अग्निकार्य-होमविधिः (Agnikārya and Homa Procedure)

Verse 1

उपमन्युरुवाच । अथाग्निकार्यं वक्ष्यामि कुण्डे वा स्थंडिले ऽपि वा । वेद्यां वा ह्यायसे पात्रे मृन्मये वा नवे शुभे

Sinabi ni Upamanyu: “Ngayon ay ilalarawan ko ang ritong kaugnay ng banal na apoy—maging ito’y isagawa sa kuṇḍa (hukay-apoy) o sa inihandang sthāṇḍila (lapag na lupa); o sa vedi, o sa sisidlang bakal, o sa bagong at mapalad na palayok na luwad.”

Verse 2

आधायाग्निं विधानेन संस्कृत्य च ततः परम् । तत्राराध्य महादेवं होमकर्म समाचरेत्

Pagkatapos sindihan ang banal na apoy ayon sa itinakdang tuntunin at saka ito’y ganap na basbasan at dalisayin, sambahin si Mahādeva roon at isagawa ang ritong homa (pag-aalay sa apoy).

Verse 3

कुण्डं द्विहस्तमानं वा हस्तमात्रमथापि वा । वृत्तं वा चतुरस्रं वा कुर्याद्वेदिं च मण्डलम्

Dapat gawin ang kuṇḍa (hukay-apoy) na may sukat na dalawang hasta, o kahit isang hasta lamang. Maaari itong bilog o parisukat; at ihanda rin ang vedi at ang maṇḍala (diyagramang ritwal).

Verse 4

कुण्डं विस्तारवन्निम्नं तन्मध्ये ऽष्टदलाम्बुजम् । चतुरंगुलमुत्सेधं तस्य द्व्यंगुलमेव वा

Ang kuṇḍa ay dapat malapad at bahagyang nakalubog; sa gitna nito ay may lotus na may walong talulot. Ang bahaging nakaangat ay dapat may taas na apat na lapad ng daliri—o, kung nanaisin, dalawang lapad ng daliri lamang.

Verse 5

वितस्तिद्विगुणोन्नत्या नाभिमन्तः प्रचक्षते । मध्यं च मध्यमांगुल्या मध्यमोत्तमपर्वणोः

Ipinahahayag nila na ang pook sa paligid ng pusod ay umaabot sa taas na dalawang ulit ng vitasti (isang dangkal). At ang “gitna” ay sinasabing nasa gitnang daliri, sa dugtungan ng gitna at itaas na buko nito.

Verse 6

अंगुलैः कथ्यते सद्भिश्चतुर्विंशतिभिः करः । मेखलानां त्रयं वापि द्वयमेकमथापि वा

Sinasabi ng mga banal na ang isang “kamay” (kara) ay sinusukat sa dalawampu’t apat na aṅgula (lapad ng daliri). Para sa mga sagradong bigkis (mekhalā), maaaring magsuot ng tatlo, o dalawa, o kahit isa lamang.

Verse 7

यथाशोभं प्रकुर्वीत श्लक्ष्णमिष्टं मृदा स्थिरम् । अश्वत्थपत्रवद्योनिं गजाधारवदेव वा

Dapat itong hubugin nang marikit—makinis, kaaya-aya, at matatag—gamit ang lupang luwad na maayos ang pagkakalatag. At ang paanan (yoni-pīṭha) ay gawin na tulad ng dahon ng aśvattha, o tulad ng patungang-suporta ng elepante.

Verse 8

मेखलामध्यतः कुर्यात्पश्चिमे दक्षिणे ऽपि वा । शोभनामग्नितः किंचिन्निम्नामुन्मीलिकां शनैः

Mula sa gitna ng mekhalā (guhit na pumapalibot sa dambana), gawin ito sa kanlurang panig o sa timog. Mula sa apoy, dahan-dahang likhain ang isang magandang bukana, bahagyang nakalubog, bilang labasan.

Verse 9

अग्रेण कुण्डाभिमुखीं किंचिदुत्सृज्य मेखलाम् । नोत्सेधनियमो वेद्याः सा मार्दी वाथ सैकती

Ilagay ang mēkhalā (banal na bigkis) nang bahagyang pasulong, nakaharap sa kuṇḍa (hukay ng sagradong apoy), at mag-iwan ng munting puwang sa unahan. Dapat malaman na walang tiyak na tuntunin sa taas o pag-angat nito; maaari itong gawin sa luwad o sa buhangin.

Verse 10

मंडलं गोशकृत्तोयैर्मानं पात्रस्य नोदितम् । कुण्डं च मृन्मयं वेदिमालिपेद्गोमयांबुना

Sa pamamagitan ng tubig na hinaluan ng dumi ng baka, iguhit ang ritwal na maṇḍala. Ang sukat ng pātra (sisidlan) ay hindi hiwalay na itinakda rito. Ihanda rin ang kuṇḍa na yari sa lupa, at pahiran ang vedī (altar) ng tubig na may dumi ng baka.

