Adhyaya 172

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अथ ते ऋषयः सर्वे देवाश्चेन्द्रपुरोगमाः । माण्डव्यस्याश्रमे पुण्ये समीयुर्नर्मदातटे

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkatapos ang lahat ng mga pantas, at ang mga diyos na pinamumunuan ni Indra, ay nagtipon-tipon sa banal na ermita ni Māṇḍavya sa pampang ng Narmadā.

Verse 2

शङ्खदुन्दुभिनादेन दीपिकाज्वलनेन च । अप्सरोगीतनादेन नृत्यन्त्यो वारयोषितः

Sa pag-ugong ng mga kabibe at tambol na kettledrum, sa ningas ng mga lampara, at sa awit ng mga apsara—sumayaw ang mga dalagang makalangit.

Verse 3

कथानकैः स्तुवत्यन्ये तस्य शूलाग्रधारिणः । अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातकानां तपस्विनाम्

Ang iba nama’y pumuri sa Kanya na may hawak sa dulo ng trident, sa pamamagitan ng mga banal na salaysay. Naroon ang walumpu’t walong libong snātaka na mga mapag-asetang disiplinado.

Verse 4

समाजे त्रिदशैः सार्द्धं तत्र ते च दिदृक्षया । ब्रह्मविष्णुमहेशानास्तत्र हर्षात्समागताः

Sa banal na pagtitipong yaon, kasama ang Tatlumpu’t Tatlong diyos, sila man ay dumating na sabik na masilayan. Sa galak, dumating doon sina Brahmā, Viṣṇu, at Maheśa (Śiva).

Verse 5

मातरो मल्लिकाद्याश्च क्षेत्रपाला विनायकाः । दिक्पाला लोकपालाश्च गङ्गाद्याश्च सरिद्वराः

Dumating ang mga Banal na Ina, na pinangungunahan ni Mallikā; gayundin ang mga tagapagbantay ng banal na pook, ang mga Vināyaka, ang mga tagapagbantay ng mga dako at mga daigdig, at ang mga dakilang ilog na pinangungunahan ng Gaṅgā.

Verse 6

ऋषिदेवसमाजे तु नित्यं हर्षप्रमोदने । तत्र राजा समायातः पौरजानपदैः सह

Sa kapulungan ng mga ṛṣi at mga diyos, na laging puspos ng galak at pagdiriwang, dumating doon ang hari kasama ang mga taga-lungsod at ang mga taga-nayon.

Verse 7

दृष्ट्वा कौतूहलं तत्र व्याकुलीकृतमानसम् । वित्रस्तमनसो भूत्वा भयात्सर्वे समास्थिताः

Nang makita nila roon ang di-pangkaraniwang pagkakagulo, nabalisa ang kanilang mga isipan; at sa matinding takot, ang lahat ay napatigil at nanatiling nakatayo sa kinatatayuan.

Verse 8

तस्मिन्समागमे दिव्ये ब्रह्मविष्ण्वीशमब्रुवन् । भो माण्डव्य महासत्त्व वरदास्तेऽमरैः सह

Sa banal at makalangit na pagtitipong iyon, nagsalita sina Brahmā, Viṣṇu, at Īśa: “O Māṇḍavya, dakilang kaluluwa—kasama ng mga walang-kamatayan, narito kami upang magkaloob sa iyo ng mga biyaya.”

Verse 9

अनेककष्टतपसा तव सिद्धिर्भविष्यति । प्रार्थयस्व यथाकामं यस्ते मनसि रोचते

Sa pamamagitan ng iyong tapasya na dumanas ng maraming hirap, matutupad ang iyong ganap na kaganapan sa espiritu. Humiling ka, ayon sa iyong nais, ng anumang kalugud-lugod sa iyong puso.

Verse 10

अनादित्यमयं लोकं निर्वषट्कारमाकुलम् । नष्टधर्मं विजानीहि प्रकृतिस्थं कुरुष्व च । अनुग्रहं तु शाण्डिल्याः प्रार्थयाम द्विजोत्तम

“Alamin mong ang sanlibutang ito’y walang araw, nalilito at salat sa mga banal na vaṣaṭ na panawagan; humina ang dharma—ibalik mo ito sa likás na kaayusan. At, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, hinihiling namin ang iyong habag kay Śāṇḍilyā.”

Verse 11

एष ते कष्टदो राजा समायातस्तवाग्रतः । संभूषयस्व विप्रर्षे जनं देवासुरं गणम्

“Narito sa iyong harapan ang haring nagdulot sa iyo ng pagdurusa. O pantas na brāhmaṇa, ngayon ay tanggapin at parangalan mo ang kapulungang ito—mga pangkat ng mga deva at asura.”

