Kṣetra–Kāla–Phala-kramaḥ (Hierarchy of Sacred Place, Time, and Ritual Fruit)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । देशादीन्क्रमशो ब्रूहि सूत सर्वार्थवित्तम् । सूत उवाच । शुद्धं गृहं समफलं देवयज्ञादिकर्मसु

Sinabi ng mga rishi: “O Sūta, nakaaalam ng kahulugan ng lahat, ipaliwanag mo nang sunod-sunod ang mga lugar at kaugnay na bagay.” Sumagot si Sūta: “Sa mga ritwal gaya ng Deva-yajña at iba pang banal na gawain, ang isang dalisay na tahanan (at dalisay na kapaligiran) ay nagbubunga ng angkop at kapantay na bunga.”

Verse 2

ततो दशगुणं गोष्ठं जलतीरं ततो दश । ततो दशगुणं बिल्वतुलस्यश्वत्थमूलकम्

Kung ihahambing doon, ang pagsamba sa loob ng kulungan ng baka ay nagbubunga ng sampung ulit na kabanalan; sa pampang ng ilog ay sampung ulit pang higit kaysa roon. At muli, ang pagsamba sa paanan ng punong bilva, ng halamang tulasī, o ng aśvattha (banal na punong igos) ay nagkakaloob ng sampung ulit na higit pang biyaya kaysa kahit doon.

Verse 3

ततो देवालयं विद्यात्तीर्थतीरं ततो दश । ततो दशगुणं नद्यास्तीर्थनद्यास्ततो दश

Dapat malaman na ang templo ng mga Deva (devālaya) ay sampung ulit na higit na mapagpala kaysa karaniwang banal na pampang. Ang ilog ay sampung ulit na higit pa roon; at ang ilog na siya mismo ay isang tīrtha ay sampung ulit pang higit na mapagpala.

Verse 4

सप्तगंगानदीतीरं तस्या दशगुणं भवेत् । गंगा गोदावरी चैव कावेरी ताम्रपर्णिका

Dakila ang kabanalan ng pampang ng ‘pitong Gaṅgā’; at ang kabutihang nakamit doon ay nagiging sampung ulit. (Kabilang sa mga banal na ilog ang) Gaṅgā, Godāvarī, Kāverī, at Tāmraparṇikā.

Verse 5

सिंधुश्च सरयू रेवा सप्तगंगाः प्रकीर्तिताः । ततोऽब्धितीरं दश च पर्वताग्रे ततो दश

Ipinahayag din ang Sindhu, ang Sarayū, ang Revā, at ang ‘pitong Gaṅgā’. Pagkaraan nito, may sampung (banal na pook) sa dalampasigan; at pagkatapos pa, sampu sa mga tuktok ng bundok.

Verse 6

सर्वस्मादधिकं ज्ञेयं यत्र वा रोचते मनः । कृते पूर्णफलं ज्ञेयं यज्ञदानादिकं तथा

Alamin na ang pinakamataas sa lahat ay yaong pagsasanay na tunay na ikinagagalak ng puso. Kapag isinagawa nang taos at may debosyon, dapat maunawaan na nagbubunga ito nang ganap—maging ito man ay yajña, pagkakaloob (dāna), o iba pang banal na pagtalima.

Verse 7

त्रेतायुगे त्रिपादं च द्वापरेऽर्धं सदा स्मृतम् । कलौ पादं तु विज्ञेयं तत्पादोनं ततोर्द्धके

Sa Tretā-yuga, naaalala itong umiiral sa tatlong bahagi; sa Dvāpara-yuga, laging naaalala itong kalahati. Sa Kali-yuga, dapat malaman na isang bahagi na lamang—at sa huling kalahati ng Kali, mas mababa pa kaysa isang bahagi.

