Adhyaya 20

Verse 1

व्यास उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि शिवतीर्थमनुत्तमम् । यत्रासौ शंकरो देवः पुनर्जन्मधरोऽभवत्

Sinabi ni Vyāsa: Ngayon ay ilalarawan ko ang walang kapantay na Śiva-tīrtha; doon mismo ang Panginoong Śaṅkara ay nagtaglay ng kalagayan ng muling pagsilang.

Verse 2

कीलितो देवदेवेशः शंकरश्च त्रिलोचनः । गिरिजया महाभाग पातितो भूमिमंडले

Ang Diyos ng mga diyos, si Śaṅkara na Tatlong-mata, ay naipako at napasuko; at ni Girijā, O dakila, siya’y naihagis sa ibabaw ng lupa.

Verse 3

छलितो मुह्यमानस्तु दिवारात्रिं न वेत्ति च । पुंस्त्रीनपुंसकाश्चैव जडीभूतस्त्रिलोचनः

Nalilinlang at nalilito, hindi na niya nalalaman ang araw at gabi; at ang Tatlong-mata, na parang namanhid, ay hindi na makilala ang lalaki, babae, o walang-kasarian.

Verse 4

कल्पांतमिव संजातं तदा तस्मिंश्च कीलिते । पार्वत्या सहसा तस्य कृत कीलनकं तदा

Nang siya’y gayon na napigil at hindi makakilos, wari’y dumating ang wakas ng isang kalpa. Pagkaraan, biglang isinagawa ni Pārvatī ang gayong ‘pagpapako’ sa kanya.

Verse 5

युधिष्ठिर उवाच । एतदाश्चर्यमतुलं वचनं यत्त्वयोदितम् । यो गुरुः सर्वदेवानां योगिनां चैव सर्वदा

Wika ni Yudhiṣṭhira: Kamangha-mangha at walang kapantay ang pahayag mong ito—na Siya na laging Guru ng lahat ng mga deva at ng mga yogin ay maaari pang maapektuhan.

Verse 6

पार्वत्या कीलितः कस्मा न्नष्टवृत्तिः शिवः कथम् । कारणं कथ्यतां तत्र परं कौतूहलं हि मे

Bakit napako at napigil si Śiva ni Pārvatī, at paano Siya nawalan ng karaniwang kamalayan? Isalaysay mo ang sanhi nito, sapagkat dakila ang aking pananabik na malaman.

Verse 7

व्यास उवाच । मन्त्रौघा विविधा राजञ्छंकरेण प्रकाशिताः । पार्वत्यग्रे महाराज अथर्वणोपवेदजाः

Wika ni Vyāsa: O Hari, maraming agos ng sari-saring mantra—na isinilang mula sa Atharvaṇa-upaveda—ang ipinahayag ni Śaṅkara sa harap ni Pārvatī, O dakilang hari.

Verse 9

बीजान्युद्धृत्य वै ताभ्यो माला चैकवृता कृता । शंभुना कथिता चैव पार्वत्यग्रे नृपोत्तम

O pinakamainam sa mga hari, hinango mula roon ang mga bīja, at nilikha ang isang rosaryo ng iisang hibla; at itinuro iyon ni Śambhu sa harap ni Pārvatī.

Verse 10

तैश्चैव अष्टा भवति मंत्रोद्धारः कृतस्तु सा । साधयेत्सा महादुष्टा शाकिनी प्रमदानघे

At sa pamamagitan ng mga iyon, ginawa ang walong-bahaging paglalabas ng mantra. Pagkaraan, ang lubhang masamang Śākinī ay magsisikap na ‘maisakatuparan’ ito—O dalisay na ginang.

Verse 11

श्रीपार्वत्युवाच । प्रकाशितास्त्वया नाथ भेदा ह्येते षडेव हि । षड्विधाः शक्तयो नाथ अगम्यायोगमालिनीः । षड्विधोक्तं त्वयैकेन कूटात्कृतं वदस्व माम्

Sinabi ni Śrī Pārvatī: O Panginoon, naipahayag mo na ang mga pagkakaibang ito—tunay na anim nga. O Guro, ang mga kapangyarihan ay anim na anyo, mahirap maunawaan, at napapalamutian ng yoga. Yamang ikaw lamang ang nagturo ng aral na anim-na-anyo, ipaliwanag mo sa akin kung paanong ito’y nabubuo mula sa ‘kūṭa’, ang lihim na mga buhol at kaayusan.

Verse 12

श्रीमहादेव उवाच । अप्रकाशो महादेवि देवासुरैस्तु मानवैः

Sinabi ni Śrī Mahādeva: O dakilang Diyosa, ito’y hindi madaling ibunyag; nananatili itong di-nahahayag maging sa mga deva, sa mga asura, at sa mga tao.