Verse 12

माण्डव्य उवाच । यदि प्रसन्ना मे देवाः समायाताः सुरैः सह । त्रिकालमत्र तीर्थे च स्थातव्यमृषिभिः सह

Sinabi ni Māṇḍavya: “Kung kinalugdan ako ng mga diyos at naparito sila kasama ng mga deva, manatili kayo sa tīrtha na ito sa tatlong panahon ng araw, kasama ng mga ṛṣi.”

Verse 13

भवतां तु प्रसादेन रुजा मे शाम्यतां सदा । एवमस्त्विति देवेशा यावज्जल्पन्ति पाण्डव

“At sa inyong mapagpalang biyaya, nawa’y mapawi magpakailanman ang aking sakit.” Sumagot ang mga panginoon ng mga diyos, “Gayon na nga,” habang sila’y patuloy na nagsasalita, O Pāṇḍava.

Verse 14

तावद्रक्षो गृहीत्वाऽग्रे कन्यां कामप्रमोदिनीम् । उवाच भगवञ्छापं पुरा दत्त्वोर्वशी मम

Noon din, ang rākṣasa, sinunggaban ang dalaga—na nalulugod sa pag-ibig at paglalaro—at iniharap sa kanya, saka nagsalita: “O Mapalad, si Urvaśī noon pa man ay nagkaloob sa akin ng isang sumpa.”

Verse 15

यदा कन्यां हरे रक्षःशापान्तस्ते भविष्यति । तेन मे गर्हितं कर्म शापेनाकृतबुद्धिना

“Kapag inagaw ng rākṣasa ang dalaga, magwawakas ang sumpa mo. Dahil sa sumpang iyon, nalihis ang aking isip, at napilit akong gawin ang kahiyahiyang gawaing ito.”

Verse 16

क्षन्तव्यमिति चोक्त्वा च गतश्चादर्शनं पुनः । गते चैव तु सा कन्या दृष्ट्वा पद्मदलेक्षणा

Pagkasabi ng “Patawarin nawa,” siya’y muling naglaho sa paningin. At nang siya’y makaalis, ang dalagang may mga matang gaya ng talulot ng lotus, pagkakita sa nangyari…

Verse 17

मन्त्रयित्वा सुरैः सर्वैर्दत्ता माण्डव्यधीमते । तां वज्रशूलिकां प्लाव्य पवित्रैर्नर्मदोदकैः

Matapos sumangguni sa lahat ng mga diyos, ipinagkaloob siya sa marunong na si Māṇḍavya. Pagkaraan, pinaliguan ang Vajraśūlikā ng dalisay na tubig ng Narmadā.

Verse 18

माण्डव्यमृषिमुत्तार्य जयशब्दादिमङ्गलैः । विवाहयित्वा तां कन्यां माण्डव्यर्षिपुंगवः

Inihatid ang pantas na si Māṇḍavya sa mga mapalad na ritwal na nagsisimula sa sigaw na “Tagumpay!”; at ang toro sa mga rishi, si Māṇḍavya, ay marapat na ikinasal sa dalagang iyon.

Verse 19

अभिवाद्य च तान् सर्वान् दानसन्मानगौरवैः । अथ राजा समीपस्थो रत्नैश्च विविधैरपि

Pagkatapos magbigay-galang sa kanilang lahat sa pamamagitan ng mga handog, parangal, at mapitagang paggalang, ang hari na nakatayo sa malapit ay naghandog din ng sari-saring hiyas.

Verse 20

धिग्वादैर्निन्दितः सर्वैस्तैर्जनैर्भूषितः पुनः । राज्ञा च ब्राह्मणाः सर्वे भूषणाच्छादनाशनैः

Bagaman siya’y hinatulan ng lahat ng mga taong iyon sa sigaw na “Kahiya!”, muli siyang pinarangalan. At ang hari naman ay pinarangalan ang lahat ng mga brāhmaṇa ng mga palamuti, kasuotan, at pagkain.

Verse 21

सुवर्णकोटिदानेन तुष्टान्कृत्वा क्षमापिताः । वृत्ते विवाह आहूय शाण्डिलीं तामथाब्रवीत्

Sa pag-aalay ng sampung milyong piraso ng ginto, napasaya niya sila at nakamit ang kanilang kapatawaran. Nang matapos ang kasal, ipinatawag niya si Śāṇḍilī at saka nagsalita sa kanya:

Verse 22

मानयस्व इमान् विप्रान्मोचयस्व दिवाकरम् । अपहृत्य तमो येन कृपा सद्यः प्रवर्तते

Igalang mo ang mga brāhmaṇa; palayain mo ang Araw. Sa pag-alis ng dilim, nawa’y agad manaig ang habag.

Verse 23

ऋषीणां वचनं श्रुत्वा शाण्डिली दुःखिताब्रवीत् । उदितेऽर्के तु मे भर्ता मृत्युं यास्यति भो द्विजाः

Nang marinig ang salita ng mga ṛṣi, si Śāṇḍilī ay nagsalita sa dalamhati: “O mga dvija, pag sumikat ang Araw, ang aking asawa’y tiyak na mamamatay.”

