Adhyaya 62
Sa Adhyaya 62, ibinibigay ni Mārkaṇḍeya ang patnubay sa isang hari tungkol sa pagdalaw sa dakilang pook na tinatawag na Kroḍīśvara. Unang isinasalaysay ang pinagmulan: matapos mapuksa ang mga puwersa ng dānava, nagtipon ang mga deva na puno ng tagumpay, tinipon ang mga naputol na ulo at inihandog sa tubig ng Ilog Narmadā habang inaalala ang ugnayang kamag-anakan; saka sila naligo, nagtatag kay Umāpati (Śiva), at sumamba para sa kapakanan at “tagumpay sa daigdig” (lokasiddhi). Dahil dito, nakilala sa lupa ang tīrtha bilang “Kroḍī,” na inilarawang tagapuksa ng kasalanan (pāpa-ghna). Itinatakda rin ang ritwal na pagsasagawa: pag-aayuno nang may debosyon sa ika-8 at ika-14 na araw ng buwan sa kapwa kalahati ng buwan; pagpupuyat sa gabi sa harap ni Śūlin na may banal na salaysay at pag-aaral ng Veda; pagsamba sa umaga kay Tridaśeśvara, pagpapaligo sa diyos sa pañcāmṛta, pagpapahid ng sandalwood, pag-aalay ng mga dahon at bulaklak, mantra-japa na nakaharap sa timog, at isang disiplinadong paglubog sa tubig. Iniuutos din ang pag-aalay ng tubig na nakaharap sa timog (tila-añjali) para sa mga yumao, śrāddha, at pagpapakain/pagkakaloob sa mga brāhmaṇa na may disiplina at nakatuon sa Veda; sinasabing dumarami ang gantimpalang espirituwal. Ayon sa phalaśruti, ang mamatay sa tīrtha ayon sa tuntunin ay maninirahan nang matagal sa Śivaloka habang ang mga buto ay nananatili sa tubig ng Narmadā; pagkatapos ay muling isisilang bilang mayaman, iginagalang, mabuti, at mahaba ang buhay, at sa huli’y maaalala ang tīrtha at makakamit ang pinakamataas na layon sa pagsamba kay Kroḍīśvara. Hinihikayat din ang pagtatayo ng dambana sa hilagang pampang ng Revā gamit ang tapat na yaman, bukás sa lahat ng varṇa at sa kababaihan ayon sa kakayahan; at nagtatapos na ang debotong pakikinig sa tīrtha-māhātmya na ito ay sumisira ng kasalanan sa loob ng anim na buwan.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र करोडीश्वरमुत्तमम् । यत्र वै निहतास्तात दानवाः सपदानुगाः
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan nito, O panginoon ng mga hari, dapat magtungo sa dakilang Karoḍīśvara—doon, mahal na anak, napatay ang mga Dānava kasama ang kanilang mga tagasunod.
Verse 2
इन्द्रादिदेवैः संहृष्टैः सततं जयबुद्धिभिः । तेषां ये पुत्रपौत्राश्च पूर्ववैरमनुस्मरम्
Samantalang si Indra at ang iba pang mga diyos ay nagagalak, laging may diwang tagumpay, ang mga anak at mga apo nila (ng mga Dānava) ay inalaala ang dating poot.
Verse 3
क्रुद्धैर्देवसमूहैश्च दानवा निहता रणे । तेषां शिरांसि संगृह्य सर्वे देवाः सवासवाः
Sa digmaan, ang mga Dānava ay napatay ng nagngangalit na pulutong ng mga diyos. Tinipon ang kanilang mga ulo, ang lahat ng mga diyos, kasama si Vāsava (Indra), ay (gumawa ng ganito).
Verse 4
निक्षिप्य नर्मदातोये बन्धुभावमनुस्मरम् । तत्र स्नात्वा सुराः सर्वे स्थापयित्वा उमापतिम्
Inihagis nila sa mga tubig ng Narmadā, na inaalaala ang ugnayang-kapatiran; doon naligo ang lahat ng mga diyos at itinatag nila si Umāpati (Śiva) sa pook na yaon.