Verse 8

शुद्धात्मनः शुद्धदिनं पुण्यं समफलं विदुः । तस्माद्दशगुणं ज्ञेयं रविसंक्रमणे बुधाः

Nalalaman ng mga pantas na para sa kaluluwang dalisay, ang isang dalisay na (banal) araw ay nagbubunga ng kapakinabangang banal na kapantay. Kaya’t ipinahahayag ng mga marurunong na sa paglipat ng Araw sa bagong tanda ng zodyak (saṅkramaṇa), ang bisa ng kabutihang-loob ay dapat maunawaang sampung ulit.

Verse 9

विषुवे तद्दशगुणमयने तद्दश स्मृतम् । तद्दश मृगसंक्रांतौ तच्चंद्र ग्रहणे दश

Sa bisuw (equinox) ay sampung ulit ang kapakinabangan; sa ayan (solstice) ay sinasabing sampung ulit din. Sampung ulit muli sa pagpasok ng Araw sa Makara (Makara-saṅkrānti), at sampung ulit din sa paglalaho ng Buwan.

Verse 10

ततश्च सूर्यग्रहणे पूर्णकालोत्तमे विदुः । जगद्रूपस्य सूर्यस्य विषयोगाच्च रोगदम्

Bukod dito, ipinahahayag ng mga pantas na sa panahon ng eklipse ng Araw—lalo na sa sandaling ganap at pinakamasuwerte—sapagkat ang Araw, na anyo ng sansinukob, ay napapaloob sa masamang impluwensiya na tila lason, ito’y nagiging tagapagbigay ng karamdaman.

Verse 11

अतस्तद्विषशांत्यर्थं स्नानदानजपांश्चरेत् । विषशांत्यर्थकालत्वात्स कालः पुण्यदः स्मृतः

Kaya nga, upang mapayapa ang lasong iyon, dapat isagawa ang paliligo sa ritwal, ang pagbibigay-daan (kawanggawa), at ang pagbigkas ng mantra (japa). Sapagkat ang panahong iyon ay sadyang para sa pagpapawi ng lason, ang mismong sandaling iyon ay inaalala bilang tagapagkaloob ng kabutihang-banal (puṇya).

Verse 12

जन्मर्क्षे च व्रतांते च सूर्यरागोपमं विदुः । महतां संगकालश्च कोट्यर्कग्रहणं विदुः

Ipinahahayag ng mga pantas na ang pagsamba sa sariling bituin ng kapanganakan (janma-nakṣatra) at sa pagtatapos ng isang panatang banal (vrata) ay may kabutihang kapantay ng eklipse ng Araw. At ang panahong ginugol sa piling ng mga dakilang banal (mahātma) ay sinasabing katumbas ng bunga ng sampung milyong eklipse ng Araw.

Verse 13

तपोनिष्ठा ज्ञाननिष्ठा योगिनो यतयस्तथा । पूजायाः पात्रमेते हि पापसंक्षयकारणम्

Ang mga matatag sa penitensya, ang mga nakaugat sa tunay na kaalaman, at gayundin ang mga yogin at disiplinadong mga monghe—sila ay tunay na karapat-dapat na tumanggap ng pagsamba at parangal, sapagkat sila ay nagiging sanhi ng pagbawas ng kasalanan.

Verse 14

चतुर्विंशतिलक्षं वा गायत्र्या जपसंयुतः । ब्राह्मणस्तु भवेत्पात्रं संपूर्णफलभोगदम्

Ang isang Brahmana na nagsagawa ng japa ng Gayatri—maging ito ay hanggang dalawampu't apat na lakh (2.4 milyong pagbigkas)—ay tunay na nagiging isang karapat-dapat na sisidlan, na may kakayahang tamasahin ang buo at ganap na mga bunga ng ritwal at ng dharma.

Verse 15

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां पंचदशोध्यायः

Dito nagtatapos ang Ikalabinlimang Kabanata sa Vidyeshvara Samhita ng sagradong Shiva Mahapurana.