Verse 13

पार्वत्युवाच । नमस्ते सर्वरूपाय नमस्ते वृषभध्वज । जटिलेश नमस्तुभ्यं नीलकण्ठ नमोस्तुते

Sinabi ni Pārvatī: Pagpupugay sa iyo na may lahat ng anyo; pagpupugay sa iyo na ang watawat ay ang Toro. O Panginoon ng mga buhaghag na buhok, pagpupugay sa iyo; O Nīlakaṇṭha, pagpupuri at pagyukod sa iyo.

Verse 14

कृपासिंधो नमस्तुभ्यं नमस्ते कालरूपिणे । एतैश्च बहुभिर्वाक्यैः कोमलैः करुणानिधिम्

Pagpupugay sa iyo, karagatan ng habag; pagpupugay sa iyo na ang anyo ay Panahon. Sa marami at maririkit na salitang ito, pinuri niya ang taguan ng awa.

Verse 15

तोषयित्वाद्रितनया दण्डवत्प्रणिपत्य च । जग्राह पादयुगलं तां प्रोवाच दयापरः

Nang mapalugod niya ang Panginoon, ang Anak ng Bundok ay nagpatirapa nang buong katawan; at hinawakan ang magkapares na paa niya. Pagkaraan, ang mahabaging Panginoon ay nagsalita sa kanya.

Verse 16

किमर्थं स्तूयसे भद्रे याच्यतां मनसीप्सितम्

Bakit mo ako pinupuri nang gayon, O mabait na giliw? Ihingi mo ang ninanais ng iyong puso.

Verse 17

पार्वत्युवाच । समाहारं च सध्यानं कथयस्व सविस्तरम् । असंदेहमशेषं च यद्यहं वल्लभा तव

Sinabi ni Pārvatī: Isalaysay mo nang malawakan ang ganap na kalipunan, kasama ang pagninilay. Ipaliwanag mo nang buo at walang alinlangan—kung tunay ngang mahal mo ako.

Verse 19

मायाबीजं तु सर्वेषां कूटानां हि वरानने । सर्वेषां मध्यमो वर्णो बिंदुना दादिशोभितः

O marikit ang mukha, ang māyā-bīja ay tunay na naroon sa lahat ng mga kūṭa. Sa kanilang lahat, ang gitnang titik—na pinalamutian ng bindu—ay nagniningning.

Verse 20

वह्निबीजं सवातं च कूर्मबीजसमन्वितम् । आदित्यप्रभवं बीजं शक्तिबीजोद्भवं सदा

Ang binhi ng apoy, kasama ang (prinsipyo ng) hangin, ay iniugnay sa binhi ng pagong. Ang binhing nagmula sa Araw—na laging sumisibol mula sa binhi ni Śakti bilang pinagmulan—ay itinuturo.

Verse 21

एतत्कूटं चाद्यबीजं द्वितीयं च विभोर्मतम् । तृतीयं चाग्निबीजं तु संयुक्तं बिंदुनेंदुना

Ang kūṭang ito ang unang binhi; ang ikalawa ay itinuturing na sa Panginoon. Ang ikatlo naman ay ang binhi ng apoy, na pinagsama sa bindu at sa tanda ng buwan.

Verse 22

चतुर्थं युक्तं शेषेण ब्रह्मबीजमृषिस्तथा । पंचमं कालबीजं च षष्ठं पार्थिव बीजकम्

Ang ikaapat ay idudugtong sa nalalabing mga titik; at ang ṛṣi ay banggitin din kasama ng Binhi ni Brahmā. Ang ikalima ay Binhi ng Panahon, at ang ikaanim ay binhing makalupa.

Verse 23

सप्तमे चाष्टमे बाह्यं नृसिंहेन समन्वितम् । नवमे द्वितीयमेकं च दशमे चाष्टकूटकम्

Sa ikapito at ikawalo, ang panlabas na bahagi ang gamitin, na kaugnay ni Narasiṃha. Sa ikasiyam, ang ikalawang sangkap lamang ang kunin; at sa ikasampu, naroon ang walong-urì na kūṭa (nakakodigong pangkat).

Verse 24

विपरीतं तयोर्बीजं रुद्राक्षे वर चारिणि । चतुर्दशे चतुर्थ्यर्थं पृथ्वीबीजेन संयुतम्

Ang kanilang binhi (pantig) ay kunin nang pabaligtad, O marangal na ascetikong may suot na rudrākṣa. Sa ika-labing-apat, para sa layon ng ikaapat na hakbang, ito’y idinurugtong sa Binhi ng Daigdig.

