Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 32

Devanagari script

त्रैलोक्यमोहिनी ह्येषा प्राप्ता मद्भाग्यगौरवैः । त्रैलोक्यराज्यसंपत्ति वल्ल्याः फलमिदं महत्

Transliteration

trailokyamohinī hyeṣā prāptā madbhāgyagauravaiḥ | trailokyarājyasaṃpatti vallyāḥ phalamidaṃ mahat

Translation

“Tunay ngang ang umaakit sa tatlong daigdig ay dumating sa akin dahil sa bigat at kadakilaan ng aking sariling kapalaran. Ang dakilang pagkakamit na ito ang hinog na bunga ng baging ng kasaganaan—ang paghahari at yaman sa tatlong daigdig.”

Word by Word

• त्रैलोक्यमोहिनी: the enchantress of the three worlds
• त्रैलोक्यमोहिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रैलोक्य (प्रातिपदिक) + मोहिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (trailokyasya mohinī)

• हि: indeed
• हि: Sambandha/Discourse particle (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अव्यय; emphatic/causal sense ‘indeed/for’

• एषा: this (woman)
• एषा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• प्राप्ता: has been obtained
• प्राप्ता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भावः ‘obtained/has been obtained’

• मद्भाग्यगौरवैः: by the greatness of my fortune
• मद्भाग्यगौरवैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भाग्य (प्रातिपदिक) + गौरव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (mad-bhāgyasya gauravaiḥ)

• त्रैलोक्यराज्यसंपत्ति: the wealth of sovereignty over the three worlds
• त्रैलोक्यराज्यसंपत्ति: Visheshya (Apposition/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: त्रैलोक्य (प्रातिपदिक) + राज्य (प्रातिपदिक) + संपत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (trailokya-rājyasya saṃpattiḥ)

• वल्ल्याः: of the creeper/vine
• वल्ल्याः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वल्ली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karta/Predicative nominal (कर्ता/विधेय)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying phalam)

Speaker

Daitya king (unnamed in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devarṣi (addressed as ‘devārṣi’)

Visual Art Cues

Scene: A daitya-king in a jeweled court exults that the ‘three-world-enchantress’ has come to him; behind, symbols of tri-loka sovereignty—crown, parasol, and overflowing treasure—while Kāśī’s spiritual aura subtly frames the scene (linga silhouette, Gaṅgā glow).

Characters & Entities

• Kālarātrī (implied later in passage)
• Daityas (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly success and attraction can intoxicate the mind; Purāṇic narratives often show how pride in ‘fortune’ precedes correction by Dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is within the Kāśīkhaṇḍa (Kāśī/Varanasi section), though the shloka itself focuses on a narrative moment rather than naming a particular tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.