Adhyaya 43
Kashi KhandaUttara ArdhaAdhyaya 43

Adhyaya 43

Ang kabanatang ito ay isang diyalogo: matapos marinig ang naglilinis na kadakilaan ng Ilog Narmadā, hiniling ni Agastya ang pinagmulan ng Satiśvara. Sumagot si Skanda sa salaysay na kaugnay ng ugnayang Brahmā–Śiva: nagsagawa si Brahmā ng matinding tapas; nalugod si Śiva at nagkaloob ng biyaya. Hiniling ni Brahmā na maging anak niya si Śiva at na ang Diyosa ay isilang bilang anak na babae ni Dakṣa. Pumayag si Śiva; mula sa noo ni Brahmā lumitaw ang batang may koronang buwan at umiyak, kaya tinawag na “Rudra,” ayon sa kahulugang nag-ugat sa pag-iyak. Tinanong ni Agastya kung bakit umiyak ang Diyos na nakaaalam ng lahat; ipinaliwanag ni Skanda na ito’y damdaming-teolohikal na tugon: ang masayang pagkamangha ni Mahādeva sa “nilalayong isip” ni Brahmā at sa posibilidad ng malapit na ugnayan (apathyatva), bilang pagninilay sa paglikha na walang supling at sa pagbabagong ligaya mula sa pakikipag-ugnay at darśana. Bumalik ang salaysay kay Satī: bilang anak ni Dakṣa, nag-asetisismo siya sa Kāśī upang humingi ng biyaya; nangako si Śiva ng kasal sa ikawalong araw at itinatag ang liṅga roon na tatawaging “Satiśvara.” Binibigyang-diin ang bisa ng pagsamba: ang pagpu-pūjā kay Satiśvara ay mabilis tumutupad ng hangarin, nagbibigay ng mapalad na bunga sa pag-aasawa, at kahit pag-alaala ay nagpapataas ng sattva. Itinuturo ang pook sa silangan ng Ratneśa; sa darśana ay agad napapawi ang kasalanan at unti-unting nakakamit ang kaalaman.

Shlokas

Verse 1

अगस्त्य उवाच । नर्मदेशस्य माहात्म्यं श्रुतं कल्मषनाशनम् । इदानीं कथय स्कंद सतीश्वर समुद्भवम्

Wika ni Agastya: Narinig ko na ang kadakilaan ng Narmadeśa, na pumupuksa sa karumihan. Ngayon, O Skanda, isalaysay mo sa akin ang pinagmulan ni Satīśvara.

Verse 2

स्कंद उवाच । मित्रावरुणसंभूत कथयामि कथां शृणु यथा सतीश्वरं लिंगं काश्यामाविर्बभूव ह

Wika ni Skanda: O anak nina Mitra at Varuṇa (Agastya), isasalaysay ko ang kuwento—makinig ka—kung paanong ang liṅga ni Satīśvara ay tunay na nagpakita sa Kāśī.

Verse 3

पुरा तताप सुमहत्तपः शतधृतिर्मुने । तपसा तेन देवेशः संतुष्टो वरदोऽभवत्

Noong unang panahon, O pantas, si Śatadhṛti ay nagsagawa ng napakadakilang pag-aayuno at pagninilay (tapas). Dahil sa tapas na iyon, nalugod ang Panginoon ng mga deva at naging tagapagkaloob ng biyaya.

Verse 4

उवाच चापि ब्रह्माणं नितरां ब्राह्मणप्रियः । सर्वज्ञनाथो लोकात्मा वरं वरय लोककृत्

At nagsalita Siya kay Brahmā—Siya na lubhang minamahal ang mga brāhmaṇa, ang Panginoong ganap na nakaaalam, ang Kaluluwa ng daigdig, ang Lumikha—“Pumili ka ng isang biyaya.”

Verse 5

ब्रह्मोवाच । यदि प्रसन्नो देवेश वरं दास्यसि वांछितम् । तदा त्वं मे भव सुतो देवी दक्षसुताऽस्तु च

Sinabi ni Brahmā: Kung ikaw ay nalulugod, O Panginoon ng mga deva, at ipagkakaloob mo ang ninanais kong biyaya, kung gayon ay maging anak kita; at nawa’y ang Diyosa ay maging anak na babae ni Dakṣa rin.

Verse 6

इति श्रुत्वा महादेवः सर्वदो ब्रह्मणो वरम् । स्मित्वा देवीमुखं वीक्ष्य प्रोवाच चतुराननम्

Nang marinig ang biyaya ni Brahmā, si Mahādeva—ang tagapagkaloob ng lahat—ay ngumiti; at pagtanaw sa mukha ng Diyosa, nagsalita Siya sa apat-na-mukhang Brahmā.