Verse 5
इन्द्रेण सहिताः सर्वेऽपूजयंल्लोकसिद्धये । हृष्टचित्ताः सुराः सर्वे जग्मुराकाशमण्डलम्
Kasama si Indra, silang lahat ay sumamba kay (Śiva) upang makamtan ang kapakanan at tagumpay sa daigdig; at sa galak ng puso, ang lahat ng mga diyos ay nagtungo sa kalangitan.
Verse 6
दानवानां महाभाग सूदिता कोटिरुत्तमा । तदा प्रभृति तत्तीर्थं करोडीति महीतले
O marangal na ginoo, isang dakilang koro (crore) ng mga Dānava ang napatay doon; mula noon, sa ibabaw ng lupa, ang banal na tawiran ay nakilala bilang “Karoḍī.”
Verse 7
विख्यातं तु तदा लोके पापघ्नं पाण्डुनन्दन । अष्टम्यां च चतुर्दश्यामुभौ पक्षौ च भक्तितः । उपोष्य शूलिनश्चाग्रे रात्रौ कुर्वीत जागरम्
Noon ay sumikat ito sa daigdig bilang tagapuksa ng kasalanan, O anak ni Pāṇḍu. Sa ikawalo at sa ika-labing-apat na araw ng buwan—sa dalawang pakṣa—mag-ayuno nang may debosyon at magpuyat sa gabi sa harap ni Śūlin (Śiva).
Verse 8
सत्कथापाठसंयुक्तो वेदाध्ययनसंयुतः । प्रभाते विमले प्राप्ते पूजयेत्त्रिदशेश्वरम्
Nakatuon sa pagbigkas ng mga banal na salaysay at kalakip ang pag-aaral ng Veda, pagdating ng dalisay na umaga ay sambahin ang Panginoon ng mga diyos.
Verse 9
पञ्चामृतेन संस्नाप्य श्रीखण्डेन च गुण्ठयेत् । शस्तैः पल्लवपुष्पैश्च पूजयेत्तु प्रयत्नतः
Pagkatapos paliguan ang Diyos ng pañcāmṛta, pahiran Siya ng paste ng sandal; at sa piling malalambot na dahon at mga bulaklak, sambahin Siya nang buong pagsisikap.
Verse 10
बहुरूपं जपन्मन्त्रं दक्षिणाशां व्यवस्थितः । यथोक्तेन विधानेन नाभिमात्रे जले क्षिपेत्
Nakatayo at nakaharap sa timog, habang inuusal ang Bahurūpa mantra, ayon sa itinakdang paraan, ihagis ang handog sa tubig na hanggang pusod.
Verse 11
तिलाञ्जलिं तु प्रेताय दक्षिणाशामुपस्थितः । श्राद्धं तत्रैव विप्राय कारयेद्विजितेन्द्रियः
Nakaharap sa timog, maghandog para sa yumao ng isang dakot na tubig na may linga; at doon din, na may pagpipigil sa mga pandama, ipagawa ang śrāddha sa isang brāhmaṇa.
Verse 12
विषमैरग्रजातैश्च वेदाभ्यसनतत्परैः । गोहिरण्येन सम्पूज्य ताम्बूलैर्भोजनैस्तथा
At dapat ding parangalan ang karapat-dapat na mga brāhmaṇa—mga pinakamarangal na isinilang at masigasig sa pag-aaral ng Veda—na lubos na sinasamba sa kaloob na baka at ginto, gayundin ng nganga at pagkain.
Verse 13
भूषणैः पादुकाभिश्च ब्राह्मणान्पाण्डुनन्दन । भवेत्कोटिगुणं तस्य नात्र कार्या विचारणा
O anak ni Pāṇḍu, sa pagbibigay ng mga palamuti at sandalyas sa mga brāhmaṇa, ang bunga nito’y nagiging sandaang-milyong ulit; dito’y hindi na kailangan ang pag-aalinlangan o pagninilay pa.
