Adhyaya 24
Vayaviya SamhitaUttara BhagaAdhyaya 2472 Verses

पूजास्थानशुद्धिः पात्रशोधनं च — Purification of the Worship-Space and Preparation of Ritual Vessels

Inilalahad ng Adhyaya 24 ang sunod-sunod na paraan upang gawing karapat-dapat sa ritwal ang kapaligiran para sa Śiva-pūjā. Itinuturo ni Upamanyu: (1) paglilinis ng lugar ng pagsamba sa pamamagitan ng pagwiwisik ng tubig habang binibigkas ang mūla-mantra at paglalagay ng mga bulaklak na binasa sa mabangong tubig-sandal; (2) pag-aalis ng mga hadlang (vighna) gamit ang astra-mantra, kasunod ang pagtakip na pananggalang (avaguṇṭhana), paglalagay ng “baluting” selyo (varma), at paglalapat ng astra sa mga direksiyon upang itakda ang sagradong saklaw; (3) paglalatag ng damong darbha at paglilinis sa pagwiwisik at kaugnay na gawain, saka paglilinis ng lahat ng sisidlan at pagsasagawa ng dravya-śuddhi (pagpapadalisay ng mga sangkap); (4) pagtukoy sa apat na sisidlan—prokṣaṇī, arghya, pādya, at ācamanīya—pagkatapos ay paghuhugas, pagwiwisik, at pagpapabanal sa “tubig ni Śiva”; (5) paglalagay ng mga mapalad na bagay na mayroon, gaya ng mga metal at hiyas, pabango, bulaklak, butil, dahon, at darbha; (6) pag-aangkop ng idinadagdag ayon sa gamit: malamig at kaaya-ayang halimuyak para sa tubig-paligo at inumin; uśīra at sandal para sa pādya; pulbos na pampalasa tulad ng elā at kamper; at sa arghya ang dulo ng kuśa, akṣata, sebada/trigo/linga, ghee, mustasa, bulaklak, at bhasma. Ang diwa ng kabanata ay ang maayos na pagpapabanal: espasyo → pag-iingat → sisidlan → tubig → handog, upang maging mabisa at ayon sa dharma ang pagsamba.

Shlokas

Verse 1

उपमन्युरुवाच । प्रोक्षयेन्मूलमंत्रेण पूजास्थानं विशुद्धये । गन्धचन्दनतोयेन पुष्पं तत्र विनिक्षिपेत्

Sinabi ni Upamanyu: “Upang dalisayin ang pook ng pagsamba, wisikan ito ng tubig habang inuusal ang ugat na mantra. Pagkaraan, gamit ang tubig na pinabango ng halimuyak at sandalwood, maglagay ng isang bulaklak doon.”

Verse 2

अस्त्रेणोत्सार्य वै विघ्नानवगुण्ठ्य च वर्मणा । अस्त्रं दिक्षु प्रविन्यस्य कल्पयेदर्चनाभुवम्

Matapos itaboy ang mga hadlang sa pamamagitan ng mantra ng sandatang pananggalang, at tabingan ang ritwal sa pamamagitan ng mantra ng baluting-varma, ilagay ang sandatang iyon sa mga direksiyon at ihanda ang pook ng pagsamba.

Verse 3

तत्र दर्भान्परिस्तीर्य क्षालयेत्प्रोक्षणादिभिः । संशोध्य सर्वपात्राणि द्रव्यशुद्धिं समाचरेत्

Doon, ikalat ang damong darbha at linisin sa pamamagitan ng pagwiwisik at iba pang gawaing pagpapadalisay. Pagkatapos dalisayin ang lahat ng sisidlan, isagawa nang wasto ang pagpapadalisay ng mga handog, upang ang pagsamba kay Panginoong Śiva ay maganap sa kabanalan.

Verse 4

प्रोक्षणीमर्ध्यपात्रं च पाद्यपात्रमतः परम् । तथैवाचमनीयस्य पात्रं चेति चतुष्टयम्

Dapat niyang ayusin ang apat na sisidlang pang-ritwal: ang sandok na pangwisik, ang sisidlan para sa arghya, saka ang sisidlan para sa paghuhugas ng paa (pādya), at gayundin ang sisidlan para sa ācamanīya (banal na pag-inom ng tubig)—isang pangkat na apat.

Verse 5

प्रक्षाल्य प्रोक्ष्य वीक्ष्याथ क्षिपेत्तेषु जलं शिवम् । पुण्यद्रव्याणि सर्वाणि यथालाभं विनिक्षिपेत्

Pagkatapos hugasan, wisikan ng tubig at pagmasdan nang may paggalang, ibuhos sa mga sisidlang iyon ang mapalad na tubig na inialay at pinabanal para kay Śiva. Pagkaraan, ilagay roon ang lahat ng banal na sangkap ayon sa kaya at sa kung ano ang mayroon.

