
Ang Adhyaya 25 ay parang paglipat ng kaalamang Purana: si Sūta ay nagsasalita kay Śaunaka at sa kapulungan ng mga rishi, at nagbibigay ng pinaikling aral tungkol sa kapangyarihang magpabanal ng rudrākṣa—na ang pagtingin, paghipo, at paggamit nito sa japa (pagbigkas ng mantra) ay nagdudulot ng kabutihang-loob at sumisira ng kasalanan. Pagkaraan, lumilipat ang salaysay sa sariling pananalita ni Śiva kay Devī, bilang patunay na maka-Diyos ang aral. Ipinapaliwanag ang pinagmulan: ang rudrākṣa ay mula sa luha/halumigmig ng mga mata ni Śiva; ang mga patak ay naging mga punong rudrākṣa, kaya ang kabanalan nito ay tuwirang kaugnay ni Śiva. Inuugnay ito sa kapakinabangan ng mga daigdig at biyaya sa mga deboto, at sinasabing bukás ito sa apat na varṇa at maging sa mga deboto ni Viṣṇu. Binabanggit din ang mga banal na pook—Mathurā, Ayodhyā, Laṅkā, Malaya, Sahya, at Kāśī—kung saan itinatag ang rudrākṣa.
Verse 1
सूत उवाच । शौनकर्षे महाप्राज्ञ शिवरूपमहापते । शृणु रुद्रा क्षमाहात्म्यं समासात्कथयाम्यहम्
Wika ni Sūta: O inapo ni Śaunaka, O dakilang marunong, O marangal na Panginoon na ang anyo ay mismong Śiva—makinig. Isasalaysay ko ngayon, sa maikling paraan, ang kadakilaan at banal na kapangyarihan ng Kṣamā (pagtitiis/pagpapatawad) ayon sa tradisyong Rudra.
Verse 2
शिवप्रियतमो ज्ञेयो रुद्रा क्षः परपावनः । दर्शनात्स्पर्शनाज्जाप्यात्सर्वपापहरः स्मृतः
Ang Rudrākṣa ay dapat makilalang pinakamamahal ni Panginoong Śiva at lubhang nakapagdalisay. Sa pagtanaw lamang, paghipo, o paggamit nito sa japa, ipinahahayag na inaalis nito ang lahat ng kasalanan.
Verse 3
पुरा रुद्रा क्षमहिमा देव्यग्रे कथितो मुने । लोकोपकरणार्थाय शिवेन परमात्मना
O pantas, noong unang panahon ang kadakilaan ng Kṣamā (pagpapatawad) ay itinuro ng Kataas-taasang Sarili, si Śiva, sa Diyosa sa harap ni Rudra, para sa kapakinabangan at patnubay ng mga daigdig.
Verse 4
शिव उवाच । शृणु देविमहेशानि रुद्रा क्षमहिमा शिवे । कथयामि तवप्रीत्या भक्तानां हितकाम्यया
Sinabi ni Śiva: O Diyosa, O Mahēśānī, dakilang Reyna, O mapalad—makinig. Para sa iyong kagalakan at sa hangaring ikabuti ng mga deboto, O Śivā, isasalaysay ko ang kadakilaan ng Kṣamā (pagpapatawad).
Verse 5
दिव्यवर्षसहस्राणि महेशानि पुनः पुरा । तपः प्रकुर्वतस्त्रस्तं मनः संयम्य वै मम
Noong unang panahon, sa loob ng libu-libong banal na taon, habang ako’y nagsasagawa ng matinding pagninilay at pagtapa, nayanig ang aking isipan; gayunman, muli’t muli ko itong pinigil at pinatatag, O Maheshānī, Dakilang Panginoon.
Verse 6
स्वतंत्रेण परेशेन लोकोपकृतिकारिणा । लीलया परमेशानि चक्षुरुन्मीलितं मया
O Parameśānī, sa pamamagitan ng Kataas-taasang Panginoon—malaya at lampas sa lahat, na kumikilos para sa kapakanan ng mga daigdig—nabuksan ang aking mga mata sa Kanyang banal na paglalaro (līlā).
Verse 7
पुटाभ्यां चारुचक्षुर्भ्यां पतिता जलबिंदवः । तत्राश्रुबिन्दवो जाता वृक्षा रुद्रा क्षसंज्ञकाः
Mula sa maririkit na mga mata, mula sa dalawang talukap, may mga patak ng tubig na bumagsak; mula sa mismong mga patak ng luha ay sumibol ang mga punong tinawag na Rudrākṣa.
Verse 8
स्थावरत्वमनुप्राप्य भक्तानुग्रहकारणात् । ते दत्ता विष्णुभक्तेभ्यश्चतुर्वर्णेभ्य एव च
Nang maging nakapirmi bilang mga banal na sagisag upang magpamalas ng biyaya sa mga deboto, ipinagkaloob din ang mga ito sa mga deboto ni Viṣṇu—tunay nga, sa mga kabilang sa apat na varṇa.
Verse 9
भूमौ गौडोद्भवांश्चक्रे रुद्रा क्षाञ्छिववल्लभान् । मथुरायामयोध्यायां लंकायां मलये तथा
Sa ibabaw ng lupa, nilikha ng mga Rudra ang mga haring isinilang sa Gauḍa, mga minamahal ni Śiva; gayundin sa Mathurā, sa Ayodhyā, sa Laṅkā, at sa lupain ng Malaya.
Verse 10
सह्याद्रौ च तथा काश्यां दशेष्वन्येषु वा तथा । परानसह्यपापौघभेदनाञ्छ्रुतिनोदनात्
Maging sa kabundukang Sahya, o sa Kāśī, o gayundin sa iba pang sampung banal na luklukan, sa lakas na nagtutulak ng banal na pakikinig at pagbigkas, maging ang pinakamatitinding bunton ng kasalanan ay nadudurog.
