Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 57

Devanagari script

निष्कामा ह्यतुरा ह्यासञ्छिवसंपर्कजैर्गुणैः । अकस्माच्च तथाभूतं कथं जातं विमृश्य च

Transliteration

niṣkāmā hyaturā hyāsañchivasaṃparkajairguṇaiḥ | akasmācca tathābhūtaṃ kathaṃ jātaṃ vimṛśya ca

Translation

Dati’y wala silang pagnanasa at walang dalamhati, puspos ng mga katangiang isinilang mula sa pakikipag-ugnay kay Śiva. Kaya’t nagmuni-muni sila at nagtaka: “Paano naganap ang biglaang pagbabagong ito?”

Word by Word

• निष्कामाः: desireless
• निष्कामाः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निः + काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), बहुवचनम्; विशेषणम्

• हि: indeed
• हि: Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः (particle/emphasis)

• अतुराः: untroubled/healthy
• अतुराः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अतुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), बहुवचनम्; विशेषणम्

• हि: indeed
• हि: Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः

• आसन्: were
• आसन्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः (3rd), बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• शिव-संपर्क-जैः: born from contact with Śiva
• शिव-संपर्क-जैः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + संपर्क (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया (3rd), बहुवचनम्; तृतीया-तत्पुरुष/उपपद-समासः (शिवसंपर्कात् जातैः)

• गुणैः: by qualities
• गुणैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया (3rd), बहुवचनम्

• अकस्मात्: suddenly
• अकस्मात्: Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: अकस्मात् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb: 'suddenly')

• च: and
• च: Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयः (conjunction)

• तथा-भूतम्: such a state/so become
• तथा-भूतम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तथा (अव्यय) + भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; विशेषणम्; कर्मधारयः (तथा एव भूतम्)

• कथम्: how
• कथम्: Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रश्न-क्रियाविशेषणम् (interrogative adverb)

• जातम्: happened/arisen
• जातम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; विशेषणम्

• विमृश्य: having reflected
• विमृश्य: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: वि + मृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• च: and
• च: Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयः

Speaker

Lomaharṣaṇa Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A group of beings—previously serene—pause in contemplation, faces turned inward, brows slightly furrowed, as if sensing an unseen force disrupting their Śiva-born tranquility.

Characters & Entities

• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Association with Śiva purifies and steadies the mind, so any sudden agitation prompts discernment and inquiry into its cause.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-kṣetra, presented as a place where Śiva’s presence bestows sāttvika qualities.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the emphasis is on inner discernment (vimarśa) and the effect of proximity to Śiva.