अग्नियज्ञ-देवयज्ञ-ब्रह्मयज्ञ-गुरुपूजा-क्रमनिरूपणम् / Ordering and Definitions of Agniyajña, Devayajña, Brahmayajña, and Guru-Pūjā

Verse 1

ऋषय ऊचुः । अग्नियज्ञं देवयज्क्तं ब्रह्मयज्क्तं तथैव च । गुरुपूजां ब्रह्मतृप्तिं क्रमेण ब्रूहि नः प्रभो

Sinabi ng mga pantas: "O Panginoon, ipaliwanag sa amin sa tamang pagkakasunod-sunod ang sakripisyong Agni, ang pagsambang inaalay sa mga diyos, ang Brahma-yajna rin, ang pagpaparangal sa Guru, at ang mga paraan kung paano nalulugod ang Brahman (ang Kataas-taasang Katotohanan)."

Verse 2

सूत उवाच । अग्नौ जुहोति यद्द्रव्यमग्नियज्ञः स उच्यते । ब्रह्मचर्याश्रमस्थानां समिदाधानमेव हि

Sinabi ni Sūta: “Anumang bagay na inihahandog sa banal na apoy ay tinatawag na Agni-yajña, ang sakripisyong apoy. Tunay, para sa mga nananatili sa āśrama ng brahmacarya, ang pangunahing pagtalima ay ang paglalagay ng mga patpat na panggatong na samidh sa apoy.”

Verse 3

समिदग्रौ व्रताद्यं च विशेषयजनादिकम् । प्रथमाश्रमिणामेवं यावदौपासनं द्विजाः

O mga dvija (dalawang ulit na isinilang), para sa mga nasa unang āśrama, ang brahmacarya: ang paghahandog ng samidh sa apoy, ang pagtupad sa mga vrata (panatang banal) at kaugnay na disiplina, at ang mga natatanging ritong sakripisyo—hanggang dito—ang bumubuo sa kanilang itinakdang aupāsana, ang araw-araw na pagsamba.

Verse 4

आत्मन्यारोपिताग्नीनां वनिनां यतिनां द्विजाः । हितं च मितमेध्यान्नं स्वकाले भोजनं हुतिः

O mga dvija, para sa mga ascetic na naninirahan sa gubat at sa mga yati (tuluyang nagtalikod) na nagtatag ng banal na apoy sa loob ng sarili, ang pagkain ng mabuti, may sukat, at dalisay na pagkain sa tamang oras—iyon mismo ang huti, isang handog na sakripisyo.

Verse 5

औपासनाग्निसंधानं समारभ्य सुरक्षितम् । कुंडे वाप्यथ भांडे वा तदजस्रं समीरितम्

Matapos simulan ang tamang pagpapaningas at pagtatatag ng sagradong apoy sa tahanan (aupāsana), dapat itong ingatan nang mabuti—ito man ay nasa hukay ng apoy (kuṇḍa) o sa isang sisidlan—na pinapanatili itong tuluy-tuloy nang walang patid.

Verse 6

अग्निमात्मन्यरण्यां वा राजदैववशाद्ध्रुवम् । अग्नित्यागभयादुक्तं समारोपितमुच्यते

Kapag, sa ilalim ng mapilit na puwersa ng utos ng hari o ng tadhana, ang isa ay nagsasalita tungkol sa 'paglalagay ng apoy' sa sarili o sa kagubatan—ang pahayag na ito, na binigkas dahil sa takot na talikuran ang sagradong apoy, ay tinatawag na isang makasagisag na pagpapatungkol.

Verse 7

संपत्करी तथा ज्ञेया सायमग्न्याहुतिर्द्विजाः । आयुष्करीति विज्ञेया प्रातः सूर्याहुतिस्तथा

O mga ipinanganak nang dalawang beses (dvija), alamin na ang pag-aalay sa gabi sa sagradong apoy ay nagbibigay ng kasaganaan; gayundin, unawain na ang pag-aalay sa umaga na iniaalay sa Araw ay nagbibigay ng mahabang buhay.

