Adhyaya 47
Ang adhyayang ito ay parang ulat ng krisis at tugon ng banal. Isinalaysay ni Mārkaṇḍeya na ang mga deva, sa pangunguna ni Indra, ay nagtungo sa Brahmaloka sakay ng maringal na mga sasakyan, nagpatirapa at naghandog ng paggalang kay Brahmā. Pinuri nila si Brahmā at inilahad ang kanilang dalamhati: tinalo sila ng makapangyarihang asura na si Andhaka, inagaw ang kanilang yaman at mga hiyas, at sapilitang kinuha ang kabiyak ni Indra. Nagmuni si Brahmā at sinabi ang mahalagang hangganan: si Andhaka ay “avadhya” para sa mga deva—hindi madaling mapatay ng mga deva dahil sa naunang mga biyaya o batas ng kosmos. Kaya’t ang mga deva, kasama si Brahmā sa unahan, ay lumapit kay Viṣṇu (Keśava/Janārdana), umawit ng mga himno at sumuko sa Kanyang kanlungan. Tinanong ni Viṣṇu ang sanhi, at nang marinig ang kanilang paghamak, nangako Siyang papatayin ang gumagawa ng kasamaan saan man ito naroroon—sa ilalim ng daigdig, sa lupa, o sa langit. Tumindig Siya na tangan ang kabibe, diskos, pamalo, at busog, pinanatag ang mga deva at inutusan silang magbalik sa kanilang mga tahanan—wakas na may pangakong banal na pag-iingat at nalalapit na pagbabalik ng kaayusan.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । गीर्वाणाश्च ततः सर्वे ब्रह्माणं शरणं गताः । गजैर्गिरिवराकारैर्हयैश्चैव गजोपमैः
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkatapos, ang lahat ng mga diyos ay nagtungo kay Brahmā upang humingi ng kanlungan, sakay ng mga elepanteng kasinlaki ng mga bundok at mga kabayong maihahambing sa mga elepante.
Verse 2
स्यन्दनैर्नगराकारैः सिंहशार्दूलयोजितैः । कच्छपैर्महिषैश्चान्यैर्मकरैश्च तथापरे
Dumating sila sakay ng mga karwaheng hugis mga lungsod, hila ng mga leon at tigre; ang iba ay dumating hila ng mga pagong at kalabaw, at ang iba pa ay hila ng mga makapangyarihang makara.
Verse 3
ब्रह्मलोकमनुप्राप्ता देवाः शक्रपुरोगमाः । दृष्ट्वा पद्मोद्भवं देवं साष्टाङ्गं प्रणताः सुराः
Ang mga diyos, sa pangunguna ni Indra, ay nakarating sa Brahmaloka; at nang makita ang Panginoong isinilang mula sa lutos (Brahmā), ang mga deva ay yumukod sa buong pagpapatirapa.
Verse 4
देवा ऊचुः । जय देव जगद्वन्द्य जय संसृतिकारक । पद्मयोने सुरश्रेष्ठ त्वामेव शरणं गताः
Ang mga diyos ay nagsabi: "Tagumpay sa iyo, O Diyos, na iginagalang ng sanlibutan! Tagumpay sa iyo, ang nagtatakda ng katawang-lupa! O isinilang sa lutos, pinakamahusay sa mga diyos—sa iyo lamang kami humahanap ng kanlungan."
Verse 5
सोद्वेगं भाषितं श्रुत्वा देवानां भावितात्मनाम् । मेघगम्भीरया वाचा देवराजमुवाच ह
Nang marinig ang balisang pananalita ng mga diyos na may dalisay na loob, si Brahmā ay nagsalita sa hari ng mga diyos sa tinig na lalim ay gaya ng kulog sa ulap.
Verse 6
किमत्रागमनं देवाः सर्वेषां वै विवर्णता । केनापमानिताः सर्वे शीघ्रं मे कथ्यतां स्वयम्
Sinabi ni Brahmā: “Bakit kayo naparito, O mga diyos? Bakit kayong lahat ay namumutla? Sino ang umalipusta sa inyo? Ipagbigay-alam ninyo agad sa akin.”
Verse 7
देवा ऊचुः । अन्धकाख्यो महादैत्यो बलवान् पद्मसम्भव । तेन देवगणाः सर्वे धनरत्नैर्वियोजिताः
Sumagot ang mga diyos: “O isinilang sa lotus, may isang makapangyarihang dakilang asura na ang pangalan ay Andhaka. Sa kanya, ang lahat ng pangkat ng mga diyos ay inagawan ng yaman at mga hiyas.”
Verse 8
हत्वा देवगणांस्तावदसिचक्रपरद्द्विश्वधैः । गृहीत्वा शक्रभार्यां स दानवोऽपि गतो बलात्
Matapos patayin ang mga pangkat ng mga diyos sa pamamagitan ng tabak, chakra, palakol, at mga sandatang magkabilang-talim, ang danava—kinuha pa ang asawa ni Indra—ay umalis nang sapilitan.
Verse 9
देवानां वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । चिन्तयामास राजेन्द्र वधार्थं दानवस्य ह
Nang marinig ang sinabi ng mga diyos, si Brahmā, ang lolo ng mga daigdig, ay nagmuni-muni, O hari, kung paano mapapatay ang danava na iyon.
Verse 10
अवध्यो दानवः पापः सर्वेषां वो दिवौकसाम् । स त्राता सर्वजगतां नान्यो विद्येत कुत्रचित्
(Wika ni Brahmā:) “Ang makasalanang asurang iyon ay di-mapipinsala ng sinuman sa inyo, mga nananahan sa langit. Siya lamang ang Tagapagtanggol ng lahat ng daigdig; wala nang iba pang masusumpungan saanman.”