Verse 24

तं कथं मोचयामीह ह्यात्मनोऽनिष्टसिद्धये । क्रियाप्रवर्तनाच्चाद्य किं कार्यं मे महर्षयः

“Paano ko siya mapapalaya rito nang hindi nagbubunga ng di-kanais-nais sa aking sarili? At yamang sa gawaing-ritwal nagsisimula ang lahat—sabihin ninyo, O dakilang mga ṛṣi, ano ang dapat kong gawin ngayon?”

Verse 25

निःपुंसी स्त्री ह्यनाथाहं भवामि भवतो मतम् । तिष्ठ त्वमन्धकारे तु नेच्छामि रविणोदयम्

“Kapag nawala ang aking asawa, ako’y magiging isang babaeng walang sandigan, walang tagapagtanggol—ganyan ang hatol ninyo. Kaya manatili ka sa dilim; ayaw kong sumikat ang Araw.”

Verse 26

तेन वाक्येन ते सर्वे देवासुरमहर्षयः । शिरःसंचालनाः सर्वे साधु साध्विति चाब्रुवन्

Sa gayong pananalita, silang lahat—mga deva, asura, at dakilang mga ṛṣi—ay tumango at nagsabi, “Mabuti! Mabuti!”

Verse 27

पतिव्रते महाभागे शृणु वाक्यं तपोधने । मन्यसे यदि नः सर्वान्कुरुष्व वचनं च यत्

O tapat na maybahay, O pinagpalang dakila, O kayamanang bunga ng pag-aayuno—pakinggan mo ang aming mga salita. Kung tatanggapin mo kaming lahat, gawin mo ang aming hinihiling.

Verse 28

शाण्डिल्युवाच । येन मे न मरेद्भर्ता येन सत्यं मुनेर्वचः । तत्कुरुध्वं विचार्याशु येन संवर्धते सुखम्

Sinabi ni Śāṇḍilyā: “Gawin ninyo—pagkatapos ng madaliang pagninilay—ang magliligtas sa aking asawa sa kamatayan at magpapanatiling totoo sa salita ng muni; gawin ang nagpapalago ng kagalingan.”

Verse 29

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स्वप्नावस्थाकृतो हृषिः । अन्तर्हितो मुहूर्तं च शाण्डिल्याश्च प्रपश्य ताम्

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang ṛṣi—na wari’y nasa kalagayang panaginip—ay napuspos ng galak; at sa isang saglit ay naglaho siya sa paningin, habang si Śāṇḍilyā ay nakatitig sa kanya.

Verse 30

पुनरादाय ते सर्वे कृत्वा निर्व्रणसत्तनुं स्नापितो नर्मदातोये शाण्डिल्यायै समर्पितः

Pagkaraan, muli nila siyang inangat; ginawa nilang buo at walang sugat ang kanyang katawan, pinaliguan sa tubig ng Narmadā, at ibinalik kay Śāṇḍilyā.

Verse 31

ततः सा हृष्टमनसा पतिं दृष्ट्वा तु तैजसम् । प्रणम्य तानृषीन् देवान् विमलार्कं जगत्कृतम्

Pagkatapos, siya—punô ng galak ang puso—ay nakita ang kanyang asawa na nagliliwanag sa ningning. Yumukod siya sa mga ṛṣi at sa mga diyos, at sa dalisay na Araw, ang lumikha at tagapagtaguyod ng daigdig, at nag-alay ng pagpupugay.

Verse 32

क्रियाप्रवर्तिताः सर्वे देवगन्धर्वमानुषाः । हृष्टतुष्टा गताः सर्वे स्वमाश्रमपदं महत्

Sa bisa ng ritwal, ang lahat—mga diyos, gandharva, at tao—ay nagsialis na may galak at lubos na kasiyahan, at nagbalik ang bawat isa sa sarili niyang dakilang tahanang-āśrama.

Verse 33

पतिव्रता स्वभर्त्रा सा मासमेवाश्रमे स्थिता । माण्डव्येनाप्यनुज्ञाता ययौ नत्वा स्वमाश्रमम्

Ang tapat na asawang yaon ay nanatili sa āśrama kasama ang sariling asawa sa loob ng isang buong buwan. Pagkaraan, nang pahintulutan din ni Māṇḍavya, siya’y yumukod at umalis patungo sa sarili niyang āśrama.

Verse 34

गतेषु तेषु सर्वेषु स्थापयामास चाच्युतम् । माण्डव्येश्वरनामानं नारायण इति स्मृतम्

Nang makaalis na silang lahat, itinatag niya roon si Acyuta, ang Di-Nabibigo—si Nārāyaṇa na kilala—na tanyag sa pangalang Māṇḍavyeśvara.