Verse 11

प्रक्षाल्य तापयेत्पात्रं प्रोक्षयेदन्यदंभसा । स्वसूत्रोक्तप्रकारेण कुण्डादौ विल्लिखेत्ततः

Pagkahugasan ang pātra (sisidlang pang-ritwal), painitin ito at saka wisikan ng ibang tubig na panlinis. Pagkaraan, ayon sa paraang itinuro sa sariling sūtra ng ritwal, iguhit ang mga kailangang guhit o anyo sa kuṇḍa at sa kaugnay na pook-seremonya.

Verse 12

संप्रोक्ष्य कल्पयेद्दर्भैः पुष्पैर्वा वह्निविष्टरम् । अर्चनार्थं च होमार्थं सर्वद्रव्याणि साधयेत्

Pagkapaglinis sa lugar at mga sangkap sa pamamagitan ng pagwisik ng banal na tubig, ay ayusin ang vahni-viṣṭara (luklukan ng apoy) gamit ang damong darbha o mga bulaklak. Para sa arcanā (pagsamba) at para sa homa (pag-aalay sa apoy), ihanda nang wasto ang lahat ng kailangang sangkap ng ritwal.

Verse 13

प्रक्षाल्यक्षालनीयानि प्रोक्षण्या प्रोक्ष्य शोधयेत् । मणिजं काष्ठजं वाथ श्रोत्रियागारसम्भवम्

Anuman ang dapat hugasan ay dapat hugasan; at anuman ang dapat linisin sa pamamagitan ng pagwiwisik ay dapat linisin ng sagradong tubig, gawa man ito sa hiyas o kahoy.

Verse 14

अन्यं वाभ्यर्हितं वह्निं ततः साधारमानयेत् । त्रिः प्रदक्षिणमावृत्य कुण्डादेरुपरि क्रमात्

O kaya naman, magdala ng isa pang banal na apoy na pinarangalan ayon sa tuntunin at ihalo ito sa karaniwang apoy ng ritwal. Pagkaraang umikot nang tatlong beses sa pradakṣiṇā, pakanan at mapalad, magpatuloy nang dahan-dahan, hakbang-hakbang, sa ibabaw ng bahagi sa itaas ng hukay-apoy (kuṇḍa) at ng katabing pook ng seremonya.

Verse 15

वह्निबीजं समुच्चार्य त्वादधीताग्निमासने । योनिमार्गेण वा तद्वदात्मनः संमुखेन वा

Pagkasambit nang malinaw ang binhing-mantra ng apoy (vahni-bīja), ilagak ito sa “upuan ng Agni” sa loob ng sarili—sa landas ng yoni (daluyang paglikha) o kaya’y ilagay din sa harap ng sarili, nakaharap sa kalooban. Sa ganitong paraan, sinisindihan ng sādhaka ang dalisay na apoy ng mantra upang putulin ang mga tali ng pāśa at ibaling ang paśu na kaluluwa sa Pati, ang Panginoong Śiva.

Verse 16

नियोगः प्रदेश सर्वं कुंडं कुर्याद्विचक्षणः । स्वनाभ्यंतःस्थितं वह्निं तद्रंध्राद्विस्फुलिंगवद्

Ang matalinong nagsasanay ay dapat, sa itinakdang lugar, ihanda nang buo ang kuṇḍa (hukay-apoy). Pagkatapos, pagninilayan ang panloob na apoy na nakalagay sa sariling pusod, at pasiklabin ito palabas sa butas na iyon, na wari’y isang kislap na tumatalon.

Verse 17

निर्गम्य पावके बाह्ये लीनं बिंबाकृति स्मरेत् । आज्यसंस्कारपर्यंतमन्वाधानपुरस्सरम्

Pagkalabas (ng kamalayan) at pagdulog sa panlabas na banal na apoy, magnilay sa banayad na anyong tila sagisag na nakalubog sa apoy na iyon—mula sa ritong anvādhāna at magpatuloy hanggang sa ājya-saṃskāra, ang pagpapabanal ng ghee.

Verse 18

स्वसूत्रोक्तक्रमात्कुर्यान्मूलमन्त्रेण मन्त्रवित् । शिवमूर्तिं समभ्यर्च्य ततो दक्षिणपार्श्वतः

Ayon sa pagkakasunod na itinakda sa sariling sūtra ng ritwal, ang nakaaalam ng mantra ay magsagawa ng pagsamba sa pamamagitan ng mūla-mantra. Matapos sambahin nang wasto ang mūrti ni Śiva, saka siya magpatuloy sa kanang panig (ng diyos/altar).

