विभूतिविस्तरप्रश्नः / Inquiry into the Expansion of Śiva’s Vibhūti

Verse 1

ॐ । नमस्समस्तसंसारचक्रभ्रमणहेतवे । गौरीकुचतटद्वन्द्वकुंकुमांकितवक्षसे

Om. Pagpupugay kay Panginoong Śiva—ang sanhi ng pag-ikot ng gulong ng sansara—na ang malapad Niyang dibdib ay may bakas ng pulang kumkuma mula sa dalawang umbok ng dibdib ni Diyosa Gaurī sa Kanyang pagyakap.

Verse 2

सूत उवाच । उक्त्वा भगवतो लब्धप्रसादादुपमन्युना । नियमादुत्थितो वायुर्मध्ये प्राप्ते दिवाकरे

Sinabi ni Sūta: Matapos magsalita si Upamanyu—na tumanggap ng biyaya ng Panginoon—ang Diyos ng Hangin na si Vāyu ay tumindig ayon sa itinakdang niyama, at nagpakita nang sumapit ang araw sa katanghalian.

Verse 3

ऋषयश्चापि ते सर्वे नैमिषारण्यवासिनः । अथायमर्थः प्रष्टव्य इति कृत्वा विनिश्चयम्

Ang lahat ng mga rishi na naninirahan sa Naimiṣāraṇya ay nagpasya nang matatag: “Ang bagay na ito ay dapat nang itanong ngayon,” at nagkaisa na magtanong pa upang luminaw ang katotohanan tungkol kay Śiva, ang Panginoon.

Verse 4

कृत्वा यथा स्वकं कृत्यं प्रत्यहं ते यथा पुरा । भगवंतमुपायांतं समीक्ष्य समुपाविशन्

Matapos tapusin ang kanilang pang-araw-araw na tungkulin gaya ng dati, nang makita nilang papalapit ang Pinagpalang Panginoon, sila’y tumingin nang may paggalang at saka umupo sa taimtim na pagdalo.

Verse 5

अथासौ नियमस्यांते भगवानम्बरोद्भवः । मध्ये मुनिसभायास्तु भेजे कॢप्तं वरासनम्

Pagkaraan, sa pagtatapos ng niyama, ang Pinagpalang Isa—na isinilang mula sa kalangitan—ay umupo sa marangal na luklukan na maingat na inihanda sa gitna ng kapulungan ng mga muni.

Verse 6

सुखासनोपविष्टश्च वायुर्लोकनमस्कृतः । श्रीमद्विभूतिमीशस्य हृदि कृत्वेदमब्रवीत्

Nakaupo nang maginhawa sa kanyang upuan, si Vāyu—na iginagalang ng lahat ng daigdig—ay itinanghal sa puso ang mapalad at maringal na kaluwalhatian ni Īśa, at saka nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 7

तं प्रपद्ये महादेवं सर्वज्ञमपराजितम् । विभूतिस्सकलं यस्य चराचरमिदं जगत्

Ako’y sumasaklolo kay Mahādeva, ang lubos na nakaaalam at di magagapi; sapagkat ang Kanyang banal na vibhūti ang buong sansinukob na ito—ang gumagalaw at ang di gumagalaw.

Verse 8

इत्याकर्ण्य शुभां वाणीमृषयः क्षीणकल्मषाः । विभूतिविस्तरं श्रोतुमूचुस्ते परमं वचः

Nang marinig nila ang mapalad na pananalita, ang mga rishi—na napawi na ang dungis—ay nagsalita ng kanilang pinakamataas na pakiusap, na nagnanais marinig nang masinsinan ang lawak ng vibhūti at sari-saring kaluwalhatian.

Verse 9

ऋषय ऊचुः । उक्तं भगवता वृत्तमुपमन्योर्महात्मनः । क्षीरार्थेनापि तपसा यत्प्राप्तं परमेश्वरात्

Wika ng mga rishi: “O kagalang-galang, naisalaysay mo na ang banal na pangyayari tungkol kay Upamanyu na dakila ang loob—kung paanong kahit sa pag-aayuno at pagtitika para sa gatas, natamo niya ang pinakamataas na biyaya mula kay Parameśvara (Panginoong Śiva).”