Verse 14
तस्मिंस्तीर्थे तु यः कश्चित्त्यजेद्देहं विधानतः । तस्य भवति यत्पुण्यं तच्छृणुष्व नराधिप
Sa banal na tīrtha na yaon, sinumang sa wastong pagsasagawa ay magbitiw ng katawan; dinggin mo, O hari, ang kabanalang nagiging kanya.
Verse 15
यावदस्थीनि तिष्ठन्ति मर्त्यस्य नर्मदाजले । तावद्वसति धर्मात्मा शिवलोके सुदुर्लभे
Hangga’t nananatili ang mga buto ng mortal sa tubig ng Narmadā, gayon din katagal nananahan ang matuwid sa mundong bihirang maabot—ang loka ni Śiva.
Verse 16
ततः कालाच्च्युतस्तस्मादिह मानुषतां गतः । कोटिधनपतिः श्रीमाञ्जायते राजपूजितः
Pagkaraan, nang maubos ang itinakdang panahon niya roon, siya’y bumababa mula sa kalagayang iyon at muling isinisilang bilang tao—isang panginoong hitik sa di-mabilang na yaman, mapalad at iginagalang ng mga hari.
Verse 17
सर्वधर्मसमायुक्तो मेधावी बीजपुत्रकः । विख्यातो वसुधापृष्ठे दीर्घायुर्मानवो भवेत्
Siya’y nagiging taong mahaba ang buhay—taglay ang lahat ng kabutihang dharmiko, matalino, pinagpala ng mga anak, at bantog sa ibabaw ng daigdig.
Verse 18
पुनः स्मरति तत्तीर्थं तत्र गत्वा नृपोत्तम । करोडेश्वरमभ्यर्च्य प्राप्नोति परमां गतिम्
O pinakamainam sa mga hari, kapag muli niyang naalaala ang banal na tīrtha at doon nagtungo, sinasamba si Karoḍeśvara, kaniyang nakakamtan ang sukdulang kalagayan.
Verse 19
इन्द्रचन्द्रयमैर्रुद्रैरादित्यैर्वसुभिस्तथा । विश्वेदेवैस्तथा सर्वैः स्थापितस्त्रिदशेश्वरः
Itinatag ni Indra, ni Candra, ni Yama, ng mga Rudra, ng mga Āditya, ng mga Vasu, at ng lahat ng Viśvedevas—kaya naririto ang Panginoong iginagalang ng tatlumpu’t tatlong diyos.
Verse 20
रेवाया उत्तरे कूले लोकानां हितकाम्यया । मानवो भक्तिसंयुक्तः प्रासादं कारयेत्तु यः
Sinumang tao na puspos ng debosyon, na sa hilagang pampang ng Revā ay magpagawa ng templo, na nagnanais ng kapakanan ng lahat ng nilalang—
Verse 21
तस्मिंस्तीर्थे नरश्रेष्ठ सद्गतिं समवाप्नुयात् । न्यायोपात्तधनेनैव दारुपाषाणकेष्टकैः
O pinakamainam sa mga tao, sa banal na tīrtha na yaon ay matatamo niya ang mapalad na hantungan—sa yamang matuwid ang pagkakamit, at sa kahoy, bato, at ladrilyo itinatayo ang dambana.
Verse 22
ब्राह्मणः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रैः स्त्रीभिश्च शक्तितः । तेऽपि यान्ति नरा लोके शांकरे सुरपूजिते
Mga Brāhmaṇa, Kṣatriya, Vaiśya, Śūdra, at maging mga babae—bawat isa ayon sa kakayahan—ang mga taong yaon ay nakararating din sa daigdig ni Śaṅkara, na sinasamba ng mga diyos.
Verse 23
यः शृणोति सदा भक्त्या माहात्म्यं तीर्थजं नृप । तस्य पापं प्रणश्येत षण्मासाभ्यन्तरं च यत्
O hari, ang sinumang laging nakikinig nang may debosyon sa māhātmya ng tīrtha—napapawi ang kanyang kasalanan, maging yaong naipon sa loob ng anim na buwan.
Verse 62
। अध्याय
Kabanata (tanda ng pangwakas na kolopon).