Verse 19

न्यस्य मन्त्रं घृते मुद्रां दर्शयेद्धेनुसंज्ञिताम् । स्रुक्स्रुवौ तैजसौ ग्राह्यौ न कांस्यायससैसकौ

Matapos munang ilagak (anyayahan) ang mantra sa ghṛta (banal na ghee), ipakita ang mudrā ng kamay na tinatawag na “Dhenumudrā.” Para sa sruk at sruva (sandok at kutsarang panghandog), gumamit ng sisidlang yari sa makinang na metal; huwag gumamit ng yari sa bell-metal, bakal, o tingga.

Verse 20

यज्ञदारुमयौ वापि स्मार्तौ वा शिल्पसम्मतौ । पर्णे वा ब्रह्मवृक्षादेरच्छिद्रे मध्य उत्थिते

Maging ito’y yari sa kahoy ng yajña, o itinakda ng mga Smṛti, o pinahintulutan ng mga tuntunin ng banal na sining; o kahit sa isang dahong buo ng sagradong punong Brahma at iba pa, na itinayong tuwid sa gitna—sa lahat ng paraang ito, dapat isaayos ang pagsamba sa banal na sagisag ni Śiva.

Verse 21

संसृज्य दर्भैस्तौ वह्नौ संताप्य प्रोक्षयेत्पुनः । पारार्षर्च्यस्वसूत्रोक्तक्रमेण शिवपूर्वकैः

Pagkaayos sa dalawang banal na apoy gamit ang damong darbha, dapat niya itong pagningasin nang mabuti at muling wisikan ng banal na tubig. Pagkaraan, ayon sa pagkakasunod na itinuro sa sarili niyang sūtra ng ritwal, dapat niyang sambahin ang hanay ng mga ṛṣi (pārārṣa), na nagsisimula kay Panginoong Śiva.

Verse 22

जुहुयादष्टभिर्बीजैरग्निसंस्कारसिद्धये । भ्रुंस्तुंब्रुश्रुं क्रमेणैव पुंड्रंद्रमित्यतः परम्

Upang ganap na mapaging-banal ang pagsasamskāra ng apoy, dapat maghandog ng mga oblation gamit ang walong bīja-mantra. Sa wastong pagkakasunod, bigkasin ang “bhruṃ, stuṃ, bru, śruṃ”, at pagkatapos ay “puṃḍraṃ, dram” bilang mga kasunod na pantig, at magpatuloy ayon sa tuntunin.

Verse 23

बीजानि सप्त सप्तानां जिह्वानामनुपूर्वशः । त्रिशिखा मध्यमा जिह्वा बहुरूपसमाह्वया

Ang pitong pantig-binhi (bīja) ng pitong dila ng sagradong apoy ay dapat makilala ayon sa wastong pagkakasunod. Ang gitnang dila ay tinatawag na Triśikhā, na inaanyayahan bilang yaong may maraming anyo.

Verse 24

रक्ताग्नेयी नैरृती च कृष्णान्या सुप्रभा मता । अतिरिक्ता मरुज्जिह्वा स्वनामानुगुणप्रभा

Ang Raktāgneyī at Nairṛtī, at ang isa pang kapangyarihang tinatawag na Kṛṣṇā, ay itinuturing na Suprabhā. Gayundin, ang Atiriktā at Marujjihvā ay nagniningning sa liwanag na kaayon ng kanilang sariling mga pangalan.

Verse 25

स्वबीजानन्तरं वाच्या स्वाहांतञ्च यथाक्रमम् । जिह्वामंत्रैस्तु तैर्हुत्वाज्यं जिह्वास्त्वेकैकश क्रमात्

Pagkaraang bigkasin ang bawat pantig-binhi (bīja), dapat sambitin ang mantra na nagtatapos sa “svāhā” ayon sa wastong pagkakasunod. Sa pamamagitan ng mga “jihvā-mantra,” ihandog ang nilinaw na mantikilya (ghee) sa apoy—inaanyayahan ang mga banal na dila ni Agni, isa-isa, sa tamang ayos.

Verse 26

रं वह्नयेति स्वाहेति मध्ये हुत्वाहुतित्रयम् । सर्पिषा वा समिद्भिर्वा परिषेचनमाचरेत्

Matapos ihandog ang tatlong ahuti sa apoy—binibigkas nang sunod-sunod ang “raṁ,” “vahnaye (para kay Agni),” at “svāhā”—isagawa naman ang parisechana (pagwiwisik/pag-ikot sa handog), gamit ang ghee o ang mga banal na panggatong (samidh).

