Adhyaya 111

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदादक्षिणे कूले तीर्थं परमशोभनम् । स्कन्देन निर्मितं पूर्वं तपः कृत्वा सुदारुणम्

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Sa timog na pampang ng Narmadā ay may isang tīrtha na lubhang marilag; ito’y itinatag noon pa ni Skanda matapos magsagawa ng napakatinding tapasya.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । स्कन्दस्य चरितं सर्वमाजन्म द्विजसत्तम । तीर्थस्य च विधिं पुण्यं कथयस्व यथार्थतः

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: O pinakadakila sa mga dvija, isalaysay mo nang tapat ang buong buhay ni Skanda mula sa kanyang kapanganakan, at gayundin ang banal at mapagpala na vidhi ng tīrthang ito.

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । देवदेवेन वै तप्तं तपः पूर्वं युधिष्ठिर । विज्ञप्तेन सुरैः सर्वैरुमादेवी विवाहिता

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Noong unang panahon, O Yudhiṣṭhira, ang Diyos ng mga diyos ay nagsagawa ng tapasya; at sa pagsusumamo ng lahat ng mga deva, si Umādevī ay ipinakasal sa Kanya.

Verse 4

नास्ति सेनापतिः कश्चिद्देवानां सुरसत्तम । नीयन्ते दानवैर्घोरैः सर्वे देवाः सवासवाः

Walang sinumang senāpati para sa mga deva, O pinakadakila sa mga sura; kaya’t ang lahat ng mga diyos—pati si Indra—ay dinaraig at itinataboy ng nakatatakot na mga Dānava.

Verse 5

यथा निशा विना चन्द्रं दिवसो भास्करं विना । न शोभते मुहूर्तं वै तथा सेना विनायका

Gaya ng gabi na walang buwan at araw na walang araw, na hindi man lamang nagniningning kahit sandali—gayon din ang hukbong walang pinuno: hindi ito uunlad.

Verse 6

एवं ज्ञात्वा महादेव परया दयया विभो । सेनानीर्दीयतां कश्चित्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः

Sa pagkaunawa nito, O Mahādeva, O makapangyarihang Panginoon, sa sukdulang habag ay ipagkaloob Mo ang isang senāpati—isang bantog sa tatlong daigdig.

Verse 7

एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं देवानां परमेश्वरः । कामयान उमां देवीं सस्मार मनसा स्मरम्

Pagkarinig sa mapalad na pananalitang ito ng mga deva, ang Kataas-taasang Panginoon—nagnanais kay Devī Umā—ay inalaala sa isip si Smara (Kāma), ang diyos ng pag-ibig.

Verse 8

तेन मूर्छितसर्वाङ्गः कामरूपो जगद्गुरुः । कामयामास रुद्राणीं दिव्यं वर्षशतं किल

Dahil sa impluwensiyang iyon, ang Gurong ng Sanlibutan—na nag-anyong tinutulak ng pagnanasa—ay tila nanghina ang bawat sangkap, at tunay na nanabik kay Rudrāṇī sa banal na sandaang taon.

Verse 9

देवराजस्ततो ज्ञात्वा महामैथुनगं हरम् । संमन्त्र्य दैवतैः सार्द्धं प्रैषयज्जातवेदसम्

Nang magkagayon, ang Hari ng mga Deva, nang maunawaang si Hara ay pumasok sa dakilang pakikipagniig, ay sumangguni sa mga diyos at ipinadala si Jātavedas (Agni).

Verse 10

तेन गत्वा महादेवः परमानन्दसंस्थितः । सहसा तेन दृष्टोऽसौ हाहेत्युक्त्वा समुत्थितः

Pagdating niya (Agni) roon, nakita niya si Mahādeva na nananatili sa sukdulang kaligayahan; nang biglang mapansin siya nito, napasigaw si Agni ng “Ay, ay!” at agad na tumindig.

Verse 11

ततः क्रुद्धा महादेवी शापवाचमुवाच ह । वेपमाना महाराज शृणु यत्ते वदाम्यहम्

Pagkaraan nito, nagngitngit ang Dakilang Diyosa at bumigkas ng mga salita ng sumpa. Nanginginig, sinabi niya: “O dakilang hari, dinggin mo ang aking ipahahayag sa iyo.”

Verse 12

अहं यस्मात्सुरैः सर्वैर्याचिता पुत्रजन्मनि । कृता रतिश्च विफला संप्रेष्य जातवेदसम्

Sapagkat ako’y pinakiusapan ng lahat ng mga diyos hinggil sa pagsilang ng isang anak; subalit ang pagsasama ng pag-ibig ay ginawang walang bunga sa pagpapadala kay Jātavedas (Agni).