Verse 25

कूटाः शेषाक्षराः केचिद्रक्षिता मेनकात्मजे । सा पपात यदोर्व्यां हि शिवपत्नी तदा नृप

May ilang nalalabing mga pantig na itinabi bilang mga kūṭa, O anak ni Menakā. Nang sandaling iyon, O Hari, ang asawa ni Śiva ay bumagsak sa ibabaw ng lupa.

Verse 26

रामेणाश्वासिता तत्र प्रहसंस्त्रिपुरांतकः । भद्रे यस्मात्त्वया पन्नं जंवशक्तिर्भविष्यति

Doon, inaliw ni Rāma, si Tripurāntaka (Śiva) ay ngumiti at nagsabi: “O mapalad na ginang, yamang natamo mo ito, sisibol para sa iyo ang kapangyarihang tinatawag na Jaṃva.”

Verse 27

मारणे मोहने वश्ये आकर्षणे च क्षोभणे । यंयं कामयते नूनं ततत्सिद्धिर्भविष्यति

Sa pagpatay, sa paglalang ng pagkalito, sa pagpapasuko, sa pag-akit, at sa pagyanig—anumang layon ang naisin, tiyak na ang katumbas na katuparan ay magaganap.

Verse 28

इति श्रुत्वा तदा देवी दुष्टचित्ता शुचिस्मिता । कूटशेषास्ततो वीराः प्रोक्तास्तस्यै तु शंभु ना

Nang marinig ito, ang diyosa—masama ang nasa-loob ngunit may malinis na ngiti—ay pinahayag sa kanya ni Śambhu ang natitirang mga bahaging koda (kūṭa).

Verse 29

उवाच च कृपासिंधुः साधयस्व यथाविधि । कैलासात्तु हरस्तत्र धर्मारण्यं गतो भृशम्

At sinabi ng Karagatan ng Habag, “Isakatuparan mo ayon sa wastong tuntunin.” Pagkaraan, si Hara ay umalis sa Kailāsa at nagtungo roon sa Dharmāraṇya nang buong sigasig.

Verse 30

ज्ञात्वा देवी ययौ तत्र यत्रासौ वृषभध्वजः । तत्क्षणात्पतितो भूमौ धर्मारण्ये नृपोत्तम

Nang malaman ito, nagtungo roon ang diyosa, sa kinaroroonan ng Panginoong may watawat na toro. Sa mismong sandaling iyon, siya’y bumagsak sa lupa sa Dharmāraṇya, O pinakamainam sa mga hari.

Verse 31

मुंडमाला च कौपीनं कपालं ब्रह्मणस्तु वै

At naroon ang kuwintas na yari sa mga bungo, ang bahag, at ang mangkok na bungo—tunay ngang pag-aari ni Brahmā.

Verse 32

गता गणाश्च सर्वत्र भूतप्रेता दिशो दश । विसंज्ञं च स्वमात्मानं ज्ञात्वा देवो महेश्वरः

Nang magsipangalat sa lahat ng dako ang mga gaṇa, at ang mga multo at mga yumao’y kumalat sa sampung panig, napagtanto ng Panginoong Mahādeva na ang sarili niyang diwa’y nawalan ng malay.

Verse 33

स्वेदजास्तु समुत्पन्ना गणाः कूटादयस्तथा । पंचकूटान्समुत्पाद्य तस्मात्तदाधमूलिने

Mula sa mga ipinanganak sa pawis ay sumibol ang mga gaṇa, gaya nina Kūṭa at iba pa; at mula roon ay nilikha ang limang “Kūṭa,” na naitatag mula sa mismong ugat at pinagmulan.

Verse 34

साधकास्ते महाराज जपहोमपरायणाः । प्रेतासनास्तु ते सर्वे कालकूटोपरि स्थिताः

Yaong mga sādhaka, O dakilang hari, ay nakatuon sa japa at sa paghahandog sa apoy. Silang lahat, nakaupo sa mga preta, ay nakahimpil sa ibabaw ng Kālākūṭa.

Verse 35

कथयंति स्वमात्मानं येन मोक्षः पिनाकिनः । ततः कष्टसमाविष्टा गौरी वह्निभयातुरा

Isinalaysay nila ang sariling kalooban, na sa pamamagitan nito ang Panginoong may dalang Pināka ay nagkakaloob ng mokṣa. Pagkaraan, si Gaurī, nilamon ng hirap at nababalisa sa takot sa apoy, ay tumugon.

Verse 36

सभाजितः शिवस्तैश्च गौरी ह्रीणा त्वधोमुखी । तपस्तेपे च तत्रस्था शंकरादेशकारिणी

Pinarangalan nila si Śiva; at si Gaurī, nahihiya at nakayuko ang mukha, ay nagsagawa roon ng tapas, nanatili sa pook na iyon at tumutupad sa utos ni Śaṅkara.