Verse 27

दीपान्तं परिषिच्याथ समिद्धोमं समाचरेत् । ताः पालाश्यः परा वापि याज्ञिया द्वादशांगुलाः

Pagkaraan, wisikan ng tubig sa palibot ng dulo ng lampara, at isagawa nang wasto ang homa (handog sa apoy) gamit ang mga panggatong na nagliliyab. Ang mga patpat na iyon, mula sa kahoy na Palāśa o iba pang itinakdang panghandog, ay dapat may sukat na labindalawang lapad ng daliri ayon sa ritwal.

Verse 28

अवक्रा न स्वयं शुष्कास्सत्वचो निर्व्रणाः समाः । दशांगुला वा विहिताः कनिष्ठांगुलिसंमिताः

Ang mga iyon ay hindi dapat baluktot, ni likás na tuyô; dapat buo ang balat, walang sugat, at magkakapantay. Ang itinakdang sukat ay sampung lapad ng daliri, ayon sa lapad ng hinliliit.

Verse 29

प्रादेशमात्रा वालाभे होतव्याः सकला अपि । दूर्वापत्रसमाकारां चतुरंगुलमायताम्

Lahat ng iyon ay dapat ihandog sa sukat na isang dangkal, hugis tulad ng dahon ng damong dūrvā, at may habang apat na lapad ng daliri.

Verse 30

दद्यादाज्याहुतिं पश्चादन्नमक्षप्रमाणतः । लाजांस्तथा सर्षपांश्च यवांश्चैव तिलांस्तथा

Pagkaraan, maghandog ng mga ahuti ng ghee; pagkatapos nito, maghandog ng nilutong bigas ayon sa sukat na akṣa, at gayundin ng lājā (binusang butil), buto ng mustasa, sebada, at linga—upang ganap na masunod ang itinakdang pagkakasunod ng handog sa ritwal ni Śiva.

Verse 31

सर्पिषाक्तानि भक्ष्याणि लेह्यचोष्याणि सम्भवे । दशैवाहुतयस्तत्र पञ्च वा त्रितयं च वा

Sa ritwal na iyon, ang mga handog na nakakain—pagkaing kinakain, nililimas, o sinisipsip—ay dapat ihanda na may halong ghee. Doon, ang mga ahuti ay ihahandog nang sampung ulit, o limang ulit, o kahit tatlong ulit.

Verse 32

होतव्याः शक्तितो दद्यादेकमेवाथ वाहुतिम् । श्रुवेणाज्यं समित्याद्यास्रुचाशेषात्करेण वा

Ayon sa makakaya, dapat maghandog ng mga āhuti sa homa; kahit iisang handog lamang ay maaari. Maaaring ihandog ang ghee sa pamamagitan ng sandok; at kung walang sandok, maaaring gumamit ng mga panggatong at katulad nito, sa kutsara, o maging sa sariling kamay.

Verse 33

तत्र दिव्येन होतव्यं तीर्थेनार्षेण वा तथा । द्रव्येणैकेन वा ऽलाभे जुहुयाच्छ्रद्धया पुनः

Sa ritwal na iyon, dapat maghandog ng āhuti gamit ang banal at pinabanal na alay, o kaya’y sagradong tubig mula sa tīrtha, o alay na ayon sa Veda na pinagtibay ng mga ṛṣi. At kung wala ang mga ito, maghandog pa rin ng iisang bagay na makukuha—muli, nang may matatag na pananampalataya.

Verse 34

प्रायश्चित्ताय जुहुयान्मंत्रयित्वाहुतित्रयम् । ततो होमविशिष्टेन घृतेनापूर्य वै स्रुचम्

Para sa pagtubos-sala (prāyaścitta), maghandog ng tatlong āhuti sa banal na apoy matapos itong basbasan ng mantra. Pagkaraan, punuin ang sruva (sandok na pang-alay) ng ghee na natatanging pinabanal sa homa, at ipagpatuloy ang ritwal.

Verse 35

निधाय पुष्पं तस्याग्रे श्रुवेणाधोमुखेन ताम् । सदर्भेन समाच्छाद्य मूलेनांजलिनोत्थितः

Inilagay ang isang bulaklak sa harap nito, at inihiga ang sruva (śruva) nang nakataob. Pagkaraan, tinakpan ito ng damong darbha, at mula sa pinakaugat ng upuan/dambana ay tumindig siya, na nakataas ang magkasanib na kamay sa añjali (pagpupugay).

Verse 36

वौषडंतेन जुहुयाद्धारां तु यवसंमिताम् । इत्थं पूर्णाहुतिं कृत्वा परिषिंचेच्च पूर्ववत्

Sa mantra na nagtatapos sa “vauṣaṭ”, maghandog sa apoy ng tuluy-tuloy na alay, na sukat ay kasinglaki ng butil ng sebada. Sa gayon, matapos isagawa ang pūrṇāhuti (ganap na pangwakas na alay), iwisik muli ang banal na tubig gaya ng naunang itinakda.