Verse 11
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा जाता ममाज्ञया । रुद्रा क्षास्ते पृथिव्यां तु तज्जातीयाः शुभाक्षकाः
“Ang Brāhmaṇa, Kṣatriya, Vaiśya, at Śūdra ay nalikha ayon sa Aking utos. Gayundin sa daigdig na ito, lumitaw ang mga Rudrākṣa—mula sa gayunding pinagmulan—mga mapalad na ‘mata,’ mga butil na isinilang kay Rudra.”
Verse 12
श्वेतरक्ताः पीतकृष्णा वर्णाज्ञेयाः क्रमाद्बुधैः । स्वजातीयं नृभिर्धार्यं रुद्रा क्षं वर्णतः क्रमात्
Nalalaman ng marurunong na ang mga butil ng Rudrākṣa ay sunod-sunod na puti, pula, dilaw, at itim, ayon sa apat na varṇa. Kaya nararapat na isuot ng tao ang Rudrākṣa na angkop sa sariling varṇa, ayon sa kaayusang ito ng kulay.
Verse 13
वर्णैस्तु तत्फलं धार्यं भुक्तिमुक्तिफलेप्सुभिः । शिवभक्तैर्विशेषेण शिवयोः प्रीतये सदा
Kaya nga, ang mga naghahangad ng bunga ng kaligayahang makamundo at ng pangwakas na paglaya ay dapat magsuot at magtaglay ng banal na tanda ayon sa itinakdang paraan. Higit sa lahat, ang mga deboto ni Śiva ay gawin ito palagi, upang laging ikalugod ni Śiva at ni Śivā.
Verse 14
ॐ ह्रीं नमः १ ॐ नमः २ ॐ क्लीं नमः ३ ॐ ह्रीं नमः ४ ॐ ह्रीं नमः ५ ॐ ह्रीं हुं नमः ६ ॐ हुंनमः ७ ॐ हुं नमः ८ ॐ ह्रीं हुं नमः ९ ॐ ह्रीं नमः नमः १० ॐ ह्रीं हुं नमः ११ ॐ क्रौं क्षौं रौं नमः १२ ॐ ह्रीं नमः १३ ॐ नम
Dapat niyang isagawa ang pagsamba at ang nyāsa (paglalagak ng mantra sa loob ng katawan) sa pamamagitan ng paulit-ulit na pag-aalay ng pagpupugay sa mga bīja-mantra na ito—“Oṃ hrīṃ namaḥ,” “Oṃ namaḥ,” “Oṃ klīṃ namaḥ,” “Oṃ hrīṃ huṃ namaḥ,” at “Oṃ krauṃ kṣauṃ rauṃ namaḥ”—upang anyayahan at parangalan si Panginoong Śiva (Viśveśvara) sa Liṅga at sa sariling kamalayan ng katawan.
Verse 15
अधमं चणमात्रं स्यात्प्रक्रियैषा परोच्यते । शृणु पार्वति सुप्रीत्या भक्तानां हितकाम्यया
Kahit ang pinakamaliit na bahagi ng paraang ito—kahit kasingliit lamang ng isang butil—ay ipinahayag na lubhang makapangyarihan. Makinig ka, O Pārvatī, nang may galak, sapagkat sinasabi ko ito na nagnanais ng kabutihan ng mga deboto.
Verse 16
बदरीफलमात्रं च यत्स्यात्किल महेश्वरि । तथापि फलदं लोके सुखसौभाग्यवर्द्धनम्
O Maheśvarī, kahit ang handog ay kasinglaki lamang ng bunga ng bidara, nagiging mabunga pa rin ito sa mundong ito—nagpaparami ng ligaya at mabuting kapalaran.
Verse 17
धात्रीफलसमं यत्स्यात्सर्वारिष्टविनाशनम् । गुंजया सदृशं यत्स्यात्सर्वार्थफलसाधनम्
Ang Rudrākṣa na kasinglaki ng bungang āmalakī ay tagapagwasak ng lahat ng kamalasan. Ang kasinglaki ng butong guñjā ay tagapagkamit ng bunga ng lahat ng minimithing layon.
Verse 18
यथा यथा लघुः स्याद्वै तथाधिकफलप्रदम् । एकैकतः फलं प्रोक्तं दशांशैरधिकं बुधैः
Tunay nga, habang mas magaan at mas payak ang pagsasagawa, lalo itong nagkakaloob ng higit na bunga. Sinasabi ng mga pantas na, hakbang-hakbang, ang bunga ng bawat gawain ay itinuturong nadaragdagan pa ng isang ikasampu.
Verse 19
रुद्रा क्षधारणं प्रोक्तं पापनाशनहेतवे । तस्माच्च धारणी यो वै सर्वार्थसाधनो ध्रुवम्
Ang pagsusuot ng mga butil ng Rudrākṣa ay itinakda bilang paraan upang mapawi ang mga kasalanan. Kaya ang sinumang tunay na nagsusuot nito ay tiyak na nagkakamit ng lahat ng wastong layunin.
Verse 20
यथा च दृश्यते लोके रुद्रा क्षफलदः शुभः । न तथा दृश्यतेऽन्या च मालिका परमेश्वरि
O Parameśvarī, kung paanong sa mundong ito ang mapalad na Rudrākṣa ay nakikitang nagbibigay ng bunga (kagalingang espirituwal at katuparan), gayon ay hindi nakikita sa alinmang ibang rosaryo.
Verse 21
समाः स्निग्धा दृढाः स्थूलाः कंटकैः संयुताः शुभाः । रुद्रा क्षाः कामदा देवि भुक्तिमुक्तिप्रदाः सदा
O Diyosa, ang mga Rudrākṣa na pantay, makinang, matibay, malalaki at mapalad—na may likás na mga guhit at umbok—ay tumutupad ng karapat-dapat na mga hangarin at laging nagkakaloob ng kapwa ginhawang makamundo at kalayaan (moksha).
Verse 22
क्रिमिदुष्टं छिन्नभिन्नं कंटकैर्हीनमेव च । व्रणयुक्तमवृत्तं च रुद्रा क्षान्षड्विवर्जयेत्
Dapat itakwil ang anim na uri ng Rudrākṣa: yaong sinira ng uod, yaong hiniwa o nabiyak, yaong walang likás na umbok o tadyang, yaong may sugat o dungis, at yaong hindi maayos ang pagkakabilog.
