Adhyaya 28
Binubuksan ang kabanata sa pagsasalaysay ni Nārada: habang umaalis si Girijā (Pārvatī), nakatagpo niya ang maningning na diyosang-bundok na si Kusumāmodinī, na inilarawang deboto sa Panginoon ng tuktok. Magiliw siyang nagtanong kung bakit kumikilos si Pārvatī, at nalaman ang sanhi—isang alitang umusbong kaugnay ni Śaṅkara (Śiva). Kinilala ni Pārvatī ang palagiang pagdalo at pag-aarugang parang ina ng diyosang-bundok, at nagbigay ng agarang tagubiling may etika at praktikal: kung may ibang babaeng lalapit kay Pinākin (Śiva), ang kasama/anak ay dapat magsumbong, at susunod ang nararapat na pagwawasto. Pagkaraan, umakyat siya sa isang marikit at mataas na tuktok, isinantabi ang mga alahas, nagsuot ng kasuotang balat ng punò, at nagsagawa ng tapas: pagtitiis sa “limang apoy” sa tag-init at disiplina sa tubig sa panahon ng ulan, habang binabantayan ng kanyang kasama/anak na si Vīraka. Inatasan ang tagapagbantay na ipatupad ang hanggahang nag-iingat sa paligid ng kalapitan ni Śiva; pumayag siya at lumapit (tinawag na Gajavaktra) na may madamdaming pakiusap na isama rin siya, sapagkat iisa ang kapalaran at tungkuling dharma na daigin ang mapanlinlang na mga kaaway. Ipinapaloob ng salaysay ang aral sa disiplina ng pag-aayuno, pananagutan sa ugnayan, at maayos na paglapit sa sagradong kalapitan.
Shlokas
Verse 1
। नारद उवाच । व्रजंती गिरिजाऽपश्यत्सखीं मातुर्महाप्रभाम् । कुसुमामोदिनींनाम तस्य शैलस्य देवताम्
Sinabi ni Nārada: Habang naglalakbay si Girijā, nakita niya ang maningning na kaibigan ng kanyang ina—ang diyosang tagapag-ingat ng bundok na iyon—na ang pangalan ay Kusumāmodinī.
Verse 2
सापि दृष्ट्वा गिरिसुतां स्नेहविक्लवमानसा । क्वपुनर्गच्छसीत्युच्चैरालिंग्योवाच देवता
Nang makita ng Diyosa ang anak na babae ng bundok, ang kanyang puso’y nalunod sa pag-ibig; niyakap niya ito at malakas na nagtanong: “Saan ka na naman pupunta?”
Verse 3
सा चास्यै सर्वमाचख्यौ शंकरात्कोपकारणम् । पुनश्चोवाच गिरिजा देवतां मातृसंमताम्
Isinalaysay niya ang lahat—ang sanhi ng galit na nagmula kay Śaṅkara. Muli, nagsalita si Girijā sa Diyosang kinikilala at pinagkakatiwalaan ng kanyang ina.
Verse 4
नित्यं शैलाधिराजस्य देवता त्वमनिंदिते । सर्वं च सन्निधानं च मयि चातीव वत्सला
“O walang dungis, ikaw ay laging banal na diyos ng Panginoon ng mga bundok; alam mo ang lahat, lagi kang nasa piling—at labis mo akong minamahal.”
Verse 5
तदहं संप्रवक्ष्यामि यद्विधेयं तवाधुना । अथान्य स्त्रीप्रवेशे तु समीपे तु पिनाकिनः
“Kaya sasabihin ko ngayon ang dapat mong gawin. Ngunit tungkol sa paglapit ng ibang babae sa piling ni Pinākin (Śiva)…”
Verse 6
त्वयाख्येयं मम शुबे युक्तं पश्चात्करोम्यहम् । तथेत्युक्ते तया देव्या ययौ देवी गिरिं प्रति
“O mapalad, sabihin mo sa akin ang dapat ipabatid; pagkatapos ay gagawin ko ang nararapat.” Nang sabihin ito ng Diyosa, ang Devī (Pārvatī) ay tumungo patungo sa bundok.
Verse 7
रम्ये तत्र महाशृंगे नानाश्चर्योपशोभिते । विभूषणादि सन्यस्य वृक्षवल्कलधारिणी
Doon, sa isang marikit at mataas na tuktok na pinalamutian ng maraming kababalaghan, iniwan niya ang mga alahas at iba pa; at, nakasuot ng kasuutang balat ng punò, tinanggap niya ang buhay ng mahigpit na pag-aayuno at pagninilay (tapasya).
Verse 8
तपस्तेपे गिरिसुता पुत्रेण परिपालिता । ग्रीष्मे पंचाग्निसंतप्ता वर्षासु च जलोषिता
Ang Anak na Babae ng Bundok ay nagsagawa ng tapasya, inaaruga at binabantayan ng kanyang anak. Sa tag-init, tiniis niya ang init ng limang apoy; sa tag-ulan, nanatili siyang nakalubog sa tubig.
Verse 9
यथा न काचित्प्रविशेद्योषिदत्र हरांतिके । दृष्ट्वा परां स्त्रियं चात्र वदेथा मम पुत्रक
“Tiyakin mong walang sinumang babae ang papasok dito, malapit kay Hara. At kung may makita kang ibang babae rito, sabihin mo agad sa akin, anak ko.”
Verse 10
शीघ्रमेव करिष्यामि ततो युक्तमनंतरम् । एवमस्त्विति तां देवीं वीरकः प्राह सांप्रतम्
“Gagawin ko ito agad; at pagkatapos, ang nararapat ay susunod nang walang pagkaantala.” Sa pagsasabing, “Mangyari nawa,” si Vīraka ay nagsalita sa Diyosa.
Verse 11
मातुराज्ञा सुतो ह्लाद प्लावितांगो गतज्वरः । जगाम त्र्यक्षं संद्रष्टुं प्रणिपत्य च मातरम्
Sa utos ng kanyang ina, ang anak—nabaha ang katawan ng galak at nawala ang lagnat—ay yumukod at nagpatirapa sa ina, saka nagtungo upang masilayan ang Panginoong Tatlong-Mata.
Verse 12
गजवक्त्रं ततः प्राह प्रणम्य समवस्थितम् । साश्रुकंठं प्रयाचंतं नय मामपि पार्वति
Pagkaraan, nagsalita siya kay Gajavaktra (ang May Mukhang Elepante), na nakatayo roon matapos magpatirapa—nabubulunan ng luha ang lalamunan habang nagsusumamo: “O Pārvatī, isama mo rin ako.”
Verse 13
गजवक्त्रं हि त्वां बाल मामिवोपहसिष्यति । तदागच्छ मया सार्धं या गतिर्मे तवापि सा
“Anak, tiyak na kukutyain ka ni Gajavaktra, gaya ng pangungutya niya sa akin. Kaya sumama ka sa akin; kung ano ang landas ko, iyon din ang magiging sa iyo.”
Verse 14
पराभवाद्धि धूर्तानां मरणं साधु पुत्रक । एवमुक्त्वा समादाय हिमाद्रिं प्रति सा ययौ
“Tunay, sa mga mapanlinlang, ang kamatayan ay dumarating mula sa kahihiyan; mabuti nga, anak ko.” Pagkasabi nito, isinama niya siya at nagtungo patungong Himādri (Himalaya).