Verse 8

अग्नियज्ञो ह्ययं प्रोक्तो दिवा सूर्यनिवेशनात् । इंद्रा दीन्सकलान्देवानुद्दिश्याग्नौ जुहोतियत्

Ito ay tinatawag na Agni-yajña, dahil ito ay isinasagawa sa araw, kapag ang Araw ay itinatag sa langit. Dito, ang isa ay nag-aalay sa sagradong apoy, iniaalay ang mga ito kay Indra at sa lahat ng iba pang mga Deva—habang nauunawaan na ang gayong mga ritwal ay sa huli ay natutupad lamang ni Śiva, ang Panginoon ng lahat.

Verse 9

देवयज्ञं हि तं विद्यात्स्थालीपाकादिकान्क्रतून् । चौलादिकं तथा ज्ञेयं लौकिकाग्नौ प्रतिष्ठितम्

Alamin iyon bilang deva-yajña: ang mga ritwal ng sakripisyo tulad ng sthālīpāka at iba pang mga kratu. Gayundin, ang mga ritwal na nagsisimula sa pag-ahit ng buhok ng bata (cūḍā/caula) ay dapat unawain bilang mga makamundong (laukika) obserbasyon, na itinatag sa apoy sa tahanan.

Verse 10

ब्रह्मयज्ञं द्विजः कुर्याद्देवानां तृप्तये सकृत् । ब्रह्मयज्ञ इति प्रोक्तो वेदस्याऽध्ययनं भवेत्

Ang dvija (ang ‘dalawang ulit na isinilang’) ay dapat magsagawa ng Brahma-yajña nang minsan upang masiyahan ang mga deva. Ito ang tinatawag na ‘Brahma-yajña’: ang pag-aaral ng Veda—pagbigkas at pagninilay.

Verse 11

नित्यानंतरमासोयं ततस्तु न विधीयते । अनग्नौ देवयजनं शृणुत श्रद्धयादरात्

Ang buwang ito na sumusunod sa mga araw-araw na pagtalima ay hindi na muling itinatakda pa. Ngayon, makinig nang may pananampalataya at paggalang tungkol sa pagsamba sa Diyos na isinasagawa nang walang apoy.

Verse 12

आदिसृष्टौ महादेवः सर्वज्ञः करुणाकरः । सर्वलोकोपकारार्थं वारान्कल्पितवान्प्रभुः

Sa pinakasimula ng paglikha, si Mahādeva—ang Panginoong lubos na nakaaalam, bukal ng habag—ay nagtakda ng mga banal na araw (vāra) at mga disiplina ng pagsasagawa para sa kapakinabangan ng lahat ng daigdig.

Verse 13

संसारवैद्यः सर्वज्ञः सर्वभेषजभेषजम् । आदावारोग्यदं वारं स्ववारं कृतवान्प्रभुः

Ang Panginoon—manggagamot ng samsara, ganap na nakaaalam, at lunas ng lahat ng lunas—ay unang nagtatag ng sarili Niyang banal na araw (svavāra), isang araw na nagkakaloob ng kagalingan at pagkalaya sa pighati ng karamdaman.

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां चतुर्दशोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos ang Ikalabing-apat na Kabanata sa Vidyeśvara-saṃhitā ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 15

आलस्यदुरितक्रांत्यै वारं कल्पितवान्प्रभुः । रक्षकस्य तथा विष्णोर्लोकानां हितकाम्यया

Ninais ng Panginoon ang kapakanan ng mga daigdig, kaya itinakda Niya ang pagkakatawang “Varāha” (Baboy-ramo) upang daigin ang kasamaan na nagmumula sa katamaran; at gayundin itinatag Niya si Viṣṇu bilang Tagapangalaga ng sangnilikha.