Verse 7

ब्रह्मंस्त्वद्वांछितं भूयात्किमदेयं पितामह । इत्युक्त्वा ब्रह्मणो भालादाविरासीच्छशांकभृत्

“O Brahmā, mangyari nawa ang iyong ninanais—ano ba ang hindi maipagkakaloob sa iyo, O Pitāmaha?” Pagkasabi nito, ang Tagapagdala ng Buwan ay nagpakita mula sa noo ni Brahmā.

Verse 8

रुदन्स उत्तानशयो ब्रह्मणो मुखमैक्षत । ततो ब्रह्मापि तं बालं रुदंतं प्रविलोक्य च

Umiiyak ang sanggol, nakahiga nang nakatihaya, at tumingin sa mukha ni Brahmā. Pagkaraan, si Brahmā man, nang makita ang batang umiiyak, ay minasdan siya.

Verse 9

किं मां जनकमाप्यापि त्वं रोदिषि मुहुर्मुहुः । श्रुत्वेति पृथुकः प्राह यथोक्तं परमेष्ठिना

“Kahit nakamtan mo na ako bilang ama, bakit umiiyak ka pa nang paulit-ulit?” Nang marinig ito, ang tinatawag na Pṛthuka ay nagsalita, ayon sa sinabi ng Kataas-taasan (Brahmā).

Verse 10

नाम्ने रोदिमि मे स्रष्टुर्नाम देहि पितामह । रोदनाद्रुद्र इत्याख्यां समाया डिंभको लभत्

“Umiiyak ako para sa isang pangalan—O Lumikha, O Pitāmaha, ipagkaloob mo sa akin ang isang pangalan.” Dahil sa pag-iyak na iyon, natamo ng sanggol ang pangalang “Rudra.”

Verse 11

अगस्त्य उवाच । अर्भकत्वं गतोपीशः किं रुरोद षडानन । यदि वेत्सि तदाचक्ष्व महत्कौतूहलं हि मे

Sinabi ni Agastya: “Bagaman ang Panginoon ay naging sanggol, bakit Siya umiyak, O Anim-ang-Mukha? Kung nalalaman mo, sabihin mo sa akin—dakila ang aking pag-uusisa.”

Verse 12

स्कंद उवाच । सर्वज्ञस्य कुमारत्वात्किंचित्किंचिदवैम्यहम् । रोदने कारणं वच्मि शृणु कुंभसमुद्भव

Sinabi ni Skanda: “Sapagkat ang Lubos na Nakaaalam ay nag-anyong kabataan, kaunti-kaunti lamang ang aking nauunawaan. Gayunman, sasabihin ko ang sanhi ng pag-iyak—makinig ka, O Ipinanganak sa Banga.”

Verse 13

मनसीति विचारोभूद्देवस्य परमात्मनः । बुद्धिवैभवमस्याहो वीक्षितुं परमेष्ठिनः

Isang pag-iisip ang sumibol sa puso ng Diyos na siyang Kataas-taasang Sarili: “Ah! Nawa’y mamasdan Ko ang ningning ng talino ni Brahmā.”

Verse 14

सत्यलोकाधिनाथस्य चतुरास्यस्य वेधसः । इत्यानंदात्समुद्भूतो वाष्पपूरो महेशितुः

Kaya mula sa kagalakan, sumiklab ang baha ng luha sa Dakilang Panginoon—nang masilayan Niya ang Apat-ang-Mukhang Lumikha, ang pinuno ng Satyaloka.

Verse 15

अगस्त्य उवाच । किं बुद्धिवैभवं धातुः शंभुना मनसीक्षितम् । येनानंदाश्रु संभारो बाल्येप्यभवदीशितुः

Sinabi ni Agastya: “Ano yaong ‘ningning ng talino’ ng Lumikha (Dhātṛ, Brahmā) na ninanais masilayan ni Śambhu sa puso—na siyang nagbunsod ng pag-imbak ng luha ng kaligayahan sa Panginoon kahit sa kabataan?”

Verse 16

एतत्कथय मे प्राज्ञ सर्वज्ञानंदवर्धन । श्रुत्वागस्त्युदितं वाक्यं तारकारिरुवाच ह

“Isalaysay mo sa akin ito, O marunong, tagapagpalago ng lahat ng kaalaman at kaligayahang banal.” Nang marinig ang mga salita ni Agastya, nagsalita noon ang Pumuksa kay Tāraka (Skanda).

