Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10
Devanagari script
गजानामगलन्मेदः पेतुश्चापि रथा भुवि । तुरंगमाः श्वसंतश्च घर्मार्ता रथिनोपि च
Transliteration
gajānāmagalanmedaḥ petuścāpi rathā bhuvi | turaṃgamāḥ śvasaṃtaśca gharmārtā rathinopi ca
Translation
Natutunaw ang taba ng mga elepante, at ang mga karwahe’y bumagsak sa lupa. Humihingal ang mga kabayo, at maging ang mga tagapagmaneho ng karwahe ay pinahihirapan ng naglalagablab na init.
Word by Word
gajānāmof the elephants
gajānām:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootgaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, षष्ठी, बहुवचनम्
agalatoozed out, flowed
agalat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgal (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
medaḥfat
medaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmedas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
petuḥfell
petuḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpat (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपातः (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-कारकः (particle: also/even)
rathāḥchariots
rathāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootratha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, बहुवचनम्
bhuvion the ground
bhuvi:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचनम्
turaṃgamāḥhorses
turaṃgamāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootturaṃgama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, बहुवचनम्
śvasantaḥpanting
śvasantaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśvas (धातु)
Formवर्तमानकृदन्तः (शतृ), पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम् (of turaṃgamāḥ)
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपातः (conjunction)
gharma-ārtāḥdistressed by heat
gharma-ārtāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootgharma (प्रातिपदिक) + ārta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम् (of turaṃgamāḥ)
rathinaḥcharioteers, riders
rathinaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrathin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, बहुवचनम्
apialso
api:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formparticle (also/even)
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formconjunction
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating
Visual Art Cues
Scene: A heat-haze battlefield: elephants with melting fat, chariots toppled, horses foaming and panting, charioteers wiping sweat and staggering; the sky glows copper-red.
Characters & Entities
B
Bhāskara (Sūrya)E
ElephantsH
HorsesC
CharioteersFAQs
Worldly strength collapses under overwhelming forces; humility arises when power meets its limit.
No tīrtha is mentioned; the verse describes battlefield devastation from heat.
None.