Verse 16

पुष्ट्यर्थं चैव रक्षार्थं वारं कल्पितवान्प्रभुः । आयुष्करं ततो वारमायुषां कर्तुरेव हि

Para sa pag-aaruga at pag-iingat, itinakda ng Panginoon ang banal na pagtalima (vāra) sa araw na iyon. Kaya ang araw na iyon mismo ay nagiging tagapagkaloob ng mahabang buhay, sapagkat itinatag ito ng Maylikha at Panginoon ng mga haba ng buhay.

Verse 17

त्रैलोक्यसृष्टिकर्त्तुर्हि ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । जगदायुष्यसिद्ध्यर्थं वारं कल्पितवान्प्रभुः

Para kay Brahmā, ang Kataas-taasang Tagapag-ayos at lumikha ng tatlong daigdig, itinatag ng Panginoon ang paghahati ng panahon sa mga “araw” (vāra), upang matupad ang haba ng buhay at maayos na pagpapatuloy ng sansinukob.

Verse 18

आदौ त्रैलोक्यवृद्ध्यर्थं पुण्यपापे प्रकल्पिते । तयोः कर्त्रोस्ततो वारमिंद्र स्य च यमस्य च

Noong pasimula, upang lumago at umunlad nang may kaayusan ang tatlong daigdig, itinatag ang kabutihan (pala) at kasalanan. Pagkaraan, itinalaga ang mga tagapangasiwa: si Indra para sa kabutihan at si Yama para sa kasalanan.

Verse 19

भोगप्रदं मृत्युहरं लोकानां च प्रकल्पितम् । आदित्यादीन्स्वस्वरूपान्सुखदुःखस्य सूचकान्

Ito’y itinakda para sa mga daigdig bilang yaong nagkakaloob ng karanasan ng pagtamasa (bhoga) at nag-aalis ng kamatayan; at ang Araw at iba pang kapangyarihang makalangit ay itinatag sa kani-kanilang anyo bilang mga palatandaan ng ligaya at dalamhati.

Verse 20

वारेशान्कल्पयित्वादौ ज्योतिश्चक्रेप्रतिष्ठितान् । स्वस्ववारे तु तेषां तु पूजा स्वस्वफलप्रदा

Matapos munang likhain ang mga Panginoon ng mga araw ng sanlinggo (Vāreśa) at itatag sila sa Gulong ng Liwanag (jyoti-cakra), ang pagsamba sa kanila sa kani-kanilang araw ay nagkakaloob ng natatanging bunga na ukol sa bawat isa.

Verse 21

आरोग्यं संपदश्चैव व्याधीनां शांतिरेव च । पुष्टिरायुस्तथा भोगो मृतेर्हानिर्यथाक्रमम्

Kalusugan at kasaganaan, pagpayapa ng mga karamdaman, pagkatustos, mahabang buhay, at kakayahang magtamasa ng buhay—sa gayong pagkakasunod, naroon din ang pag-iwas sa kamatayang wala sa panahon.

Verse 22

वारक्रमफलं प्राहुर्देवप्रीतिपुरःसरम् । अन्येषामपि देवानां पूजायाः फलदः शिवः

Sinasabi nilang ang bungang natatamo ayon sa wastong pagkakasunod (sa itinakdang ayos ng pagsamba) ay nauuna sa pagkalugod ng mga deva; gayunman, kahit sa pagsambang inihahandog sa ibang mga diyos, si Śiva lamang ang nagkakaloob ng nagiging gantimpala.

Verse 23

देवानां प्रीतये पूजापंचधैव प्रकल्पिता । तत्तन्मंत्रजपो होमो दानं चैव तपस्तथा

Para sa ikalulugod ng mga deva, ang pagsamba ay tunay na itinakda bilang limang anyo: ang pag-uulit ng angkop na mga mantra, ang homa o paghahandog sa banal na apoy, ang pagbibigay-kawanggawa, at ang tapas o pag-aayuno at pagdidisiplina sa sarili.

