सर्‍वेश्वर-परमकारण-निरूपणम् / The Supreme Lord as the Uncaused Cause

Verse 1

जीवैरेभिरिमांल्लोकान्सर्वानीशो य ईशते

Sa pamamagitan ng mga kaluluwang ito, ang Panginoon—ang Kataas-taasang Tagapamahala—ang namamahala sa lahat ng mga daigdig na ito.

Verse 2

यस्मात्सर्वमिदं ब्रह्मविष्णुरुद्रेन्द्रपूर्वकम् । सह भूतेन्द्रियैः सर्वैः प्रथमं संप्रसूयते

Mula sa Kanya, sa pinakasimula, ang buong kaayusang nahayag—na pinangungunahan nina Brahmā, Viṣṇu, Rudra, at Indra—kasama ang lahat ng mga sangkap at lahat ng mga pandama, ay unang iniluwal sa pag-iral.

Verse 3

कारणानां च यो धाता ध्याता परमकारणम् । न संप्रसूयते ऽन्यस्मात्कुतश्चन कदाचन

Siya na tagapagtaguyod at tagapag-ayos ng lahat ng mga sanhi, na nagmumuni at namamahala sa Kataas-taasang Sanhi—Siya’y hindi kailanman isinilang mula sa iba pa, saanman, kailanman.

Verse 4

सर्वैश्वर्येण संपन्नो नाम्ना सर्वेश्वरः स्वयम् । सर्वैर्मुमुक्षुभिर्ध्येयश्शंभुराकाशमध्यगः

Taglay Niya ang lahat ng banal na kapangyarihan at paghahari; Siya mismo ang tinatawag na “Sarveśvara,” ang Panginoon ng lahat. Si Śambhu, na nananahan sa gitna ng kalawakan, ang dapat pagnilayan ng lahat ng naghahangad ng moksha.

Verse 5

यो ऽग्रे मां विदधे पुत्रं ज्ञानं च प्रहिणोति मे । तत्प्रसादान्मयालब्धं प्राजापत्यमिदं पदम्

Yaong sa pasimula ay humubog sa akin bilang anak at nagkaloob din sa akin ng kaalaman—sa pamamagitan ng kanyang biyaya, natamo ko ang katayuang Prajāpati na ito (tungkulin ng pinagmulan ng mga nilalang).

Verse 6

ईशो वृक्ष इव स्तब्धो य एको दिवि तिष्ठति । येनेदमखिलं पूर्णं पुरुषेण महात्मना

Ang Panginoon (Īśa) ay nananatiling nag-iisa sa kataas-taasang langit, hindi gumagalaw na parang punò; sa pamamagitan ng dakilang Purusha na may marangal na diwa, ang buong sansinukob na ito ay napupuno at nalulukuban.

Verse 7

एको बहूनां जंतूनां निष्क्रियाणां च सक्रियः । य एको बहुधा बीजं करोति स महेश्वरः

Sa gitna ng maraming nilalang na may katawan, Siya ang Nag-iisa na tunay na kumikilos kahit ang iba’y tila walang galaw. Siya lamang ang nagiging binhing sari-sari na nahahati sa maraming anyo—Siya si Maheshvara.

Verse 8

य एको भागवान्रुद्रो न द्वितीयो ऽस्ति कश्चन

Si Bhagavān Rudra lamang ang Nag-iisa; walang anumang pangalawa.

Verse 9

सदा जनानां हृदये संनिविष्टो ऽपि यः परैः । अलक्ष्यो लक्षयन्विश्वमधितिष्ठति सर्वदा

Bagama’t Siya’y laging nananahan sa puso ng lahat ng nilalang, hindi Siya nakikita ng mga nananatiling nakatuon sa panlabas. Di man Siya mahayag sa kanila, patuloy Niyang pinamamahalaan at sinasandigan ang buong sansinukob, laging naroroon bilang panloob na Tagapaghari.