Verse 17

देवे न मनसि ध्यातमिति कुंभजने मुने । विनापत्यं जनेतारं क उद्धर्तुमिह प्रभुः

O Agastya, anak ng banga, O muni, hindi mo pa ninilay ang Panginoon sa iyong isipan. Kung walang anak—tagapagpatuloy ng lahi—sino nga ba ang makapagliligtas sa nagluwal sa mundong ito?

Verse 18

एको मनोरथश्चायं द्वितीयोयं सुनिश्चितम् । अपत्यत्वं गते चास्मिन्स्मर्तुरुत्पत्तिहारिणि

Ito ang isang hangarin; at ang ikalawa, matibay kong pinagtibay: kapag ang pumupuksa sa mismong pag-usbong ng pag-iral sa sanlibutan ay naging aking anak, matitiyak ang layon.

Verse 19

क्षणंक्षणं समालोक्यमंगस्पर्शे क्षणंक्षणम् । एकशय्यासनाहारं लप्स्यतेऽनेन क्षणेक्षणे

Sa bawat sandali’y tititigan niya Siya, at sa bawat sandali’y hahaplos sa Kanyang katawan. Iisang higaan, iisang upuan, iisang pagkain—lahat ng ito’y makakamit niya kasama Niya, sa bawat sandali.

Verse 20

योयं न गोचरः क्वापि वाणीमनसयोरपि । स मेऽपत्यत्वमासाद्य किं न दास्यति चिंतितम्

Siya na di maabot ng pananalita, ni ng isipan man—kung Siya’y maging aking anak, alin sa mga minimithi ko ang hindi Niya ipagkakaloob?

Verse 21

योऽमुं सकृत्स्पृशेज्जंतुर्योमुं पश्येत्सकृन्मुदा । न स भूयोभिजायेत भवेच्चानंदमेदुरः

Sinumang nilalang na minsang humipo sa Kanya, o minsang tumingin sa Kanya nang may galak, ay hindi na muling isisilang; siya’y mapupuno at aapaw sa banal na kaligayahan.

Verse 22

गृहक्रीडनकं मे सौ यदि भूयात्कथंचन । तदापरस्य सौख्यस्य निधानं स्यामसंशयम्

Kung sa anumang paraan ay maaari Siyang maging munting kalaro ko sa tahanan, tiyak na ako’y magiging sisidlan ng kaligayahang walang kapantay.

Verse 23

विधेः समीहितं चेति नूनं ज्ञात्वा स सर्ववित् । आनंदवाष्पकलितं चक्षुस्त्रयमदीधरत्

Nang matiyak niyang, “Ito ang kalooban ni Vidhātṛ,” ang Nakaaalam ng Lahat ay napuno ang tatlong mata ng luha ng kagalakan.

Verse 24

श्रुत्वैत्यगस्तिः स्कंदस्य भाषितं पर्यमूमुदत् । ननाम चांघ्री प्रोवाच जयसर्वज्ञनंदन

Nang marinig ni Agastya ang mga salita ni Skanda, siya’y labis na nagalak. Yumukod siya sa paanan at nagsabi, “Tagumpay sa Iyo, O kagalakan ng Nakaaalam ng Lahat!”

Verse 25

विधेरपि मनोज्ञातं शंभोरपि मनोगतम् । सम्यक्चित्तं त्वया ज्ञातं नमस्तुभ्यं चिदात्मने

Maging yaong nalalaman lamang sa isipan ni Vidhātṛ, at yaong nananahan sa kalooban ni Śambhu—lahat ay wasto Mong nalalaman. Pagpupugay sa Iyo, na ang likas ay dalisay na Kamalayan.

Verse 26

स्कंदोपि नितरां तुष्टःश्रोतुरानंददर्शनात् । धन्योस्यगस्त्य धन्योसि श्रोतुं जानासि तत्त्वतः

Si Skanda man ay lubhang nalugod nang makita ang galak ng nakikinig. “Mapalad ka, Agastya—tunay na mapalad—sapagkat marunong kang makinig ayon sa katotohanan,” wika niya.

Verse 27

न मे श्रमो वृथा जातो ब्रुवतस्ते पुरः कथाम् । इत्यगस्तिं समाभाष्य पुनः प्राह षडाननः

“Hindi nasayang ang aking pagsisikap, sapagkat naisalaysay ko ang kuwentong ito sa iyong harapan.” Sa gayong pagwika kay Agastya, muling nagsalita si Ṣaḍānana (Skanda).

