Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 96

Devanagari script

फलिजंबीरनिकरं मधूकमधुपाकुलम् । शाल्मली शीतलच्छायं पिचुमंद महावनम्

Transliteration

phalijaṃbīranikaraṃ madhūkamadhupākulam | śālmalī śītalacchāyaṃ picumaṃda mahāvanam

Translation

Ipinakita niya ang isang dakilang gubat na siksik sa mga punong jambu na hitik sa bunga; dinudumog ng mga bubuyog na naaakit sa pamumulaklak ng madhūka; may mga punong śālmalī na nagbibigay ng malamig na lilim, at malalawak na hanay ng mga punong pichumanda.

Word by Word

• फलि: phali tree
• फलि: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: फलि (प्रातिपदिक; वृक्षविशेष)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-पूर्वपदभावे; समासे (फलिनः/फलिनाम्)

• जंबीर: lemon/citron tree
• जंबीर: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जंबीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-पूर्वपदभावे; समासे (जंबीरस्य)

• निकरम्: a multitude/cluster
• निकरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• मधूक: madhūka tree
• मधूक: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मधूक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-पूर्वपदभावे; समासे (मधूकेन)

• मधुप: bee
• मधुप: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मधुप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-पूर्वपदभावे; समासे (मधुपेन/मधुभिः)

• आकुलम्: filled with
• आकुलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आकुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; (भरित/व्याप्त)

• शाल्मली: śālmalī (silk-cotton tree)
• शाल्मली: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शाल्मली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; (अथवा सूचीपदं)

• शीतल: cool
• शीतल: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शीतल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (छाया इति विशेषणम्)

• छायाम्: shade
• छायाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: छाया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• पिचुमंद: picumanda (neem)
• पिचुमंद: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पिचु (प्रातिपदिक) + मन्द (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय: पिचु-मन्द), पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन (सूचीपदं)

• महावनम्: great forest/grove
• महावनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + वन (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (कर्मधारय: महत् वनम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

Speaker

Skanda

Visual Art Cues

Scene: A deep forest with fruiting jambu trees; madhūka blossoms drawing swarms of bees; tall śālmalī trees spreading cool shade; broad stands of pichumanda forming a dense green mass—an inviting, cooling wilderness within sacred Kāśī.

Characters & Entities

• Kāśī
• madhūka
• śālmalī
• picumanda
• bees

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s greatness is conveyed through peace, shade, fragrance, and life—signs of a dhārmic realm supportive of contemplation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A sacred forest (mahāvana) within the Kāśī region as narrated in Kāśī-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit prescription; the verse serves as sacred-topographical praise.