Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 42›Shloka 29
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 29

Devanagari script

वाक्यं मृकंडजमुनेस्तेपि श्रुत्वा मुनीश्वराः । प्रहृष्टचेतसो जाताश्चक्रुः स्वं स्वं ततो हितम्

Transliteration

vākyaṃ mṛkaṃḍajamunestepi śrutvā munīśvarāḥ | prahṛṣṭacetaso jātāścakruḥ svaṃ svaṃ tato hitam

Translation

Nang marinig ng mga dakilang muni ang mga salita ng anak ni Mṛkaṇḍu, sila man ay nagalak sa puso; at pagkaraan, bawat isa’y nagsagawa ng yaong kapaki-pakinabang sa sarili.

Word by Word
वाक्यम्statement, words
वाक्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मृकण्डजमुनेःof the sage born of Mṛkaṇḍa
मृकण्डजमुनेः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootमृकण्डजमुनि (प्रातिपदिक; मृकण्ड + ज + मुनि)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; ‘मृकण्डस्य जः मुनिः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/gerundial)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having heard’
मुनीश्वराःlords among sages
मुनीश्वराः:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootमुनीश्वर (प्रातिपदिक; मुनि + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘मुनीनां ईश्वराः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
प्रहृष्टचेतसःwith delighted minds
प्रहृष्टचेतसः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट + चेतस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘प्रहृष्टं चेतः येषाम्’ इति बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः, रूपतः कर्मधारय-समासाधारित विशेषण
जाताःbecame
जाताः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootजात (कृदन्त; √जन् (धातु), क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; ‘became’
चक्रुःdid, performed
चक्रुः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
स्वम्one’s own
स्वम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘own’
स्वम्(each) his own
स्वम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति—‘each his own’
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अव्ययीभावार्थे/अपादान-प्राय ‘thereupon, then’
हितम्what is beneficial, welfare
हितम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootहित (प्रातिपदिक; √धा (धातु) + हि/कृतप्रत्यय, ‘placed/beneficial’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म
Speaker

Skanda (contextual, Kāśīkhaṇḍa dialogue frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Narmadeśa (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A circle of venerable sages, faces bright with joy, listening to Mṛkaṇḍu’s son; after the discourse, each rises and proceeds to his chosen beneficial act—some to meditation, some to pilgrimage preparations, some to ritual fires.

Characters & Entities
M
Mṛkaṇḍeya
M
Munis (sages)

FAQs

Hearing authoritative sacred teaching gladdens the heart and inspires practical dharmic action aligned with one’s welfare.

The verse sits within the Narmadeśvara/Narmadā tīrtha context, where the teaching heard concerns the sanctity of that sacred geography.

No specific rite is prescribed; the implied practice is śravaṇa (devout listening) followed by appropriate dharmic conduct.

←Previous Verse
Next Verse→