Verse 13

तस्मात्सर्वे पुत्रहीना भविष्यन्ति न संशयः । हरेणोक्तस्ततो वह्निरस्माकं बीजमावह

“Kaya’t kayong lahat ay magiging walang anak na lalaki—walang alinlangan. Pagkaraan, sa utos ni Hara, dinala ng Apoy ang aming binhi.”

Verse 14

यथा भवति लोकेषु तथा त्वं कर्तुमर्हसि । मम तेजस्त्वया शक्यं गृहीतुं सुरसत्तम । देवकार्यार्थसिद्ध्यर्थं नान्यः शक्तो जगत्त्रये

“Kung ano ang maaaring maganap sa mga daigdig, gayon ang nararapat mong gawin. O pinakadakila sa mga diyos, ikaw lamang ang makatatanggap ng aking naglalagablab na kapangyarihan; upang matupad ang layon ng mga diyos, wala nang iba pang may kakayahan sa tatlong daigdig.”

Verse 15

अग्निरुवाच । तेजसस्तव मे देव का शक्तिर्धारणे विभो । करोति भस्मसात्सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

Sinabi ni Agni: “O Panginoon, anong lakas ang taglay ko upang dalhin ang iyong naglalagablab na kapangyarihan? Ginagawa nitong abo ang buong tatlong daigdig, kasama ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw.”

Verse 16

ईश्वर उवाच । उदरस्थेन बीजेन यदि ते जायते रुजा । तदा क्षिपस्व तत्तेजो गङ्गातोये हुताशन

Wika ni Īśvara: “Kung dahil sa binhing nakalagay sa iyong tiyan ay sumapit sa iyo ang kirot, agad mong ihagis ang naglalagablab na kapangyarihang iyon sa mga tubig ng Gaṅgā, O Hutāśana (Apoy).”

Verse 17

एवमुक्त्वा महादेवोऽमोघं बीजमुत्तमम् । हव्यवाहमुखे सर्वं प्रक्षिप्यान्तरधीयत

Pagkasabi nito, si Mahādeva ay inilagak ang dakila at di-nabibigong binhi, nang buo, sa bibig ni Havyavāha (Agni); at pagdaka’y naglaho sa paningin.

Verse 18

गते चादर्शनं देवे दह्यमानो हुताशनः । गङ्गातोये विनिक्षिप्य जगाम स्वंनिवेशनम्

Nang maglaho sa paningin ang Deva (Śiva), si Hutāśana (Agni), na patuloy na nag-aalab sa di-matiis na lakas, ay inihagis iyon sa tubig ng Gaṅgā at saka bumalik sa sariling tahanan.

Verse 19

असहन्ती तु तत्तेजो गङ्गापि सरितां वरा । शरस्तम्बे विनिक्षिप्य जगामाशु यथागतम्

Ngunit di-matiis ang gayong ningas na kapangyarihan, maging si Gaṅgā—pinakamaharlika sa mga ilog—ay inilagak iyon sa isang kumpol ng mga tambo at dagling bumalik sa pinanggalingan.

Verse 20

तत्र जातं तु तद्दृष्ट्वा सर्वे देवाः सवासवाः । कृत्तिकां प्रेषयामासुः स्तन्यं पाययितुं तदा

Nang makita roon ang sanggol na isinilang, ang lahat ng mga deva—kasama si Indra—ay nagsugo sa mga Kṛttikā upang pasusuhin siya ng kanilang gatas noon din.

Verse 21

दृष्ट्वा ता आगताः सर्वा गङ्गागर्भे महामतेः । षण्मुखैः षण्मुखो भूत्वा पिपासुरपिबत्स्तनम्

Nang makita niyang dumating silang lahat sa sinapupunang kanlungan ni Gaṅgā, ang dakilang may-espiritu ay naging may anim na mukha at anim na bibig; at sa uhaw, sinipsip niya ang gatas ng kanilang dibdib.

Verse 22

जातकर्मादिसंस्कारान्वेदोक्तान्पद्मसम्भवः । चकार सर्वान्दाजेन्द्र विधिदृष्टेन कर्मणा

Si Padma-sambhava (Brahmā) ay nagsagawa ng lahat ng mga ritong itinakda ng Veda—mula sa jātakarma at iba pa—O hari ng mga dāsa, ayon sa wastong tuntunin at paraang nakita sa vidhi.

