Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 210

Devanagari script

तदग्रे तारकेशश्च तदग्रे स्वर्णभारदः । तदुत्तरे मरुत्तेशः शक्रेशश्च तदग्रतः

Transliteration

tadagre tārakeśaśca tadagre svarṇabhāradaḥ | taduttare marutteśaḥ śakreśaśca tadagrataḥ

Translation

Sa unahan naroon si Tārakeśa, at sa mas unahan pa ay si Svarṇabhārada. Sa hilaga naroon si Marutteśa, at sa harap nito ay nakatindig din si Śakreśa.

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-सम्बन्ध/निर्देश, एकवचन; निर्देशक (समासपूर्वपद)

• अग्रे: in front
• अग्रे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरणे — ‘in front’

• तारकेशः: Tārakeśa (name)
• तारकेशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तारक + ईश (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तारकस्य ईशः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-सम्बन्ध/निर्देश, एकवचन

• अग्रे: in front
• अग्रे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• स्वर्णभारदः: Svarṇabhārada (name)
• स्वर्णभारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ण + भारद (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुषः (स्वर्णस्य भारदः/भारदः इव) — नामरूपेण

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-सम्बन्ध/निर्देश, एकवचन

• उत्तरे: to the north; further on
• उत्तरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरणे — ‘to the north/further’

• मरुत्तेशः: Marutteśa (Lord of the Maruts; name)
• मरुत्तेशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मरुत् + ईश (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मरुताम् ईशः)

• शक्रेशः: Śakreśa (name)
• शक्रेशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्र + ईश (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शक्रस्य ईशः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्ध/निर्देश, एकवचन; निर्देशक (समासपूर्वपद)

• अग्रतः: in front of it
• अग्रतः: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्रतः (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (adverb: ‘in front of’)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage audience

Visual Art Cues

Scene: A processional map-like scene through Kāśī lanes: four small shrines in sequence—Tārakeśa, Svarṇabhārada, Śakreśa, and Marutteśa—each with subtle emblematic motifs (star/‘tārā’, gold offering, thunderbolt banner, wind-swept flags).

Characters & Entities

• Kāśī (Vārāṇasī)
• Tārakeśa
• Svarṇabhārada
• Marutteśa
• Śakreśa
• Śakra (Indra)
• Śiva-liṅgas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī is revealed as a mapped sacred landscape where moving from shrine to shrine is itself a dharmic discipline.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The sequence of liṅgas: Tārakeśa, Svarṇabhārada, Marutteśa, and Śakreśa within Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Directional pilgrimage—visiting the shrines in the stated order and locations.