Verse 23
स्वयमेव कृतद्वारं रुद्रा क्षं स्यादिहोत्तमम् । यत्तु पौरुषयत्नेन कृतं तन्मध्यमं भवेत्
Sa mundong ito, ang Rudrākṣa na ang butas ay likás na nabuo ay itinuturing na pinakamainam. Ngunit yaong ginawa sa pagsisikap ng tao (binutas o binarena) ay itinuturing na katamtaman ang uri.
Verse 24
रुद्रा क्षधारणं प्राप्तं महापातकनाशनम् । रुद्र संख्याशतं धृत्वा रुद्र रूपो भवेन्नरः
Itinuro na ang pagsusuot ng Rudrākṣa ay pumupuksa sa malalaking kasalanan. Ang taong nagsusuot ng sandaang butil ayon sa bilang ni Rudra ay nagkakamit ng anyo at mga katangian ni Rudra (Śiva).
Verse 25
इति श्रीशिवमहापुराणे प्रथमायां विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखण्डे रुद्रा क्षमहात्म्यवर्णनोनाम पञ्चविंशोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ikadalawampu’t limang kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Kaluwalhatian ng Rudrākṣa,” sa Sādhyasādhanakhaṇḍa ng unang (Vidyeśvara) Saṃhitā ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa.
Verse 26
शतार्द्धेन युतैः पंचशतैर्वै मुकुटं मतम् । रुद्रा क्षैर्विरचेत्सम्यग्भक्तिमान्पुरुषो वरः
Ang korona ay ipinahayag na binubuo ng limandaang butil ng Rudrākṣa, at dinaragdagan pa ng kalahating daan. Ang marangal na taong may debosyon ay nararapat na maayos na likhain ito mula sa mga butil ng Rudrākṣa.
Verse 27
त्रिभिः शतैः षष्टियुक्तैस्त्रिरावृत्त्या तथा पुनः । रुद्रा क्षैरुपवीतं व निर्मीयाद्भक्तितत्परः
Ang debotong nakatuon sa bhakti ay dapat gumawa ng sagradong sinulid (upavīta) mula sa mga butil ng Rudrākṣa: gamit ang tatlong daan at animnapung butil, inayos sa tatlong ikot—tatlong hibla—ayon sa itinakda.
Verse 28
शिखायां च त्रयं प्रोक्तं रुद्र क्षाणां महेश्वरि । कर्णयोः षट् च षट्चैव वामदक्षिणयोस्तथा
O Maheshvarī, itinuturo na sa śikhā (tuktok na buhol ng buhok) ay magsuot ng tatlong butil ng Rudrākṣa; at sa mga tainga naman, anim at anim—sa kaliwa at sa kanan ayon sa pagkakasunod.
Verse 29
शतमेकोत्तरं कंठे बाह्वोर्वै रुद्र संख्यया । कूर्परद्वारयोस्तत्र मणिबंधे तथा पुनः
Dapat magsuot ng kuwintas na may isang daan at isang butil sa leeg. Sa dalawang braso, ayon sa bilang ng Rudra; gayundin sa mga siko at sa mga pulso.
Verse 30
उपवीते त्रयं धार्यं शिवभक्तिरतैर्नरैः । शेषानुर्वरितान्पंच सम्मितान्धारयेत्कटौ
Ang mga lalaking tapat sa pagsamba kay Shiva ay dapat magsuot ng tatlong sagradong sinulid (upavita). Ang natitirang lima, na inihanda ayon sa tuntunin, ay dapat isuot sa baywang.
Verse 31
एतत्संख्या धृता येन रुद्रा क्षाः परमेश्वरि । तद्रू पं तु प्रणम्यं हि स्तुत्यं सर्वैर्महेशवत्
O Kataas-taasang Diyosa, ang mga Rudraksha na isinusuot sa bilang na ito—anuman ang anyong mabuo—ay tunay na karapat-dapat sa paggalang at papuri ng lahat, tulad mismo ni Mahesvara (Shiva).
Verse 32
एवंभूतं स्थितं ध्याने यदा कृत्वासनैर्जनम् । शिवेति व्याहरंश्चैव दृष्ट्वा पापैः प्रमुच्यते
Kapag ang isang tao, matapos maupo nang maayos sa isang asana, ay nananatili sa gayong meditasyon at paulit-ulit na binibigkas ang pangalang "Shiva", siya ay mapapalaya mula sa mga kasalanan.
Verse 33
शतादिकसहस्रस्य विधिरेष प्रकीर्तितः । तदभावे प्रकारोन्यः शुभः संप्रोच्यते मया
Sa gayon, naipahayag na ang itinakdang paraan para sa pagbigkas nang daan-daan at libu-libo. Kung hindi iyon magagawa, ipaliliwanag ko ngayon ang isa pang mapalad na pamamaraan.
Verse 34
शिखायामेकरुद्रा क्षं शिरसा त्रिंशतं वहेत् । पंचाशच्च गले दध्याद्बाह्वोः षोडश षोडश
Sa śikhā (tuktok ng buhok sa tuktok ng ulo) ay magsuot ng isang butil ng Rudrākṣa. Sa ulo ay magtaglay ng tatlumpu. Sa leeg ay ilagay ang limampu, at sa dalawang bisig ay tig-labing-anim at tig-labing-anim.
Verse 35
मणिबंधे द्वादशद्विस्कंधे पंचशतं वहेत् । अष्टोत्तरशतैर्माल्यमुपवीतं प्रकल्पयेत्
Sa pulsuhan (maṇibandha) ay magsuot ng labindalawang butil ng Rudrākṣa; sa itaas na bisig (skandha) ay magsuot ng limangdaan. At sa isang daan at walo, buuin ang kuwintas na mala at pati ang banal na sinulid (upavīta), upang maihanay sa katawan ang mga tanda ng debosyon kay Śiva.