Verse 35

दिव्यं वर्षसहस्रं तु पूजयामास भारत । गतोऽसावृषिसङ्घैश्च सहितोऽमरपर्वतम्

Sa loob ng isang libong banal na taon, O Bhārata, siya’y sumamba roon. Pagkaraan, umalis siya, kasama ang mga pangkat ng mga ṛṣi, patungo sa bundok ng mga walang-kamatayan.

Verse 36

तपस्तपन्तौ तौ तत्र ह्यद्यापि किल भारत । भ्रातरौ संयतात्मानौ ध्यायतः परमं पदम्

Ang dalawang magkapatid na yaon, na nagsasagawa roon ng matinding tapas, ay sinasabing naroroon pa hanggang ngayon, O Bhārata—may pagpipigil-sa-sarili, nagmumuni sa sukdulang kalagayan.

Verse 37

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । पितरस्तस्य तृप्यन्ति पिण्डदानाद्दशाब्दिकम्

Sinumang maligo sa banal na tawiran na yaon at maghandog ng tarpaṇa sa mga Pitṛ-deva, ang kanyang mga ninuno’y lubos na nasisiyahan na wari’y nag-alay siya ng piṇḍa sa loob ng sampung taon.

Verse 38

देवगृहे तु पक्षादौ यः करोति विलेपनम् । गोदानशतसाहस्रे दत्ते भवति यत्फलम्

Sinumang sa simula ng kalahating-buwan ay magpahid ng banal na palitada/pampahid sa templo ng Panginoon, nakakamit niya ang bunga na katumbas ng pag-aalay ng sandaang libong baka.

Verse 39

उपलेपनेन द्विगुणमर्चने तु चतुर्गुणम् । दीपप्रज्वलने पुण्यमष्टधा परिकीर्तितम्

Sa pagpapalitada, nagiging doble ang kabutihang-loob; sa pagsamba (arcana), nagiging apat na ulit; at sa pagsisindi ng ilawan, ipinahahayag na walong ulit ang kabanalan.

Verse 40

दिव्यनेत्रधरो भूत्वा त्रैलोक्ये सचराचरे । दध्ना मधुघृतैर्देवं पयसा नर्मदोदकैः

Nagkakamit ng banal na paningin sa tatlong daigdig, may gumagalaw at di-gumagalaw, pinaliliguan niya ang Diyos ng yogurt, pulot at ghee, ng gatas, at ng mga tubig ng Narmadā.

Verse 41

स्नपनं ये प्रकुर्वन्ति पुष्पमालाविलेपनैः । येऽर्चयन्ति विरूपाक्षं देवं नारायणं हरिम्

Yaong nagsasagawa ng ritwal na pagpapaligo sa Panginoon, na may mga kuwintas ng bulaklak at banal na pampahid, at yaong sumasamba sa Diyos—kay Virūpākṣa, Nārāyaṇa, Hari—

Verse 42

तेऽपि दिव्यविमानेन क्रीडन्ते कल्पसंख्यया । दीपाष्टकं तु यः कुर्यादष्टमीं च चतुर्दशीम्

Sila man ay naglalaro sa isang banal na sasakyang panghimpapawid sa loob ng bilang ng mga kalpa. At sinumang maghandog ng walong ilawan sa ikawalong tithi at sa ika-labing-apat—

Verse 43

एकादश्यां तु कृष्णस्य न पश्यन्ति यमं तु ते । फलैर्नानाविधैः शुभ्रैर्यः कुर्याल्लिङ्गपूरणम्

Sa Ekādaśī ni Kṛṣṇa, hindi nila nasisilayan si Yama. At sinumang magsagawa ng ganap na pag-aalay sa liṅga, na may sari-saring dalisay na bunga—

Verse 44

तेऽपि यान्ति विमानेन सिद्धचारणसेविताः । घण्टा चैव पताका च विमाने पुष्पमालिका

Sila man ay umaalis din sakay ng sasakyang panghimpapawid, na pinaglilingkuran ng mga Siddha at Cāraṇa. Sa sasakyang yaon ay may mga kampana at mga watawat, at mga kuwintas ng bulaklak—

Verse 45

वादित्राणि यथार्हाणि प्रान्ते च गच्छते शिवम् । देवालयं तु यः कुर्याद्वैष्णवं माण्डवेश्वरम्

May angkop na tugtugin at mga kasangkapan, sa wakas ng buhay ay patutungo ang tao kay Śiva. At sinumang magtatag ng isang templo—isang dambanang Vaiṣṇava—sa Māṇḍaveśvara—

Verse 46

स्वर्गे वसति धर्मात्मा यावदाभूतसम्प्लवम् । माण्डव्यनारायणाख्ये विप्रान् भोजयतेऽग्रतः

Ang matuwid na kaluluwa ay nananahan sa langit hanggang sa dakilang pagkalusaw ng sansinukob. Sa banal na pook na tinatawag na Māṇḍavya-Nārāyaṇa, pinakakain niya muna ang mga brāhmaṇa, na inuuna ang dharma at pagtanggap-panauhin sa pagsamba.