Verse 24

स्थंडिले प्रतिमायां च ह्यग्नौ ब्राह्मणविग्रहे । समाराधनमित्येवं षोडशैरुपचारकैः

Kaya nga, ang tunay na pagsamba (samārādhana) ay isinasagawa sa pamamagitan ng labing-anim na handog—maging ang pagsamba kay Śiva ay sa banal na lupaing maṇḍala, sa isang larawan o rebulto, sa sagradong apoy, o sa katawang presensya ng isang Brāhmaṇa.

Verse 25

उत्तरोत्तरवैशिष्ट्यात्पूर्वाभावे तथोत्तरम् । नेत्रयोः शिरसो रोगे तथा कुष्ठस्य शांतये

Sapagkat ang kasunod ay lalong higit na marangal, kung wala ang nauna ay dapat tanggapin ang susunod. Ito’y itinakda upang maibsan ang mga karamdaman ng mata at ulo, at gayundin upang mapayapa ang ketong (kuṣṭha).

Verse 26

आदित्यं पूजयित्वा तु ब्राह्मणान्भोजयेत्ततः । दिनं मासं तथा वर्षं वर्षत्रयमथवापि वा

Pagkatapos sambahin muna si Āditya (ang Araw), saka pakainin ang mga Brāhmaṇa—gawin ito sa loob ng isang araw, o isang buwan, o isang taon, o maging tatlong taon.

Verse 27

प्रारब्धं प्रबलं चेत्स्यान्नश्येद्रो गजरादिकम् । जपाद्यमिष्टदेवस्य वारादीनां फलं विदुः

Kapag ang bigat ng prārabdha-karma (nakatalagang bunga ng karma na nagsimula na) ay naging lubhang malakas, maaaring mabigo kahit ang mga lunas gaya ng gamot at iba pang paraan upang pawiin ang sakit at pagdurusa. Ngunit batid ng marurunong na ang mga pagtalima na nagsisimula sa mga banal na panata (vrata) at ang mga pagsasanay na nagsisimula sa japa—na iniaalay sa piniling Panginoon—ay tiyak na nagbubunga.

Verse 28

पापशांतिर्विशेषेण ह्यादिवारे निवेदयेत् । आदित्यस्यैव देवानां ब्राह्मणानां विशिष्टदम्

Upang mapayapa ang mga kasalanan nang natatangi, dapat ihain ang itinakdang handog lalo na sa Ādivāra (Linggo). Sapagkat sa mga diyos, iyon ang araw ni Āditya (Araw), at para sa mga Brāhmaṇa, itinuturing itong lubhang mabisa sa pagkakaloob ng dakilang gantimpalang-pagpapala.

Verse 29

सोमवारे च लक्ष्म्यादीन्संपदर्थं यजेद्बुधः । आज्यान्नेन तथा विप्रान्सपत्नीकांश्च भोजयेत्

Sa araw ng Lunes, ang marunong na deboto ay dapat magsagawa ng pagsamba para sa kasaganaan—nagsisimula kay Lakṣmī at sa iba pang mapagpalang kapangyarihan—at pagkatapos ay magpakain sa mga brāhmaṇa kasama ang kanilang mga asawa, na may pagkaing niluto sa ghee.

Verse 30

काल्यादीन्भौम वारे तु यजेद्रो गप्रशांतये । माषमुद्गाढकान्नेन ब्रह्मणांश्चैव भोजयेत्

Para mapayapa ang karamdaman, sa araw ng Martes ay magsagawa ng pagsamba mula sa madaling-araw; at magpakain din sa mga brāhmaṇa ng handang mula sa black gram, green gram, at mga butil na sinukat sa isang āḍhaka. Sa disiplinadong ritwal na iniaalay kay Śiva, ang pagdurusa ay humuhupa.