Verse 37

तत उद्वास्य देवेशं गोपयेत्तु हुताशनम् । तमप्युद्वास्य वा नाभौ यजेत्संधाय नित्यशः

Pagkaraan, matapos igalang na ihatid-palayo (udvāsa) ang Panginoon ng mga diyos, si Śiva, mula sa ritwal, dapat niyang ingatan nang maingat ang banal na apoy. O kaya, matapos ding ihatid-palayo ang apoy, dapat niyang isagawa ang araw-araw na pagsamba sa pamamagitan ng pagtatatag ng pagtuon sa sentro ng pusod, sa matatag na pagninilay.

Verse 38

अथवा वह्निमानीय शिवशास्त्रोक्तवर्त्मना । वागीशीगर्भसंभूतं संस्कृत्य विधिवद्यजेत्

O kaya naman, matapos dalhin ang banal na apoy, ayon sa landas na itinuro sa mga śāstra ni Śiva, dapat niyang ganap na isagawa ang pagsasamskāra sa yaong isinilang mula sa sinapupunan ni Vāgīśī, at saka ito sambahin ayon sa ritwal.

Verse 39

अन्वाधानं पुनः कृत्वा परिधीन् परिधाय च । पात्राणि द्वन्द्वरूपेण निक्षिप्येष्ट्वा शिवं ततः

Matapos muling isagawa ang anvādhāna (ang ritwal ng pagsisindi at pagtatatag ng banal na apoy), at mailagay ang mga patpat na pangpalibot (paridhi) sa paligid nito, ilapag ang mga sisidlang pang-ritwal nang magkapares ayon sa ayos; saka, sa wastong pamamaraan, sambahin si Panginoong Śiva.

Verse 40

संशोध्य प्रोक्षणीपात्रं प्रोक्ष्यतानि तदंभसा । प्रणीतापात्रमैशान्यां विन्यस्या पूरितं जलैः

Linisin at dalisayin muna ang sisidlang pangwisik (prokṣaṇī), at iwisik sa mga bagay na pang-ritwal ang mismong tubig na iyon. Pagkaraan, ilagay ang sisidlang praṇītā sa hilagang-silangan (Īśāna) at itakda roon na punô ng tubig.

Verse 41

आज्यसंस्कारपर्यंतं कृत्वा संशोध्य स्रक्स्रुवौ । गर्भाधानं पुंसवनं सीमन्तोन्नयनं ततः

Matapos isagawa ang mga ritwal hanggang sa ājya-saṃskāra (pagpapabanal ng ghee) at malinis ang kuwintas na bulaklak at ang sandok, saka isunod ang mga saṃskāra: garbhādhāna (paglilihi), puṃsavana (ritwal para sa marangal na supling), at sīmantonnayana (seremonya ng paghihiwalay ng buhok ng nagdadalang-tao).

Verse 42

कृत्वा पृथक्पृथग्घुत्वा जातमग्निं विचिन्तयेत् । त्रिपादं सप्तहस्तं च चतुःशृंगं द्विशीर्षकम्

Pagkaraang maisagawa ang mga handog nang magkakahiwalay at ayon sa tuntunin, magnilay sa bagong sinding Apoy na banal—may tatlong paa, pitong kamay, apat na sungay, at dalawang ulo.

Verse 43

मधुपिंगं त्रिनयनं सकपर्देन्दुशेखरम् । रक्तं रक्ताम्बरालेपं माल्यभूषणभूषितम्

Siya’y may kulay na gintong parang pulot, may tatlong mata, at may buhol-buhol na buhok (jaṭā) na pinaputungan ng gasuklay na buwan. Siya’y lumilitaw sa anyong pula, may pulang kasuotan at pulang pahid na pabango, at pinalalamutian ng mga kuwintas ng bulaklak at mga hiyas.

Verse 44

सर्वलक्षणसंपन्नं सोपवीतं त्रिमेखलम् । शक्तिमन्तं स्रुक्स्रुवौ च दधानं दक्षिणे करे

Siya’y ganap sa lahat ng mapalad na palatandaan, suot ang sagradong sinulid (upavīta) at ang tatluhang bigkis sa baywang. Taglay ang kapangyarihang espirituwal, hawak niya sa kanang kamay ang srūk (sandok) at srūva (maliit na kutsara ng handog).

Verse 45

तोमरं तालवृंतं च घृतपात्रं तथेतरैः । जातं ध्यात्वैवमाकारं जातकर्म समाचरेत्

Sa pagninilay sa sanggol na bagong-silang sa gayong anyo—na wari’y kaugnay ng sibat, tangkay ng palma, sisidlang may ghee (ghṛta), at iba pang mapalad na bagay—dapat isagawa nang wasto ang ritwal ng kapanganakan (jātakarma).