Verse 16

गायकं त्रायते पाताद्गायत्रीत्युच्यते हि सा । यथाऽर्थहिनो लोकेऽस्मिन्परस्यार्थं न यच्छति

Tunay siyang tinatawag na “Gāyatrī” sapagkat iniingatan niya ang umaawit ng mantra laban sa pagbagsak sa kapahamakan. Gaya sa mundong ito, ang taong salat sa kahulugan ay hindi makapaghahatid ng kahulugan ng iba; gayon din, ang banal na pagbigkas ay dapat hawakan nang may tunay na pag-unawa upang magbunga ng paglaya sa pagsamba kay Śiva.

Verse 17

अर्थवानिह यो लोके परस्यार्थं प्रयच्छति । स्वयं शुद्धो हि पूतात्मा नरान्संत्रातुमर्हति

Sa mundong ito, ang sinumang may kakayahan at nagbibigay ng yaman para sa kapakanan ng iba ay nalilinis sa sarili. Yamang dalisay at pinabanal ang diwa, siya’y karapat-dapat magtanggol at mag-angat sa mga tao.

Verse 18

गायत्रीजपशुद्धो हि शुद्धब्राह्मण उच्यते । तस्माद्दाने जपे होमे पूजायां सर्वकर्मणि

Ang sinumang nalilinis sa japa ng Gāyatrī ay tunay na tinatawag na dalisay na brāhmaṇa. Kaya sa pagkakawanggawa, sa pagbigkas ng mantra, sa homa (handog sa apoy), sa pagsamba, at sa lahat ng ritwal, ang gayong kadalisayan ang dapat panatilihing wastong karapat-dapat.

Verse 19

दानं कर्तुं तथा त्रातुं पात्रं तु ब्राह्मणोर्हति । अन्नस्य क्षुधितं पात्रं नारीनरमयात्मकम्

Para sa pagbibigay ng kaloob at gayundin sa pag-iingat at pagprotekta, ang Brāhmaṇa ang karapat-dapat na tumanggap. Ngunit para sa pagkain, ang nararapat na tumanggap ay ang nagugutom, babae man o lalaki, sapagkat ang gutom ay iisang kalagayan ng lahat ng may katawan.

Verse 20

ब्राह्मणं श्रेष्ठमाहूय यत्काले सुसमाहितम् । तदर्थं शब्दमर्थं वा सद्बोधकमभीष्टदम्

Sa tamang panahon, anyayahan ang isang dakilang Brāhmaṇa na may payapang isip. Mula sa kanya, hanapin ang tunay na aral—maging sa wastong salita (mantra/pagtuturo) o sa wastong kahulugan (diwa nito)—sapagkat ang gayong patnubay ay wasto, gumigising ng tamang pagkaunawa at nagkakaloob ng ninanais.

Verse 21

इच्छावतः प्रदानं च संपूर्णफलदं विदुः । यत्प्रश्नानंतरं दत्तं तदर्धं फलदं विदुः

Nalalaman ng marurunong na ang kaloob na ibinigay nang kusang-loob ay nagbubunga ng ganap na bunga. Ngunit ang kaloob na ibinigay lamang matapos hingin ay kinikilalang kalahati lamang ang bunga.

Verse 22

यत्सेवकाय दत्तं स्यात्तत्पादफलदं विदुः । जातिमात्रस्य विप्रस्य दीनवृत्तेर्द्विजर्षभाः

Nalalaman ng pinakamahuhusay sa mga dvija na ang anumang ibinigay sa isang tagapaglingkod ay nagbubunga lamang ayon sa kanyang antas. Gayundin, kapag ang handog ay inialay sa isang Brahmin na tanging kapanganakan lamang ang taglay at namumuhay sa karalitaan, ang bunga nito’y nalilimitahan din sa gayong paraan.

Verse 23

दत्तमर्थं हि भोगाय भूर्लोकेदशवार्षिकम् । वेदयुक्तस्य विप्रस्य स्वर्गे हि दशवार्षिकम्

Ang kayamanang inialay bilang kawanggawa para sa layaw ay nagbubunga ng bisa ng kabutihan sa daigdig sa loob ng sampung taon; ngunit kapag inialay sa isang brahmanang bihasa sa Veda, ang gayong handog ay nagbibigay ng bisa ng sampung taon sa langit.

