Adhyaya 9
Vayaviya SamhitaUttara BhagaAdhyaya 928 Verses

योगाचार्यरूपेण शर्वावताराः (Śarva’s manifestations as Yoga-Teachers)

Sa Adhyaya 9, tinanong ni Kṛṣṇa si Upamanyu tungkol kay Śarva (Śiva): sa pag-ikot ng mga yuga, bumababa si Śiva na may banal na pagkukunwari bilang mga guro ng yoga (yoga-ācārya) at nagtatatag din ng mga alagad. Sumagot si Upamanyu sa pagbanggit ng dalawampu’t walong yoga-teacher sa loob ng Vārāha-kalpa, lalo na sa ikapitong Manvantara, na inayos ayon sa pagkakasunod ng yuga. Pagkaraan, sinasabi na ang bawat ācārya ay may apat na alagad na payapa ang isip, at sinimulan ang talaan ng mga alagad mula kay Śveta hanggang sa iba pang pangkat ng mga pangalan gaya ng Śvetāśva, Śvetalohita, vikośa/vikeśa, at ang pangkat ni Sanatkumāra. Ang kabanata ay isang sistematikong talaan ng linya ng pagpapasa ng Śaiva yoga.

Shlokas

Verse 1

कृष्ण उवाच । युगावर्तेषु सर्वेषु योगाचार्यच्छलेन तु । अवतारान्हि शर्वस्य शिष्यांश्च भगवन्वद

Sinabi ni Kṛṣṇa: “O Mapalad na Panginoon, sa bawat pag-ikot ng mga yugto ng panahon, sa anyo ng isang guro ng yoga, isalaysay Mo nawa ang mga pagkakatawang-tao ni Śarva (Śiva) at gayundin ang Kanyang mga alagad.”

Verse 2

उपमन्युरुवाच । श्वेतः सुतारो मदनः सुहोत्रः कङ्क एव च । लौगाक्षिश्च महामायो जैगीषव्यस्तथैव च

Sinabi ni Upamanyu: “Śveta, Sutāra, Madana, Suhotra, at si Kaṅka rin; gayundin sina Laugākṣi, Mahāmāya, at Jaigīṣavya.”

Verse 3

दधिवाहश्च ऋषभो मुनिरुग्रो ऽत्रिरेव च । सुपालको गौतमश्च तथा वेदशिरा मुनिः

“Dadhivāha at Ṛṣabha; ang muni na si Ugra at si Atri; gayundin sina Supālaka, Gautama, at ang muni na si Vedaśiras—sila rin ay binanggit dito.”

Verse 4

गोकर्णश्च गुहावासी शिखण्डी चापरः स्मृतः । जटामाली चाट्टहासो दारुको लांगुली तथा

Si Gokarṇa, ang Naninirahan sa Yungib (Guhāvāsī), si Śikhaṇḍī, at isa pang gayon ding inaalala; si Jaṭāmālī, si Aṭṭahāsa, si Dāruka, at gayundin si Lāṅgulī—ito ang mga banal na pangalan/anyo na iniuugnay at iginagalang kay Śiva.

Verse 5

महाकालश्च शूली च डंडी मुण्डीश एव च । सविष्णुस्सोमशर्मा च लकुलीश्वर एव च

Siya si Mahākāla; Siya ang Tagapagdala ng Trisula; Siya ang Tagapagdala ng Tungkod; Siya si Muṇḍīśa. Siya rin si Saviṣṇu, Somaśarmā, at Lakulīśvara.

Verse 6

एते वाराह कल्पे ऽस्मिन्सप्तमस्यांतरो मनोः । अष्टाविंशतिसंख्याता योगाचार्या युगक्रमात्

Sa Vārāha Kalpa na ito, sa Manvantara ng ikapitong Manu, ang mga gurong Yoga na ito—dalawampu’t walo ang bilang—ay lumilitaw nang sunud-sunod ayon sa pag-usad ng mga yuga.

Verse 7

शिष्याः प्रत्येकमेतेषां चत्वारश्शांतचेतसः । श्वेतादयश्च रुष्यांतांस्तान्ब्रवीमि यथाक्रमम्

Bawat isa sa kanila ay may apat na alagad, pawang may payapang isipan. Mula kay Śveta at sa iba pa—yaong mga iginagalang na rishi—ilalarawan ko sila ngayon ayon sa wastong pagkakasunod.

Verse 8

श्वेतश्श्वेतशिखश्चैव श्वेताश्वः श्वेतलोहितः । दुन्दुभिश्शतरूपश्च ऋचीकः केतुमांस्तथा

(Sila ay) Śveta, Śvetaśikha, Śvetāśva, Śvetalohita, Dundubhi, Śatarūpa, Ṛcīka, at gayundin si Ketumān.

Verse 9

विकोशश्च विकेशश्च विपाशः पाशनाशनः । सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्गमो दुरतिक्रमः

Siya si Vikośa at Vikeśa; Siya si Vipāśa, ang Tagawasak ng mga tali ng pagkagapos (pāśa). Siya ang may mapalad na mukha at gayundin ang may nakapanghihilakbot na mukha; Siya’y mahirap lapitan at di-malalampasan—si Panginoong Śiva, ang kataas-taasang Pati, na tanging Siya ang pumuputol sa mga pāśa na gumagapos sa paśu.

Verse 10

सनत्कुमारस्सनकः सनंदश्च सनातनः । सुधामा विरजाश्चैव शंखश्चांडज एव च

Sanatkumāra, Sanaka, Sananda, at Sanātana; at gayundin sina Sudhāmā, Virajā, Śaṅkha, at pati Āṇḍaja—ang mga iginagalang na rishi na ito ay ibinibilang sa mga naroon/binanggit.

Verse 11

सारस्वतश्च मेघश्च मेघवाहस्सुवाहकः । कपिलश्चासुरिः पञ्चशिखो बाष्कल एव च

“(Sila ay) Sārasvata, Megha, Meghavāha, Suvāhaka; at gayundin sina Kapila, Āsuri, Pañcaśikha, at si Bāṣkala.”

Verse 12

पराशराश्च गर्गश्च भार्गवश्चांगिरास्तथा । बलबन्धुर्निरामित्राः केतुशृंगस्तपोधनः

“(Naroon) sina Parāśara at Garga, Bhārgava at gayundin si Aṅgirā; sina Balabandhu, Nirāmitra, at Ketuśṛṅga—mga asetang may yaman ng tapas.”

Verse 13

लंबोदरश्च लंबश्च लम्बात्मा लंबकेशकः । सर्वज्ञस्समबुद्धिश्च साध्यसिद्धिस्तथैव च

Siya ang May Malaking Tiyan; ang Mataas at Dakila; ang angking pagkatao’y malawak; ang may mahabang buhok na umaagos. Siya ang Lubos na Nakaaalam, ang may pantay na diwa sa lahat ng kalagayan, at Siya rin ang layuning maaabot at ang ganap na kasakdalan (siddhi).

Verse 14

सुधामा कश्यपश्चैव वसिष्ठो विरजास्तथा । अत्रिरुग्रो गुरुश्रेष्ठः श्रवनोथ श्रविष्टकः

Si Sudhāmā, Kaśyapa, Vasiṣṭha at gayundin si Virajā; si Atri, si Ugra, ang pinakadakilang guro, at pati sina Śravaṇa at Śraviṣṭaka—sila ang mga iginagalang na binabanggit at itinatala.

Verse 15

कुणिश्च कुणिबाहुश्च कुशरीरः कुनेत्रकः । काश्यपो ह्युशनाश्चैव च्यवनश्च बृहस्पतिः

“(Naroon) sina Kuṇi, Kuṇibāhu, Kuśarīra at Kunetraka; at gayundin sina Kāśyapa, Uśanā (Śukra), Cyavana at Bṛhaspati.”

Verse 16

उतथ्यो वामदेवश्च महाकालो महा ऽनिलः । वाचःश्रवाः सुवीरश्च श्यावकश्च यतीश्वरः

“(Siya’y nakikilala bilang) Utathya at Vāmadeva; Mahākāla at ang Dakilang Hangin (Mahā’nila); Vācaḥśravā, Suvīra, Śyāvaka, at Yatīśvara—ang Panginoon ng mga asetiko.”

Verse 17

हिरण्यनाभः कौशल्यो लोकाक्षिः कुथुमिस्तथा । सुमन्तुर्जैमिनिश्चैव कुबन्धः कुशकन्धरः

Sina Hiraṇyanābha, Kauśalya, Lokākṣi, at gayundin si Kuthumi; pati sina Sumantu at Jaimini, at kasama rin sina Kubandha at Kuśakandhara—ang mga banal na rishi na ito ay binibilang dito.

Verse 18

प्लक्षो दार्भायणिश्चैव केतुमान्गौतमस्तथा । भल्लवी मधुपिंगश्च श्वेतकेतुस्तथैव च

Sina Plakṣa, Dārbhāyaṇi, Ketumān at Gautama; gayundin sina Bhallavī, Madhupiṅga, at si Śvetaketu—sila man ay kabilang sa mga iginagalang na rishi na binanggit dito.

Verse 19

उशिजो बृहदश्वश्च देवलः कविरेव च । शालिहोत्रः सुवेषश्च युवनाश्वः शरद्वसुः

Sina Uśija, Bṛhadaśva, Devala at Kavi; sina Śālihotra, Suveṣa, Yuvanāśva at Śaradvasu—ang mga iginagalang na rishi na ito ay kabilang din sa mga kaugnay ng banal na aral na Śaiva.