Verse 46

नालापनयनं कृत्वा ततः संशोध्य सूतकम् । शिवाग्निरुचिनामास्य कृत्वाहुतिपुरस्सरम्

Matapos isagawa ang ritwal na nālāpanayana upang alisin ang karumihan, at saka magpakadalisay mula sa kalagayang sūtaka (ritwal na pagdungis), itatag ang banal na apoy na tinatawag na “Śivāgniruci” at magsimula sa paghahandog ng mga āhuti sa apoy na iyon.

Verse 47

पित्रोर्विसर्जनं कृत्वा चौलोपनयनादिकम् । अप्तोर्यामावसानान्तं कृत्वा संस्कारमस्य तु

Matapos maisagawa nang wasto ang mga pangwakas na ritwal para sa mga magulang, at maisakatuparan ang mga saṃskāra na nagsisimula sa pag-aahit ng buhok (cauḷa) at sa pagtanggap ng banal na sinulid (upanayana), at matapos tapusin ang ritwal hanggang sa pangwakas na Aptoryāma, saka isagawa ang iba pang saṃskāra niya ayon sa nararapat na pagkakasunod.

Verse 48

आज्यधारादिहोमं च कृत्वा स्विष्टकृतं ततः । रमित्यनेन बीजेन परिषिंचेत्ततः परम्

Matapos isagawa ang homa na nagsisimula sa ājyadhārā (daloy ng handog na ghee) at saka ang pangwakas na ritwal na tinatawag na sviṣṭakṛt, pagkatapos nito ay wisikan (ang pinabanal na sangkap) gamit ang bīja-mantra na “ram” bilang susunod na hakbang.

Verse 49

ब्रह्मविष्णुशिवेशानां लोकेशानां तथैव च । तदस्त्राणां च परितः कृत्वा पूजां यथाक्रमम्

Pagkatapos, ayon sa wastong pagkakasunod, magsagawa ng pagsamba—kay Brahmā, Viṣṇu, Śiva at Īśāna; gayundin sa mga Lokapāla (mga tagapagbantay ng mga daigdig); at pati sa kanilang mga banal na sandata—na inihahandog ang mga alay sa paligid ayon sa itinakdang ayos.

Verse 50

धूपदीपादिसिद्ध्यर्थं वह्निमुद्धृत्य कृत्यवित् । साधयित्वाज्यपूर्वाणि द्रव्याणि पुनरेव च

Upang maging ganap ang paghahanda ng insenso, mga ilawan, at kaugnay na handog, dapat sindihan ng dalubhasa sa ritwal ang banal na apoy; at matapos ihanda nang wasto ang mga sangkap—na nagsisimula sa ghee—muli niyang ipagpatuloy ang pagsasagawa ng rito.

Verse 51

कल्पयित्वासनं वह्नौ तत्रावाह्य यथापुरा । संपूज्य देवं देवीं च ततः पूर्णांतमाचरेत्

Matapos ayusin ang isang āsana sa loob ng banal na apoy, dapat niyang anyayahan (si Śiva) na manahan doon gaya ng ginawa noon. Pagkaraang sambahin nang wasto ang Panginoon at ang Diyosa nang magkasama, saka isagawa nang ganap ang pangwakas na handog (pūrṇāhuti).

Verse 52

अथ वा स्वाश्रमोक्तं तु वह्निकर्म शिवार्पणम् । बुद्ध्वा शिवाश्रमी कुर्यान्न च तत्रापरो विधिः

O kaya naman, sa pagkaunawa na ang ritwal ng apoy (vahni-karma) na itinakda para sa sariling āśrama (yugto ng buhay) ay dapat ihandog kay Śiva, ang debotong namumuhay sa disiplina ni Śiva ay gawin iyon nang ayon dito; sa bagay na ito, wala nang ibang hiwalay na tuntunin.

Verse 53

शिवाग्नेर्भस्मसंग्राह्यमग्निहोत्रोद्भवं तु वा । वैवाहोग्निभवं वापि पक्वं शुचि सुगंधि च

Dapat tipunin ang bhasma (banal na abo) mula sa apoy na inialay kay Śiva; o mula sa abong nagmula sa Agnihotra; o maging mula sa sagradong apoy ng kasal. Ito’y dapat ganap na nasunog, malinis, at may kaaya-ayang halimuyak.

Verse 54

कपिलायाः शकृच्छस्तं गृहीतं गगने पतत् । न क्लिन्नं नातिकठिनं न दुर्गन्धं न शोषितम्

Isang dakot ng dumi ng Kapilā (kayumangging baka) ang kinuha; habang ito’y bumabagsak sa himpapawid, hindi ito basa, hindi labis na matigas, hindi mabaho, at hindi rin tuyot—kaya nahayag ang kababalaghan at kawalang-dungis nito.

Verse 55

उपर्यधः परित्यज्य गृह्णीयात्पतितं यदि । पिंडीकृत्य शिवाग्न्यादौ तत्क्षिपेन्मूलमंत्रतः

Kung may anumang nahulog (at naging marumi), iwasang hawakan ito mula sa itaas o mula sa ibaba. Tipunin ito, igulong upang maging isang bukol, at ihagis sa Apoy ni Śiva (ang itinalagang banal na apoy), kasabay ng pagbigkas ng mūla-mantra, upang maibalik ang kadalisayan ng ritwal sa pamamagitan ng mantra at apoy ni Śiva.

Verse 56

अपक्वमतिपाक्वं च संत्यज्य भसितं सितम् । आदाय वा समालोड्य भस्माधारे विनिक्षिपेत्

Itapon ang abong hilaw o labis ang pagkasunog, at kunin ang dalisay na puting abo. Pagkatapos, tipunin ito at salain nang maigi, at ilagay sa angkop na sisidlang laan para sa bhasma (banal na abo).

Verse 57

तैजसं दारवं वापि मृन्मयं शैलमेव च । अन्यद्वा शोभनं शुद्धं भस्माधारं प्रकल्पयेत्

Maghanda ng sisidlan para sa bhasma—maaaring yari sa metal, kahoy, luwad, o bato; o anumang iba pang malinis at marikit na sisidlan—upang ang bhasma ay maingatang wasto para sa pagsamba.

Verse 58

समे देशे शुभे शुद्धे धनवद्भस्म निक्षिपेत् । न चायुक्तकरे दद्यान्नैवाशुचितले क्षिपेत्

Ilagay ang bhasma sa isang patag, mapalad, at malinis na lugar, na ituring itong parang mahalagang kayamanan. Huwag itong ibigay sa kamay na hindi karapat-dapat, ni ihagis kailanman sa maruming lupa.

Verse 59

न संस्पृशेच्च नीचांगैर्नोपेक्षेत न लंघयेत् । तस्माद्भसितमादाय विनियुंजीत मन्त्रतः

Huwag hayaang mahawakan ang bhasma ng maruruming bahagi ng katawan, huwag itong pabayaan, at huwag lapastanganin ang kabanalan nito. Kaya, kapag kinuha ang bhasma, gamitin at ipahid lamang ayon sa mantra, nang may paggalang at ayon sa ritwal.

Verse 60

कालेषूक्तेषु नान्यत्र नायोग्येभ्यः प्रदापयेत् । भस्मसंग्रहणं कुर्याद्देवे ऽनुद्वासिते सति

Sa mga itinakdang oras lamang—hindi sa iba pang panahon—dapat ito ipagkaloob, at huwag kailanman sa mga hindi karapat-dapat. Tipunin ang banal na abo (bhasma) habang ang Diyos ay hindi pa pinauuwi o pinapalis mula sa ritwal.

Verse 61

उद्वासने कृते यस्माच्चण्डभस्म प्रजापते । अग्निकार्ये कृते पश्चाच्छिवशास्त्रोक्तमार्गतः

Kapag naisagawa na ang pagpapauwi (udvāsana), kung gayon—O Prajāpati—pagkatapos maisakatuparan ang ritwal ng apoy, magpatuloy ayon sa landas na itinuro sa Śiva-śāstra, at ipahid ang binasbasang abo (bhasma) ayon sa itinakdang paraan.

Verse 62

स्वसूत्रोक्तप्रकाराद्वा बलिकर्म समाचरेत् । अथ विद्यासनं न्यस्य सुप्रलिप्ते तु मण्डले

O kaya, isagawa ang balikarma ayon sa paraang itinakda sa sariling sūtra ng ritwal. Pagkatapos, sa maṇḍala na maayos na pinahiran at inihanda, ilagak ang luklukan ng banal na kaalaman (vidyāsana).

Verse 63

विद्याकोशं प्रतिष्ठाप्य यजेत्पुष्पादिभिः क्रमात् । विद्यायाः पुरतः कृत्वा गुरोरपि च मण्डलम्

Pagkatapos maitatag nang wasto ang “kaban ng kaalaman” (vidyākośa), sambahin ito nang sunod-sunod sa pamamagitan ng mga bulaklak at iba pa. Inilalagay ito sa harap ni Vidyā, gumawa rin ng maṇḍala para sa Guru (at sambahin ayon sa nararapat).

Verse 64

तत्रासनवरं कृत्वा पुष्पाद्यै गुरुमर्चयेत् । ततोनुपूजयेत्पूज्यान् भोजयेच्च बुभुक्षितान्

Doon, matapos ayusin ang isang marangal na āsana, sambahin ang Guru sa pamamagitan ng mga bulaklak at iba pang handog. Pagkaraan, parangalan nang wasto ang mga karapat-dapat parangalan, at pakainin din ang mga nagugutom.