Verse 24

गायत्रीजपयुक्तस्य सत्ये हि दशवार्षिकम् । विष्णुभक्तस्य विप्रस्य दत्तं वैकुंठदं विदुः

Ipinahahayag ng mga pantas na sa Satya Yuga, ang handog na ibinibigay sa isang brahmanang masigasig sa japa ng Gāyatrī at deboto ni Viṣṇu ay nagiging daan tungo sa Vaikuṇṭha.

Verse 25

शिवभक्तस्य विप्रस्य दत्तं कैलासदं विदुः । तत्तल्लोकोपभोगार्थं सर्वेषां दानमिष्यते

Ipinahahayag ng mga pantas na ang handog na ibinigay sa isang brahmanang deboto ni Śiva ay nagiging kaloob ng Kailāsa. Tunay, upang tamasahin ang bunga sa kani-kaniyang daigdig, ang pagkakawanggawa ay itinakda para sa lahat.

Verse 26

दशांगमन्नं विप्रस्य भानुवारे ददन्नरः । परजन्मनि चारोग्यं दशवर्षं समश्नुते

Ang taong sa Linggo ay nagbibigay sa isang brahmana ng pagkain na binubuo ng sampung sangkap ay magkakamit sa susunod na kapanganakan ng kalusugang walang karamdaman sa loob ng sampung taon.

Verse 27

बहुमानमथाह्वानमभ्यंगं पादसेवनम् । वासो गंधाद्यर्चनं च घृतापूपरसोत्तरम्

Dapat sambahin si Śiva nang may malalim na paggalang at paanyaya; sa pagpapahid ng langis (abhyanga) at paglilingkod sa Kanyang mga paa; sa pag-aalay ng kasuotan at pagsamba sa pamamagitan ng mga pabango at iba pa; at pagkatapos ay maghandog ng pinakamainam na ghee at matatamis na keyk, kasama ang piling pampalamig na tila nektar.

Verse 28

षड्रसं व्यंजनं चैव तांबूलं दक्षिणोत्तरम् । नमश्चानुगमश्चैव स्वन्नदानं दशांगकम्

Dapat ding ialay ang mga pagkain na may anim na lasa, kasama ang mga ulam, at maghandog ng tāmbūla (nganga/betel). Pagkatapos ay isagawa ang pag-ikot sa kanan (na si Śiva ay nasa kanang panig) at ang pag-ikot na pabalik; saka magpatirapa at sumunod nang may paggalang. Sa gayon, ang handog na pagkaing maayos na inihanda ay nagiging pagsambang may sampung sangkap.

Verse 29

दशांगमन्नं विप्रेभ्यो दशभ्यो वै ददन्नरः । अर्कवारे तथाऽऽरोग्यं शतवर्षं समश्नुते

Ang taong sa Linggo (Arka-vāra) ay nagkakaloob ng ganap na pagkain na may sampung kasama sa sampung brāhmaṇa, tunay na nagkakamit ng kalusugang walang karamdaman at tinatamasa ang buong habang-buhay na isang daang taon.

Verse 30

सोमवारादिवारेषु तत्तद्वारगुणं फलम् । अन्नदानस्य विज्ञेयं भूर्लोके परजन्मनि

Dapat maunawaan na ang pag-aalay ng pagkain (anna-dāna) ay nagbubunga ayon sa katangian ng bawat araw ng linggo—sa mundong ito at sa susunod na buhay.

Verse 31

सप्तस्वपि च वारेषु दशभ्यश्च दशांगकम् । अन्नं दत्त्वा शतं वर्षमारोग्यादिकमश्नुते

Sa pag-aalay ng pagkain sa lahat ng pitong araw ng linggo, at gayundin sa sampung banal na pagkakataon (ang ‘sampung-sangkap’ na pagtalima), ang nagkakaloob ng pagkain ay nagkakamit ng sandaang taong buhay, kasama ang kalusugan at iba pang pagpapala.

Verse 32

एवं शतेभ्यो विप्रेभ्यो भानुवारे ददन्नरः । सहस्रवर्षमारोग्यं शर्वलोके समश्नुते

Kaya nito, ang taong nagbibigay ng kawanggawa sa sandaang brāhmaṇa sa araw ng Linggo ay nagkakamit ng isang libong taon ng kalusugan at kagalingan, at tinatamasa ang bunga nito sa daigdig ni Śarva (Panginoong Śiva).

Verse 33

सहस्रेभ्यस्तथा दत्त्वाऽयुतवर्षं समश्नुते । एवं सोमादिवारेषु विज्ञेयं हि विपश्चिता

Gayundin, kapag nagkaloob (ng itinakdang kawanggawa) sa isang libo (na karapat-dapat), tinatamasa ang bunga nito sa loob ng sampung libong taon. Kaya tungkol sa Lunes at iba pang araw, dapat maunawaan ng marurunong ang katumbas na mga bunga ayon sa tuntunin.

Verse 34

भानुवारे सहस्राणां गायत्रीपूतचेतसाम् । अन्नं दत्त्वा सत्यलोके ह्यारोग्यादि समश्नुते

Sa araw ng Linggo, ang sinumang maghandog ng pagkain bilang kawanggawa sa isang libong tao na ang isipan ay nalinis ng Gāyatrī ay magkakamit sa Satyaloka ng kagalingan—gaya ng kalayaan sa karamdaman—at iba pang mga gantimpala.

Verse 35

अयुतानां तथा दत्त्वा विष्णुलोके समश्नुते । अन्नं दत्त्वा तु लक्षाणां रुद्र लोके समश्नुते

Sa pagbibigay ng kawanggawa na umaabot sa sampu-sampung libo ayon sa nararapat, matatamasa ng tao ang daigdig ni Viṣṇu. Ngunit sa pagbibigay ng pagkain na umaabot sa daan-daang libo, matatamasa niya ang daigdig ni Rudra (Śiva).

Verse 36

बालानां ब्रह्मबुद्ध्या हि देयं विद्यार्थिभिर्नरैः । यूनां च विष्णुबुद्ध्या हि पुत्रकामार्थिभिर्नरैः

Ang mga lalaking naghahangad ng karunungan ay dapat magbigay sa mga bata, na itinuturing sila bilang si Brahmā mismo. At ang mga lalaking naghahangad ng anak na lalaki ay dapat magbigay sa mga kabataan, na itinuturing sila bilang si Viṣṇu mismo.

Verse 37

वृद्धानां रुद्र बुद्ध्या हि देयं ज्ञानार्थिभिर्नरैः । बालस्त्रीभारतीबुद्ध्या बुद्धिकामैर्नरोत्तमैः

Ang mga naghahanap ng tunay na kaalaman ay nararapat maghandog sa matatanda, na ituring silang si Rudra mismo. At ang pinakamahuhusay na tao na nagnanais ng pinong pag-unawa ay magbigay na may diwang ang mga bata, kababaihan, at mga pantas ay dapat parangalan bilang mga anyo ng banal na karunungan, si Bhāratī.

Verse 38

लक्ष्मीबुद्ध्या युवस्त्रीषु भोगकामैर्नरोत्तमैः । वृद्धासु पार्वतीबुद्ध्या देयमात्मार्थिभिर्जनैः

Ang mararangal na lalaking naghahangad ng kaluguran ay dapat tumingin sa mga dalagang babae na may kamalayang sila’y si Lakṣmī. At yaong naghahanap ng kapakanan ng Sarili ay dapat magbigay (kawanggawa at paglilingkod) sa matatandang babae, na may kamalayang sila’y si Pārvatī.

Verse 39

शिलवृत्त्योञ्छवृत्त्या च गुरुदक्षिणयार्जितम् । शुद्धद्रव्यमिति प्राहुस्तत्पूर्णफलदं विदुः

Ang anumang natamo sa kabuhayang matigas na parang bato (mahigpit at marubdob na paggawa), sa pamumulot ng natira matapos ang anihan, o bilang dakṣiṇā na handog sa guru, ay tinatawag na “dalisay na yaman.” Nalalaman ng marurunong na ang gayong dalisay na handog ay nagbibigay ng ganap na bunga ng pagsamba.