Verse 36
एवं सहस्ररुद्रा क्षान्धारयेद्यो दृढव्रतः । तं नमंति सुराः सर्वे यथा रुद्र स्तथैव सः
Kaya nito, ang sinumang matatag sa banal na panata (vrata) at nagsusuot ng isang libong Rudrākṣa, ay yuyukuran ng lahat ng mga deva; sa gayong sukat, siya’y nagiging tulad ni Rudra Mismo.
Verse 37
एकं शिखायां रुद्रा क्षं चत्वारिंशत्तु मस्तके । द्वात्रिंशत्कण्ठदेशे तु वक्षस्यष्टोत्तरं शतम्
Isang butil ng Rudrākṣa ang isuot sa śikhā. Apatnapu ang ilagay sa ulo; tatlumpu’t dalawa sa bahagi ng lalamunan; at isang daan at walo sa dibdib.
Verse 38
एकैकं कर्णयोः षट्षड्बाह्वोः षोडश षोडश । करयोरविमानेन द्विगुणेन मुनीश्वर
O panginoon sa mga pantas, ganito ang wastong bilang: tig-isa sa dalawang tainga; tig-anim sa dalawang bisig; tig-labing-anim sa iba pang mga bahagi; at sa dalawang kamay ay doble ng sukat na iyon—iyan ang tamang ayos.
Verse 39
संख्या प्रीतिर्धृता येन सोपि शैवजनः परः । शिववत्पूजनीयो हि वंद्यस्सर्वैरभीक्ष्णशः
Ang sinumang tumanggap at matatag na nagpanatili ng debosyon, kasama ng banal na disiplina ng pagbibilang sa japa ng mantra, ay tunay na kataas-taasang Śaiva. Dapat siyang sambahin na gaya ng pagsamba kay Śiva mismo, at karapat-dapat igalang ng lahat, paulit-ulit.
Verse 40
शिरसीशानमंत्रेण कर्णे तत्पुरुषेण च । अघोरेण गले धार्यं तेनैव हृदयेपि च
Sa pamamagitan ng mantrang Īśāna, dapat hawakan at basbasan ang ulo; sa mantrang Tatpuruṣa, ang dalawang tainga. Sa mantrang Aghora, ilagay sa lalamunan, at sa mismong mantrang Aghora ring iyon, ilagay din sa puso.
Verse 41
अघोरबीजमंत्रेण करयोर्धारयेत्सुधीः । पंचदशाक्षग्रथितां वामदेवेन चोदरे
Ang marunong na nagsasagawa ay dapat magbasbas at ilagay ang lakas ng mantra sa dalawang kamay sa pamamagitan ng bīja-mantra ng Aghora; at sa tiyan naman, ilagay ang mantrang hinabi mula sa labinlimang pantig, sa pamamagitan ng mantrang Vāmadeva.
Verse 42
पंच ब्रह्मभिरंगश्च त्रिमालां पंचसप्त च । अथवा मूलमंत्रेण सर्वानक्षांस्तुधारयेत्
Dapat isuot sa katawan ang mga butil ng Rudrākṣa matapos basbasan sa limang Brahma-mantra; at maaari ring magsuot ng tatlong kuwintas—o limang at pitong pisi. O kaya, sa pamamagitan ng mūla-mantra, basbasan at isuot ang lahat ng butil ng Rudrākṣa.
Verse 43
मद्यं मांसं तु लशुनं पलाण्डुं शिग्रुमेव च । श्लेष्मांतकं विड्वराहं भक्षणे वर्जयेत्ततः
Kaya nararapat na umiwas sa nakalalasing na inumin, karne, bawang, sibuyas, malunggay (śigru), at sa mga pagkaing itinuturing na marumi o nakapipinsala—gaya ng mga pagkaing nagpapalapot ng plema at karne ng baboy-ramo—upang manatiling dalisay ang katawan at isip para sa wagas na pagsamba kay Panginoong Śiva.
Verse 44
छिन्नं खंडितं भिन्नं विदीर्ण । ततो वैश्यैर्धार्यं प्रतिदिवसभावश्यकमहो तथा कृष्णं शूद्रै ः श्रुतिगदितमार्गोयमगजे
Kung ito’y maputol, madurog sa pira-piraso, mahati, o mabiyak, kung gayon ang banal na pagtalima ng mga Śaiva ay dapat panibaguhin at ingatan nang wasto—tunay na parang pang-araw-araw na kailangan—ng mga Vaiśya; at gayundin, ang mga Śūdra ay dapat magpanatili ng payak (madilim) na anyo nito, ayon sa landas na ipinahayag ng Śruti, O Agaja (Gaṇeśa).
Verse 45
वर्णी वनी गृहयतीर्नियमेन दध्यादेतद्र हस्यपरमो न हि जातु तिष्ठेत् । रुद्रा क्षधारणमिदं सुकृतैश्च लभ्यं त्यक्त्वेदमेतदखिलान्नरकान्प्रयांति
Ang isang brahmacārin (mag-aaral), ang naninirahan sa gubat, ang maybahay, at maging ang tumalikod sa daigdig ay dapat, sa mahigpit na pagtalima, magsuot ng Rudrākṣa. Ang deboto sa kataas-taasang lihim na ito ay hindi dapat kailanman magpabaya rito. Ang pagsusuot ng Rudrākṣa ay nakakamtan lamang sa dakilang kabutihang-loob; ang nagtatakwil nito’y nahuhulog sa lahat ng impiyerno.
Verse 46
आदावामलकात्स्वतो लघुतरा रुग्णास्ततः कंटकैः संदष्टाः कृमिभिस्तनूपकरणच्छिद्रे ण हीनास्तथा । धार्या नैव शुभेप्सुभिश्चणकवद्रुद्रा क्षमप्यंततो रुद्रा क्षोमम लिंगमंगलमुमे सूक्ष्मं प्रशस्तं सदा
O Umā, ang mga butil ng Rudrākṣa na sa simula’y likás na masyadong magaan, saka natuklasang may sakit, natusok o nakagat ng tinik, kinain ng mga uod, o nabawasan dahil sa mga butas na gawa ng kasangkapan—ang gayong mga butil ay hindi dapat isuot ng naghahangad ng kabanalan at pagpapala. Ngunit ang Rudrākṣa na buo at walang kapinsalaan, maselan at maayos ang anyo, ay laging pinupuri bilang pinagmumulan ng auspiciousness para sa pagsamba sa Liṅga ni Śiva.