Verse 31

सौम्यवारे तथा विष्णुं दध्यन्नेन यजेद्बुधः । पुत्रमित्रकलत्रादिपुष्टिर्भवति सर्वदा

Gayundin, sa araw ni Soma (Lunes), ang marunong ay dapat sumamba kay Viṣṇu gamit ang curd at kaning luto; dahil dito, ang pag-unlad ng anak, mga kaibigan, asawa, at iba pang sandigan ng buhay ay laging sumisibol.

Verse 32

आयुष्कामो गुरोर्वारे देवानां पुष्टिसिद्धये । उपवीतेन वस्त्रेण क्षीराज्येन यजेद्बुधः

Ang marunong na deboto na nagnanais ng mahabang buhay ay dapat sumamba sa araw ni Guru (Bṛhaspati/Huwebes). Upang makamtan ang pag-aaruga at pagpapatibay ng mga diyos, isagawa ang ritwal na may banal na sinulid at kasuotan, at maghandog ng gatas at ghee.

Verse 33

भोगार्थं भृगवारे तु यजेद्देवान्समाहितः । षड्रसोपेतमन्नं च दद्याद्ब्राह्मणतृप्तये

Ang naghahangad ng mabuting kaligayahang makamundo (bhoga) ay dapat, sa Biyernes, sumamba sa mga diyos nang may natipong isip; at maghandog ng pagkain na may anim na lasa upang masiyahan ang mga brāhmaṇa.

Verse 34

स्त्रीणां च तृप्तये तद्वद्देयं वस्त्रादिकं शुभम् । अपमृत्युहरे मंदे रुद्रा द्री श्चं यजेद्बुधः

Gayundin, upang masiyahan ang mga babae, dapat maghandog ng mapalad na kaloob gaya ng kasuotan at iba pa. Kapag kailangang payapain ang impluwensiya ni Saturno—lalo na upang hadlangan ang di-napapanahong kamatayan—dapat sambahin ng marunong si Rudrādriśa, ang Panginoon ng bundok ni Rudra, si Śiva.

Verse 35

तिलहोमेन दानेन तिलान्नेन च भोजयेत् । इत्थं यजेच्च विबुधानारोग्यादिफलं लभेत्

Sa paghahandog ng linga sa banal na apoy, sa pagbibigay ng linga bilang limos, at sa pagpapakain sa iba ng pagkaing may linga—ang sumasamba sa mga diyos sa ganitong paraan ay magkakamit ng bunga, simula sa kalusugan at pagkalaya sa karamdaman.

Verse 36

देवानां नित्ययजने विशेषयजनेपि च । स्नाने दाने जपे होमे ब्राह्मणानां च तर्पणे

Sa araw-araw na pagsamba sa mga diyos at maging sa mga natatanging handog-yajña; sa pagligo para sa kadalisayan, sa pagbibigay-limos, sa pagbigkas ng mantra, sa paghahandog sa apoy, at sa tarpaṇa—ang mga handog na nagpapasiyahan sa mga Brāhmaṇa—ito ang mga itinakdang banal na gawain.

Verse 37

तिथिनक्षत्रयोगे च तत्तद्देवप्रपूजने । आदिवारादिवारेषु सर्वज्ञो जगदीश्वरः

Sa mga pagtalima na kaugnay ng tithi, nakṣatra, at mapalad na yoga; at sa wastong pagsamba sa kani-kaniyang diyos sa itinakdang panahon at sa mga araw ng linggo gaya ng Linggo at iba pa—si Jagadīśvara, ang Ganap na Nakaaalam, Panginoon ng sansinukob (Śiva), ang tunay na naroroon bilang panloob na tagapamahala at tagapagkaloob ng katuparan.

Verse 38

तत्तद्रू पेण सर्वेषामारोग्यादिफलप्रदः । देशकालानुसारेण तथा पात्रानुसारतः

Ipinagkakaloob Niya sa lahat ang mga bunga gaya ng kalusugan at iba pa, sa pag-aanyong yaon—ayon sa lugar at panahon, at ayon din sa karapat-dapat na kalagayan ng tumatanggap.

