Mantra 14
Rishi: Yājñavalkya (traditional).
Devata: Āpaḥ / Śuddhi (purification as operative power).
Chandas: Yajus.
Samhita Patha (Devanagari)
वाचं॑ ते शुन्धामि प्रा॒णं ते॑ शुन्धामि चक्षु॑स्ते शुन्धामि श्रोत्रं॑ ते शुन्धामि नाभिं॑ ते शुन्धामि मेढ्रं॑ ते शुन्धामि पा॒युं ते॑ शुन्धामि च॒रित्राँ॑स्ते शुन्धामि ।
Transliteration
vā́caṃ te śundhāmi prāṇáṃ te śundhāmi cákṣus te śundhāmi śrótraṃ te śundhāmi nā́bhiṃ te śundhāmi méḍhraṃ te śundhāmi pāyúṃ te śundhāmi carítrāṃs te śundhāmi |
Translation
Thy speech I cleanse; thy breath I cleanse; thine eye I cleanse; thine ear I cleanse; thy navel I cleanse; thy generative power I cleanse; thy vent I cleanse; thy courses (and conduct) I cleanse.
Padapatha (Word Analysis)
वाचम् । ते । शुन्धामि । प्राणम् । ते । शुन्धामि । चक्षुः । ते । शुन्धामि । श्रोत्रम् । ते । शुन्धामि । नाभिम् । ते । शुन्धामि । मेढ्रम् । ते । शुन्धामि । पायुम् । ते । शुन्धामि । चरित्रान् । ते । शुन्धामि ।
Word by Word
वाचम्speech
वाचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (genitive) / अधिकार-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुन्धामिI purify
शुन्धामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootशुन्ध् (धातु) / शुध् (शोधनार्थे; वैदिक रूप ‘शुन्ध-’)
प्राणम्breath / vital air
प्राणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
शुन्धामिI purify
शुन्धामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootशुन्ध्
चक्षुःeye / sight
चक्षुः:
कर्म
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
शुन्धामिI purify
शुन्धामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootशुन्ध्
श्रोत्रम्ear / hearing
श्रोत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रोत्र (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
शुन्धामिI purify
शुन्धामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootशुन्ध्
नाभिम्navel
नाभिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
शुन्धामिI purify
शुन्धामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootशुन्ध्
मेढ्रम्generative organ
मेढ्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमेढ्र (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
शुन्धामिI purify
शुन्धामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootशुन्ध्
पायुम्anus
पायुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपायु (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
शुन्धामिI purify
शुन्धामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootशुन्ध्
चरित्रान्conducts / movements / courses
चरित्रान्:
कर्म
TypeNoun
Rootचरित्र (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
शुन्धामिI purify
शुन्धामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootशुन्ध्
Entities Mentioned
Ā
Āpaḥ (Waters)Ś
Śuddhi (Purification as sacred power)P
PrāṇaV
VākRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes