
Inilalahad ng Adhyaya 19 ang maayos na paraan kung paano itinatatag ng guru ang isang karapat-dapat na sādhaka at ipinapasa ang Śaiva vidyā/mantra. Ipinapaliwanag ni Upamanyu ang sunod-sunod na ritwal: pagsamba sa maṇḍala, paglalagay sa kumbha, homa, pag-upo/pagpoposisyon sa alagad, at pagtatapos ng mga paunang paghahanda ayon sa naunang itinakdang ayos. Isinasagawa ng guru ang abhiṣeka at pormal na iginagawad ang “pinakamataas na mantra,” at tinatapos ang vidyopadeśa sa isang ritwal na paglipat ng kaalamang Śaiva—sa pamamagitan ng pagbuhos ng tubig na may bulaklak (puṣpāmbu) sa palad ng bata/alagad. Pinupuri ang mantra bilang nagbibigay ng mga kaganapan at biyaya sa mundong ito at sa susunod, sa grasya ni Parameṣṭhin (Śiva). Matapos makuha ang pahintulot ni Śiva, itinuturo ng guru ang sādhana at Śiva-yoga. Pagkatapos, isinasagawa ng alagad ang mantra-sādhana na may pagtuon sa viniyoga; ang disiplinadong pagsasanay na ito ang tinatawag na puraścaraṇa ng mūla-mantra. Nililinaw din ng kabanata na para sa mumukṣu (naghahangad ng kalayaan), hindi sapilitan ang labis na pagsisikap sa ritwal, bagaman mapalad pa rin kung isasagawa.
Verse 1
उपमन्युरुवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि साधकं नाम नामतः । संस्कारमन्त्रमाहात्म्यं कथने सूचितं मया
Wika ni Upamanyu: “Mula ngayon, ipahahayag ko—sa pangalan—ang disiplina na tinatawag na ‘Sādhaka’, ang paraan para sa naghahangad ng espirituwal. Ang mga ritong nagpapabanal at ang kadakilaan ng mga mantra ay naipahiwatig ko na sa daloy ng salaysay na ito.”
Verse 2
संपूज्य मंडले देवं स्थाप्य कुम्भे च पूर्ववत् । हुत्वा शिष्यमनुष्णीषं प्रापयेद्भुवि मंडले
Matapos sambahin nang wasto ang Panginoon sa maṇḍala, at iluklok Siya sa kumbha ayon sa naunang itinuro, dapat isagawa ng guro ang homa (handog sa apoy), at saka papasukin ang alagad—na walang takip ang ulo—upang pumuwesto sa maṇḍala sa lupa.
Verse 3
पूर्वांतं पूर्ववत्कृत्वा हुत्वाहुतिशतं तथा । संतर्प्य मूलमन्त्रेण कलशैर्देशिकोत्तमः
Matapos ganapin ang naunang ritwal gaya ng dati, ang dakilang guro ay naghandog ng sandaang āhuti sa banal na apoy; at sa pamamagitan ng Mūla-mantra, kanyang pinasiyahan at pinalugod (ang diyos) sa pamamagitan ng mga kalaśa, ang mga banga ng pinagbasbasang tubig.
Verse 4
सन्दीप्य च यथापूर्वं कृत्वा पूर्वोदितं क्रमात् । अभिषिच्य यथापूर्वं प्रदद्यान्मन्त्रमुत्तमम्
Matapos sindihan ang banal na apoy gaya ng dati at isagawa nang sunod-sunod ang naunang itinakdang kaayusan, dapat niyang gawin ang abhiṣeka gaya rin ng dati; at saka, sa gayunding paraan, ipagkaloob ang kataas-taasang mantra.
Verse 5
तत्र विद्योपदेशांतं कृत्वा विस्तरशः क्रमात् । पुष्पाम्बुना शिशोः पाणौ विद्यां शैवीं समर्पयेत्
Doon, matapos tapusin ang pagtuturo ng banal na kaalaman nang masinsin at ayon sa kaayusan, dapat niyang ipagkaloob ang Śaiva vidyā sa bata—sa pamamagitan ng paglalagay nito sa palad ng bata kasama ang tubig na pinabanal ng mga bulaklak.
Verse 6
तवैहिकामुष्मिकयोः सर्वसिद्धिफलप्रदः । भवत्येव महामन्त्रः प्रसादात्परमेष्ठिनः
Para sa iyo, sa mundong ito at sa susunod, ang Dakilang Mantra na ito ay tunay na nagiging tagapagkaloob ng lahat ng siddhi at ng mga bunga nito—sa biyaya ng Kataas-taasang Panginoon (Parameṣṭhin).
Verse 7
इत्युत्वा देवमभ्यर्च्य लब्धानुज्ञः शिवाद्गुरुः । साधनं शिवयोगं च साधकाय समादिशेत्
Pagkasabi nito, matapos sambahin ang Panginoon at makamtan ang pahintulot ni Śiva, ang Guru ay dapat magturo sa nagsasanay ng mga alituntunin ng sādhana at ng Śiva-yoga.