Verse 39

द्र व्यश्रद्धानुसारेण तथा लोकानुसारतः । तारतम्यक्रमाद्देवस्त्वारोग्यादीन्प्रयच्छति

Ayon sa sukat ng pananampalataya ng tao—at ayon din sa kanyang kalagayan sa daigdig—ipinagkakaloob ng Panginoon ang mga bunga gaya ng kalusugan at iba pang biyaya, sa antas na higit o kulang.

Verse 40

शुभादावशुभांते च जन्मर्क्षेषु गृहे गृही । आरोग्यादिसमृद्ध्यर्थमादित्यादीन्ग्रहान्यजेत्

Sa pasimula ng mga mapalad na gawain at sa pagtatapos ng mga di-mapalad na panahon, at sa mga araw ng sariling bituin ng kapanganakan, ang maybahay ay dapat sumamba sa mga Graha, simula kay Āditya (Araw), para sa kalusugan at iba pang kasaganaan.

Verse 41

तस्माद्वै देवयजनं सर्वाभीष्टफलप्रदम् । समंत्रकं ब्राह्मणानामन्येषां चैव तांत्रिकम्

Kaya nga, ang pagsamba sa anyo ng deva-yajña (ritwal na pag-aalay sa Banal) ay nagkakaloob ng lahat ng minimithing bunga. Para sa mga Brāhmaṇa, ito’y isinasagawa kasama ng mga mantrang Veda; para sa iba, ayon ito sa pamamaraang Tantrika.

Verse 42

यथाशक्त्यानुरूपेण कर्तव्यं सर्वदा नरैः । सप्तस्वपि च वारेषु नरैः शुभफलेप्सुभिः

Dapat laging isagawa ng mga tao ang mga tungkuling Śaiva ayon sa kanilang kakayahan; at sa lahat ng pitong araw ng linggo rin—ng mga naghahangad ng mabubuting bunga at pagpapala.

Verse 43

दरिद्र स्तपसा देवान्यजेदाढ्यो धनेन हि । पुनश्चैवंविधं धर्मं कुरुते श्रद्धया सह

Ang dukha ay dapat sumamba sa mga Deva sa pamamagitan ng tapas (pagpapakasakit/ascetismo), samantalang ang mayaman ay dapat sumamba sa pamamagitan ng kanyang yaman. At muli, isagawa ang ganitong dharma kasama ang śraddhā (taos na pananampalataya).

Verse 44

पुनश्च भोगान्विविधान्भुक्त्वा भूमौ प्रजायते । छायां जलाशयं ब्रह्मप्रतिष्ठां धर्मसंचयम्

Pagkaraang malasap ang iba’t ibang kaligayahang makamundo, ang tao’y muling isinisilang sa lupa. Kaya nararapat magtatag ng pook na may lilim, imbakan ng tubig, banal na saligan para sa pagsambang Brahmaniko, at ipon ng dharma—mga gawang nagtitipon ng kabutihang-loob at umaalalay sa pag-angat ng kaluluwa ayon sa kautusan ni Śiva.

Verse 45

सर्वं च वित्तवान्कुर्यात्सदा भोगप्रसिद्धये । कालाच्च पुण्यपाकेन ज्ञानसिद्धिः प्रजायते

Ang taong may yaman ay dapat laging gamitin ito upang ang mga kaligayahang makamundo ay matupad nang wasto; at sa takdang panahon, sa paghinog ng kabutihang nagawa, sumisilang ang pagkakamit ng tunay na kaalaman.

Verse 46

य इमं शृणुतेऽध्यायं पठते वा नरो द्विजाः । श्रवणस्योपकर्त्ता च देवयज्ञफलं लभेत्

O mga dwija, sinumang makarinig ng kabanatang ito, o makapagbigkas nito, at sinumang tumulong sa pagdinig nito, ay magkakamit ng bunga ng Deva-yajña, ang handog na sakripisyong iniaalay sa mga diyos.