शक्त्यादिसृष्टिनिरूपणम् / The Account of Creation Beginning with Śakti

Verse 1

मुनय ऊचुः । कथं जगदिदं कृत्स्नं विधाय च निधाय च । आज्ञया परमां क्रीडां करोति परमेश्वरः

Wika ng mga pantas: “Paano isinasagawa ng Kataas-taasang Panginoon—pagkatapos likhain ang buong sansinukob na ito at muling bawiin—ang Kanyang pinakamataas na banal na lila sa pamamagitan ng Kanyang sariling makapangyarihang utos?”

Verse 2

किं तत्प्रथमसंभूतं केनेदमखिलं ततम् । केना वा पुनरेवेदं ग्रस्यते पृथुकुक्षिणा

Ano ang unang sumibol? Kanino napupuno at nalulukuban ang buong sansinukob na ito? At kanino rin muling nilulunok ang lahat—sa pagkalusaw—pabalik sa malawak na sinapupunan?

Verse 3

वायुरुवाच । शक्तिः प्रथमसम्भूता शांत्यतीतपदोत्तरा । ततो माया ततो ऽव्यक्तं शिवाच्छक्तिमतः प्रभोः

Wika ni Vāyu: Una, sumilang ang Śakti, na lumalampas maging sa kataas-taasang kalagayan ng kapayapaan (śānti). Mula sa Kanya’y lumitaw ang Māyā; at sumunod ang Avyakta, ang di-pa-nahahahayag—mula kay Śiva, ang Panginoong may Śakti.

Verse 4

शान्त्यतीतपदं शक्तेस्ततः शान्तिपदक्रमात् । ततो विद्यापदं तस्मात्प्रतिष्ठापदसंभवः

Mula kay Śakti sumisibol ang kalagayang lampas sa kapayapaan; pagkaraan, sa maayos na pag-akyat sa antas ng Śānti, nararating ang antas ng Vidyā (Kaalaman). Mula roon ay nahahayag ang antas na tinatawag na “Pratiṣṭhā,” ang saligang pagtatatag.

Verse 5

निवृत्तिपदमुत्पन्नं प्रतिष्ठापदतः क्रमात् । एवमुक्ता समासेन सृष्टिरीश्वरचोदिता

Sa wastong pagkakasunod, ang antas na tinatawag na “Nivṛtti” ay sumibol mula sa antas na “Pratiṣṭhā.” Kaya, sa maikling sabi, ang paglikhang ito’y ipinahahayag na nagaganap sa ilalim ng udyok at pamamahala ng Panginoon, si Īśvara.

Verse 6

आनुलोम्यात्तथैतेषां प्रतिलोम्येन संहृतिः । अस्मात्पञ्चपदोद्दिष्टात्परस्स्रष्टा समिष्यते

Sa pasulong na kaayusan, nagaganap ang kanilang pagpapakita; at sa pabalik na kaayusan, nagaganap ang kanilang muling paglalagom. Mula sa aral na inihayag sa limang-bahaging pormulasyon, dapat maunawaan ang Kataas-taasang Lumikha.

Verse 7

कलाभिः पञ्चभिर्व्याप्तं तस्माद्विश्वमिदं जगत् । अव्यक्तं कारणं यत्तदात्मना समनुष्ठितम्

Kaya ang buong sansinukob na ito ay nilulukuban ng limang kalā (mga banal na kapangyarihan); at ang di-nahahayag na sanhi (avyakta-kāraṇa) ay itinatatag at pinamamahalaan ng Sarili—ng Panginoon bilang panloob na tagapaghari.

Verse 8

महदादिविशेषांतं सृजतीत्यपि संमतम् । किं तु तत्रापि कर्तृत्वं नाव्यक्तस्य न चात्मनः

Tinatanggap na ang pag-usbong ng paglikha ay nagpapatuloy—mula sa Mahat at iba pa—hanggang sa mga sangkap na naging tiyak at hiwa-hiwalay. Ngunit kahit doon, ang tunay na pagkamay-gawa ay hindi sa Di-nahahayag (Prakṛti), ni sa Ātman.

