Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 59

Devanagari script

काश्यां गंगासि संभेदे नामतोर्कविनायकः । दृष्टोर्कवासरे पुंभिः सर्वतापप्रशांतये

Transliteration

kāśyāṃ gaṃgāsi saṃbhede nāmatorkavināyakaḥ | dṛṣṭorkavāsare puṃbhiḥ sarvatāpapraśāṃtaye

Translation

Sa Kāśī, sa tagpuan ng Gaṅgā at Asi, may isang Vināyaka na tinatawag na Arka‑Vināyaka. Kapag siya’y nasilayan ng tao sa araw ng Linggo, napapawi ang lahat ng pagdurusa.

Word by Word

• काश्याम्: in Kāśī
• काश्याम्: Adhikarana (Place/अधिकरण-देश)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• गङ्गा: Gaṅgā
• गङ्गा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• असि: you are
• असि: Kriya (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• संभेदे: at the confluence/meeting-point
• संभेदे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संभेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• नामतः: by name
• नामतः: Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नामतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb) ‘by name’

• अर्कविनायकः: Arka-Vināyaka (a form of Gaṇeśa)
• अर्कविनायकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्क-विनायक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• दृष्टः: seen
• दृष्टः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दृष्ट (कृदन्त; √दृश् धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; (अर्कविनायकः) इत्यस्य विशेषणम्

• अर्कवासरे: on Sunday
• अर्कवासरे: Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
• Type: Noun
• Root: अर्क-वासर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘अर्कस्य वासरः’ (Sunday)

• पुंभिः: by men/people
• पुंभिः: Kartr (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुम्स्/पुंस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन

• सर्वतापप्रशान्तये: for the pacification of all sufferings
• सर्वतापप्रशान्तये: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सर्व-ताप-प्रशान्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; प्रयोजनार्थे (dative of purpose)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa dialogue context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arka-Vināyaka at Gaṅgā–Asi Saṅgama

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrims/seekers being guided through Kāśī’s shrines

Visual Art Cues

Scene: At dawn on a Sunday, pilgrims stand at the Gaṅgā–Asi confluence; a small Vināyaka shrine labeled Arka-Vināyaka receives offerings; the Sun rises, casting gold on the water, symbolizing ‘tāpa’ being soothed.

Characters & Entities

• Kāśī (Vārāṇasī)
• Gaṅgā
• Asi
• Arka-Vināyaka
• Arka-vāsara (Sunday)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Timely darśana at a sanctified confluence transforms suffering into peace through the kṣetra’s divine grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Gaṅgā–Asi confluence in Kāśī (near Asi area/ghāṭa), associated with Arka‑Vināyaka.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana of Arka‑Vināyaka specifically on Sunday (arka-vāsara) for relief from afflictions.