Verse 23

षण्मुखात्षण्मुखो नाम कार्त्तिकेयस्तु कृत्तिकात् । कुमारश्च कुमारत्वाद्गङ्गागर्भोऽग्निजोऽपरः

Dahil sa anim niyang mukha, tinawag siyang Ṣaṇmukha; dahil sa mga Kṛttikā, nakilala siyang Kārttikeya. Sapagkat siya’y laging kabataan, tinawag siyang Kumāra; at sumikat din siya bilang Gaṅgā-garbha at bilang Agnija, ‘isinilang sa Apoy.’

Verse 24

एवं कुमारः सम्भूतो ह्यनधीत्य स वेदवित् । शास्त्राण्यनेकानि वेद चचार विपुलं तपः

Sa gayon nahayag si Kumāra; bagaman hindi pormal na tinuruan, siya’y nakaaalam ng Veda. Naunawaan niya ang maraming śāstra at nagsagawa ng napakalawak na tapasya.

Verse 25

देवारण्येषु सर्वेषु नदीषु च नदेषु च । पृथिव्यां यानि तीर्थानि समुद्राद्यानि भारत

Sa lahat ng mga banal na gubat, sa mga ilog at batis, at sa lahat ng mga tīrtha sa ibabaw ng lupa—mula sa mga karagatan at iba pa, O Bhārata—(siya’y naglakbay sa mga iyon).

Verse 26

ततः पर्याययोगेन नर्मदातटमाश्रितः । नर्मदादक्षिणे कूले चचार विपुलं तपः

Pagkaraan, sa takdang pag-ikot ng panahon, siya’y sumilong sa pampang ng Narmadā; at sa kaniyang timog na baybayin ay nagsagawa siya ng malawak na mga pag-aayuno at matitinding tapasya.

Verse 27

ऋग्यजुःसामविहितं जपञ्जाप्यमहर्निशम् । ध्यायमानो महादेवं शुचिर्धमनिसंततः

Araw at gabi, binibigkas niya ang japa na itinakda ng Ṛg, Yajus, at Sāma; nililimi niya si Mahādeva—dalisay, at matatag na napipigil ang agos ng hininga at lakas-buhay.

Verse 28

ततो वर्षसहस्रान्ते पूर्णे देवो महेश्वरः । उमया सहितः काले तदा वचनमब्रवीत्

Pagkaraan, nang maganap ang isang libong taon, ang Panginoong Maheśvara—kasama si Umā—sa takdang sandali ay nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 29

ईश्वर उवाच । अहं ते वरदस्तात गौरी माता पिता ह्यहम् । वरं वृणीष्व यच्चेष्टं त्रिषु लोकेषु दुर्लभम्

Sinabi ni Īśvara: “Mahal kong anak, ako ang tagapagkaloob mo ng mga biyaya; at si Gaurī ang iyong ina—at tunay, ako ang iyong ama. Pumili ka ng biyaya, anumang ninanais mo, kahit yaong bihirang makamtan sa tatlong daigdig.”

Verse 30

षण्मुख उवाच । यदि तुष्टो महादेव उमया सह शङ्कर । वृणोमि मातापितरौ नान्या गतिर्मतिर्मम

Sinabi ni Ṣaṇmukha: “Kung ikaw ay nalugod, O Mahādeva—O Śaṅkara na kasama si Umā—pinipili ko kayong dalawa bilang aking ina at ama. Wala akong ibang kanlungan at wala akong ibang pasiya.”

Verse 31

एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं पुत्रस्य वदनाच्च्युतम् । तथेत्युक्त्वा तु स्नेहेन प्रेम्णा तं परिषस्वजे

Nang marinig niya ang mapalad na salitang lumabas sa mga labi ng anak, sumagot siya, “Gayon na nga,” at sa lambing at pag-ibig ay niyakap niya ito.

Verse 32

ततस्तं मूर्ध्न्युपाघ्राय ह्युमयोवाच शङ्करः

Pagkaraan, si Śaṅkara, matapos halikan (amuyin) siya sa tuktok ng ulo, ay nagsalita—kasama si Umā.

Verse 33

ईश्वर उवाच । अक्षयश्चाव्ययश्चैव सेनानीस्त्वं भविष्यसि

Sinabi ni Īśvara: “Ikaw ay magiging di-nasisira at di-naluluma; at ikaw ay magiging Pinunò ng mga hukbong makalangit.”