Verse 9

अचेतनत्वात्प्रकृतेरज्ञत्वात्पुरुषस्य च । प्रधानपरमाण्वादि यावत्किञ्चिदचेतनम्

Sapagkat ang Prakṛti ay walang kamalayan, at sapagkat ang (nakagapos na) puruṣa ay walang tunay na kaalaman, kaya ang lahat mula sa Pradhāna hanggang sa mga atomo—anumang nasa saklaw na iyon—ay dapat maunawaang likas na walang kamalayan.

Verse 10

तत्कर्तृकं स्वयं दृष्टं बुद्धिमत्कारणं विना । जगच्च कर्तृसापेक्षं कार्यं सावयवं यतः

Ang maayos na sanlibutang ito ay tuwirang nakikitang bunga ng isang tagapagkilos; hindi ito maaaring umiral nang walang matalinong sanhi. Sapagkat ang sansinukob ay isang bunga na umaasa sa Maylikha, yamang ito’y binubuo ng mga bahagi-bahagi.

Verse 11

तस्माच्छक्तस्स्वतन्त्रो यः सर्वशक्तिश्च सर्ववित् । अनादिनिधनश्चायं महदैश्वर्यसंयुतः

Kaya nga, Siya ay makapangyarihan at ganap na malaya—taglay ang lahat ng kapangyarihan at nalalaman ang lahat. Ang Panginoong ito ay walang simula at walang wakas, at puspos ng dakilang paghahari (aiśvarya).

Verse 12

स एव जगतः कर्ता महादेवो महेश्वराः । पाता हर्ता च सर्वस्य ततः पृथगनन्वयः

Siya lamang ang Lumikha ng sansinukob—si Mahādeva, ang Dakilang Panginoon. Siya lamang ang tagapangalaga at Siya rin ang nagbabalikwas sa lahat. Kaya Siya’y bukod-tangi sa lahat, walang katulad at walang kapantay.

Verse 13

परिणामः प्रधानस्य प्रवृत्तिः पुरुषस्य च । सर्वं सत्यव्रतस्यैव शासनेन प्रवर्तते

Ang pagbabago ng Pradhāna (likas na pinagmulan) at ang pagkilos ng Puruṣa (prinsipyo ng kamalayan)—lahat ng ito’y umuusad lamang sa ilalim ng pamamahala ni Satyavrata, ang Panginoon ng tunay na panata (Śiva).

Verse 14

इतीयं शाश्वती निष्ठा सतां मनसि वर्तते । न चैनं पक्षमाश्रित्य वर्तते स्वल्पचेतनः

Kaya nito, ang walang-hanggang matatag na paninindigang ito ay nananahan sa isipan ng mga banal. Ngunit ang taong kapos ang pagkaunawa ay hindi namumuhay na kumakalinga sa paninindigang ito ng katotohanan.

Verse 15

यावदादिसमारंभो यावद्यः प्रलयो महान् । तावदप्येति सकलं ब्रह्मणः शारदां शतम्

Mula sa pinakasimula ng paglikha hanggang sa dakilang pagkalusaw—ganyan kahaba ang buong ikot ng sansinukob: ito’y katumbas ng sandaang taon ng taglagas ni Brahmā.

Verse 16

परमित्यायुषो नाम ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः । तत्पराख्यं तदर्धं च परार्धमभिधीयते

Para kay Brahmā—na ang kapanganakan ay di nahahayag—ang haba ng kaniyang buhay ay tinatawag na “Parama.” Sa sukat na yaon ng panahon, ang bahaging tinatawag na “Parā” at maging ang kalahati nito ay itinatakdang “Parārdha.”