Verse 10

दृष्टो ऽसौ वासुदेवेन कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा । धौम्याग्रजस्ततस्तेन कृत्वा पाशुपतं व्रतम्

Siya’y nakita ni Vāsudeva—si Śrī Kṛṣṇa na walang bahid at di nababagabag sa gawa. Pagkaraan, ang nakatatandang kapatid ni Dhaumya ay nagsagawa ng Pāśupata na panata, at kumilos ayon dito.

Verse 11

प्राप्तं च परमं ज्ञानमिति प्रागेव शुश्रुम । कथं स लब्धवान् कृष्णो ज्ञानं पाशुपतं परम्

Narinig na natin noon pa na natamo niya ang kataas-taasang kaalaman. Kung gayon, paano natamo ni Kṛṣṇa ang pinakamataas na kaalamang Pāśupata?

Verse 12

वायुरुवाच । स्वेच्छया ह्यवतीर्णोपि वासुदेवस्सनातनः । निंदयन्निव मानुष्यं देहशुद्धिं चकार सः

Wika ni Vāyu: “Bagaman ang walang-hanggang Vāsudeva ay bumaba ayon sa sariling kalooban, kumilos Siya na wari’y sinasaway ang kalagayang pantao, kaya isinagawa Niya ang paglilinis at pagpapadalisay ng katawan.”

Verse 13

पुत्रार्थं हि तपस्तप्तुं गतस्तस्य महामुनेः । आश्रमं मुनिभिर्दृष्टं दृष्टवांस्तत्र वै मुनिम्

Sa pagnanais na magkaanak na lalaki, nagtungo siya sa āśrama ng dakilang muni upang magsagawa ng matinding tapa. Namalas ng mga muni ang āśrama, at doon nga nila nakita ang mismong pantas.

Verse 14

भस्मावदातसर्वांगं त्रिपुंड्रांकितमस्तकम् । रुद्राक्षमालाभरणं जटामंडलमंडितम्

Ang buo niyang katawan ay nagniningning sa banal na abo (bhasma); ang kanyang ulo’y may tatlong guhit na Tripuṇḍra. Suot niya ang kuwintas na Rudrākṣa bilang palamuti, at pinalamutian ng bilog na korona ng nakapulupot na jaṭā.

Verse 15

तच्छिष्यभूतैर्मुनिभिश्शास्त्रैर्वेदमिवावृतम् । शिवध्यानरतं शांतमुपमन्युं महाद्युतिम्

Napapaligiran ng mga muni na kanyang mga alagad—gaya ng Veda na napapaloob sa mga banal na śāstra—naroon si Upamanyu na may dakilang ningning: payapa, tahimik, at lubos na nalulubog sa pagninilay kay Śiva.

Verse 16

नमश्चकार तं दृष्ट्वा हृष्टसर्वतनूरुहः । बहुमानेन कृष्णो ऽसौ त्रिः कृत्वा तु प्रदक्षिणाम्

Nang makita Siya, si Kṛṣṇa—na nangingilabot sa galak ang buong katawan—ay yumukod at nagbigay-galang. Sa dakilang pagpupugay, siya’y umikot sa Panginoon nang tatlong ulit (pradakṣiṇā).

Verse 17

नष्टमासीन्मलं सर्वं मायाजं कार्ममेव च । तपःक्षीणमलं कृष्णमुपमन्युर्यथाविधिः

Sa gayon, napuksa ang lahat ng karumihan—kapwa yaong isinilang mula sa māyā at yaong nagmumula sa karma. Sa pamamagitan ng pag-aayuno at pagninilay (tapas), napawi ang maitim na dungis na nagbubuklod, at si Upamanyu ay luminis ayon sa itinakdang tuntunin.

Verse 18

भस्मनोद्धूल्य तं मन्त्रैरग्निरित्यादिभिः क्रमात् । अथ पाशुपतं साक्षाद्व्रतं द्वादशमासिकम्

Pagkaraan, siya’y pinahiran ng banal na abo (bhasma), habang inuusal nang sunod-sunod ang mga mantra na nagsisimula sa “Agni …” at ang iba pa. Pagkatapos nito, dapat isagawa ang mismong Pāśupata-vrata—ang tuwirang panata ng Panginoon—sa loob ng labindalawang buwan.

