Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 47

Devanagari script

चंद्रचूडमृड धूर्जटे हर त्र्यक्ष दक्ष शततंतुशातन । शांतशाश्वत शिवापते शिव त्वां नतोस्मि नतवांछितप्रद

Transliteration

caṃdracūḍamṛḍa dhūrjaṭe hara tryakṣa dakṣa śatataṃtuśātana | śāṃtaśāśvata śivāpate śiva tvāṃ natosmi natavāṃchitaprada

Translation

“O may koronang buwan, O Mṛḍa, O Dhūrjaṭi na may gusot na buhok; O Hara, Tatlong-Matang Panginoon; O dalubhasa, tagapagwasak ng gapos na may sandaang hibla; O mapayapa at walang hanggan, Panginoon ni Śivā—O Śiva, sa Iyo ako’y yumuyukod, tagapagkaloob ng ninanais ng mga nagpapatirapa.”

Word by Word

• चन्द्रचूड: O moon-crested one
• चन्द्रचूड: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र-चूड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• मृड: O Mr̥ḍa (benevolent one)
• मृड: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मृड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• धूर्जटे: O Dhūrjaṭi
• धूर्जटे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: धूर्जटि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• हर: O Hara
• हर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• त्र्यक्ष: O three-eyed one
• त्र्यक्ष: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: त्रि-अक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• दक्ष: O skillful one
• दक्ष: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• शततन्तुशातन: O cutter of the hundred threads (i.e., destroyer of bonds)
• शततन्तुशातन: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शत-तन्तु-शातन (प्रातिपदिक; शत + तन्तु + शातन(√शद्/√शात्? 'to cut'—शातन 'cutter'))
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• शान्त: O peaceful one
• शान्त: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (प्रातिपदिक/क्त-प्रत्ययान्त)
• Form: क्तान्त कृदन्त (√शम् क्त); पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• शाश्वत: O eternal one
• शाश्वत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: शाश्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• शिवापते: O lord of Śivā (Pārvatī)
• शिवापते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शिव-पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• शिव: O Śiva
• शिव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• नतः: bowed
• नतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √नम् (धातु) (क्त)
• Form: क्तान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; 'अहम्' इत्यस्य विशेषण

• अस्मि: am
• अस्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन

• नतवाञ्छितप्रद: O giver of desired (boons) to the bowed
• नतवाञ्छितप्रद: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नत-वाञ्छित-प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Speaker

Sūrya (Ravi)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (Śiva as bondage-cutter)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śiva

Visual Art Cues

Scene: A litany of Śiva’s names unfolds: moon-crested, compassionate Mṛḍa, matted-haired Dhūrjaṭi, Hara, three-eyed, skillful, destroyer of the hundred-threaded bondage; Śiva radiates timeless peace.

Characters & Entities

• Śiva
• Śivā (Pārvatī)
• Ravi (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is both fierce (Hara) and benevolent (Mṛḍa), cutting the bonds of attachment and granting peace and liberation-oriented boons.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The hymn is embedded in the Kāśī Khaṇḍa, aligning Śiva’s praise with Kāśī’s promise of release from bondage.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct injunction; the devotional act modeled is repeated salutations and recitation of Śiva-nāma (divine epithets).