Verse 47

एकस्मिन् भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता । आश्विने मासि सम्प्राप्ते शुक्लपक्षे चतुर्दशीम्

Kapag kahit isang brāhmaṇa ang pinakain, para na ring isang krore ang napakain. Sa pagdating ng buwang Āśvina, sa ika-14 na araw ng maliwanag na kalahati (śukla-pakṣa), ang panahong ito’y itinuturing na lubhang makapangyarihan para sa gayong kabutihang-loob.

Verse 48

कृतोपवासनियमो रात्रौ जागरणेन च । दीपमालां चतुर्दिक्षु पूजां कृत्वा तु शक्तितः

Matapos tanggapin ang disiplina ng pag-aayuno at ang pagpupuyat sa gabi, maglagay ng hanay ng mga ilawan sa apat na panig, at magsagawa ng pagsamba ayon sa sariling kakayahan.

Verse 49

नारी वा पुरुषो वापि नृत्यगीतप्रवादनैः । प्रभाते विमले सूर्ये स्नानादिकविधिं नृप

Babae man o lalaki, sa sayaw, awit, at tugtugin; at pagsapit ng bukang-liwayway, kapag dalisay at malinaw ang araw, isagawa ang mga ritwal na nagsisimula sa pagligo, O Hari.

Verse 50

अभिनिर्वर्त्य मौनेन पश्यते देवमीदृशम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोके महीयते

Matapos ganapin ang pagtalima sa katahimikan, namamasdan niya ang gayong Diyos; napalaya sa lahat ng kasalanan, siya’y pinararangalan sa daigdig ni Rudra.

Verse 51

अथवा मार्गशीर्षे च चैत्रवैशाखयोरपि । श्रावणे वा महाराज सर्वकालेऽथवापि च

O kaya sa Mārgaśīrṣa; gayundin sa Caitra at Vaiśākha; o sa Śrāvaṇa, O dakilang Hari—maging sa alinmang panahon—maaaring isagawa ang banal na panatang ito, sapagkat hindi kumukupas ang kadakilaan ng tīrtha.

Verse 52

शिवरात्रिसमं पुण्यमित्येवं शिवभाषितम् । वाजपेयाश्वमेधाभ्यां फलं भवति नान्यथा

“Ang kabanalan ay kapantay ng Śivarātri”—ganito ang wika ni Śiva. Ang bunga nito’y tulad ng sa mga handog na Vājapeya at Aśvamedha; tunay nga, at hindi iba.

Verse 53

दुर्भगा दुःखिता वन्ध्या दरिद्रा च मृतप्रजा । स्नाति रुद्रघटैर्या स्त्री सर्वान्कामानवाप्नुयात्

Ang babaeng malas, nagdurusa, baog, dukha, o nawalan ng mga anak—kung maligo siya gamit ang mga Rudra-ghaṭa, matatamo niya ang lahat ng ninanais.

Verse 54

कृमिकीटपतङ्गाश्च तस्मिंस्तीर्थे तु ये मृताः । स्वर्गं प्रयान्ति ते सर्वे दिव्यरूपधरा नृप

O Hari, maging ang mga uod, insekto, at mga lumilipad na nilalang na mamatay sa banal na tīrtha na iyon ay napupunta sa langit, taglay ang maningning na anyong dibino.

Verse 55

अनाशके जलेऽग्नौ तु ये मृता व्याधिपीडिताः । अनिवर्तिका गतिस्तेषां रुद्रलोके ह्यसंशयम्

Yaong mga pinahihirapan ng karamdaman na mamatay roon—maging sa pag-aayuno, sa tubig, o sa apoy—may di na mababaling hantungan: mararating nila ang daigdig ni Rudra, walang alinlangan.

Verse 56

नित्यं नमति यो राज शिवनारायणावुभौ । गोदानफलमाप्नोति तस्य तीर्थप्रभावतः

O Hari, ang sinumang araw-araw na yumuyuko sa kapwa Śiva at Nārāyaṇa ay nagkakamit ng gantimpala ng pag-aalay ng baka, sa bisa ng kabanalan ng tīrtha.

Verse 57

देवालये तु राजेन्द्र यश्च कुर्यात्प्रदक्षिणाम् । प्रदक्षिणीकृता तेन ससागरधरा धरा

O hari ng mga hari, ang sinumang magsagawa ng pradakṣiṇā sa loob ng templo ay para na ring umikot nang may paggalang sa buong daigdig, kasama ang mga karagatan nito.

Verse 58

सार्द्धं शतं च तीर्थानि मल्लिकाभवनाद्बहिः । तस्य तीर्थप्रमाणं तु विस्तरं राजसत्तम

O pinakadakila sa mga hari, sa labas ng Mallikā-bhavana ay may isang daan at limampung mga tīrtha; ngayo’y pakinggan ang lawak at sukat ng banal na pook na iyon nang masinsinan.

Verse 59

सूत्रेण वेष्टयेत्क्षेत्रमथवा शिवमन्दिरम् । अथवा शिवलिङ्गं च तस्य पुण्यफलं शृणु

Kung ang isang tao’y magpalibot sa sagradong pook—o sa templo ni Śiva, o maging sa isang Śiva-liṅga—sa pamamagitan ng isang sinulid, pakinggan ang banal na bunga ng kabutihang dulot nito.

Verse 60

जम्बूद्वीपश्च कृतस्नश्च शाल्मली कुशक्रौञ्चकौ । शाकपुष्करगोमेदैः सप्तद्वीपा वसुंधरा

Ang Jambūdvīpa at Kṛtasna, ang Śālmalī, Kuśa at Krauñca, kasama ang Śāka, Puṣkara, at Gomeda—sa gayon nabubuo ang daigdig mula sa pitong dvīpa.

Verse 61

भूषिता तेन राजेन्द्र सशैलवनकानना । रेवायां दक्षिणे भागे शिवक्षेत्रात्समीपतः

O hari ng mga hari, gayon ngang napapalamutian ang daigdig—may mga bundok, gubat, at mga kakahuyan—sa dakong timog ng Revā, malapit sa banal na Śiva-kṣetra.

Verse 62

देवखातं महापुण्यं निर्मितं त्रिदशैरपि । तस्मिन् यः कुरुते स्नानं मुच्यते सर्वपातकैः

May isang Deva-khāta na lubhang mapagpala, nilikha maging ng mga diyos; sinumang maligo roon ay napapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 63

पूर्णिमायाममावस्यां व्यतीपातेऽर्कसंक्रमे । श्राद्धं च संग्रहे कुर्यात्स गच्छेत्परमां गतिम्

Sa araw ng kabilugan, sa araw ng bagong buwan, sa Vyatīpāta at sa paglipat ng Araw, magsagawa ng śrāddha sa banal na pook na yaon; at makakamtan niya ang sukdulang hantungan.

Verse 64

देवखाते त्रयो देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । तिष्ठन्ति ऋषिभिः सार्द्धं पितृदेवगणैः सह

Sa Devakhāta nananahan ang tatlong dakilang diyos—si Brahmā, Viṣṇu, at Maheśvara—kasama ang mga ṛṣi, at kaisa ng mga pangkat ng mga Pitṛ at mga diyos.

Verse 65

तत्र तीर्थेऽश्विने मासि चतुर्दश्यां विशेषतः । वायुमार्गे स्थितः शक्रस्तिष्ठते दैवतैः सह

Sa tīrtha na yaon, lalo na sa ika-labing-apat na araw ng buwan sa buwang Āśvina, si Śakra (Indra), na nakatindig sa landas ng mga hangin (gitnang daigdig), ay nananatili roon kasama ng ibang mga diyos.

Verse 66

पृथिव्यां यानि तीर्थानि सरितः सागरास्तथा । विंशति तानि सर्वाणि देवखाते दिनद्वयम्

Anumang mga tīrtha sa daigdig—mga ilog at maging mga karagatan—dalawampu ang lahat ng yaon, na wari’y sabay-sabay na naroroon sa Devakhāta sa loob ng dalawang araw.

Verse 67

गयाशिरे च यत्पुण्यं प्रयागे मकरकण्टके । प्रयागे सोमतीर्थे च तत्पुण्यं माण्डवेश्वरे

Anumang kabutihang matatagpuan sa Gayāśiras, at sa Makarakaṇṭaka ng Prayāga, at sa Soma-tīrtha ng Prayāga—yaon ding kabutihan ay nakakamtan sa Māṇḍaveśvara.

Verse 68

पट्टबन्धेन यत्पुण्यं मात्रायां लकुलेश्वरे । आश्विन्यामश्विनीयोगे तत्पुण्यं माण्डवेश्वरे

Anumang kabutihang nagmumula sa ritwal na paṭṭabandha sa Lakulīśvara sa Mātrā—at anumang kabutihan sa buwang Āśvina kapag namamayani ang Aśvinī-yoga—yaon ding kabutihan ay nasa Māṇḍaveśvara.