Verse 6

रत्नानि रजतं हेम गन्धपुष्पाक्षतादयः । फलपल्लवदर्भांश्च पुण्यद्रव्याण्यनेकधा

Mga hiyas, pilak at ginto; mga pabango, mga bulaklak, buo at di-binasag na bigas (akṣata) at iba pa; mga prutas, murang dahon, at mga talim ng damong darbha—ito ang sari-saring mapalad na sangkap na angkop sa pagsamba.

Verse 7

स्नानोदके सुगन्धादि पानीये च विशेषतः । शीतलानि मनोज्ञानी कुसुमादीनि निक्षिपेत्

Sa tubig na para sa paliligo—at lalo na sa tubig na iinumin—dapat maglagay ng mababangong sangkap, at ng malamig at kaaya-ayang mga bulaklak at iba pa.

Verse 8

उशीरं चन्दनं चैव पाद्ये तु परिकल्पयेत् । जातिकंकोलकर्पूरबहुमूलतमालकान्

Para sa handog na tubig sa paghuhugas ng paa (pādya), ihanda ito na may uśīra (vetiver) at sandalwood; kasama ang sampaguita, kankola, kamper, maraming mababangong ugat, at mga dahon ng tamālaka—upang ang paglilingkod kay Śiva ay maging marangal, dalisay, at puspos ng bhakti.

Verse 9

क्षिपेदाचमनीये च चूर्णयित्वा विशेषतः । एलां पात्रेषु सर्वेषु कर्पूरं चन्दनं तथा

Pagkatapos durugin at gawing pinong-pino nang may pag-iingat, ilagay ito sa sisidlang para sa ācāmana; at sa lahat ng sisidlang pang-ritwal ay ilagay din ang kardamono, kamper, at sandalwood.

Verse 10

कुशाग्राण्यक्षतांश्चैव यवव्रीहितिलानपि । आज्यसिद्धार्थपुष्पाणि भसितञ्चार्घ्यपात्रके

Sa sisidlang arghya, ilagay ang mga dulo ng damong kuśa, ang akṣata (buong butil ng bigas), sebada, bigas at linga; kasama ang ghee, puting buto ng mustasa, mga bulaklak, at ang banal na abo (bhasma).

Verse 11

कुशपुष्पयवव्रीहिबहुमूलतमालकान् । प्रक्षिपेत्प्रोक्षणीपात्रे भसितं च यथाक्रमम्

Pagkaraan, sa sisidlang para sa pagwiwisik (prokṣaṇa), ilagay ang mga bulaklak ng kuśa, sebada, bigas, ang banal na damong maraming-ugat, at tamālaka; at idagdag ang bhasma ayon sa wastong pagkakasunod-sunod.

Verse 12

सर्वत्र मन्त्रं विन्यस्य वर्मणावेष्ट्य बाह्यतः । पश्चादस्त्रेण संरक्ष्य धेनुमुद्रां प्रदर्शयेत्

Matapos ilagak ang mantra sa lahat ng dako, balutin ang sarili sa labas ng varma, ang baluting panangga. Pagkaraan, pangalagaan sa astra-mantra at ipakita ang Dhenu-mudrā, upang selyuhan ang ritwal sa kapangyarihang nag-iingat ni Śiva.

Verse 13

पूजाद्रव्याणि सर्वाणि प्रोक्षणीपात्रवारिणा । सम्प्रोक्ष्य मूलमंत्रेण शोधयेद्विधिवत्ततः

Pagkatapos, wisikan ang lahat ng gamit sa pagsamba ng tubig mula sa sisidlang pangwisik na pangkabanalan. Saka, ayon sa itinakdang paraan, linisin ang mga ito sa pagbigkas ng mūla-mantra, upang maging karapat-dapat sa pagsamba kay Śiva.

Verse 14

पात्राणां प्रोक्षणीमेकामलाभे सर्वकर्मसु । साधयेदर्घ्यमद्भिस्तत्सामान्यं साधकोत्तमः

Kung sa alinmang ritwal ay walang hiwalay na sisidlang pangwisik para sa mga sisidlang pangseremonya, ang mahusay na sādhaka ay magsagawa ng handog na arghya gamit ang tubig; ito ang kinikilalang pangkalahatang paraan.

Verse 15

ततो विनायकं देवं भक्ष्यभोज्यादिभिः क्रमात् । पूजयित्वा विधानेन द्वारपार्श्वे ऽथ दक्षिणे

Pagkaraan, sambahin si Panginoong Vināyaka nang sunod-sunod sa pag-aalay ng matatamis, pagkain, at iba pa. Matapos parangalan ayon sa itinakdang ritwal, ilagay siya sa kanang panig ng pintuan.

Verse 16

अन्तःपुराधिपं साक्षान्नन्दिनं सम्यगर्चयेत् । चामीकराचलप्रख्यं सर्वाभरणभूषितम्

Dapat na sambahin nang wasto si Nandin mismo—ang tunay na panginoon ng panloob na santuwaryo ni Śiva—nagniningning na tila bundok ng ginto at pinalamutian ng lahat ng alahas.