Verse 10

यस्तु कालात्प्रमुक्तानि कारणान्यखिलान्यपि । अनन्तशक्तिरेवैको भगवानधितिष्ठति

Yaong malaya sa Panahon at namamahala sa lahat ng sanhi nang walang pagbubukod—Siya lamang, ang Bhagavān na may walang-hanggang kapangyarihan, ang nananatiling Kataas-taasang Tagapamahala.

Verse 11

न यस्य दिवसो रात्रिर्न समानो न चाधिकः । स्वभाविकी पराशक्तिर्नित्या ज्ञानक्रिये अपि

Sa Kanya ay walang araw ni gabi; walang kapantay at walang hihigit. Siya ang Kataas-taasang Panginoon na ang Kanyang Parā-Śakti ay likas at walang hanggan; at sa Kanya ay laging nananahan ang kaalaman at ang pagkilos.

Verse 12

यदिदं क्षरमव्यक्तं यदप्यमृतमक्षरम् । तावुभावक्षरात्मानावेको देवः स्वयं हरः

Ang nabubulok at di-nahahayag, at ang walang-kamatayan at di-nasisira—ang dalawang kalagayang ito, na ang di-nasisirang diwa ang kanilang ubod, ay tunay na iisang Diyos: si Hara (Śiva) mismo.

Verse 13

ईशते तदभिध्यानाद्योजनासत्त्वभावनः । भूयो ह्यस्य पशोरन्ते विश्वमाया निवर्तते

Sa pagninilay sa Kanya, ang Panginoon ay tuwirang nararanasan; ang kalooban ay napagdurugtong (sa Kanya) at naitatag sa dalisay na katotohanan ng Sattva. Pagkaraan, para sa kaluluwang nakagapos (paśu), sa pinakahangganan ng pagkagapos, ang pandarayang-mundo (viśva-māyā) ay umurong at nagwakas.

Verse 14

यस्मिन्न भासते विद्युन्न सूर्यो न च चन्द्रमाः । यस्य भासा विभातीदमित्येषा शाश्वती श्रुतिः

Sa Kataas-taasang Katotohanang yaon, hindi kumikislap ang kidlat—ni ang araw, ni ang buwan. Sa liwanag lamang ng Kanyang ningning naliliwanagan ang buong sansinukob—ganyan ang pahayag ng walang-hanggang Śruti.

Verse 15

एको देवो महादेवो विज्ञेयस्तु महेश्वरः । न तस्य परमं किंचित्पदं समधिगम्यते

Alamin na iisa lamang ang Diyos—si Mahādeva, ang Dakilang Panginoon, si Maheśvara. Walang sinuman ang ganap na makaaabot o makauunawa sa Kanyang kataas-taasang kalagayan sa anumang makitid na paraan.

Verse 16

अयमादिरनाद्यन्तस्स्वभावादेव निर्मलः । स्वतन्त्रः परिपूर्णश्च स्वेच्छाधीनश्चराचरः

Siya ang unang pinagmulan, ngunit walang pasimula at walang wakas; sa Kanyang likas na kalagayan Siya’y walang dungis at dalisay. Siya’y ganap na malaya at lubos na sakdal; at ang buong sansinukob—gumagalaw man o di-gumagalaw—ay nasa ilalim ng Kanyang sariling kalooban.

Verse 17

अप्राकृतवपुः श्रीमांल्लक्ष्यलक्षणवर्जितः । अयं मुक्तो मोचकश्च ह्यकालः कालचोदकः

Si Śiva ay may anyong di-makamundo at di-materyal, laging mapalad at maningning, at lampas sa lahat ng nasasagap ng pandama at sa mga palatandaang naglalarawan. Siya mismo ang Malaya at Siya rin ang Tagapagpalaya; walang-panahon, ngunit Siya ang nagtutulak sa panahon upang umusad sa landas nito.