Verse 47
सर्वाश्रमाणां वर्णानां स्त्रीशूद्रा णां शिवाज्ञया । धार्याः सदैव रुद्रा क्षा यतीनां प्रणवेन हि
Sa utos ni Śiva, ang mga butil na Rudrākṣa ay dapat laging isuot ng mga tao sa lahat ng āśrama at varṇa—kabilang ang mga babae at mga Śūdra. Para sa mga yatī (mga tumalikod sa daigdig), isuot ito na may Praṇava “Om” bilang mantrang nagpapabanal.
Verse 48
दिवा बिभ्रद्रा त्रिकृतै रात्रौ विभ्रद्दिवाकृतैः । प्रातर्मध्याह्नसायाह्ने मुच्यते सर्वपातकैः
Ang sinumang nagsusuot nito sa araw ayon sa tatluhang pagganap, at sa gabi ayon sa paraang itinakda para sa araw, ay napapalaya sa lahat ng kasalanan—sa bukang-liwayway, sa katanghalian, at sa dapithapon.
Verse 49
ये त्रिपुण्ड्रधरा लोके जटाधारिण एव ये । ये रुद्रा क्षधरास्ते वै यमलोकं प्रयांति न
Sa mundong ito, yaong may Tripuṇḍra (tatlong guhit ng banal na abo), yaong may jata na buhol-buhol na buhok, at yaong nagsusuot ng Rudrākṣa—ang mga debotong iyon ay tunay na hindi napaparoon sa kaharian ni Yama.
Verse 50
रुद्रा क्षमेकं शिरसा बिभर्ति तथा त्रिपुण्ड्रं च ललाटमध्ये । पंचाक्षरं ये हि जपंति मंत्रं पूज्या भवद्भिः खलु ते हि साधवः
Yaong nagsusuot ng iisang Rudrākṣa sa ulo, at may Tripuṇḍra ng banal na abo sa gitna ng noo, at taimtim na inuulit ang limang-pantig na mantra (Pañcākṣarī)—sila nga ay mga banal na deboto, karapat-dapat sambahin at igalang ninyo.
Verse 51
यस्याण्गे नास्ति रुद्रा क्षस्त्रिपुण्ड्रं भालपट्टके । मुखे पंचाक्षरं नास्ति तमानय यमालयम्
“Dalhin sa tahanan ni Yama ang taong ang katawan ay walang Rudrākṣa, ang noo ay walang Tripuṇḍra ng banal na abo, at ang mga labi ay walang Pañcākṣarī—ang limang-pantig na mantra ni Śiva.”
Verse 52
ज्ञात्वा ज्ञात्वा तत्प्रभावं भस्मरुद्रा क्षधारिणः । ते पूज्याः सर्वदास्माकं नो नेतव्याः कदाचन
Sa pagkaalam—muli’t muli—sa dakilang kapangyarihan nito, yaong mga may suot na banal na abo (bhasma) at rudrākṣa ay laging karapat-dapat sambahin at igalang natin; hindi sila dapat dalhin kailanman na parang nagkasala o paparusahan.
Verse 53
एवमाज्ञापयामास कालोपि निजकिण्करान् । तथेति मत्त्वा ते सर्वे तूष्णीमासन्सुविस्मिताः
Gayon inutusan ni Kāla (Panahon/Kamatayan) ang sarili niyang mga tagapaglingkod. Sa pag-aakalang “Gayon nga,” silang lahat ay nanahimik, lubhang namangha.
Verse 54
अत एव महादेवि रुद्रा क्षोत्यघनाशनः । तद्धरो मत्प्रियः शुद्धोऽत्यघवानपि पार्वति
Kaya nga, O Mahādevī, ang rudrākṣa ay tagapuksa ng kasalanan. Sinumang magsuot nito ay minamahal Ko; kahit nakagawa pa siya ng napakalalaking kasalanan, siya’y nagiging dalisay, O Pārvatī.
Verse 55
हस्ते बाहौ तथा मूर्ध्नि रुद्रा क्षं धारयेत्तु यः । अवध्यः सर्वभूतानां रुद्र रूपी चरेद्भुवि
Ang sinumang nagsusuot ng Rudrākṣa sa mga kamay, sa mga bisig, at sa ulo ay nagiging di-malalapastangan ng lahat ng nilalang, at lumalakad sa daigdig na taglay ang anyo at pag-iingat ni Rudra.
Verse 56
सुरासुराणां सर्वेषां वंदनीयः सदा स वै । पूजनीयो हि दृष्टस्य पापहा च यथा शिवः
Siya ay laging karapat-dapat igalang ng lahat—maging ng mga Deva at ng mga Asura. Tunay, sinumang makakita sa kanya ay nararapat sumamba; at tulad ni Panginoong Śiva, siya’y nagiging tagapag-alis ng kasalanan.
Verse 57
ध्यानज्ञानावमुक्तोपि रुद्रा क्षं धारयेत्तु यः । सर्वपापविनिर्मुक्तः स याति परमां गतिम्
Kahit ang isang tao’y salat sa pagninilay at kaalamang espirituwal, kung siya’y nagsusuot pa rin ng Rudrākṣa, siya’y napapalaya sa lahat ng kasalanan at, sa biyaya ni Śiva, nakakamit ang sukdulang kalagayan (mokṣa).
Verse 58
रुद्रा क्षेण जपन्मन्त्रं पुण्यं कोटिगुणं भवेत् । दशकोटिगुणं पुण्यं धारणाल्लभते नरः
Kapag ang isang tao’y bumibigkas ng mantra gamit ang rosaryo ng Rudrākṣa, ang kabutihang-loob (pala) ay nagiging isang koṭi ang pagdami. Sa pagsusuot lamang ng Rudrākṣa, ang tao’y nakakamit ng pala na sampung koṭi ang ibinubunga.
