Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 89

Devanagari script

तदेवं संस्थिते लोके मूढो मुह्यति मत्तवत् । मानुष्यमपि यद्धूर्ता वदंत्यग्र्यं श्रृणुष्वतत्

Transliteration

tadevaṃ saṃsthite loke mūḍho muhyati mattavat | mānuṣyamapi yaddhūrtā vadaṃtyagryaṃ śrṛṇuṣvatat

Translation

Kaya nga, kapag ang daigdig ay nananatiling ganyan, ang mangmang ay nalilito na parang lasing. At tungkol sa ipinahahayag ng mga mapanlinlang bilang ‘pinakamataas’—maging ang ‘buhay-tao’—pakinggan mo iyon.

Word by Word

• तत्: that/this
• तत्: Sambandha (Anaphoric/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; सर्वनाम

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: evam (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक (manner adverb: 'thus')

• संस्थिते: when (it is) so established
• संस्थिते: Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी)
• Type: Adjective
• Root: सम् + स्था (धातु) → संस्थित (कृदन्त)
• Form: सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; कृदन्त: क्त-प्रत्यय (past passive participle), नपुंसक/पुं/स्त्री सम्भव; अत्र 'लोके' इति विशेषणरूपेण

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: loka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• मूढः: a deluded (man)
• मूढः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: mūḍha (कृदन्त; √मुह्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; कृदन्त: क्त-प्रत्यय (PPP), संज्ञावत् (as noun: 'a deluded person')

• मुह्यति: is confused/deluded
• मुह्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• मत्तवत्: like a drunk person
• मत्तवत्: Sambandha (Adverbial comparison/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: mattavat (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय, उपमानवाचक-तद्धितान्त (vat-pratyaya used adverbially: 'like/as if')

• मानुष्यम्: human (state)/humanity
• मानुष्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: mānuṣya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: अव्यय, निपात (particle), अप्यर्थ (even/also)

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun: 'which')

• धूर्ताः: rogues/cunning people
• धूर्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: dhūrta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन

• वदन्ति: say
• वदन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• अग्र्यम्: excellent/supreme
• अग्र्यम्: Karma (Object complement/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: agrya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (मानुष्यम् इति)

• शृणुष्व: listen
• शृणुष्व: Kriya (Command/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Unspecified in snippet

Visual Art Cues

Scene: A bewildered man sways like an intoxicated person amid a bustling world-market; nearby, slick ‘rogues’ proclaim slogans about ‘the highest,’ while a calm sage gestures for attentive listening.

Characters & Entities

• Human life (mānuṣya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It warns that delusion distorts judgment and that one should scrutinize popular claims about what is ‘supreme’ or ‘best’ in life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is referenced.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.