Verse 65

ततस्स्वयं च भुंजीत शुद्धमन्नं यथासुखम् । निवेदितं च वा देवे तच्छेषं चात्मशुद्धये

Pagkaraan nito, dapat kainin ng tao ang dalisay na pagkain nang payapa at walang pagdurusa. O kaya’y kainin ang natira mula sa unang inialay sa Diyos—sapagkat ang banal na prasāda na iyon ay naglilinis ng sarili.

Verse 66

श्रद्दधानो न लोभेन न चण्डाय समर्पितम् । गन्धमाल्यादि यच्चान्यत्तत्राप्येष समो विधिः

Taglay ang pananampalataya—hindi dahil sa kasakiman, at hindi iniaalay sa mabagsik at maruming tatanggap—anumang iba pang handog gaya ng pabango, mga garland ng bulaklak, at iba pa, ay saklaw din ng kaparehong tuntunin ng wastong pagsamba.

Verse 67

न तु तत्र शिवोस्मीति बुद्धिं कुर्याद्विचक्षणः । भुक्त्वाचम्य शिवं ध्यात्वा हृदये मूलमुच्चरेत्

Ngunit ang taong may pag-unawa ay hindi dapat mag-isip, “Ako si Śiva,” sa gayong kalagayan. Pagkatapos kumain at magsagawa ng ācamana, magnilay kay Śiva at sa puso ay bigkasin ang ugat-mantra (mūla-mantra).

Verse 68

कालशेषं नयेद्योग्यैः शिवशास्त्रकथादिभिः । रात्रौ व्यतीते पूर्वांशे कृत्वा पूजां मनोहराम्

Dapat gugulin ang nalalabing oras sa mga karapat-dapat na gawain—gaya ng pagbigkas at pagtalakay sa mga kasulatan ni Śiva. Kapag lumipas na ang unang bahagi ng gabi, matapos magsagawa ng isang marikit at nakalulugod na pagsamba (kay Śiva)…

Verse 69

शिवयोः शयनं त्वेकं कल्पयेदतिशोभनम् । भक्ष्यभोज्यांबरालेपपुष्पमालादिकं तथा

Dapat ayusin ang iisang higaan na lubhang marilag para kay Śiva at sa Devī na magkasama; at maghandog din ng mga alay gaya ng masasarap na pagkain at lutong handa, mga kasuotan, mababangong pahid, mga kuwintas ng bulaklak, at iba pa—upang parangalan ang Banal na Magkapareha sa mapitagang pag-ibig at debosyon.

Verse 70

मनसा कर्मणा वापि कृत्वा सर्वं मनोहरम् । ततो देवस्य देव्याश्च पादमूले शुचिस्स्वपेत्

Matapos gawing kaaya-aya at mapalad ang lahat—sa isip man o sa gawa—pagkaraan, manatiling dalisay at matulog sa paanan ng Panginoon at ng Diyosa, bilang mapagkumbabang paglilingkod na debosyonal.

Verse 71

गृहस्थो भार्यया सार्धं तदन्ये ऽपि तु केवलाः । प्रत्यूषसमयं बुद्ध्वा मात्रामाद्यामुदीरयेत्

Ang maybahay na kasama ang kanyang asawa—at gayundin ang iba, bawat isa sa sarili niyang bahagi—pagkaunawa sa oras ng bukang-liwayway, ay dapat bumigkas ng unang mātrā, ang banal na tunog na “Oṃ,” bilang pasimula ng pagsamba.

Verse 72

प्रणम्य मनसां देवं सांबं सगणमव्ययम् । देशकालोचितं कृत्वा शौचाद्यमपि शक्तितः

Pagkatapos yumukod sa isip sa Diyos ng lahat ng isipan—si Śiva na laging kasama si Umā, napapaligiran ng mga gaṇa, at di-nasisira—saka, ayon sa nararapat sa lugar at panahon, isagawa ang paglilinis at iba pang paunang pagtalima, ayon sa makakaya.

Verse 73

शंखादिनिनदैर्दिव्यैर्देवं देवीं च बोधयेत् । ततस्तत्समयोन्निद्रैः पुष्पैरतिसुगंधिभिः

Sa pamamagitan ng mga banal na tunog—gaya ng pag-ihip ng śaṅkha at iba pang mapalad na instrumento—gisingin ang Panginoon at ang Diyosa. Pagkaraan, sa tamang sandali, maghandog ng mga bulaklak na ganap ang pamumukadkad at ubod ng bango.

Verse 74

निर्वर्त्य शिवयोः पूजां प्रारभेत पुरोदितम्

Matapos ganap na maisagawa ang pagsamba kay Śiva at Śakti, saka dapat simulan ang ritwal na naitakda na noon pa man.