Verse 59
यावत्कालं हि जीवस्य शरीरस्थो भवेत्स वै । तावत्कालं स्वल्पमृत्युर्न तं देवि विबाधते
Hangga’t ang jīva ay tunay na nananatiling nakatatag sa loob ng katawan, sa panahong iyon, O Devī, ang kamatayang wala sa takdang oras ay hindi siya ginugulo.
Verse 60
त्रिपुंड्रेण च संयुक्तं रुद्रा क्षाविलसांगकम् । मृत्युंजयं जपंतं च दृष्ट्वा रुद्र फलं लभेत्
Ang sinumang makakita sa debotong pinalamutian ng Tripuṇḍra mula sa banal na abo, may suot na mga butil ng Rudrākṣa na nagpapaganda sa mga sangkap ng katawan, at nagsasagawa ng japa ng mantrang Mṛtyuñjaya—ay nagkakamit ng bunga (pala at biyaya) ni Rudra (Śiva).
Verse 61
पंचदेवप्रियश्चैव सर्वदेवप्रियस्तथा । सर्वमन्त्राञ्जपेद्भक्तो रुद्रा क्षमालया प्रिये
O minamahal, ang debotong nag-uulit ng mga mantra habang may suot na mālā ng Rudrākṣa ay nagiging minamahal ng limang diyos at gayundin ng lahat ng mga diyos; tunay, sa rosaryong Rudrākṣa na iyon ay maaari niyang maisagawa nang ganap ang japa ng lahat ng mantra.
Verse 62
विष्ण्वादिदेवभक्ताश्च धारयेयुर्न संशयः । रुद्र भक्तो विशेषेण रुद्रा क्षान्धारयेत्सदा
Ang mga deboto ni Viṣṇu at ng iba pang mga diyos ay maaari ring magsuot nito—walang pag-aalinlangan. Ngunit ang deboto ni Rudra, lalo na, ay nararapat na laging magsuot ng mga butil na Rudrākṣa.
Verse 63
रुद्रा क्षा विविधाः प्रोक्तास्तेषां भेदान्वदाम्यहम् । शृणु पार्वति सद्भक्त्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदान्
Ang mga Rudrākṣa ay inilarawan na may sari-saring uri; ngayon ay ipaliliwanag ko ang kanilang mga pagkakaiba. Makinig ka, O Pārvatī, nang may tunay na debosyon—sapagkat ipinagkakaloob nila ang bunga ng kapakinabangan sa daigdig at ng paglaya (mokṣa).
Verse 64
एकवक्त्रः शिवः साक्षाद्भुक्तिमुक्तिफलप्रदः । तस्य दर्शनमात्रेण ब्रह्महत्या व्यपोहति
Ang Panginoong Śiva na may iisang mukha ay tunay na Kataas-taasan, tagapagkaloob ng bunga ng kapakinabangan sa daigdig at ng paglaya. Sa pagtanaw lamang sa Kanya, napapawi maging ang kasalanan ng pagpatay sa brahmana.
Verse 65
यत्र संपूजितस्तत्र लक्ष्मीर्दूरतरा न हि । नश्यंत्युपद्र वाः सर्वे सर्वकामा भवंति हि
Saanman sambahin nang wasto ang Panginoong Śiva, hindi kailanman nalalayo roon si Lakṣmī (kasaganaan). Doon, napupuksa ang lahat ng dalamhati at kaguluhan, at natutupad ang bawat marapat na hangarin.
Verse 66
द्विवक्त्रो देवदेवेशस्सर्वकामफलप्रदः । विशेषतः स रुद्रा क्षो गोवधं नाशयेद्द्रुतम्
Ang Panginoong may dalawang mukha, ang Diyos ng mga diyos, ay nagkakaloob ng bunga ng lahat ng minimithi. Lalo na, ang Rudrākṣa na iyon ay mabilis na pumupuksa sa kasalanang dulot ng pagpatay sa baka.
Verse 67
त्रिवक्त्रो यो हि रुद्रा क्षः साक्षात्साधनदस्सदा । तत्प्रभावाद्भवेयुर्वै विद्याः सर्वाः प्रतिष्ठिताः
Ang Rudrākṣa na may tatlong mukha ay laging tuwirang tagapagkaloob ng mga paraan ng sādhana. Sa bisa nito, ang lahat ng sagradong kaalaman ay matibay na naitatatag sa nagsasanay.
Verse 68
चतुर्वक्त्रः स्वयं ब्रह्मा नरहत्यां व्यपोहति । दर्शनात्स्पर्शनात्सद्यश्चतुर्वर्गफलप्रदः
Ang Rudrākṣa na may apat na mukha—maging si Brahmā na apat ang mukha—ay nakapag-aalis ng kasalanan ng pagpatay sa brahmana. Sa pagtanaw at paghipo lamang, agad nitong ipinagkakaloob ang bunga ng apat na layunin ng tao: dharma, artha, kāma, at mokṣa.
Verse 69
पंचवक्त्रः स्वयं रुद्र ः कालाग्निर्नामतः प्रभुः । सर्वमुक्तिप्रदश्चैव सर्वकामफलप्रदः
Si Rudra mismo, ang Panginoong may limang mukha, ay tanyag sa pangalang Kālāgni. Ipinagkakaloob Niya ang lahat ng uri ng kalayaan (moksha), at gayundin ang bunga ng lahat ng matuwid na hangarin.
Verse 70
अगम्यागमनं पापमभक्ष्यस्य च भक्षणम् । इत्यादिसर्वपापानि पंचवक्त्रो व्यपोहति
Ang kasalanang gaya ng paglapit sa ipinagbabawal at pagkain ng hindi dapat kainin—at lahat ng kasalanang tulad nito—ay pinapawi ni Pañcavaktra (Śiva na may limang mukha).
Verse 71
षड्वक्त्रः कार्तिकेयस्तुधारणाद्दक्षिणे भुजे । ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः
Sa pagsusuot nito sa kanang bisig, ang tao ay pinagpapala na gaya ni Kārtikeya na may anim na mukha; at napapalaya sa mga kasalanang gaya ng brahmahatyā (pagpatay sa isang brāhmaṇa). Walang pag-aalinlangan dito.