Verse 17

बालेन्दुमुकुटं सौम्यं त्रिनेत्रं च चतुर्भुजम् । दीप्तशूलमृगीटंकतिग्मवेत्रधरं प्रभुम्

Namataan niya ang Panginoon—maamo at mapalad—na may koronang gasuklay na buwan, may tatlong mata at apat na bisig; ang Dakilang Maykapangyarihan na may nagliliyab na trisula, sagisag ng usa, at matalim na nagniningning na tungkod.

Verse 18

चन्द्रबिम्बाभवदनं हरिवक्त्रमथापि वा । उत्तरे द्वारपार्श्वस्य भार्यां च मरुतां सुताम्

Sa hilagang panig ng pintuan, iguhit (o pagnilayan) ang isang kabiyak—ang mukha’y tulad ng bilog ng buwan, o kaya’y tulad ng mukha ni Hari (Viṣṇu)—bilang asawa na isinilang na anak na babae ng mga Marut.

Verse 19

सुयशां सुव्रतामम्बां पादमण्डनतत्पराम् । पूजयित्वा प्रविश्यान्तर्भवनं परमेष्ठिनः

Matapos parangalan si Ambā—kilala sa marangal na dangal at matatag na panata, laging nakatuon sa pag-aayos at mapitagang paglilingkod sa mga paa—pumasok siya sa panloob na tahanan ni Parameṣṭhin (Brahmā).

Verse 20

संपूज्य लिङ्गं तैर्द्रव्यैर्निर्माल्यमपनोदयेत् । प्रक्षाल्य पुष्पं शिरसि न्यसेत्तस्य विशुद्धये

Pagkatapos sambahin nang wasto ang Śiva-liṅga sa mga handog na iyon, alisin ang mga nagamit na bulaklak at iba pang nalalabi (nirmālya). Pagkahugasan, ilagay ang bulaklak sa ulo bilang paglilinis at bilang banal na natira mula sa pagsamba kay Śiva.

Verse 21

पुष्पहस्तो जपेच्छक्त्या मन्त्रं मन्त्रविशुद्धये । ऐशान्यां चण्दमाराध्य निर्माल्यं तस्य दापयेत्

Hawak ang mga bulaklak sa kamay, dapat niyang bigkasin ang mantra sa japa nang may buong lakas-loob upang luminis at maging ganap ang mantra. Pagkaraan, sa direksiyong Īśāna (hilagang-silangan), matapos sambahin nang wasto si Caṇḍa, ialay sa kanya ang nirmālya, ang banal na nalabi ng pagsamba.

Verse 22

कल्पयेदासनं पश्चादाधारादि यथाक्रमम् । आधारशक्तिं कल्याणीं श्यामां ध्यायेदधो भुवि

Pagkaraan, dapat ayusin sa isip ang upuang pang-ritwal, at saka pagnilayan ang mga sandigan mula sa Ādhāra ayon sa wastong pagkakasunod. Sa lupa sa ibaba, magnilay sa mapalad na Ādhāra-Śakti—maitim ang kulay, mapagpala—bilang saligang kapangyarihan.

Verse 23

तस्याः पुरस्तादुत्कंठमनंतं कुण्डलाकृतिम् । धवलं पञ्चफणिनं लेलिहानमिवाम्बरम्

Sa harap niya ay lumitaw si Ananta (Śeṣa), umaangat na nakabaluktot ang leeg, nakapulupot na wari’y hikaw—maputi ang anyo, may limang ulo, at tila dinidilaan ang langit ng kanyang mga dila.

Verse 24

तस्योपर्यासनं भद्रं कण्ठीरवचतुष्पदम् । धर्मो ज्ञानं च वैराग्यमैश्वर्यञ्च पदानि वै

Sa ibabaw nito ay may mapalad na luklukan, may apat na paa na gaya ng trono ng leon. Ang mismong mga haligi nito ay Dharma (tamang kaayusan), Jñāna (tunay na kaalaman), Vairāgya (paglayo sa pagnanasa), at Aiśvarya (makapangyarihang banal na paghahari).

Verse 25

आग्नेयादिश्वेतरक्तपीतश्यामानि वर्णतः । अधर्मादीनि पूर्वादीन्युत्तरांतान्यनुक्रमात्

Mula sa timog-silangan, ang mga kulay ay sunod-sunod na puti, pula, dilaw, at itim. Gayundin, mula sa Adharma sa silangan at ayon sa pagkakasunod hanggang sa dulo ng hilaga, dapat itong maunawaang sunud-sunod.

Verse 26

राजावर्तमणिप्रख्यान्न्यस्य गात्राणि भावयेत् । अस्योर्ध्वच्छादनं पद्ममासनं विमलं सितम्

Ilagay (sa pagninilay) ang mga sangkap ng katawan na kumikislap na tila hiyas na rājāvarta, at pagbulayan ang mga iyon. Para sa Kanya, ang pang-ibabaw na tabing ay isang dalisay na puting luklukan ng lotus—malinis, walang dungis, at maningning.

