च मे यूयं नान्यैरेतद्भविष्यति
“Dahil sa pangamba sa panahon ng Kali, ang Aking mga liṅga at mga banal na pook ay aasa sa inyo. Kaya kayo’y pararangalan Ko—ang ganitong katayuan ay hindi ipagkakaloob ng iba.”
Verse 70
तस्माच्चित्तस्थितं शीघ्रं प्रार्थयंतु द्विजोत्तमाः । संप्रयच्छामि येनाशु यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्
“Kaya nga, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, agad ninyong hingin ang nasa inyong puso. Ipagkakaloob Ko ito kaagad, kahit ito’y lubhang mahirap makamtan.”
Verse 71
ब्राह्मणा ऊचुः । यदि देव प्रसन्नस्त्वमस्माकं च सुरेश्वर । पश्चिमश्चित्रशर्मा च यथाद्यो भवता कृतः
Wika ng mga Brahmana: “O Deva, kung ikaw ay nalulugod sa amin, O Panginoon ng mga diyos, gawin mo rin kaming tulad ng nauna, gaya ng pagkakagawa mo kay Citraśarman.”
Verse 72
अस्मदीयं सदा नाम कीर्तनीयमसंशयम् । श्राद्धकृत्येषु सर्वेषु यथा तेन समा वयम् । भवामस्त्वत्प्रसादेन सांप्रतं चित्रशर्मणा
“Nawa’y ang aming pangalan ay laging bigkasin, walang pag-aalinlangan. At sa lahat ng ritwal ng śrāddha, sa iyong biyaya, nawa’y maging kapantay na kami ngayon ni Citraśarman.”
Verse 73
श्रीभगवानुवाच । युष्माकमपि ये केचिद्वशं यास्यंति मानवाः । युवानः शास्त्रसंयुक्ता वेदविद्याविशारदाः
Sinabi ng Mapalad na Panginoon: “Sa inyo man, sinumang tao ang mapapasailalim sa inyong disiplina—mga kabataang sinanay sa śāstra at bihasa sa karunungang Veda—”
Verse 74
आनयिष्यथ तान्यूयमामुष्यायणसंज्ञितान् । नित्यं स्थिताश्च ते क्षेत्रे श्राद्धस्याक्षय्यकारकाः
“Dadalin ninyo sila—na kilala sa tawag na ‘Āmuṣyāyaṇa’. Mananatili sila sa banal na kṣetra, at gagawin nilang di-mauubos ang bunga ng śrāddha.”
Verse 75
एवमुक्त्वाथ देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः । तेऽपि विप्राः सुसंतुष्टास्तत्र स्थाने व्यवस्थिताः
Pagkasabi nito, ang Panginoon ng mga diyos ay naglaho sa paningin. Ang mga Brahmana naman ay lubhang nasiyahan at nanatiling nakatindig sa yaong lugar.
Verse 76
एवं तत्र समस्तानि क्षेत्राण्यायतनानि च । कलिभीतानि विप्रेंद्रा निवसंति सदैव हि
Kaya nga, doon ang lahat ng banal na pook at mga dambana—sa takot sa Kali-yuga—ay tunay na nananahan magpakailanman, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa.
Verse 77
एवं ते ब्राह्मणाः प्राप्य सिद्धिं चेश्वरपूजनात् । ख्याताः सर्वत्र भुवने श्राद्धस्याक्षय्यकारकाः
Kaya nga, ang mga brāhmaṇa na iyon, matapos makamtan ang siddhi sa pagsamba sa Panginoon, ay sumikat sa buong daigdig bilang yaong nagpapawalang-hanggan sa bunga ng śrāddha.
Verse 107
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्र माहात्म्ये ब्राह्मणचित्रशर्मलिंगस्थापनवृत्तांतवर्णनंनाम सप्तोत्तरशततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-107 kabanata ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, sa ikaanim na bahagi na tinatawag na Nāgara Khaṇḍa—sa Tīrtha-māhātmya na naglalarawan ng kaluwalhatian ng banal na pook ng Hāṭakeśvara—na pinamagatang “Salaysay ng pagtatatag (sthāpana) ni brāhmaṇa Citraśarmā ng isang Śiva-liṅga.”