Verse 72
सप्तवक्त्रो महेशानि ह्यनंगो नाम नामतः । धारणात्तस्य देवेशिदरिद्रो पीश्वरो भवेत्
O Maheshani, may isang anyo/pangalan ni Shiva na tinatawag na “Anaṅga,” na may pitong mukha. Sa paghawak at pagninilay sa banal na pangalang iyon sa isipan, O Diyosa ng mga deva, maging ang dukha ay nagiging panginoon—pinagkakalooban ng kasaganaan at kapangyarihan.
Verse 73
रुद्रा क्षश्चाष्टवक्त्रश्च वसुमूर्तिश्च भैरवः । धारणात्तस्य पूर्णायुर्मृतो भवति शूलभृत्
Rudrākṣa, Aṣṭavaktra, Vasumūrti, at Bhairava—ito ang mga pangalan/anyo ng Panginoong may hawak ng Trisula. Sa pagsusuot nito (ang Rudrākṣa), kahit yaong naubos na ang itinakdang buhay ay naibabalik sa ganap na haba ng buhay.
Verse 74
भैरवो नववक्त्रश्च कपिलश्च मुनिः स्मृतः । दुर्गा वात दधिष्ठात्री नवरूपा महेश्वरी
Siya ay inaalala bilang Bhairava; bilang Navavaktra, ang may siyam na mukha; at bilang ang pantas na muni na si Kapila. Siya (ang Diyosa) ay si Durgā—ang kapangyarihang namamahala sa hininga ng buhay (vāta), ang Tagapagtaguyod; at ang dakilang Maheshvarī na nagpapakita sa siyam na anyo.
Verse 75
तं धारयेद्वामहस्ते रुद्रा क्षं भक्तितत्परः । सर्वेश्वरो भवेन्नूनं मम तुल्यो न संशयः
Ang taong lubos na nakatuon sa bhakti ay magsuot ng Rudrākṣa na iyon sa kaliwang kamay. Tunay na siya’y magiging panginoon ng lahat; magiging kapantay Ko siya—walang pag-aalinlangan.
Verse 76
दशवक्त्रो महेशानि स्वयं देवो जनार्दनः । धारणात्तस्य देवेशि सर्वान्कामानवाप्नुयात्
O Maheshani, si Janardana (Vishnu) mismo ay may sampung mukha. Sa pagsusuot o paghawak nito, O Diyosa ng mga deva, matatamo ng tao ang lahat ng ninanais na layon.
Verse 77
एकादशमुखो यस्तु रुद्रा क्षः परमेश्वरि । स रुद्रो धारणात्तस्य सर्वत्र विजयी भवेत्
O Kataas-taasang Diyosa, ang Rudrākṣa na may labing-isang mukha ay si Rudra mismo; sa pagsusuot nito, ang tao’y nagiging matagumpay sa lahat ng dako.
Verse 78
द्वादशास्यं तु रुद्रा क्षं धारयेत्केशदेशके । आदित्याश्चैव ते सर्वेद्वादशैव स्थितास्तथा
Ang Rudrākṣa na may labindalawang mukha ay dapat isuot sa bahagi ng buhok (sa ulo). Sa loob nito, naroroon nga ang lahat ng Āditya—labindalawa ang bilang—na nananahan doon.
Verse 79
त्रयोदशमुखो विश्वेदेवस्तद्धारणान्नरः । सर्वान्कामानवाप्नोति सौभाग्यं मंगलंलभेत्
Si Viśvedeva, ang Panginoong sumasaklaw sa lahat, na inilarawang may labintatlong mukha, ay natatamo sa pamamagitan ng masidhing pagninilay. Ang sinumang magtangan ng anyong ito sa dhāraṇā ay magkakamit ng katuparan ng lahat ng marapat na hangarin at tatanggap ng pagpapala, kaginhawahan, at mabuting kapalaran.
Verse 80
चतुर्दशमुखो यो हि रुद्रा क्षः परमः शिवः । धारयेन्मूर्ध्नि तं भक्त्या सर्वपापं प्रणश्यति
Ang Rudrākṣa na may labing-apat na mukha ay tunay na si Parama Śiva mismo. Sinumang magsuot nito sa ulo nang may debosyon, ang lahat ng kanyang kasalanan ay napapawi.
Verse 81
इति रुद्रा क्षभेदा हि प्रोक्ता वै मुखभेदतः । तत्तन्मंत्राञ्छृणु प्रीत्या क्रमाच्छैल्लेश्वरात्मजे
Sa ganito, ang mga pagkakaiba-iba ng Rudrākṣa ay ipinahayag ayon sa pagkakaiba ng mga mukha (ng Panginoon). Ngayon, O minamahal na anak na babae ng Panginoon ng Bundok, makinig nang may galak at debosyon, ayon sa pagkakasunod, sa mga mantra na ukol sa bawat isa.
Verse 82
भक्तिश्रद्धा युतश्चैव सर्वकामार्थसिद्धये । रुद्रा क्षान्धारयेन्मंत्रैर्देवनालस्य वर्जितः
Ang may bhakti at śraddhā, at nagnanais ng katuparan ng lahat ng makatarungang layon at hangarin, ay dapat magsuot ng mga butil na Rudrākṣa habang bumibigkas ng mga mantra—iwasan ang di-mabuting uri na tinatawag na “deva-nāla”.
Verse 83
विना मंत्रेण हो धत्ते रुद्रा क्षं भुवि मानवः । स याति नरकं घोरं यावदिन्द्रा श्चतुर्दश
Ang taong nasa lupa na nagsusuot ng Rudrākṣa nang walang kasamang mantra ay mapapasa impiyernong kakila-kilabot, sa tagal na kasinghaba ng pag-iral ng labing-apat na Indra.
Verse 84
रुद्रा क्षमालिनं दृष्ट्वा भूतप्रेतपिशाचकाः । डाकिनीशाकिनी चैव ये चान्ये द्रो हकारकाः
Nang makita si Rudra (Śiva) na pinalamutian ng banal na mala (rosaryo), ang mga bhūta, preta, at piśāca—kasama ang mga ḍākinī at śākinī, at ang lahat pang ibang nilalang na nagdudulot ng pinsala—ay sinapian ng takot at napasuko.
