Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 68

Devanagari script

स्नात्वांगारक तीर्थे तु भवेद्भूयो न गर्भभाक् । अंगारवारयुक्तायां चतुर्थ्यां स्नाति यो नरः । व्याधिभिर्नाभि भूयेत न च दुःखी कदाचन

Transliteration

snātvāṃgāraka tīrthe tu bhavedbhūyo na garbhabhāk | aṃgāravārayuktāyāṃ caturthyāṃ snāti yo naraḥ | vyādhibhirnābhi bhūyeta na ca duḥkhī kadācana

Translation

Sa pagligo sa Aṅgāraka-tīrtha, hindi na muling sasailalim sa muling pagsilang. Ang taong maligo roon sa caturthī na tumapat sa Martes (Aṅgāravāra) ay hindi dadapuan ng karamdaman at hindi kailanman liligid ng dalamhati.

Word by Word

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund), धातु: स्ना

• अङ्गारक: Aṅgāraka (name)
• अङ्गारक: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अङ्गारक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-सम्भाव्य; समासपूर्वपदवत् विशेषण (तत्सम्बन्धि)

• तीर्थे: in the tīrtha
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक अव्यय (particle)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन

• भूयः: again
• भूयः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस्/भूयः (अव्यय)
• Form: अव्यय (पुनरर्थक adverb)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation)

• गर्भभाक्: one who takes (another) womb; reborn
• गर्भभाक्: Karta (Subject complement/कर्तृसम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: गर्भ + भाज् (प्रातिपदिक; भाक्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (गर्भं भजते इति)

• अङ्गारवारयुक्तायाम्: on (the day) connected with Aṅgāra-vāra (Tuesday)
• अङ्गारवारयुक्तायाम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: अङ्गार + वार + युक्त (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (अङ्गारवारेण युक्ता)

• चतुर्थ्याम्: on the fourth lunar day
• चतुर्थ्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्थी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तिथिवाचक

• स्नाति: bathes
• स्नाति: Kriya (Relative clause verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• नरः: man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• व्याधिभिः: by diseases
• व्याधिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: व्याधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• अभि: over/afflicting
• अभि: Sambandha (Preverb/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (अव्यय/उपसर्ग)
• Form: उपसर्ग/अव्यय (preverb ‘towards/over’)

• भूयेत: would become / befall
• भूयेत: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; (न ... भूयेत)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• दुःखी: unhappy
• दुःखी: Karta (Subject complement/कर्तृसम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: दुःखिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• कदाचन: ever/at any time
• कदाचन: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: कदाचन (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (at any time/ever)

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Aṅgāraka Tīrtha

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim bathes at dawn on a Tuesday-caturthī; priests mark the calendar; offerings of red flowers (Mars-associated) and lamps; the water surface reflects a reddish-gold hue; the devotee emerges serene and unburdened.

Characters & Entities

• Kāśī
• Aṅgāraka Tīrtha
• Aṅgāravāra (Tuesday)
• Caturthī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred time (tithi and weekday) combined with sacred place intensifies merit, leading to freedom from rebirth and suffering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Aṅgāraka Tīrtha in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathing at Aṅgāraka Tīrtha specifically on Tuesday that coincides with Caturthī.