Verse 27

अष्टपत्राणि तस्याहुरणिमादिगुणाष्टकम् । केसराणि च वामाद्या रुद्रावामादिशक्तिभिः

Ipinahahayag nila na ang walong talulot nito ay ang walong katangiang nagsisimula sa aṇimā (banal na kapinuhan ng pagiging napakapino). At ang mga hibla ng bulaklak ay si Vāmā at ang iba pa—mga Śakti gaya nina Rudrā at Vāmā—sa pamamagitan nila ang Panginoon ay sinasamba at pinagninilayan nang may paggalang.

Verse 28

बीजान्यपि च ता एव शक्तयोंतर्मनोन्मनीः । कर्णिकापरवैराग्यं नालं ज्ञानं शिवात्मकम्

Ang mga kapangyarihang yaon—maselan na gaya ng anyong-butil—ay nananahan sa loob bilang “manonmanī,” ang paglagpas ng isip sa loob ng isip. Ang gitnang sisidlan ng lotus ang sukdulang paglayo sa pagnanasa, at ang tangkay ay ang kaalamang ang pinakadiwa ay si Śiva.

Verse 29

कन्दश्च शिवधर्मात्मा कर्णिकान्ते त्रिमण्डले । त्रिमण्डलोपर्यात्मादि तत्त्वत्रितयमासनम्

Sa pinakaugat ay naroon ang “kanda,” na tila-umbok na sandigan, na ang likas na diwa ay ang dharma ni Śiva; sa dulo ng gitnang bahagi ng lotus ay naroon ang tatlong bilog. Sa ibabaw ng tatlong bilog na iyon ay itinatatag ang āsana na binubuo ng tatlong prinsipyo na nagsisimula sa Sarili (Ātman)—mga panloob na katotohanang sumusuporta sa pagninilay kay Pati, ang Panginoon.

Verse 30

सर्वासनोपरि सुखं विचित्रास्तरणास्तृतम् । आसनं कल्पयेद्दिव्यं शुद्धविद्यासमुज्ज्वलम्

Sa ibabaw ng lahat ng ibang upuan, dapat ihanda ang isang maginhawa at banal na āsana, na may nakalatag na telang may marikit na mga anyo—nagniningning sa dalisay na vidyā—para sa pagsamba at pagninilay kay Śiva.

Verse 31

आवाहनं स्थापनं च सन्निरोधं निरीक्षणम् । नमस्कारं च कुर्वीत बध्वा मुद्राः पृथक्पृथक्

Pagkabuo ng kani-kaniyang mudrā nang magkakahiwalay, isagawa ang āvāhana (pag-anyaya), sthāpana (pagpapatatag/paglalagak ng diyos), sannirodha (pagpigil o paglalaman), nirīkṣaṇa (masusing pagtanaw), at saka ang namaskāra (mapitagang pagpapatirapa).

Verse 32

पाद्यमाचमनं चार्घ्यं गंधं पुष्पं ततः परम् । धूपं दीपं च तांबूलं दत्त्वाथ स्वापयेच्छिवौ

Ihandog ang tubig sa paa, ang tubig na pang-ācamana (panghigop/pangmumog), at ang arghya; saka pabango at mga bulaklak. Pagkaraan, ihandog ang insenso, ilawan, at nganga (tāmbūla); at sa huli, ihimlay si Śiva sa banal na pamamahinga ng ritwal.

Verse 33

अथवा परिकल्प्यैवमासनं मूर्तिमेव च । सकलीकृत्य मूलेन ब्रह्माभिश्चापरैस्तथा

O kaya, matapos ihanda nang wasto ang āsana (luklukan) at ang banal na anyo, gawin itong ganap at lubos na nahahayag sa pamamagitan ng mūla-mantra (ugat na mantra), gayundin sa pamamagitan ng mga Brahma-mantra at iba pang pantulong na pormula.

Verse 34

आवाहयेत्ततो देव्या शिवं परमकारणम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं देवं निश्चलमक्षरम्

Pagkaraan nito, dapat anyayahan ng Diyosa si Śiva—ang Kataas-taasang Sanhi—na pagnilayan bilang nagniningning na parang dalisay na kristal, ang Diyos na di-nagagalaw at Panginoong di-nasisira.

Verse 35

कारणं सर्वलोकानां सर्वलोकमयं परम् । अंतर्बहिःस्थितं व्याप्य ह्यणोरणु महत्तरम् २

Siya ang kataas-taasang sanhi ng lahat ng daigdig, ang Dakilang Katotohanang lumalaganap at bumubuo sa lahat ng mundo. Nanahan sa loob at sa labas, nilulukuban Niya ang lahat—mas masinsin pa sa pinakamasinsing atomo, ngunit higit na dakila kaysa sa pinakadakila.

