Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 41

Devanagari script

तत्र जप्ता महामंत्राः क्षिप्रं सिध्यंति नान्यथा । तत्पीठे वायुकोणे तु संपूज्यः सगरेश्वरः

Transliteration

tatra japtā mahāmaṃtrāḥ kṣipraṃ sidhyaṃti nānyathā | tatpīṭhe vāyukoṇe tu saṃpūjyaḥ sagareśvaraḥ

Translation

Doon, ang mga dakilang mantra na binibigkas sa japa ay agad na nagkakamit ng katuparan—hindi sa ibang paraan. Sa sulok ng hangin (hilagang-kanluran) ng banal na pīṭha, nararapat sambahin nang ganap si Sagareśvara.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक-अव्यय

• जप्ता: recited
• जप्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √जप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), ‘(ये) जप्ताः’

• महामन्त्राः: great mantras
• महामन्त्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा-मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन; कर्मधारयः (महान् मन्त्रः)

• क्षिप्रम्: quickly
• क्षिप्रम्: Kriya-vishesana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्षिप्रम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; काल/रीतिवाचक-अव्यय (adverb)

• सिध्यन्ति: succeed/are accomplished
• सिध्यन्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √सिध् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्

• न: not
• न: Sambandha (Negation particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation)

• अन्यथा: otherwise
• अन्यथा: Kriya-vishesana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक-अव्यय (otherwise)

• तत्पीठे: at that pīṭha
• तत्पीठे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद्-पीठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (तस्मिन् पीठे)

• वायुकोणे: in the north-west corner (vāyu corner)
• वायुकोणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वायु-कोण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (वायोः कोणः)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विशेषार्थक-निपात

• संपूज्यः: to be duly worshipped
• संपूज्यः: Kriya-vishesana (Predicate adjective/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-√पूज् (धातु) + यत् (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘to be worshipped’)

• सगरेश्वरः: Sagareśvara (name of the deity/liṅga)
• सगरेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सगर-ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सगरस्य ईश्वरः)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pañcamudrā Mahāpīṭha; Sagareśvara-liṅga (vāyu-koṇa)

Type: mahapitha

Visual Art Cues

Scene: At the Pañcamudrā pīṭha, sādhakas sit in japa with rosaries; the air feels charged; in the northwest corner stands a small shrine of Sagareśvara with a priest offering lamp, marking completion of the rite.

Characters & Entities

• Pañcamudrā Mahāpīṭha (implied)
• Sagareśvara
• Kāśī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Mantra-power is intensified by right place (deśa) and right devotion—Kāśī’s pīṭhas are depicted as accelerators of mantra-siddhi.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Pañcamudrā Mahāpīṭha area and the Sagareśvara shrine situated at its vāyukoṇa (northwest).

What ritualistic prescription is mentioned?

Japa of mahāmantras for quick siddhi, and prescribed worship of Sagareśvara at the specified direction within the pīṭha.