Verse 19

कारयित्वा मुनिस्तस्मै प्रददौ ज्ञानमुत्तमम् । तदाप्रभृति तं कृष्णं मुनयश्शंसितव्रताः

Matapos siyang pasailalimin sa itinakdang disiplina, ipinagkaloob ng pantas na muni ang pinakamataas na kaalamang espirituwal. Mula noon, kinilala at pinuri ng mga muni—matatag sa mga panatang pinupuri—ang Kṛṣṇa na iyon.

Verse 20

दिव्याः पाशुपताः सर्वे परिवृत्योपतस्थिरे । ततो गुरुनियोगाद्वै कृष्णः परमशक्तिमान्

Ang lahat ng makalangit na debotong Pāśupata ay nagtipon sa paligid at tumayong naglilingkod nang may paggalang. Pagkaraan, ayon sa utos ng Guru, si Kṛṣṇa—na pinagkalooban ng sukdulang kapangyarihan—ay kumilos (ayon sa nararapat).

Verse 21

तपश्चकार पुत्रार्थं सांबमुद्दिश्य शंकरम् । तपसो तेन वर्षांते दृष्टो ऽसौ परमेश्वरः

Nagnanais ng isang anak na lalaki, nagsagawa siya ng matinding pag-aayuno at pagninilay, iniuukol ang pagsamba kay Śaṅkara kasama si Ambā. Sa pagtatapos ng isang taon ng gayong tapa, nasilayan niya ang Kataas-taasang Panginoon, si Parameśvara.

Verse 22

श्रिया परमया युक्तस्सांबश्च सगणश्शिवः । वरार्थमाविर्भूतस्य हरस्य सुभगाकृतेः

Si Śiva—kasama si Ambā at napapaligiran ng Kanyang mga gaṇa—ay nagningning sa sukdulang karilagan. Sa mapalad at marikit na anyo ni Hara Siya nagpakita upang magbigay ng biyaya.

Verse 23

स्तुतिं चकार नत्वासौ कृष्णः सम्यक्कृतांजलिः । सांबं समगणव्यग्रो लब्धवान्पुत्रमात्मनः

Pagkatapos yumukod, si Kṛṣṇa, na maayos ang pagkakadugtong ng mga palad sa añjali, ay naghandog ng papuri. At si Sāmba—pinakamapanguna sa mga nagkakatipong kasama—ay natamo niya bilang sariling anak.

Verse 24

तपसा तुष्टचित्तेन दत्तं विष्णोश्शिवेन वै । यस्मात्सांबो महादेवः प्रददौ पुत्रमात्मनः

Dahil nalugod ang isipan ni Śiva sa tapa ni Viṣṇu, tunay ngang ipinagkaloob ni Śiva ang biyaya kay Viṣṇu; sapagkat noon, si Sāmbha Mahādeva ay nagkaloob sa kanya ng isang anak mula sa sariling diwa ng Panginoon.

Verse 25

तस्माज्जांबवतीसूनुं सांबं चक्रे स नामतः । तदेतत्कथितं सर्वं कृष्णस्यामितकर्मणः

Kaya nga, pinangalanan niya ang anak ni Jāmbavatī na “Sāmba.” Sa gayon, ang lahat ng ito ay naisalaysay—ang salaysay tungkol kay Kṛṣṇa, na ang mga gawa ay di-masukat.

Verse 26

महर्षेर्ज्ञानलाभश्च पुत्रलाभश्च शंकरात् । य इदं कीर्तयेन्नित्यं शृणुयाच्छ्रावयेत्तथा

Mula kay Śaṅkara, natamo ng dakilang rishi ang kaloobang tunay na kaalaman at ang pagpapalang magkaanak na lalaki. Sinumang laging bumibigkas nito, at sinumang nakikinig—o nagpaparinig nito sa iba—ay nakikibahagi rin sa banal na bunga.

Verse 27

स विष्णोर्ज्ञानमासाद्य तेनैव सह मोदते

Pagkamit ng tunay na kaalaman tungkol kay Viṣṇu, siya’y nagagalak na kasama Niya lamang.