Verse 36

भक्तानामप्रयत्नेन दृश्यमीश्वरमव्ययम् । ब्रह्मेंद्रविष्णुरुद्राद्यैरपि देवैरगोचरम्

Sa Kanyang mga deboto, ang Panginoong di-nasisira ay nahahayag kahit walang matinding pagpupunyagi; subalit nananatili Siyang lampas sa abot ng kahit mga diyos—sina Brahmā, Indra, Viṣṇu, Rudra, at iba pa.

Verse 37

देवसारं च विद्वद्भिरगोचरमिति श्रुतम् । आदिमध्यान्तरहितं भेषजं भवरोगिणाम्

Narinig ng mga pantas na Siya ang pinakadiwa ng mga deva, lampas sa maaabot ng pandama at isipan. Walang simula, walang gitna, at walang wakas, Siya ang lunas na nagpapagaling sa mga dinadapuan ng sakit ng saṃsāra.

Verse 38

शिवतत्त्वमिति ख्यातं शिवार्थं जगति स्थिरम् । पञ्चोपचारवद्भक्त्या पूजयेल्लिंगमुत्तमम्

Ang kilala bilang prinsipyo ni Śiva (Śiva-tattva) ay nananatiling matatag sa daigdig bilang mismong kahulugan at layon ni Śiva. Kaya, sa debosyon na may limang handog (pañcopacāra), sambahin ang kataas-taasang Liṅga.

Verse 39

लिंगमूर्तिर्महेशस्य शिवस्य परमात्मनः । स्नानकाले प्रकुर्वीत जयशब्दादिमंगलम्

Sa oras ng pagpapaligo sa Liṅga—ang sagisag na may anyo ni Maheśa, Śiva, ang Kataas-taasang Sarili—dapat isagawa ang mga mapalad na gawain, na nagsisimula sa sigaw ng tagumpay na “jaya,” at pag-aalay ng banal na pagbabasbas.

Verse 40

पञ्चगव्यघृतक्षीरदधिमध्वादिपूर्वकैः । मूलैः फलानां सारैश्च तिलसर्षपसक्तुभिः

Gamit ang limang kaloob ng baka (pañcagavya), kasama ang ghee, gatas, yogurt/curd, pulot at iba pa; gamit ang mga ugat, katas ng mga prutas; at pati linga, mustasa, at inihaw na harinang-butil—(isagawa ang ritwal ayon sa itinakda).

Verse 41

बीजैर्यवादिभिश्शस्तैश्चूर्णैर्माषादिसंभवैः । संस्नाप्यालिप्य पिष्टाद्यैः स्नापयेदुष्णवारिभिः

Gamit ang mapalad na mga butil gaya ng sebada at iba pang binhi; at gamit ang pinong pulbos na mula sa black gram (māṣa) at katulad na munggo; paliguan (ang banal na sagisag), pahiran ng mga paste at iba pa, at saka paliguan muli ng maligamgam na tubig.

Verse 42

घर्षयेद्विल्वपत्राद्यैर्लेपगंधापनुत्तये । पुनः संस्नाप्य सलिलैश्चक्रवर्त्युपचारतः

Upang maalis ang amoy ng mga ipinahid na pamahid, marahang kuskusin (ang sinasambang anyo) gamit ang mga dahon ng bilva at iba pang katulad; saka muling paliguan ng tubig—inaalay ang paglilingkod nang ganap at maayos, na may paggalang na tulad ng ritwal ng isang cakravartin.

Verse 43

सुगंधामलकं दद्याद्धरिद्रां च यथाक्रमम् । ततः संशोध्य सलिलैर्लिंगं बेरमथापि वा

Ihandog muna ang mabangong āmalaka, at saka ang luyang-dilaw (haridrā) ayon sa wastong pagkakasunod. Pagkaraan, linisin sa pamamagitan ng tubig, at dalisayin ang Śiva-liṅga—o gayundin ang banal na imahen (bera).

Verse 44

स्नापयेद्गंधतोयेन कुशपुष्पोदकेन च । हिरण्यरत्नतोयैश्च मंत्रसिद्धैर्यथाक्रमम्

Paliguan (ang Śiva-liṅga) ng mabangong tubig, at gayundin ng tubig na pinabanal ng kuśa na damo at mga bulaklak. Pagkaraan, ayon sa wastong pagkakasunod, paliguan ng tubig na pinagtibay ng mantra at nilahukan ng ginto at mga hiyas.

Verse 45

असंभवे तु द्रव्याणां यथासंभवसंभृतैः । केवलैर्मंत्रतोयैर्वा स्नापयेच्छ्रद्धया शिवम्

Ngunit kung hindi makuha ang mga nararapat na sangkap ng ritwal, gamitin ang anumang makakaya; o kahit tubig na pinabanal ng mantra lamang, paliguan si Panginoong Śiva nang may pananampalataya.