Verse 20

अक्षपादः कणादश्च उलूको वत्स एव च । कुलिकश्चैव गर्गश्च मित्रको रुष्य एव च

Sina Akṣapāda, Kaṇāda, Ulūka at Vatsa; gayundin sina Kulika at Garga, at kasama sina Mitraka at Ruṣya—sila rin ay kabilang sa mga nakatala sa banal na salaysay na ito.

Verse 21

एते शिष्या महेशस्य योगाचार्यस्वरूपिणः । संख्या च शतमेतेषां सह द्वादशसंख्यया

Ito ang mga alagad ni Mahēśa (Panginoong Śiva), na wari’y mismong anyo ng mga guro ng yoga. Ang bilang nila ay isang daan, at kapag dinagdagan ng labindalawa, nagiging isang daan at labindalawa.

Verse 22

सर्वे पाशुपताः सिद्धा भस्मोद्धूलितविग्रहाः । सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञा वेदवेदांगपारगाः

Ang lahat ng Pāśupata na iyon ay mga siddha na ganap na nagtagumpay, at ang kanilang katawan ay binudburan ng banal na abo (bhasma). Batid nila ang diwa at kahulugan ng lahat ng kasulatan, at lubos nilang napag-aralan ang mga Veda kasama ang mga Vedāṅga.

Verse 23

शिवाश्रमरतास्सर्वे शिवज्ञानपरायणाः । सर्वे संगविनिर्मुक्ताः शिवैकासक्तचेतसः

Silang lahat ay deboto sa disiplinang āśrama ng landas ni Śiva, at lubos na nakatuon sa kaalaman tungkol kay Śiva. Malaya sa mga pagkakadikit at pakikisangkot sa daigdig, ang kanilang isip ay nakalubog nang tanging kay Śiva lamang.

Verse 24

सर्वद्वंद्वसहा धीराः सर्वभूतहिते रताः । ऋजवो मृदवः स्वस्था जितक्रोधा जितेंद्रियाः

Matatag at matiisin, tinitiis nila ang lahat ng magkasalungat na kalagayan. Nakatuon sa kapakanan ng lahat ng nilalang, sila’y tuwid, maamo, at panatag sa loob—napagtagumpayan ang galit at napasunod ang mga pandama.

Verse 25

रुद्राक्षमालाभरणास्त्रिपुंड्रांकितमस्तकाः । शिखाजटास्सर्वजटा अजटा मुंडशीर्षकाः

Sila’y pinalamutian ng kuwintas na Rudrākṣa, at ang kanilang noo’y may Tripuṇḍra na tanda ng banal na abo. Ang ilan ay may tuktok na buhol na may jata, ang ilan ay jata ang buong buhok, ang ilan ay walang jata, at ang ilan ay ahit ang ulo.

Verse 26

फलमूलाशनप्रायाः प्राणायामपरायणाः । शिवाभिमानसंपन्नाः शिवध्यानैकतत्पराः

Nabuhay sila higit sa lahat sa mga prutas at ugat, at lubos na nakatuon sa disiplina ng prāṇāyāma. Puspos ng pagkakakilanlang “Ako’y kay Śiva,” sila’y iisang-isip na nagmumuni-muni kay Śiva lamang.

Verse 27

समुन्मथितसंसारविषवृक्षांकुरोद्गमाः । प्रयातुमेव सन्नद्धाः परं शिवपुरं प्रति

Matapos bunutin ang mga umuusbong na supling ng makamandag na punò ng saṃsāra, tumindig silang ganap na handa sa pag-alis—tunay ngang patungo sa kataas-taasang tahanan ni Śiva.

Verse 28

सदेशिकानिमान्मत्वा नित्यं यश्शिवमर्चयेत् । स याति शिवसायुज्यं नात्र कार्या विचारणा

Sinumang tumanggap sa mga ito bilang aral na tinanggap mula sa tunay na guro, at araw-araw sumamba kay Panginoong Śiva—ang debotong iyon ay makakamit ang Śiva-sāyujya, ang pakikiisa kay Śiva. Dito’y wala nang dapat pagtalunan.

Frequently Asked Questions

Śiva’s recurring descent across yuga-cycles is framed as appearing “by the guise of yoga-teachers,” with a fixed enumeration of 28 such ācāryas placed in the Vārāha-kalpa’s seventh Manvantara.

The list functions as a lineage-map: sacred authority is encoded through named succession, implying that yogic knowledge is preserved by initiatory transmission rather than abstract doctrine alone.

The chapter names multiple yoga-ācāryas (including Lakulīśvara) and begins listing disciples, including the Sanatkumāra–Sanaka–Sananda–Sanātana quartet, signaling ascetic/gnostic lineages within Śaiva memory.