Verse 37

पंचाग्निसेवनं कृत्वा धूम्रपानमधोमुखी । कूटाक्षरैः स्तुतस्तैस्तु तोषितो वृषभध्वजः

Matapos isagawa ang panatang paglilingkod sa limang apoy, at uminom ng usok na nakayuko ang mukha, pinuri niya Siya sa mahiwagang mga pantig; sa gayong mga papuri, nalugod ang Panginoong may watawat na Toro (Śiva).

Verse 38

धराक्षेत्रमिदं राजन्पापघ्नं सर्वकामदम् । देवमज्जनकं शुभ्रं स्थानकेऽस्मिन्विराजते

O hari, ang banal na pook na ito ay pumupuksa ng kasalanan at nagkakaloob ng lahat ng minimithi. Dito, sa maningning na lugar na ito, nagliliwanag ang dalisay na ‘Deva-majjana’—ang sagradong paliguan ng mga diyos.

Verse 39

आश्विने कृष्णपक्षे च चतुर्दश्या दिने नृप । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च सर्वपापैः प्रमुच्यते

O hari, sa ika-labing-apat na araw ng buwan, sa madilim na kalahati ng Āśvina, ang sinumang maligo roon at uminom din (ng tubig) ay napapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 40

पूजयित्वा च देवेशमुपोष्य च विधानतः । शाकिनी डाकिनी चैव वेतालाः पितरो ग्रहाः

At matapos sambahin ang Panginoon ng mga diyos at mag-ayuno ayon sa tuntunin—ang mga śākinī, ḍākinī, mga vetāla, ang mga ninuno, at ang mga puwersang pang-planetaryo ay napapapayapa at hindi na nanggugulo.

Verse 41

ग्रहा धिष्ण्या न पीड्यंते सत्यंसत्यं वरानने । सांगं रुद्रजपं तत्र कृत्वा पापैः प्रमुच्यते

Ang mga planeta at kanilang mga himpilan ay hindi nakapipinsala—katotohanan, katotohanan, O marikit ang mukha. Sa pagsasagawa roon ng ganap na Rudra-japa na may mga aṅga, napapalaya ang tao sa mga kasalanan.

Verse 42

नश्यंति त्रिविधा रोगाः सत्यंसत्यं च भूपते । एतत्सर्वं मया ख्यातं देवमज्जनकं शृणु

Tunay—lubhang tunay, O Hari—napapawi ang tatluhang karamdaman. Ipinahayag ko na ang lahat; ngayo’y pakinggan ang salaysay ng Deva-majjānaka, ang banal na pagligo.

Verse 43

अश्वमेधसहस्रैस्तु कृतैस्तु भूरिदक्षिणैः । तत्फलं समवाप्नोति श्रोता श्रावयिता नरः

Ang nakikinig—at ang nagpapabigkas nito—ay nagkakamit ng gayong bunga na tila isang libong Aśvamedha ang naisagawa, na may saganang dakṣiṇā (handog sa mga pari).

Verse 44

अपुत्रो लभते पुत्रान्निर्धनो धनमाप्नुयात् । आयुरारोग्यमैश्वर्यं लभते नात्र संशयः

Ang walang anak ay magkakamit ng mga anak; ang salat ay makatatamo ng yaman. Makakamit ang mahabang buhay, kalusugan, at kasaganaan—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 45

मनोवाक्कायजनितं पातकं त्रिविधं च यत् । तत्सर्वं नाशमायाति स्मरणात्कीर्तनान्नृप

Ang lahat ng tatluhang kasalanan—na bunga ng isip, salita, at katawan—ay lubusang napapawi sa pag-alaala at sa pagpupuri (ng banal na kadakilaan), O Hari.

Verse 46

धन्यं यशस्यमायुष्यं सुखसंतानदायकम् । माहात्म्यं शृणुयाद्वत्स सर्वसौख्यान्वितो भवेत्

Mapalad ang māhātmya na ito: nagbibigay ng dangal, nagpapahaba ng buhay, at nagkakaloob ng masayang lahi. Mahal kong anak, ang sinumang makarinig nito ay mapupuspos ng lahat ng kaligayahan.

Verse 47

सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं सर्वदानेषु यत्फलम् । सर्वयज्ञैश्च यत्पुण्यं जायते श्रवणान्नृप

Anumang kabanalan na nasa lahat ng mga tīrtha, anumang bunga ng lahat ng pagkakawanggawa, at anumang meritong mula sa lahat ng mga yajña—lahat yaon ay sumisilang sa pakikinig nito, O Hari.