Verse 85
कृत्रिमं चैव यत्किंचिदभिचारादिकं च यत् । तत्सर्वं दूरतो याति दृष्ट्वा शंकितविग्रहम्
Anumang huwad o ginawang pakana, at anumang nauukol sa abhicāra—pangkulam, mapanirang ritwal, at mga katulad—lahat ng iyon ay lumalayo kapag namasdan ang mapagbantay na anyo (Śaṅkita) ni Śiva.
Verse 86
रुद्रा क्षमालिनं दृष्ट्वा शिवो विष्णुः प्रसीदति । देवीगणपतिस्सूर्यः सुराश्चान्येपि पार्वति
O Pārvatī, kapag nakita ang isang taong pinalamutian ng mala ng Rudrākṣa, nalulugod ang mga Rudra; nalulugod din sina Śiva at Viṣṇu; at ang Devī, si Gaṇapati, ang Araw, at ang iba pang mga diyos ay nagiging mahabagin at mapagpala rin.
Verse 87
एवं ज्ञात्वा तु माहात्म्यं रुद्रा क्षस्य महेश्वरि । सम्यग्धार्यास्समंत्राश्च भक्त्याधर्मविवृद्धये
O Maheśvarī, matapos maunawaan ang kadakilaan ng Rudrākṣa, nararapat itong isuot nang wasto—at kasama ang mga itinakdang mantra—upang sa pamamagitan ng debosyon ay lumago at umunlad ang dharma.
Verse 88
इत्युक्तं गिरिजाग्रे हि शिवेन परमात्मना । भस्मरूद्रा क्षमाहात्म्यं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्
Sa gayon, ang Kataas-taasang Sarili, ang Panginoong Śiva, ay nagpahayag sa harap ni Girijā (Pārvatī) ng kadakilaan ng bhasma (banal na abo), ng Rudrākṣa, at ng pagpapatawad—mga aral na nagkakaloob ng bunga ng bhukti (kagalingang makamundo) at mukti (kalayaan).
Verse 89
शिवस्यातिप्रियौ ज्ञेयौ भस्मरुद्रा क्षधारिणौ । तद्धारणप्रभावद्धि भुक्तिर्मुक्तिर्न संशयः
Alamin na ang bhasma (banal na abo) at ang mga butil ng Rudrākṣa ay lubhang minamahal ni Śiva. Tunay, sa kapangyarihan ng pagsusuot ng mga ito, nakakamtan ang bhukti at mukti—walang pag-aalinlangan.
Verse 90
भस्मरुद्रा क्षधारी यः शिवभक्तस्स उच्यते । पंचाक्षरजपासक्तः परिपूर्णश्च सन्मुखे
Ang sinumang nagsusuot ng bhasma at Rudrākṣa ay tinatawag na deboto ni Śiva; at sa pagiging masigasig sa japa ng limang-pantig na mantra, siya’y nagiging ganap at nakatindig sa mapagpalang presensya ng Panginoon.
Verse 91
विना भस्मत्रिपुंड्रेण विना रुद्रा क्षमालया । पूजितोपि महादेवो नाभीष्टफलदायकः
Kung walang mga tanda ng Tripuṇḍra na gawa sa banal na abo, at walang kuwintas ng butil na Rudrākṣa, kahit sambahin si Mahādeva, hindi Niya ipinagkakaloob ang ninanais na bunga ng pagsamba.
Verse 92
तत्सर्वं च समाख्यातं यत्पृष्टं हि मुनीश्वर । भस्मरुद्रा क्षमाहात्म्यं सर्वकामसमृद्धिदम्
O panginoon ng mga muni, naipaliwanag ko na nang buo ang lahat ng iyong itinanong: ang kadakilaan ng bhasma (banal na abo), ng mga butil na Rudrākṣa, at ng kṣamā (pagpapatawad), na nagkakaloob ng kaganapan at kasaganaan sa lahat ng matuwid na hangarin.
Verse 93
एतद्यः शृणुयान्नित्यं माहात्म्यपरमं शुभम् । रुद्रा क्षभस्मनोर्भक्त्यासर्वान्कामानवाप्नुयात्
Sinumang araw-araw na nakikinig sa lubhang mapalad at banal na salaysay ng kadakilaan na ito, na may debosyon sa mga butil na Rudrākṣa at sa bhasma (banal na abo), ay makakamtan ang lahat ng ninanais na layon.
Verse 94
इह सर्वसुखं भुक्त्वा पुत्रपौत्रादिसंयुतः । लभेत्परत्र सन्मोक्षं शिवस्यातिप्रियो भवेत्
Sa mundong ito, matapos tamasahin ang lahat ng kaligayahan at pagkalooban ng mga anak, apo, at lahi, sa kabilang buhay ay makakamtan niya ang tunay na mokṣa at magiging lubhang minamahal ni Panginoong Śiva.
Verse 95
विद्येश्वरसंहितेयं कथिता वो मुनीश्वराः । सर्वसिद्धिप्रदा नित्यं मुक्तिदा शिवशासनात्
O mga kagalang-galang na muni, naituro na sa inyo ang Vidyeśvara-saṃhitā na ito. Sa kautusan ni Śiva, ito’y laging nagkakaloob ng lahat ng siddhi at nagbibigay rin ng mokṣa.
It presents an origin-myth (etiology) in which Śiva, acting for lokopakāra, opens his eyes and the resulting drops/tears fall to earth and become rudrākṣa trees—thereby establishing rudrākṣa as a direct extension of Śiva’s being and compassion.
Rudrākṣa functions as a sacral interface: contact modalities—darśana (seeing), sparśa (touch), and japa (mantric use)—are treated as graded channels of purification, implying that embodied devotion can operationalize metaphysical proximity to Śiva-tattva.
Śiva is highlighted as Parameśvara/Maheśa speaking authoritatively to Devī Mahēśānī; the emphasis is less on a distinct iconographic avatāra and more on Śiva’s role as compassionate teacher whose very tears generate a salvific ritual object.