Verse 69

उज्जयिन्यां महाकाले वाराणस्यां त्रिपुष्करे । संनिहत्यां रविग्रस्ते माण्डव्याख्ये सनातनम्

Sa Ujjayinī, sa Mahākāla; sa Vārāṇasī, sa Tripuṣkara; sa Saṃnihatyā; sa Ravigrasta; at sa walang-hanggang kṣetra na tinatawag na Māṇḍavya—doon ipinahahayag ang mga banal na kapangyarihan.

Verse 70

इति ज्ञात्वा महाराज सर्वतीर्थेषु चोत्तमम् । पित्ःन्देवान् समभ्यर्च्य स्नानदानादिपूजनैः

Sa pagkaalam nito, O dakilang hari, na ito ang pinakadakila sa lahat ng tīrtha, nararapat na sambahin doon ang mga Pitṛ at ang mga diyos sa pamamagitan ng paliligo, pagkakaloob ng limos, at iba pang mapitagang handog.

Verse 71

चतुर्दश्यां निराहारः स्थितो भूत्वा शुचिव्रतः । पूजयेत्परया भक्त्या रात्रौ जागरणे शिवम्

Sa ika-labing-apat na araw ng buwan, mag-ayuno nang walang pagkain, manatiling matatag at tumupad sa panatang kalinisan; at sa gabi, sa pagpupuyat, sambahin si Śiva nang sukdulang debosyon.

Verse 72

स्नानैश्च विविधैर्देवं पुष्पागरुविलेपनैः । प्रभाते पौर्णमास्यां तु स्नानादिविधितर्पणैः

Sa iba’t ibang banal na paliligo, at sa pag-aalay ng mga bulaklak at mabangong pahid na agaru, dapat parangalan ang Panginoon; at sa bukang-liwayway ng araw ng kabilugan ng buwan, magsagawa rin ng paliligo at ng itinakdang mga ritong tarpaṇa.

Verse 73

श्राद्धेन हव्यकव्येन शिवपूजार्चनेन च । अग्निष्टोमादियज्ञैश्च विधिवच्चाप्तदक्षिणैः

Sa pamamagitan ng śrāddha—mga handog na havya at kavya—sa pagsamba at pormal na pag-aalay kay Śiva, at sa mga yajña gaya ng Agniṣṭoma na isinasagawa ayon sa tuntunin at tinatapos sa wastong dakṣiṇā, (nakakamit ang ninanais na kabutihan).

Verse 74

धौतपापो विशुद्धात्मा फलते फलमुत्तमम् । गोसहस्रप्रदानेन दत्तं भवति भारत

Nahuhugasan ang kasalanan at nalilinis ang loob; nakakamit ang pinakamataas na bunga. O Bhārata, nagiging gaya ito ng pag-aalay ng kaloob na isang libong baka.

Verse 75

स्नानाद्यैर्विधिवत्तत्र तद्दिने शिवसन्निधौ । हिरण्यं वृषभं धेनुं भूमिं गोमिथुनं हयम्

Doon, matapos maligo at isagawa ang mga ritong ayon sa tuntunin, sa mismong araw na iyon sa harap ni Śiva, dapat magbigay-kawanggawa ng ginto, isang toro, isang baka, lupa, isang pares ng baka, at isang kabayo.

Verse 76

शिवमुद्दिश्य वै वस्त्रयुग्मे दद्यात्सुरूपिणे । पादुकोपानहौ छत्रं भाजनं रक्तवाससी

Alang-alang kay Śiva, dapat maghandog ng isang pares ng kasuotan sa isang karapat-dapat at maayos ang anyo; gayundin ng sandalyas at sapin sa paa, payong, sisidlan, at pulang kasuotan.

Verse 77

होमं जाप्यं तथा दानमक्षयं सर्वमेव तत् । ऋचमेकां तु ऋग्वेदे यजुर्वेदे यजुस्तथा

Ang paghahandog sa apoy, ang pagbigkas ng japa, at ang pagkakawanggawa—lahat ng iyon ay nagiging di-nasisira. Mula sa Ṛgveda ay bigkasin ang isang ṛc na taludtod, at gayundin ang isang pormulang yajus mula sa Yajurveda.

Verse 78

सामैकं सामवेदे तु जपेद्देवाग्रसंस्थितः । सम्यग्वेदफलं तस्य भवेद्वै नात्र संशयः

At mula sa Sāmaveda ay bigkasin ang isang sāman, na nakatindig sa harap ng Pinakamataas sa mga diyos. Sa kanya’y lilitaw ang ganap na bunga ng Veda—walang alinlangan dito.

Verse 79

गायत्रीजाप्यमात्रस्तु वेदत्रयफलं लभेत् । कुलकोटिशतं साग्रं लभते तु शिवार्चनात्

Sa pag-uulit lamang ng Gāyatrī, natatamo ang bunga ng tatlong Veda. At sa pagsamba kay Śiva, napapalaya at napagpapala ang isang daang koro ng sariling angkan, sa ganap na sukat.