Verse 28

देवे रुद्रत्वमापन्ने देवी दक्षसुताभवत् । सापि तप्त्वा तपस्तीव्रं सती काश्यां वरार्थिनी

Nang ang Diyos ay pumasok sa kalagayan ni Rudra, ang Diyosa ay naging anak na babae ni Dakṣa. Si Satī rin, na naghahangad ng biyaya, ay nagsagawa ng matinding pag-aayuno at pagninilay sa Kāśī.

Verse 30

इदं सतीश्वरं लिंगं तव नाम्ना भविष्यति । यथा मनोरथस्तेऽत्र फलितो दक्षकन्यके

“Ang liṅga na ito ay kikilalanin sa iyong pangalan bilang Satīśvara, upang ang iyong ninanais dito ay tunay na magbunga, O anak ni Dakṣa.”

Verse 31

तथैतल्लिंगमाराध्यान्यस्यापि हि फलिष्यति । कुमारी प्राप्स्यति पतिं मनसोपि समुच्छ्रितम्

Gayundin, ang sinumang sumamba sa liṅga na ito ay tiyak na matutupad ang ninanais; ang isang dalaga ay magkakamit ng asawang kaayon ng kanyang pinakamataas na pag-asa sa puso.

Verse 32

एतल्लिंगं समाराध्य कुमारोपि वरांगनाम् । यस्य यस्य हि यः कामस्तस्य तस्य हि स ध्रुवम्

Sa taimtim na pagsamba sa liṅga na ito, kahit ang isang binata ay magkakamit ng marangal na mapapangasawa. Anumang hangarin ng sinuman, yaon ding layon para sa kanya ay tiyak na matutupad.

Verse 33

भविष्यति न संदेहः सतीश्वरसमर्चगात् । सतीश्वरं समभ्यर्च्य यो यो यं यं समीहते

Walang pag-aalinlangan: sa pagsamba kay Satīśvara, iyon ay mangyayari. Pagkatapos sambahin si Satīśvara, anumang bagay na hanapin ng sinuman—

Verse 34

तस्य तस्य स स क्षिप्रं भविष्यति मनोरथः

—para sa taong iyon, ang mismong hangaring iyon ay agad na matutupad.

Verse 35

इतोष्टमे च दिवसे त्वज्जनेता प्रजापतिः । मह्यं दास्यति कन्यां त्वां सफलस्ते मनोरथः । इत्युक्त्वा देवदेवेशस्तत्रैवांतर्हितोभवत्

“Sa ikawalong araw mula ngayon, ang iyong ama—si Prajāpati—ay ibibigay ka sa akin bilang anak na babae sa kasal; matutupad ang iyong hangarin.” Pagkasabi nito, ang Panginoon ng mga panginoon ay naglaho roon din.

Verse 36

सापि स्वभवनं याता सती दाक्षायणी मुदा । पितापि तस्मै प्रादात्तां रुद्राय दिवसेष्टमे

Si Satī Dākṣāyaṇī ay masayang nagbalik sa kanyang tahanan; at sa ikawalong araw, ibinigay siya ng kanyang ama kay Rudra.

Verse 37

स्कंद उवाव । इत्थं सतीश्वरं लिंगं काश्यां प्रादुरभून्मुने । स्मरणादपि लिंगं च दद्यात्सत्त्वगुणं परम्

Wika ni Skanda: “Gayon nga, O pantas, ang Liṅga na Satīśvara ay nagpakita sa Kāśī. Kahit sa pag-alaala lamang sa Liṅgang ito, ipinagkakaloob nito ang kataas-taasang katangiang sattva (kadalisayan at kaliwanagan).”

Verse 38

रत्नेशात्पूर्वतो भागे दृष्ट्वा लिंगं सतीश्वरम् । मुच्यते पातकैः सद्यः क्रमाज्ज्ञानं च विंदति

Sa silangan ng Ratneśa, kapag nasilayan ang Liṅga na Satīśvara, ang tao ay agad na napapalaya sa mga kasalanan; at sa paglipas ng panahon, nakakamtan niya ang tunay na kaalamang espirituwal.

Verse 93

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे सतीश्वरप्रादुर्भावो नाम त्रिनवतितमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ika-93 kabanata, na pinamagatang “Ang Pagpapakita ni Satīśvara,” sa Uttarārdha ng Kāśī Khaṇḍa, sa ikaapat na bahagi ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, ang kalipunan ng walumpu’t isang libong taludtod.