Verse 34

शिखी च ते वाहनं दिव्यरूपो दत्तो मया शक्तिधरस्य संख्ये । सुरासुरादींश्च जयेति चोक्त्वा जगाम कैलासवरं महात्मा

“At ang paboreal na may banal na anyo ay ibinigay ko bilang iyong sasakyan sa digmaan ng Tagapagdala ng Sibat. Pagkasabi ng, ‘Daigin mo ang mga deva, asura, at iba pa,’ ang dakilang Panginoon ay nagtungo sa marilag na Kailāsa.”

Verse 35

गते चादर्शनं देवे तदा स शिखिवाहनः । स्थापयित्वा महादेवं जगाम सुरसन्निधौ

Nang ang Diyos ay lumisan at naglaho sa paningin, siya na may sasakyang paboreal—matapos maitatag si Mahādeva—ay nagtungo sa harap ng mga diyos.

Verse 36

तदाप्रभृति तत्तीर्थं स्कन्दतीर्थमिति श्रुतम् । सर्वपापहरं पुण्यं मर्त्यानां भुवि दुर्लभम्

Mula noon, ang banal na tawiran ay nakilala sa pangalang “Skanda-tīrtha.” Ito’y sagradong pook na nag-aalis ng lahat ng kasalanan, at bihirang makamtan ng mga mortal dito sa lupa.

Verse 37

तत्र तीर्थे तु यो राजन्भक्त्या स्नात्वार्चयेच्छिवम् । गन्धमाल्याभिषेकैश्च याज्ञिकं स लभेत्फलम्

O Hari, sinumang maligo roon sa tīrtha nang may debosyon at sumamba kay Śiva—na may handog na pabango, mga kuwintas ng bulaklak, at pagbubuhos ng banal na tubig—ay nagkakamit ng bungang katulad ng sa isang yajña.

Verse 38

स्कन्दतीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः । तिलमिश्रेण तोयेन तस्य पुण्यफलं शृणु

Pakinggan ang banal na gantimpala: sinumang maligo sa Skanda-tīrtha at saka sumamba sa mga diyos ng mga ninuno (Pitṛ) sa pamamagitan ng tubig na hinaluan ng linga, ay nagkakamit ng dakilang kabutihang-loob.

Verse 39

पिण्डदानेन चैकेन विधियुक्तेन भारत । द्वादशाब्दानि तुष्यन्ति पितरो नात्र संशयः

O Bhārata, sa iisang piṇḍa-handog na isinagawa ayon sa wastong tuntunin, ang mga ninuno ay nananatiling nasisiyahan sa loob ng labindalawang taon—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 40

तत्र तीर्थे तु राजेन्द्र शुभं वा यादि वाशुभम् । इह लोके परे चैव तत्सर्वं जायतेऽक्षयम्

O panginoon ng mga hari, sa tīrtha na iyon—maging mabuti man o masama ang gawin—ang bunga nito, sa mundong ito at sa kabilang-buhay, ay nagiging di-nauubos at di-nagkukulang.

Verse 41

तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्प्राणत्यागं करिष्यति । शास्त्रयुक्तेन विधिना स गच्छेच्छिवमन्दिरम्

Sa banal na tīrtha na yaon, sinumang magbitiw ng katawan ayon sa paraang pinahihintulutan ng mga śāstra, ay tutungo sa banal na tahanan ni Śiva.

Verse 42

कल्पमेकं वसित्वा तु देवगन्धर्वपूजितः । अत्र भारतवर्षे तु जायते विमले कुले

Matapos manahan sa loob ng isang kalpa, pinararangalan ng mga deva at gandharva, siya’y muling isisilang dito sa Bhārata-varṣa sa isang dalisay at marangal na angkan.

Verse 43

वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः सर्वव्याधिविवर्जितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं पुत्रपौत्रसमन्वितः

Magiging ganap siyang nakaaalam ng katotohanan ng mga Veda at ng mga Vedāṅga, malaya sa lahat ng karamdaman, at mabubuhay nang lampas sa sandaang taon, kasama ang mga anak at apo.

Verse 44

इदं ते कथितं राजन्स्कन्दतीर्थस्य सम्भवम् । धन्यं यशस्यमायुष्यं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम् । सर्वपापहरं पुण्यं देवदेवेन भाषितम्

O Hari, sinabi ko na sa iyo ang pinagmulan at kadakilaan ng Skanda-tīrtha—pinakamainam, nagdudulot ng pagpapala, dangal, at mahabang buhay; pumupuksa sa lahat ng dalamhati; banal na kabutihang nag-aalis ng bawat kasalanan, gaya ng ipinahayag ng Diyos ng mga diyos.

Verse 111

। अध्याय

Wakas ng kabanata (Adhyāya).