Verse 40

शुक्लप्रतिग्रहाद्दत्तं मध्यमं द्रव्यमुच्यते । कृषिवाणिज्यकोपेतमधमं द्रव्यमुच्यते

Ang handog na ibinibigay mula sa yaman na natamo sa dalisay at matuwid na pagtanggap ay tinatawag na “katamtamang alay.” Ngunit ang yaman na kaugnay ng pagsasaka at pangangalakal ay ipinahahayag na “mababang uri” ng bagay na inihahandog.

Verse 41

क्षत्रियाणां विशां चैव शौर्यवाणिज्यकार्जितम् । उत्तमं द्रव्यमित्याहुः शूद्राणां भृतकार्जितम्

Ipinahahayag nilang “dakilang yaman” ang kinikita ng mga Kṣatriya sa pamamagitan ng kagitingan, at ng mga Vaiśya sa pamamagitan ng kalakalan; at para sa mga Śūdra, ang yamang natatamo sa matuwid na paglilingkod (trabahong may sahod) ay sinasabing dakila rin.

Verse 42

स्त्रीणां धर्मार्थिनां द्रव्यं पैतृकं भर्तृकं तथा । गवादीनां द्वादशीनां चैत्रादिषु यथाक्रमम्

Para sa mga babaeng naghahangad ng dharma at matuwid na kasaganaan, ang nararapat na yaman para sa handog ay yaong minana sa ama, at gayundin yaong nagmumula sa asawa. Gayon din, para sa labindalawang pagtalima na nagsisimula sa “pagkaloob ng baka” at mga katulad na kaloob, sundin ang mga buwan na nagsisimula sa Caitra ayon sa wastong pagkakasunod.

Verse 43

संभूय वा पुण्यकाले दद्यादिष्टसमृद्धये । गोभूतिलहिरण्याज्यवासोधान्यगुडानि च

O kaya, sa isang mapalad na pagkakataon, magtipon at magbigay ng mga handog upang matupad at umunlad ang minimithing layon—mga baka, lupa, linga, ginto, ghee, mga kasuotan, butil na pagkain, at jaggery rin.

Verse 44

रौप्यं लवणकूष्मांडे कन्याद्वादशकं तथा । गोदानाद्दत्तगव्येन गोमयेनोपकारिणा

Dapat ding ialay ang pilak, asin, at kalabasa ng abo (kuṣmāṇḍa), at gayundin ang handog na labindalawang dalaga. Sa pag-aalay ng mga baka, nagiging tagapagkaloob ng kabutihan ang tao sa pamamagitan ng lahat ng nagmumula sa baka—gatas at mga bunga nito, maging ang dumi—sapagkat itinuturing itong mga pantulong sa paglilinis sa banal na pagsasagawa.

Verse 45

धनधान्याद्याश्रितानां दुरितानां निवारणम् । जलस्नेहाद्याश्रितानां दुरितानां तु गोजलैः

Ang mga kasalanang kumakapit dahil sa yaman, butil, at iba pang pag-aari ay napipigil at naaalis; at ang mga kasalanang nagmumula sa (maling paggamit ng) tubig, langis, at mga katulad nito ay nalilinis sa pamamagitan ng tubig ng baka (go-jala).

Verse 46

कायिकादित्राणां तु क्षीरदध्याज्यकैस्तथा । तथा तेषां च पुष्टिश्च विज्ञेया हि विपश्चिता

Upang mapangalagaan ang katawan at iba pang kakayahan, dapat gamitin ang gatas, namuong gatas (curd), at ghee bilang mga handog na pinabanal. Sa pamamagitan ng mga ito, nauunawaan ang kanilang pag-aaruga at pagpapalakas—gaya ng ipinahahayag ng mga pantas.