Verse 46

कलशेनाथ शंखेन वर्धन्या पाणिना तथा । सकुशेन सपुष्पेण स्नापयेन्मंत्रपूर्वकम्

Pagkatapos, gamit ang kalaśa (banga ng tubig), ang śaṅkha (kabibe), at ang ‘vardhanī’ na sandok/pangwisik na hawak sa kamay; kasama ang kuśa na damo at mga bulaklak, paliguan (ang Panginoon—lalo na ang Śiva-liṅga) habang inuuna ang pagbigkas ng mga angkop na mantra.

Verse 47

पवमानेन रुद्रेण नीलेन त्वरितेन च । लिंगसूक्तादिसूक्तैश्च शिरसाथर्वणेन च

Dapat sambahin si Rudra sa pamamagitan ng mga himnong Pavamāna at Nīla, at gayundin ng himnong Tvarita na mabilis magbunga; gayon din sa pamamagitan ng Liṅga-sūkta at iba pang mga himnong Veda, at sa Atharvaśiras (Upaniṣad) din.

Verse 48

ऋग्भिश्च सामभिः शैवैर्ब्रह्मभिश्चापि पञ्चभिः । स्नापयेद्देवदेवेशं शिवेन प्रणवेन च

Sa pamamagitan ng mga himno ng Ṛg at Sāma, ng mga himnong Śaiva, at ng limang Brahma-mantra, dapat paliguan ang Panginoon ng mga panginoon, ang Diyos ng mga diyos—si Śiva—habang inuusal ang mantrang “Śiva” at ang banal na Pranava na “Oṁ”.

Verse 49

यथा देवस्य देव्याश्च कुर्यात्स्नानादिकं तथा । न तु कश्चिद्विशेषो ऽस्ति तत्र तौ सदृशौ यतः

Kung paanong isinasagawa ang pagligo at iba pang mga ritwal para sa Panginoon, gayon din dapat isagawa para sa Devī. Sapagkat sa pagsambang ito ay walang pagkakaiba sa kanila, dahil ang dalawa ay magkatulad sa kanilang tunay na kalikasan.

Verse 50

प्रथमं देवमुद्दिश्य कृत्वा स्नानादिकाः क्रियाः । देव्यैः प्रश्चात्प्रकुर्वीत देवदेवस्य शासनात्

Una, ituon muna ang layon sa Panginoon (Śiva) at isagawa ang mga ritwal na nagsisimula sa pagligo; pagkatapos, isagawa ang pagsamba sa Devī (Śakti/Devī) ayon sa utos ng Diyos ng mga diyos.

Verse 51

अर्धनारीश्वरे पूज्ये पौर्वापर्यं न विद्यते । तत्र तत्रोपचाराणां लिंगे वान्यत्र वा क्वचित्

Sa pagsamba sa kagalang-galang na Ardhanārīśvara, walang tiyak na tuntunin ng pag-una o pag-huli—walang mahigpit na “una” o “sumunod.” Ang mga handog at paglilingkod na ritwal (upacāra) ay maaaring ialay dito at doon, maging sa Liṅga o kung minsan ay sa ibang dako rin.

Verse 52

कृत्वा ऽभिषेकं लिंगस्य शुचिना च सुगंधिना । संमृज्य वाससा दद्यादंबरं चोपवीतकम्

Matapos isagawa ang abhiṣeka sa Śiva-liṅga gamit ang mga bagay na dalisay at mabango, punasan ito ng malinis na tela, at saka ihandog ang kasuotan at ang upavīta, ang banal na sinulid, bilang mapitagang paglilingkod sa Panginoon.

Verse 53

पाद्यमाचमनं चार्घ्यं गंधं पुष्पं च भूषणम् । धूपं दीपं च नैवेद्यं पानीयं मुखशोधनम्

Ihandog (kay Panginoong Śiva) ang tubig sa paghuhugas ng paa, ang ācamanīya na tubig sa pagsipsip, at ang arghya; ang halimuyak ng sandal-paste, mga bulaklak at mga palamuti; insenso at ilawan; naivedya na handog na pagkain, inuming tubig, at tubig sa paglilinis ng bibig—sa gayon natatapos ang wastong pagkakasunod ng pagsamba.

Verse 54

पुनश्चाचमनीयं च मुखवासं ततः परम् । मुकुटं च शुभं भद्रं सर्वरत्नैरलंकृतम्

Muli, ihandog ang ācamanīya na tubig, at pagkatapos ay ang telang pantakip sa bibig. Sumunod, ihandog ang isang maringal at mapalad na korona—marangal at kaaya-aya—na pinalamutian ng lahat ng uri ng hiyas.

Verse 55

भूषणानि पवित्राणि माल्यानि विविधानि च । व्यजने चामरे छत्रं तालवृंतं च दर्पणम्

Mga dalisay na palamuti, sari-saring kuwintas ng bulaklak; mga pamaypay at cāmara na pamaypay na buntot-yak, payong; hawakan ng pamaypay na dahon ng palma at salamin—ang mga ito’y inihahandog o iniaayos bilang mapalad na gamit sa pagsamba.