Verse 17

परार्धद्वयकालांते प्रलये समुपस्थिते । अव्यक्तमात्मनः कार्यमादायात्मनि तिष्ठति

Sa wakas ng dalawang parārdha, kapag dumating ang pralaya, ang Di-Nahahayag (Avyakta) ay binabawi ang sariling mga bunga ng paglikha pabalik sa sarili at nananatili sa sariling Ātman.

Verse 18

आत्मन्यवस्थिते ऽव्यक्ते विकारे प्रतिसंहृते । साधर्म्येणाधितिष्ठेते प्रधानपुरुषावुभौ

Kapag ang Di-Nahahayag ay nananatili sa Ātman at ang lahat ng pagbabago ay naibalik, kung gayon—dahil sa wari’y pagkakatulad—ang Pradhāna (unang Kalikasan) at ang Puruṣa (prinsipyo ng kamalayan) ay tila nananatiling nakahimpil doon, naitatag sa gayong kalagayan.

Verse 19

तमः सत्त्वगुणावेतौ समत्वेन व्यवस्थितौ । अनुद्रिक्तावनन्तौ तावोतप्रोतौ परस्परम्

Ang tamas at sattva—ang dalawang guṇa—ay nananatili sa pagkakapantay. Walang pagyanig at walang pasimula, sila’y magkakahabing tulad ng hiblang patayo at pahalang, nakapaloob sa isa’t isa.

Verse 20

गुणसाम्ये तदा तस्मिन्नविभागे तमोदये । शांतवातैकनीरे च न प्राज्ञायत किंचन

Noon, nang ang mga guṇa ay nasa ganap na pagkakapantay—walang pagkakaiba at nangingibabaw ang dilim—kapag pati ang mga hangin ay tumahimik at ang lahat ay iisang lawak na di nahahati, wala ni anuman ang matukoy o maunawaan.

Verse 21

अप्रज्ञाते जगत्यस्मिन्नेक एव महेश्वरः । उपास्य रजनीं कृत्स्नां परां माहेश्वरीं ततः

Nang ang sanlibutan ay hindi pa nahahayag at hindi pa nakikilala, si Mahādeva (Maheśvara) lamang ang umiiral. Pagkaraan, matapos sambahin sa buong magdamag ang kataas-taasang katotohanang Śaiva (Māheśvarī), nagpatuloy ang banal na paglalantad.

Verse 22

प्रभातायां तु शर्वर्यां प्रधानपुरुषावुभौ । प्रविश्य क्षोभयामास मायायोगान्महेश्वरः

Sa pagsikat ng bukang-liwayway, si Mahādeva—sa kapangyarihan ng Kanyang māyā-yoga—ay pumasok sa Pradhāna (likas na pinagmulan) at sa Puruṣa (prinsipyo ng kamalayan), at sila’y Kanyang ginising sa pagkilos.

Verse 23

ततः पुनरशेषाणां भूतानां प्रभवाप्ययात् । अव्यक्तादभवत्सृष्टिराज्ञया परमेष्ठिनः

Pagkaraan, muli, para sa lahat ng nilalang—sa kanilang paglitaw at paglaho—ang paglikha ay umusad mula sa Avyakta (Di-nahahahayag), ayon sa utos ng Kataas-taasang Panginoon, si Parameṣṭhin, ang dakilang Tagapamahala.

Verse 24

विश्वोत्तरोत्तरविचित्रमनोरथस्य यस्यैकशक्तिशकले सकलस्समाप्तः । आत्मानमध्वपतिमध्वविदो वदंति तस्मै नमः सकललोकविलक्षणाय

Pagpupugay at pagpapatirapa sa Panginoong yaong lampas sa sansinukob—na ang Kanyang kamangha-mangha at laging humihigit na layon ay sumasaklaw sa lahat. Sa iisang bahagi ng Kanyang kapangyarihan, ang kabuuan ng pag-iral ay nagiging ganap. Sinasabi ng mga nakaaalam sa landas na Siya ang Sarili, ang Panginoon ng Daan (Pati), naiiba at nakahihigit sa lahat ng mga daigdig. Sa Kanya ang aming pagpupugay.