Verse 47

भूदानं तु प्रतिष्ठार्थमिह चाऽमुत्र च द्विजाः । तिलदानं बलार्थं हि सदा मृत्युजयं विदुः

O mga dwija, ang pag-aalay ng lupa ay sinasabing nagbibigay ng matibay na dangal at katatagan—sa mundong ito at sa kabilang-buhay. Ang pag-aalay ng linga (sesame) ay para sa lakas; ayon sa kaugalian, ito’y kilala bilang paraan na tumutulong sa pagwawagi laban sa kamatayan.

Verse 48

हिरण्यं जाठराग्नेस्तु वृद्धिदं वीर्यदं तथा । आज्यं पुष्टिकरं विद्याद्वस्त्रमायुष्करं विदुः

Sinasabi na ang ginto ay nagpapalakas ng apoy ng pagtunaw at nagpapasigla ng lakas-buhay. Ang ghee ay dapat makilalang tagapagbigay ng sustansiya; at ang kasuotan, wika ng mga pantas, ay nagkakaloob ng mahabang buhay.

Verse 49

धान्यमन्नं समृद्ध्यर्थं मधुराहारदं गुडम् । रौप्यं रेतोभिवृद्ध्यर्थं षड्रसार्थं तु लावणम्

Para sa kasaganaan, ihandog ang mga butil at nilutong pagkain; para sa kaloob na matamis na sustansiya, ihandog ang jaggery. Para sa pagdami ng lakas-panlalaki, ihandog ang pilak; at upang makamtan ang ganap na anim na lasa, ihandog ang asin.

Verse 50

सर्वं सर्वसमृद्ध्यर्थं कूष्मांडं पुष्टिदं विदुः । प्राप्तिदं सर्वभोगानामिह चाऽमुत्र च द्विजाः

O mga dwija, batid ng mga pantas na ang kūṣmāṇḍa (ash-gourd) ay tagapagkaloob ng sustansiya at ganap na kasaganaan sa lahat ng paraan. Ipinagkakaloob nito ang pag-abot sa lahat ng kaluguran, sa mundong ito at sa susunod.

Verse 51

यावज्जीवनमुक्तं हि कन्यादानं तु भोगदम् । पनसाम्रकपित्थानां वृक्षाणां फलमेव च

Tunay ngang ang kanyā-dāna (pag-aalay ng dalaga sa banal na pag-aasawa) ay nagkakaloob ng kaginhawahan at ligaya hanggang sa wakas ng buhay. Gaya ng sa mga punong langka, mangga, at wood-apple, ang nakukuha bilang bunga ay ang prutas lamang.

Verse 52

कदल्याद्यौषधीनां च फलं गुल्मोद्भवं तथा । माषादीनां च मुद्गानां फलं शाकादिकं तथा

Gayundin, ang mga bunga at ani na nagmumula sa mga halamang-gamot gaya ng saging, at yaong mula sa mga palumpong; at ang ani mula sa mga butil-kalansing gaya ng black gram at munggo, kasama ang mga madahong gulay at kahalintulad na pagkain—ay dapat maunawaang mga handog na katanggap-tanggap sa pagsamba kay Śiva.

Verse 53

मरीचिसर्षपाद्यानां शाकोपकरणं तथा । यदृतौ यत्फलं सिद्धं तद्देयं हि विपश्चिता

Gayundin, ang mga pampalasa at paghahandang mula sa paminta, mustasa, at mga katulad nito ay nararapat ihandog; at alinmang bungang likás na nahihinog sa tamang panahon at nagiging magagamit sa sariling panahon—iyon nga ang dapat ialay ng marunong (sa pagsamba).

Verse 54

श्रोत्रादींद्रियतृप्तिश्च सदा देया विपश्चिता । शब्दादिदशभोगार्थं दिगादीनां च तुष्टिदा

Ang marunong ay dapat laging maglaan ng yaong nagbibigay-kasiyahan sa mga pandama, mula sa pandinig—upang ang sampung uri ng pagdanas, gaya ng tunog at iba pa, ay matupad nang wasto—at sa gayon ay mapalugod din ang mga diyos na namamahala sa mga direksiyon at kaugnay na kapangyarihan.

