Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 27

Devanagari script

धन्याः पुण्याश्च ये मर्त्यास्तेषां स्नानं प्रजायते । सरस्वत्या भोगवत्या देवनद्या विशेषतः

Transliteration

dhanyāḥ puṇyāśca ye martyāsteṣāṃ snānaṃ prajāyate | sarasvatyā bhogavatyā devanadyā viśeṣataḥ

Translation

Mapalad at banal ang mga taong mortal; sa kanila nagiging tunay na maaari ang pagligo roon—lalo na sa mga sagradong ilog na Sarasvatī, Bhogavatī, at Devā-nadī.

Word by Word

• धन्याः: fortunate, blessed
• धन्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifier)

• पुण्याः: meritorious, virtuous
• पुण्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचनम्; विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचनम्; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)

• मर्त्याः: mortals, humans
• मर्त्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचनम्

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) बहुवचनम्; सम्बन्ध (of them)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd) एकवचनम्; कर्म/विषय (context-dependent)

• प्रजायते: arises, comes about
• प्रजायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + जन् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• सरस्वत्या: by/with Sarasvatī (river)
• सरस्वत्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचनम्

• भोगवत्या: abounding in enjoyments/wealth
• भोगवत्या: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: भोगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचनम्; विशेषणम् (सरस्वत्या)

• देवनद्या: by the divine river
• देवनद्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: देवनदी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचनम्; समासः—देव + नदी (षष्ठी-तत्पुरुषः: 'देवानां नदी')

• विशेषतः: especially, particularly
• विशेषतः: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Āvantya Khaṇḍa narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sarasvatī–Bhogavatī–Devā-nadī snāna-sthāna on Revā-tīra

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims at a riverbank where three sacred streams are invoked; the water is depicted as luminous, with subtle personified river-deities (Sarasvatī, Bhogavatī, Devā) blessing the worthy.

Characters & Entities

• Sarasvatī
• Bhogavatī
• Devā-nadī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Virtue and blessedness open the door to sacred bathing; tīrtha-grace is portrayed as aligning with inner merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A riverine tīrtha associated with Sarasvatī, Bhogavatī, and Devā-nadī—suggesting a sanctified confluence zone in the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (holy bathing) is highlighted, with special emphasis on bathing at these named rivers.