Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61

Devanagari script

सुदत्या रदनश्रेणी छेदेषु विषमेषुणा । विहिता कांचनी रेखा क्वेंदावेतावती कला

Transliteration

sudatyā radanaśreṇī chedeṣu viṣameṣuṇā | vihitā kāṃcanī rekhā kveṃdāvetāvatī kalā

Translation

Ang kanyang maayos na hanay ng mga ngipin—bagaman may di-pantay na pagitan—ay tila ginuhitan ng gintong guhit ng matalim na palaso. Saan magkakaroon ang buwan ng gayong sining?

Word by Word

• सुदत्या: by the fair-toothed (lady)
• सुदत्या: Karaṇa (Instrument/Agentive instr.)
• Type: Noun
• Root: सु + दती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम् (fem instr sg); सु-दती = ‘good-toothed (woman)’

• रदन: of teeth
• रदन: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: रदन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी, बहुवचनम् (neut gen pl); समासाङ्ग

• श्रेणी: row/line
• श्रेणी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रेणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम् (fem nom sg); रदन-श्रेणी = ‘row of teeth’

• छेदेषु: in the cuts/notches
• छेदेषु: Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: छेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी, बहुवचनम् (masc loc pl)

• विषम: uneven
• विषम: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विषम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; समासाङ्ग (qualifier member)

• इषुणा: with an arrow
• इषुणा: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इषु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम् (masc instr sg); विषम-इषुणा = ‘with an uneven arrow’

• विहिता: made/placed
• विहिता: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वि + धा (धातु) → विहित (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः (PPP); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; रेखा-विशेषणम्

• काञ्चनी: golden
• काञ्चनी: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: काञ्चनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; रेखा-विशेषणम्

• रेखा: line/streak
• रेखा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रेखा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम् (fem nom sg)

• क्व: where?
• क्व: Kriyāviśeṣaṇa (Interrogative)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्ययम् (interrogative adverb: where?)

• इन्द: Indra
• इन्द: Karta (Subject/implicit)
• Type: Noun
• Root: इन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम् (masc nom sg); ‘इन्द्र’ इत्यर्थे (Indra)

• अवेता: knew
• अवेता: Kriyā (Predicative)
• Type: Verb
• Root: अव + इ (धातु) → अवेत (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः; पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘अवेत’ = ‘knew/understood’ (used predicatively)

• एतावती: so much/this great
• एतावती: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एतावत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; कला-विशेषणम्

• कला: art/skill
• कला: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम् (fem nom sg)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (frame audience)

Visual Art Cues

Scene: Focus on the smile: a neat row of teeth appears like a single golden line, ‘drawn’ by a sharp arrow despite slight uneven gaps; the moon is said to lack such artistry.

Characters & Entities

• Candra (Moon)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic literature often uses refined poetic imagery to magnify the subject and maintain a celebratory tone within sacred narratives.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī by context; the verse is part of the Kāśīkhaṇḍa’s storyline.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.