Verse 55

वेदशास्त्रं समादाय बुद्ध्वा गुरुमुखात्स्वयम् । कर्मणां फलमस्तीति बुद्धिरास्तिक्यमुच्यते

Taglay ang Veda at ang mga kapani-paniwalang Śāstra, at matapos maunawaan ito nang tuwiran mula sa bibig ng Guru, ang matibay na paniniwalang “may bunga ang mga gawa (karma)”—ang pagkaunawang ito ang tinatawag na āstikya (pananampalatayang teistiko).

Verse 56

बंधुराजभयाद्बुद्धिश्रद्धा सा च कनीयसी । सर्वाभावे दरिद्र स्तु वाचा वा कर्मणा यजेत्

Kapag ang pananampalataya at paninindigan ay nanghihina dahil sa takot sa mga kamag-anak o sa hari, ang debosyon ay nagiging napakaliit. Gayunman, kahit sa ganap na kakulangan—kahit dukha—dapat pa ring sumamba kay Śiva, kung sa pananalita man (panalangin) o sa anumang gawaing kaya niyang gawin.

Verse 57

वाचिकं यजनं विद्यान्मंत्रस्तोत्रजपादिकम् । तीर्थयात्राव्रताद्यं हि कायिकं यजनं विदुः

Alamin na ang pagsamba sa pamamagitan ng salita (vācika) ay yaong binubuo ng pagbigkas ng mantra, pag-awit ng stotra, japa, at iba pa. Ang paglalakbay-pananampalataya sa mga tīrtha, pagtalima sa mga panata (vrata), at kahalintulad na disiplina ay itinuturing na pagsamba sa pamamagitan ng katawan (kāyika).

Verse 58

येन केनाप्युपायेन ह्यल्पं वा यदि वा बहु । देवतार्पणबुद्ध्या च कृतं भोगाय कल्पते

Sa anumang paraan—maliit man o malaki—kapag ginawa ito na may isip na “inihahandog sa Diyos, kay Śiva,” ito’y nagiging karapat-dapat tamasahin bilang banal na prasāda, hindi bilang pansariling luho.

Verse 59

तपश्चर्या च दानं च कर्तव्यमुभयं सदा । प्रतिश्रयं प्रदातव्यं स्ववर्णगुणशोभितम्

Dapat laging isagawa ang kapwa tapas (pagpapakasakit/ascetismo) at dāna (kawanggawa). Dapat ding magbigay ng kanlungan at pagkamapagpatuloy, na pinapaganda ng mga birtud na angkop sa sariling kalagayan at katangian.

Verse 60

देवानां तृप्तयेऽत्यर्थं सर्वभोगप्रदं बुधैः । इहाऽमुत्रोत्तमं जन्मसदाभोगं लभेद्बुधः । ईश्वरार्पणबुद्ध्या हि कृत्वा मोक्षफलं लभेत्

Ginagawa ito ng marunong nang buong puso para sa kasiyahan ng mga diyos, sapagkat ayon sa mga pantas ito’y nagbibigay ng lahat ng biyayang tinatamasa. Ang mapagkilatis na deboto ay nakakamit ang marangal na kalagayan ng buhay dito at sa kabilang-buhay, kasama ang di-napaparam na kaginhawahan. At kapag ginawa sa diwang “inihahandog sa Panginoon (Īśvara),” natatamo ang bunga ng kalayaan (mokṣa).

Verse 61

य इमं पठतेऽध्यायं यः शृणोति सदा नरः । तस्य वैधर्मबुद्धिश्च ज्ञानसिद्धिः प्रजायते

Sinumang bumibigkas ng kabanatang ito, o palaging nakikinig dito, ay nagkakamit ng malinaw na pag-unawa sa dharma, at sumisibol sa kanya ang ganap na bunga ng kaalamang espirituwal.