Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Brahmottara Khanda›Adhyaya 13›Shloka 21
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 21

Devanagari script

दृष्ट्वा राजजनं सर्वं राज्यं शून्यं भयाकुलम् । क्रोधाध्मातमनास्तूर्णं प्रविश्य रिपुवाहिनीम् । आकर्णाकृष्टकोदंडो ववर्ष शरसंततीः

Transliteration

dṛṣṭvā rājajanaṃ sarvaṃ rājyaṃ śūnyaṃ bhayākulam | krodhādhmātamanāstūrṇaṃ praviśya ripuvāhinīm | ākarṇākṛṣṭakodaṃḍo vavarṣa śarasaṃtatīḥ

Translation

Nang makita niyang ang buong bayan ng hari at ang kaharian ay tila walang laman at nanginginig sa takot, namaga sa poot ang kanyang diwa; pagdaka’y sumalakay siya sa hukbo ng kaaway. Hinila niya ang busog hanggang tainga at nagpaulan ng walang patid na mga palaso.

Word by Word
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया — Absolutive (having seen)
राजजनम्the king’s people/royal retinue
राजजनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराजजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Accusative singular
सर्वम्all
सर्वम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (राजजनम्) — masc. acc. sg.
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Accusative singular
शून्यम्empty
शून्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशून्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (राज्यम्) — neuter acc. sg.
भयाकुलम्agitated with fear
भयाकुलम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + आकुल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भयेन आकुलम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (राज्यम्) — neuter acc. sg.
क्रोधाध्मातमनाःone whose mind was inflamed with anger
क्रोधाध्मातमनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रोध (प्रातिपदिक) + आध्मात (आ√ध्मा धातु, क्त) + मनस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कर्ता) — masc. nom. sg.; ‘whose mind is swollen with anger’
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूर्ण (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — adverb
प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र√विश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया — Absolutive (having entered)
रिपुवाहिनीम्the enemy army
रिपुवाहिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक) + वाहिनी (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (रिपूणां वाहिनी); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — fem. acc. sg.
आकर्णाकृष्टकोदण्डःwith bow drawn to the ear
आकर्णाकृष्टकोदण्डः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआकर्ण (अव्यय/प्रातिपदिक) + आकृष्ट (आ√कृष् धातु, क्त) + कोदण्ड (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कर्ता) — masc. nom. sg.; ‘whose bow (ko-daṇḍa) is drawn up to the ear’
ववर्षrained down (showered)
ववर्ष:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृष् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम् — Perfect, 3rd sg.
शर-संततीःstreams/volleys of arrows
शर-संततीः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक) + संतति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (शराणां संततिः); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन — fem. acc. pl.
Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Visual Art Cues

Scene: The prince surveys a deserted, terrified city—gates ajar, streets empty—then storms into the enemy ranks; he draws the bow to the ear and releases a continuous stream of arrows like rain, cutting through banners and armor.

Characters & Entities
R
Rājaputra (implied prince)
R
Ripu-vāhinī (enemy army)

FAQs

When fear and disorder prevail, righteous courage (śaurya) becomes an instrument of dharma to protect society.

No site is specified in this verse; it is a narrative of dharmic defense rather than a tīrtha-māhātmya passage.

None; the focus is martial response aligned with royal duty.

←Previous Verse
Next Verse→