Verse 56

दत्त्वा नीराजनं कुर्यात्सर्वमंगलनिस्वनैः । गीतनृत्यादिभिश्चैव जयशब्दसमन्वितः

Matapos ihandog ang nīrājana (ārati), isagawa ito sa gitna ng lahat ng tunog na mapalad, kalakip ang pag-awit, pagsayaw at iba pa, na umaalingawngaw sa sigaw na “Tagumpay!”, bilang debosyonal na pagsamba kay Śiva sa Kanyang hayag na anyo (saguṇa).

Verse 57

हैमे च राजते ताम्रे पात्रे वा मृन्मये शुभे । पद्मकैश्शोभितैः पुष्पैर्बीजैर्दध्यक्षतादिभिः

Sa isang mapalad na sisidlan—ginto, pilak, tanso, o banal na sisidlang luwad—ialay ang mga bulaklak na pinalamutian ng lotus, kasama ang mga binhi, dadhi (maasim na gatas/curd), akṣata (buong bigas), at iba pang dalisay na sangkap ng ritwal.

Verse 58

त्रिशूलशंखयुग्माब्जनन्द्यावर्तैः करीषजैः । श्रीवत्सस्वस्तिकादर्शवज्रैर्वह्न्यादिचिह्नितैः

Sila’y may mga mapalad na sagisag na hinubog mula sa banal na dumi ng baka—gaya ng trisula, kabibe (śaṅkha), ang pares na tanda, lotus, tanda ng nandyāvarta, Śrīvatsa, swastika, salamin, vajra, at iba pang sagisag tulad ng apoy—na pawang banal na palatandaang kaugnay ng pagsamba kay Panginoong Śiva.

Verse 59

अष्टौ प्रदीपान्परितो विधायैकं तु मध्यमे । तेषु वामादिकाश्चिन्त्याः पूज्याश्च नव शक्तयः

Ilagay ang walong ilawan sa paligid at isang ilawan sa gitna; doon ay magnilay sa siyam na Śakti na nagsisimula kay Vāmā, at sambahin sila bilang mga banal na kapangyarihan.

Verse 60

कवचेन समाच्छाद्य संरक्ष्यास्त्रेण सर्वतः । धेनुमुद्रां च संदर्श्य पाणिभ्यां पात्रमुद्धरेत्

Matapos takpan ng pananggalang na kavaca at bantayan sa lahat ng panig sa pamamagitan ng Astra-mantra, ipakita ang Dhenumudrā at saka, gamit ang dalawang kamay, iaangat ang sisidlang pang-ritwal.

Verse 61

अथवारोपयेत्पात्रे पञ्चदीपान्यथाक्रमम् । विदिक्ष्वपि च मध्ये च दीपमेकमथापि वा

Bilang kapalit, ayusin ang limang ilawan sa sisidlan ayon sa wastong pagkakasunod—ilagay sa mga pagitan ng mga direksiyon at sa gitna rin; o kung nanaisin, maaari ring maglagay ng iisang ilawan lamang.

Verse 62

ततस्तत्पात्रमुद्धृत्य लिंगादेरुपरि क्रमात् । त्रिः प्रदक्षिणयोगेन भ्रामयेन्मूलविद्यया

Pagkatapos, buhatin ang sisidlang iyon at, ayon sa wastong ayos, igalaw ito sa ibabaw ng Liṅga at ng iba pang banal na bagay. Kaakibat ng disiplina ng pradakṣiṇā (pag-ikot pakanan), paikutin ito nang tatlong ulit habang binibigkas ang mūla-mantra, upang mapabanal ang gawain sa kapangyarihan ng mantra ni Śiva.

Verse 63

दद्यादर्घ्यं ततो मूर्ध्नि भसितं च सुगंधितम् । कृत्वा पुष्पांजलिं पश्चादुपहारान्निवेदयेत्

Pagkatapos, maghandog ng arghya (pagpupugay na libasyon). Saka ipahid sa tuktok ng ulo ang mabangong bhasma, ang banal na abo. Pagkaraan, mag-alay ng mga bulaklak na nakapaloob sa magkadikit na palad (puṣpāñjali), at pagkatapos ay ihain ang mga upahāra at iba pang handog sa ritwal.

Verse 64

पानीयं च ततो दद्याद्दत्त्वा वाचमनं पुनः । पञ्चसौगंधिकोपेतं ताम्बूलं च निवेदयेत्

Pagkatapos, maghandog ng tubig na iinumin; at matapos maghandog muli ng ācamanīya na tubig para sa pagmumog, ihain ang tāmbūla (nganga/betel) na may limang halimuyak, upang ganap na maisakatuparan ang magalang at sattvic na upacāra sa pagsamba sa mapalad na Panginoong Śiva.

