Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 2›Shloka 25
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25

Devanagari script

येनानुमन्यते चैषा काशी सर्वप्रमाणभूः । बुद्धिर्बुध्यति सा सर्वमिह बुद्धिमतां सताम् । ययैतद्धूर्जटेर्धाम धृतं स्व विषयीकृतम्

Transliteration

yenānumanyate caiṣā kāśī sarvapramāṇabhūḥ | buddhirbudhyati sā sarvamiha buddhimatāṃ satām | yayaitaddhūrjaṭerdhāma dhṛtaṃ sva viṣayīkṛtam

Translation

Ang mismong Buddhi na sa pamamagitan nito pinagtitibay ang Kāśī—na siyang saligan ng lahat ng wastong patunay—iyon ding Buddhi ang nagpapaliwanag ng lahat dito sa mga pantas at banal. Sa kapangyarihang iyon din, ang tahanan ni Dhūrjaṭi (Śiva) ay itinatag at ginawang ganap Niyang sariling sakop.

Word by Word
येनby which
येन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (relative pronoun: instrumental singular)
अनुमन्यतेis approved/assented to
अनुमन्यते:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु√मन् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
एषाthis (she)
एषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (demonstrative pronoun)
काशीKāśī (Vārāṇasī)
काशी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्वप्रमाणभूःthe source of all valid means/authorities
सर्वप्रमाणभूः:
Viśeṣya (Predicate nominative/विशेष्य)
TypeNoun
Rootसर्व + प्रमाण + भू (प्रातिपदिक; भूः-प्रातिपदिक from √भू)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां प्रमाणानां भूः = source/ground of all authorities)
बुद्धिःintellect
बुद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
बुध्यतिawakens/understands
बुध्यति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√बुध् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
साthat (she)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (object)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
बुद्धिमताम्of the intelligent
बुद्धिमताम्:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootबुद्धिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (सामान्यतः), षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम् (genitive plural: of the intelligent)
सताम्of the good (people)
सताम्:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठī)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम् (genitive plural: of the good/virtuous)
ययाby which
यया:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (relative pronoun: instrumental)
एतत्this
एतत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
धूर्जटेःof Dhūrjaṭi (Śiva)
धूर्जटेः:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootधूर्जटि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (genitive: of Dhūrjaṭi = Śiva)
धामabode/splendour
धाम:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
धृतम्held/sustained
धृतम्:
Kriyā (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Root√धृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
स्वown
स्व:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्-प्रयोगः/विशेषणम्; (here qualifying ‘विषयीकृतम्’: ‘one’s own’)
विषयीकृतम्made into (one’s) object/domain
विषयीकृतम्:
Kriyā (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootविषयी√कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; उपसर्ग/नामधातु-प्रयोगः (विषयी-करणम्)
Speaker

Skanda (deduced Kāśīkhaṇḍa narration, typically Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A contemplative sage at dawn on the Gaṅgā ghāṭa, eyes half-closed, perceiving Kāśī as a luminous mandala; above, Śiva (Dhūrjaṭi) subtly enthroned as the sustaining intelligence, with the city’s temples and spires forming His ‘domain’.

Characters & Entities
K
Kāśī
D
Dhūrjaṭi
Ś
Śiva

FAQs

True understanding is portrayed as a divine Buddhi that recognizes Kāśī’s unique sanctity and Śiva’s sovereign presence there.

Kāśī (Vārāṇasī), described as the very abode and domain of Śiva (Dhūrjaṭi).

No explicit rite is prescribed; the verse emphasizes insight into Kāśī’s status as Śiva’s own sacred realm.

←Previous Verse
Next Verse→