Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

Devanagari script

शंकेऽस्य द्वादशेवर्षे प्रत्यूहो विद्युदग्नितः । इत्युक्त्वा नारदो धीमान्स जगाम यथागतम्

Transliteration

śaṃke'sya dvādaśevarṣe pratyūho vidyudagnitaḥ | ityuktvā nārado dhīmānsa jagāma yathāgatam

Translation

“Pinaghihinalaan ko na sa kaniyang ikalabindalawang taon ay magkakaroon ng hadlang na mula sa kidlat at apoy.” Pagkasabi nito, ang marunong na si Nārada ay lumisan, gaya ng kaniyang pagdating.

Word by Word

• शङ्के: I suspect, I fear
• शङ्के: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शङ्क् (धातु)
• Form: लट्-लकार, आत्मनेपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन

• अस्य: of him, his
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• द्वादशे: in the twelfth
• द्वादशे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: द्वादश (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘द्वादशे (वर्षे)’ = in the twelfth (year)

• वर्षे: year
• वर्षे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• प्रत्यूहः: obstacle, hindrance
• प्रत्यूहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रत्यूह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• विद्युदग्नितः: from lightning and fire
• विद्युदग्नितः: Hetu (Cause/Source/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: विद्युत् (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक) + तस्/तः (तद्धित; पञ्चमी-अर्थे)
• Form: पञ्चमी-प्रयोगेण अव्ययवत् (ablatival: from lightning and fire); द्वन्द्व-समाहारार्थे समुच्चय

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक (quotative particle)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund): having said

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• धीमान्: wise
• धीमान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• यथागतम्: as he came; in the same manner as before
• यथागतम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + आगत (कृदन्त; आ-गम् धातु, क्त)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः (adverb: as he had come)

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Nārada, veena in hand, delivering a final warning about lightning and fire, then departing along a luminous path; storm clouds hinted at in the sky, a subtle flash in the distance.

Characters & Entities

• Nārada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Saintly counsel warns of coming dangers; heedful action and protective dharma are implied.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative belongs to Kāśī’s sacred cycle (Kāśīkhaṇḍa), though no tīrtha is named in this specific warning.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed; it is a prognostic warning (pratyūha) to prompt safeguarding.