Verse 65

प्रोक्षयेत्प्रोक्षणीयानि गाननाट्यानि कारयेत् । लिंगादौ शिवयोश्चिन्तां कृत्वा शक्त्यजपेच्छिवम्

Wisikan niya ng banal na tubig ang lahat ng dapat wisikan, at ipagawa ang pag-awit at sagradong pagtatanghal. Pagkatapos, ituon ang pagninilay kay Śiva kasama si Śakti sa Liṅga at sa iba pang anyo, at ayon sa kanyang kakayahan ay magsagawa ng japa, ang pag-uulit ng mantra ni Śiva.

Verse 66

प्रदक्षिणं प्रणामं च स्तवं चात्मसमर्पणम् । विज्ञापनं च कार्याणां कुर्याद्विनयपूर्वकम्

Sa kababaang-loob, dapat magsagawa ng pradakṣiṇa (pag-ikot na banal) at pagpapatirapa, maghandog ng mga himno ng papuri, isuko ang buong sarili, at saka ihain kay Panginoong Śiva ang mga pakiusap ukol sa tungkulin at pangangailangan.

Verse 67

अर्घ्यं पुष्पांजलिं दत्त्वा बद्ध्वा मुद्रां यथाविधि । पश्चात्क्षमापयेद्देवमुद्वास्यात्मनि चिंतयेत्

Matapos ihandog ang arghya at isang dakot na bulaklak, at buuin ang itinakdang mudrā ayon sa paraan, dapat humingi ng kapatawaran sa Panginoon; pagkaraan, matapos pauwiin (ang inanyayang presensya ng) Diyos, pagnilayan Siya sa loob ng sariling Sarili.

Verse 68

पाद्यादिमुखवासांतमर्घ्याद्यं चातिसंकटे । पुष्पविक्षेपमात्रं वा कुर्याद्भावपुरस्सरम्

Mula sa pag-aalay ng tubig para sa paa (pādya) hanggang sa handog para sa bibig (mukhavāsa), pati arghya at iba pa—kapag nasa matinding kagipitan, maaari nang ang simpleng pagwiwisik ng mga bulaklak, kung ito’y ginagawa na ang debosyon ang nauuna sa puso.

Verse 69

तावतैव परो धर्मो भावने सुकृतो भवेत् । असंपूज्य न भुञ्जीत शिवमाप्राणसंचरात्

Hangga’t ang hininga ng buhay ay gumagalaw pa sa katawan, ang pinakamataas na dharma ay ang paglinang ng marangal na kalooban at ng gawaing may bisa. Huwag kumain nang hindi muna sumasamba kay Śiva—habang ang prāṇa ay nananatiling umiikot sa loob.

Verse 70

यदि पापस्तु भुंजीत स्वैरं तय्स न निष्कृतिः । प्रमादेन तु भुंक्ते चेत्तदुद्गीर्य प्रयत्नतः

Kung ang makasalanan ay sadyang kumain ng (ipinagbabawal/di-dalisay) ayon sa sariling nais, wala nang pagtubos para sa kanya. Ngunit kung nakain dahil sa kapabayaan, dapat niyang pagsikapang iluwa at ilabas agad (isuka).

Verse 71

स्नात्वा द्विगुणमभ्यर्च्य देवं देवीमुपोष्य च । शिवस्यायुतमभ्यस्येद्ब्रह्मचर्यपुरस्सरम्

Pagkatapos maligo, sambahin ang Panginoon at ang Diyosa nang may dobleng debosyon, at mag-ayuno (upavāsa). Pagkaraan, na nakatatag sa brahmacarya (pagpipigil at kalinisan) bilang pangunahing disiplina, magsagawa nang paulit-ulit ng japa—pagbigkas ng mantra ni Śiva—ng sampung libong ulit.

Verse 72

परेद्युश्शक्तितो दत्त्वा सुवर्णाद्यं शिवाय च । शिवभक्ताय वा कृत्वा महापूजां शुचिर्भवेत्

Sa sumunod na araw, ayon sa kakayahan, maghandog ng ginto at iba pang alay kay Śiva, o ialay ito sa isang deboto ni Śiva; at pagkatapos, magsagawa ng dakilang pagsamba (mahāpūjā) nang may kalinisan, at ang tao’y magiging dalisay.

Frequently Asked Questions

A stepwise pūjā-preparation protocol: purifying the worship-site with mūla-mantra sprinkling, removing obstacles with astra-mantra and protective sealing, then cleansing and consecrating vessels and waters with appropriate auspicious additives.

They function as a ritual boundary-making technology: astra removes/repels impediments, varma ‘armors’ the rite, and placing the astra in the directions stabilizes the sacred field so the worship becomes protected, coherent, and efficacious.

Key substances include sandalwood, uśīra, camphor, cardamom, flowers, grains (barley/wheat/sesame), kuśa tips, ghee, mustard, and bhasma—assigned according to vessel-function (snāna, pānīya, pādya, ācamanīya, arghya).