Verse 18

सर्वोपरिकृतावासस्सर्वावासश्च सर्ववित् । षड्विधाध्वमयस्यास्य सर्वस्य जगतः पतिः

Si Śiva ay nananahan sa ibabaw ng lahat ng tahanan, at gayon din ay ang Naninirahan sa loob ng bawat tahanan. Siya ang Lubos na Nakaaalam—si Śiva, ang Pati (Pinakamataas na Panginoon) ng buong sansinukob na ito, na binubuo ng anim na landas (adhvan).

Verse 19

उत्तरोत्तरभूतानामुत्तरश्च निरुत्तरः । अनन्तानन्तसन्दोहमकरंदमधुव्रतः

Si Śiva ang pinakadakilang “Mas Mataas” lampas sa lahat ng mas mataas na nilalang, at Siya rin ang Walang-Kapantay na Katotohanan na wala nang hihigit pa. Siya ang walang-hanggang kalipunan ng mga walang-hanggan, at Siya ang makaranda—ang ubod ng nektar—na hinahanap ng mga debotong tulad ng bubuyog upang inumin ang pulot ng Kanyang ānanda.

Verse 20

अखंडजगदंडानां पिंडीकरणपंडितः । औदार्यवीर्यगांभीर्यमाधुर्यमकरालयः

Siya ang kataas-taasang dalubhasa na nagtitipon sa di-mabilang at di-napupunit na mga saklaw ng sansinukob upang maging iisang buo; at Siya ang malawak na karagatan na sisidlan ng kagandahang-loob, banal na lakas, kalaliman, at tamis.

Verse 21

नैवास्य सदृशं वस्तु नाधिकं चापि किंचन । अतुलः सर्वभूतानां राजराजश्च तिष्ठति

Walang anumang bagay na kapantay Niya, ni may mas dakila pa. Walang katulad sa lahat ng nilalang, Siya ang Hari ng mga hari—si Śiva, ang kataas-taasang Pati (Panginoon) na lampas sa lahat ng sukat.

Verse 22

अनेन चित्रकृत्येन प्रथमं सृज्यते जगत् । अंतकाले पुनश्चेदं तस्मिन्प्रलयमेष्यते

Sa pamamagitan ng Kanyang kamangha-manghang, sari-saring gawa ng kapangyarihan, unang nalikha ang sansinukob. At sa wakas ng panahon, ang sansinukob na ito rin ay muling nalulusaw at nagbabalik sa loob Niya, kay Śiva, sa pralaya.

Verse 23

अस्य भूतानि वश्यानि अयं सर्वनियोजकः । अयं तु परया भक्त्या दृश्यते नान्यथा क्वचित्

Ang lahat ng nilalang ay nasa ilalim ng Kanyang kapangyarihan; Siya ang nagtatakda at gumagabay sa lahat. Ngunit Siya’y natatanaw lamang sa pamamagitan ng sukdulang debosyon (bhakti), at hindi kailanman sa ibang paraan.

Verse 24

व्रतानि सर्वदानानि तपांसि नियमास्तथा । कथितानि पुरा सद्भिर्भावार्थं नात्र संशयः

Ang lahat ng panata (vrata), lahat ng pagbibigay (dāna), mga pag-aayuno at pagninilay na may pagtitiis (tapas), at mga disiplina (niyama) ay itinuro noon pa ng mga banal na tao para sa layon ng panloob na damdaming debosyonal—bhāva. Walang pag-aalinlangan dito.

Verse 25

हरिश्चाहं च रुद्रश्च तथान्ये च सुरासुराः । तपोभिरुग्रैरद्यापि तस्य दर्शनकांक्षिणः

“Si Vishnu, ako, at si Rudra, gayundin ang iba pang mga deva at asura—hanggang ngayon, sa pamamagitan ng matitinding pag-aayuno at pagninilay (tapas), ay nananabik pa rin sa banal na pagtanaw sa Kanya.”