Verse 11
एवमुक्ताः सुराः सर्वे ब्रह्मणा तदनन्तरम् । ब्रह्माणं ते पुरस्कृत्य गता यत्र स केशवः । तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैर्ब्रह्माद्याश्चक्रपाणिनम्
Pagkasabi ni Brahmā, ang lahat ng mga deva ay tumalima; inilagay nila si Brahmā sa unahan at nagtungo sa kinaroroonan ni Keśava. Doon, si Brahmā at ang iba pa ay pumuri sa Panginoong may Sudarśana sa sari-saring mga himno.
Verse 12
देवा ऊचुः । जय त्वं देवदेवेश लक्ष्म्या वक्षःस्थलाश्रितः । असुरक्षय देवेश वयं ते शरणं गताः
Sinabi ng mga deva: “Tagumpay sa iyo, O Panginoon ng mga panginoon ng mga deva, na sa iyong dibdib ay nananahan si Śrī (Lakṣmī)! O Panginoon, tagapaglipol ng mga asura—sa iyo kami dumulog bilang kanlungan.”
Verse 13
स्तूयमानः सुरैः सर्वैर्ब्रह्माद्यैश्च जनार्दनः । सम्प्रहृष्टमना भूत्वा सुरसङ्घमुवाच ह
Nang siya’y pinupuri ng lahat ng mga deva—ni Brahmā at ng iba pa—si Janārdana, na nagalak ang kalooban, ay nagsalita sa kapulungan ng mga deva.
Verse 14
श्रीवासुदेव उवाच । स्वागतं देवविप्राणां सुप्रभाताद्य शर्वरी । किं कार्यं प्रोच्यतां क्षिप्रं कस्य रुष्टा दिवौकसः
Sinabi ni Śrī Vāsudeva: “Maligayang pagdating, O mga banal na pantas na tulad ng mga deva. Lumipas na ang gabi at sumikat na ang umaga. Sabihin ninyo agad: anong gawain ang naganap, at kanino nagagalit ang mga nananahan sa langit?”
Verse 15
किं दुःखं कश्च संतापः कुतो वा भयमागतम् । कथयन्तु महाभागाः कारणं यन्मनोगतम्
“Anong dalamhati ito, anong pagdurusa—at saan nagmula ang takot? Ihayag ng mga mapalad ang sanhi na bumibigat sa kanilang puso.”
Verse 16
पराभवः कृतो येन सोऽद्य यातु यमालयम् । एवमुक्तास्तु कृष्णेन कथयामासुरस्य तत्
“Ang nagdulot sa inyo ng kahihiyan—nawa’y ngayon din mapasa Yamaloka! ” Sa gayong wika ni Kṛṣṇa, isinalaysay nila sa kanya ang bagay na yaon tungkol sa asura.
Verse 17
दर्शयन्तः स्वकान्देहान् लज्जमाना ह्यधोमुखाः । हृतराज्या ह्यन्धकेन कृता निस्तेजसः प्रभो
Yuko ang ulo sa hiya, ipinakita nila ang sarili nilang mga katawan na may bakas ng sugat. “Inagaw ni Andhaka ang aming kaharian, O Panginoon, at kami’y ginawang walang ningning.”
Verse 18
पितेव पुत्रं परिरक्ष देव जहीन्द्रशत्रुं सह पुत्रपौत्रैः । तथेति चोक्तः कमलासनेन सुरासुरैर्वन्दितपादपद्मः
“Ingatan mo kami, O Diyos, gaya ng pag-iingat ng ama sa anak; patayin mo ang kaaway ni Indra kasama ang kanyang mga anak at mga apo.” Sa gayong panawagan ng lotus-na-naluklok na Brahmā, siya na sinasamba ng mga Deva at Asura sa kanyang mga paang-lotus ay tumugon: “Gayon nga.”
Verse 19
शङ्खं चक्रं गदां चापं संगृह्य परमेश्वरः । उत्थितो भोगपर्यङ्काद्देवानां पुरतस्तदा
Kinuha ng Kataas-taasang Panginoon ang śaṅkha, cakra, gadā, at pana; at noon ay tumindig siya mula sa higaan ng ahas, sa harap mismo ng mga Deva.
Verse 20
श्रीवासुदेव उवाच । पाताले यदि वा मर्त्ये नाके वा यदि तिष्ठति । तं हनिष्याम्यहं पापं येन संतापिताः सुराः
Sinabi ni Śrī Vāsudeva: “Maging sa Pātāla, sa lupa ng mga mortal, o sa langit man siya tumindig—papatayin ko ang makasalanang yaon na siyang nagpahirap sa mga deva.”
Verse 21
स्वं स्थानं यान्तु गीर्वाणाः संतुष्टा भावितौजसः । विष्णोस्तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्माद्यास्ते सवासवाः
“Magsibalik ang mga deva sa kani-kanilang tahanan, nasiyahan at pinalakas ang kanilang kapangyarihan.” Nang marinig ang salitang ito ni Viṣṇu, si Brahmā at ang iba pa, kasama si Indra, ay nagsiuwi.
Verse 22
स्वयानैस्तु हरिं नत्वा हृदि तुष्टा दिवं ययुः
Sa kani-kanilang makalangit na sasakyan, yumukod sila kay Hari; at taglay ang pusong lubos na nasiyahan, sila’y nagtungo sa langit.
Verse 47
। अध्याय
“Kabanata.” (Palatandaang pangkolopon ng eskriba sa hangganan ng kabanata.)