Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तत्रोपजंघने लिंगं कर्मबंधविमोक्षणम् । नृभिः संसेवितं भक्त्या षण्मासात्सिद्धिदं परम्

Transliteration

tatropajaṃghane liṃgaṃ karmabaṃdhavimokṣaṇam | nṛbhiḥ saṃsevitaṃ bhaktyā ṣaṇmāsātsiddhidaṃ param

Translation

Doon sa Upajaṃghana ay may isang Liṅga na nagpapalaya sa gapos ng karma. Kapag pinaglilingkuran ito ng mga tao nang may debosyon, sa loob ng anim na buwan ay ipinagkakaloob nito ang sukdulang kaganapan.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण

• उपजङ्घने: at Upajaṅghana (place-name)
• उपजङ्घने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उपजङ्घन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• लिङ्गम्: the liṅga (Śiva emblem)
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन

• कर्मबन्धविमोक्षणम्: (that is) the release from the bondage of karma
• कर्मबन्धविमोक्षणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कर्म + बन्ध + विमोक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: 'कर्मबन्धस्य विमोक्षणम्'); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• नृभिः: by men, by people
• नृभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन

• संसेवितम्: served, resorted to
• संसेवितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-सेव् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'सेवित' = frequented/served

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• षण्मासात्: after six months, from six months
• षण्मासात्: Apadana (Source/अपाादान)
• Type: Noun
• Root: षण् + मास (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास ('षण्मास' = six months); पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन

• सिद्धिदम्: bestowing success
• सिद्धिदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सिद्धि + द (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (उपपद: 'सिद्धिं ददाति' इति); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narrative, typically Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Upajaṃghana-liṅga (Karma-bandha-vimocana)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Agastya is directly addressed in nearby verse-context (Kalaśodbhava appears in 15.10), suggesting him as listener here as well.

Visual Art Cues

Scene: At Upajaṃghana, a serene liṅga shrine; a devotee performs daily abhiṣeka for six months; subtle chains (karma-bonds) depicted dissolving into light around the liṅga.

Characters & Entities

• Upajaṃghana
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady bhakti expressed as liṅga-sevā can rapidly loosen karmic bondage and lead to spiritual accomplishment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Upajaṃghana in the Kāśī-kṣetra, praised for its karma-releasing Śiva-liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bhaktyā saṃsevanā—devotional service/worship of the liṅga, with a stated six-month period for fruition.