Verse 80

स्नाने दाने तथा श्राद्धे जागरे गीतवादिते । अनिवर्तिका गतिस्तस्य शिवलोकात्कदाचन

Sa pagligo, pagkakawanggawa, at śrāddha, sa pagpupuyat sa gabi, at sa debosyonal na pag-awit na may tugtugin—ang kanyang paglalakbay pasulong ay di na maibabalik; kailanma’y hindi siya babalik mula sa daigdig ni Śiva.

Verse 81

कालेन महताविष्टो मर्त्यलोके समाविशेत् । राजा भवति मेधावी सर्वव्याधिविवर्जितः

Pagkaraan ng mahabang panahon, kung siya’y muling pumasok sa daigdig ng mga mortal, siya’y nagiging isang hari—matalino at malaya sa lahat ng karamdaman.

Verse 82

जीवेद्वर्षशतं साग्रं पुत्रपौत्रधनान्वितः । तच्च तीर्थं पुनः स्मृत्वा लीयमानो महेश्वरे

Nabubuhay siya nang mahigit sa sandaang taon, pinagpala ng mga anak, apo, at kayamanan; at sa muling pag-alaala sa banal na tīrtha, siya’y nalulusaw at nakikiisa kay Maheśvara.

Verse 83

उपास्ते यस्तु वै सन्ध्यां तस्मिंस्तीर्थे च पर्वणि । साङ्गोपाङ्गैश्चतुर्वेदैर्लभते फलमुत्तमम्

Ngunit sinumang nagsasagawa ng pagsamba sa Sandhyā sa tīrthang iyon sa araw ng parvan, nakakamit niya ang pinakamataas na bunga—na katumbas ng pagkamay-ari sa apat na Veda kasama ang mga angga at upāṅga.

Verse 84

तत्र सर्वं शिवक्षेत्राच्छरपातं समन्ततः । न संचरेद्भयोद्विग्ना ब्रह्महत्या नराधिप

Doon, sa palibot ng kṣetra ni Śiva, sa layo ng lipad ng palaso sa bawat panig, ang kasalanang brahmahatyā—nanginginig sa takot—ay hindi gumagala, O hari.

Verse 85

यत्र तत्र स्थितो वृक्षान् पश्यते तीर्थतत्परः । विविधैः पातकैर्मुक्तो मुच्यते नात्र संशयः

Saan man siya tumayo, ang pilgrim na nakatuon sa tīrtha, sa pagtanaw lamang sa mga punongkahoy doon ay napapalaya sa iba’t ibang kasalanan—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 86

श्वभ्री तत्र महाराज जलमध्ये प्रदृश्यते । कथानिका पुराणोक्ता वानरी तीर्थसेवनात्

Doon, O dakilang hari, may nakikitang hukay sa gitna ng tubig na tinatawag na Śvabhrī. Isang salaysay ang sinasabi sa Purāṇa: isang babaeng unggoy ay luminis sa paglilingkod sa tīrtha.

Verse 87

तत्र कूपो महाराज तिष्ठते देवनिर्मितः । शिवस्य पश्चिमे भागे शिवक्षेत्रमनुत्तमम्

Doon, O dakilang hari, nakatindig ang isang balong nilikha ng mga diyos. Sa kanlurang panig ni Śiva ay naroon ang walang kapantay na Śiva-kṣetra.

Verse 88

वृषोत्सर्गं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । क्रीडन्ति पितरस्तस्य स्वर्गलोके यदृच्छया

Ngunit sinumang magsagawa ng vṛṣotsarga—ang pagpapalaya bilang handog ng isang toro—sa tīrtha na iyon, O hari, ang kanyang mga ninuno’y naglalaro nang malaya sa daigdig ng langit.

Verse 89

अगम्यागमने पापमयाज्ययाजने कृते । स्तेयाच्च ब्रह्मगोहत्यागुरुघाताच्च पातकम् । तत्सर्वं नश्यते पापं वृषोत्सर्गे कृते तु वै

Ang kasalanang dulot ng paglapit sa ipinagbabawal, ng paghahandog para sa di-karapat-dapat, at ang mga sala mula sa pagnanakaw, sa pagpatay ng brāhmaṇa o ng baka, at sa pagpatay sa sariling guru—lahat ng iyon ay napapawi kapag naisagawa ang vṛṣotsarga.

Verse 90

माण्डव्यतीर्थमाहात्म्यं यः शृणोति समाधिना । मुच्यते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा

Sinumang nakikinig nang may taimtim na pagninilay sa kadakilaan ng Māṇḍavya-tīrtha ay napapalaya sa lahat ng kasalanan; dito’y hindi na kailangan ang pag-aalinlangan o pag-uusisa.

Verse 172

अध्याय

Adhyāya—tanda ng kabanata; dito nagaganap ang paglipat o pangwakas na kolofon sa kasulatan.