Verse 8
तच्छ्रुत्वा गुरुसंदेशं क्रमशो मंत्रसाधकः । पुरतो विनियोगस्य मन्त्रसाधनमाचरेत्
Pagkarinig sa tagubilin ng guru, ang nagsasanay ng mantra ay dapat magsagawa nang paunti-unti ng disiplina ng mantra, na inuuna ang wastong viniyoga—ang tamang paglalapat na nauuna rito.
Verse 9
साधनं मूलमन्त्रस्य पुरश्चरणमुच्यते । पुरतश्चरणीयत्वाद्विनियोगाख्यकर्मणः
Ang disiplin na tinatawag na puraścaraṇa ay ipinahayag na pangunahing paraan upang maganap ang ugat-mantra. Tinawag ito nang gayon sapagkat ito’y paunang pagsasanay na dapat munang isagawa bago ang viniyoga, ang ritwal na paglalapat ng mantra.
Verse 10
नात्यन्तं करणीयन्तु मुमुक्षोर्मन्त्रसाधनम् । कृतन्तु तदिहान्यत्र तास्यापि शुभदं भवेत्
Para sa naghahangad ng kalayaan (moksha), hindi dapat maging labis ang pagkababad sa mantra-sādhana. Gayunman, kung ito’y isinasagawa—dito man o saanman—nagiging mapalad at kapaki-pakinabang pa rin ito para sa kanya.
Verse 11
शुभे ऽहनि शुभे देशे काले वा दोषवर्जिते । शुक्लदन्तनखः स्नातः कृतपूर्वाह्णिकक्रियः
Sa mapalad na araw, sa mapalad na lugar, o sa panahong walang dungis, dapat maligo at magpakadalisay—malinis at maputi ang ngipin at mga kuko—at matapos nang wasto ang mga ritwal sa umaga; sa gayong paghahanda, saka siya karapat-dapat magpatuloy sa pagsamba kay Śiva at sa mapagnilay na disiplina.
Verse 12
अलंकृत्य यथा लब्धैर्गंधमाल्यविभूषणैः । सोष्णीषः सोत्तरासंगः सर्वशुक्लसमाहितः
Pinalamutian niya ang sarili ng mga pabango, kuwintas ng bulaklak, at mga hiyas na kanyang natamo. Nakaputong at may pang-itaas na kasuotan, siya’y payapa at ganap na nakabihis ng puti.
Verse 13
देवालये गृहे ऽन्यस्मिन्देशे वा सुमनोहरे । सुखेनाभ्यस्तपूर्वेण त्वासनेन कृतासनः
Sa templo, sa sariling tahanan, o sa alinmang pook na lubhang kaaya-aya, maupo nang maginhawa, na nakapirmi sa āsana sa upuang dati nang sinanay at madali para sa sarili.
Verse 14
तनुं कृत्वात्मनः शैवीं शिवशास्त्रोक्तवर्त्मना । संपूज्य देवदेवेशं नकुलीश्वरमीश्वरम्
Sa pagsunod sa landas na itinuro sa mga śāstra ni Śiva, ginawa niyang Śaiva ang sarili niyang katawan; at ayon sa wastong paraan ay sinamba niya si Devadeveśa, ang Panginoon ng mga panginoon—si Nakulīśvara, ang Kataas-taasang Īśvara.
Verse 15
निवेद्य पायसं तस्मै समप्याराधनं क्रमात् । प्रणिपत्य च तं देवं प्राप्तानुज्ञश्च तन्मुखात्
Matapos ihandog sa Kanya ang matamis na kaning-gatas (pāyasa) at ganap na maisagawa ang pagsamba ayon sa wastong kaayusan, siya’y nagpatirapa sa banal na Panginoon; at mula sa sariling bibig ng Panginoon ay tinanggap niya ang pahintulot na lumisan.
Verse 16
कोटिवारं तदर्धं वा तदर्धं वा जपेच्छिवम् । लक्षविंशतिकं वापि दशलक्षमथापि वा
Dapat ulit-ulitin ang pangalan/mantra ni Śiva nang isang crore—o kalahati niyon, o kalahati pa muli; o kaya’y dalawampung lakh, o sampung lakh, ayon sa makakaya.
Verse 17
ततश्च पायसाक्षारलवणैकमिताशनः । अहिंसकः क्षमी शांतो दांतश्चैव सदा भवेत्
Pagkaraan nito, kumain siya nang may takdang sukat—payak na pagkain gaya ng mga gawa sa gatas, lugaw na may alkalina, at asin lamang—at lagi siyang manatiling di-marahas, mapagpatawad, matahimik, at may pagpipigil-sa-sarili.
Verse 18
अलाभे पायसस्याश्नन्फलमूलादिकानि वा । विहितानि शिवेनैव विशिष्टान्युत्तरोत्तरम्
Kung walang matamis na kaning-gatas (pāyasa), maaaring kumain ng mga prutas, ugat, at iba pang katulad. Ang mga pamalit na ito ay itinakda mismo ni Panginoong Śiva, na may antas ng pagiging angkop na papataas sa bawat kasunod.
Verse 19
चरुं भक्ष्यमथो सक्तुकणान्यावकमेव च । शाकं पयो दधि घृतं मूलं फलमथोदकम्
Ang nilutong handog na bigas (caru), mga pagkaing inihahandog, mga butil ng inihaw na harina (saktu), at ligaw na bigas (āvaka); mga dahong gulay, gatas, yogurt/curd, dalisay na ghee (ghṛta), mga ugat, prutas, at tubig—ito ang mga dalisay na pagkain na angkop ihandog sa pagsamba at mga pagtalima kay Śiva.
Verse 20
अभिमंत्र्य च मन्त्रेण भक्ष्यभोज्यादिकानि च । साधने ऽस्मिन्विशेषेण नित्यं भुञ्जीत वाग्यतः
Pagkatapos basbasan sa pamamagitan ng mantra ang mga pagkaing kakainin at mga handang tatangkilikin, bilang natatanging disiplina sa sādhana na ito, dapat kumain araw-araw na may pigil na pananalita—pinamamahalaan ang dila at tinipon ang isip sa pag-alaala kay Śiva.
Verse 21
मन्त्राष्टशतपूतेन जलेन शुचिना व्रती । स्नायान्नदीनदोत्थेन प्रोक्षयेद्वाथ शक्तितः
Ang debotong tumutupad ng panata ay dapat maligo sa dalisay na tubig na binasbasan ng isandaan at walong ulit na pagbigkas ng mantra; o matapos maligo, ayon sa kakayahan, magwisik sa sarili ng tubig na kinuha sa ilog o sa banal na bukal-batis.
Verse 22
तर्पयेच्च तथा नित्यं जुहुयाच्च शिवानले । सप्तभिः पञ्चभिर्द्रव्यैस्त्रिभिर्वाथ घृतेन वा
Dapat ding maghandog nang palagian ng tarpana (pag-aalay ng tubig) at araw-araw mag-alay sa banal na apoy ni Śiva. Maaaring gawin ang handog sa pitong sangkap, o lima, o tatlo—o kahit ghee lamang.
Verse 23
इत्थं भक्त्या शिवं शैवो यः साधयति साधकः । तस्येहामुत्र दुष्प्रापं न किंचिदपि विद्यते
Kaya nito, ang sādhaka na Śaiva na sa pamamagitan ng bhakti ay nagsasakatuparan ng pagsamba at pagsasakatuparan sa Panginoong Śiva—para sa kanya, sa mundong ito at sa susunod, wala ni anuman na mahirap abutin.
Verse 24
अथवा ऽहरहर्मंत्रं जपेदेकाग्रमानसः । अनश्नन्नेव साहस्रं विना मन्त्रस्य साधनम्
O kaya naman, na may iisang-tutok na isip, bigkasin ang mantra araw-araw; kahit nag-aayuno, tapusin ang isang libong pag-uulit—ito mismo ang paraan ng pagsasakatuparan ng mantra.
Verse 25
न तस्य दुर्लभं किंचिन्न तस्यास्त्यशुभं क्वचित् । इह विद्यां श्रियं सौख्यं लब्ध्वा मुक्तिं च विंदति
Para sa gayong deboto, walang bagay na hindi maaabot, at walang masamang palatandaan na kailanman lilitaw. Sa mismong buhay na ito, matapos makamtan ang kaalaman, kasaganaan, at ligaya, nakakamit din niya ang moksha—ang paglaya.
Verse 26
साधने विनियोगे च नित्ये नैमित्तिके तथा । जपेज्जलैर्भस्मना च स्नात्वा मन्त्रेण च क्रमात्
Maging sa pagsasanay espirituwal at wastong paglalapat nito, sa araw-araw na pagtalima, o sa mga ritwal na paminsan-minsan, dapat isagawa ang japa sa tamang pagkakasunod: una sa tubig, saka sa banal na abo (bhasma), at matapos maligo, kasama ang mantra, ayon sa tuntunin.
Verse 27
शुचिर्बद्धशिखस्सूत्री सपवित्रकरस्तथा । धृतत्रिपुंड्ररुद्राक्षो विद्यां पञ्चाक्षरीं जपेत्
Malinis at may disiplina—nakataling jambul (śikhā), suot ang banal na sinulid (yajñopavīta), at may pavitraka na singsing mula sa damong kuśa sa kamay—at may Tripuṇḍra ng banal na abo at kuwintas na Rudrākṣa, dapat niyang bigkasin nang paulit-ulit ang Pañcākṣarī, ang limang-pantig na sagradong mantra ng kaalaman upang lumapit kay Panginoong Śiva.
Worship in the maṇḍala, installation of the deity in the kumbha, homa offerings, arranging the disciple within the maṇḍala, followed by abhiṣeka and formal bestowal of the mantra/vidyā by the guru.
The chapter equates sādhana of the mūla-mantra with a preparatory, intention-governed discipline (performed ‘in front/first’—purataḥ) grounded in viniyoga; it frames practice as structured consecration that stabilizes mantra efficacy.
It advises that extreme or excessive sādhana is not obligatory for the mumukṣu, though undertaking the practice remains auspicious and beneficial.