Verse 26

अदृश्यः पतितैर्मूढैर्दुर्जनैरपि कुत्सितैः । भक्तैरन्तर्बहिश्चापि पूज्यः संभाष्य एव च

Sa mga nalugmok, nalinlang, at maging sa masasama at hamak, Siya’y nananatiling di-nakikita. Ngunit sa mga deboto, Siya’y dapat sambahin sa loob at sa labas—at tunay na dapat lapitan sa masidhing pakikipagniig sa pamamagitan ng panalanging pakikipag-usap.

Verse 27

तदिदं त्रिविधं रूपं स्थूलं सूक्ष्मं ततः परम् । अस्मदाद्यमरैर्दृश्यं स्थूलं सूक्ष्मं तु योगिभिः

Ang katotohanang ito ay may tatlong anyo: ang lantad (magaspang), ang maselan (banayad), at yaong lampas sa dalawa. Ang lantad ay nakikita ng mga deva, simula sa amin; ang maselan ay natatalos ng mga yogi.

Verse 28

ततः परं तु यन्नित्यं ज्ञानमानंदमव्ययम् । तन्निष्ठैस्तत्परैर्भक्तैर्दृश्यं तद्व्रतमाश्रितैः

Higit pa riyan ay ang Walang-hanggang Katotohanan—dalisay na Kamalayan at Kaligayahan, di-nasisira. Yaong Kataas-taasan, si Śiva, ay tunay na nasisilayan ng mga debotong matatag sa Kanya, lubos na nakatuon sa Kanya, at tumutupad sa Kanyang banal na vrata.

Verse 29

बहुनात्र किमुक्तेन गुह्याद्गुह्यतरं परम् । शिवे भक्तिर्न सन्देहस्तया युक्तो विमुच्यते

Ano pa ang kailangan pang sabihin nang marami? Higit pa sa pinakalihim na aral, ang sukdulang lihim ay ito: debosyon kay Śiva—walang pag-aalinlangan. Ang sinumang kaisa ng debosyong iyon ay napapalaya.

Verse 30

प्रसादादेव सा भक्तिः प्रसादो भक्तिसंभवः । यथा चांकुरतो बीजं बीजतो वा यथांकुरः

Ang debosyon na yaon ay sumisibol lamang mula sa biyaya (ng Panginoon), at ang biyaya’y isinilang mula sa debosyon—gaya ng binhi na mula sa usbong, at ang usbong na mula sa binhi.

Verse 31

प्रसादपूर्विका एव पशोस्सर्वत्र सिद्धयः । स एव साधनैरन्ते सर्वैरपि च साध्यते

Para sa paśu (kaluluwang nakagapos), ang lahat ng pagtatamo saanman ay nauuna lamang sa biyaya (ng Panginoon). Sa huli, Siya lamang ang layuning dapat matanto—kahit sa pamamagitan ng lahat ng pagsasanay at paraan.

Verse 32

प्रसादसाधनं धर्मस्स च वेदेन दर्शितः । तदभ्यासवशात्साम्यं पूर्वयोः पुण्यपापयोः

Ang Dharma ang daan upang makamtan ang prasāda, ang biyaya ni Śiva, at ito’y malinaw na itinuturo ng Veda. Sa patuloy na pagsasanay sa dharmang itinuro ng Veda, ang naunang dalawa—kabutihan at kasalanan—nagiging magkapantay at napapawi.

Verse 33

साम्यात्प्रसादसंपर्को धर्मस्यातिशयस्ततः । धर्मातिशयमासाद्य पशोः पापपरिक्षयः

Mula sa panloob na pagkakapantay-pantay ay sumisibol ang pagdikit sa banal na prasāda; mula roon, tumitindi ang dharma. Kapag natamo ang mataas na dharmang ito, ang paśu—ang kaluluwang nakagapos—ay makakaranas ng ganap na pagkapawi ng mga kasalanan.

Verse 34

एवं प्रक्षीणपापस्य बहुभिर्जन्मभिः क्रमात् । सांबे सर्वेश्वरे भक्तिर्ज्ञानपूर्वा प्रजायते

Kaya nga, para sa taong napawi na ang mga kasalanan, sa paglipas ng maraming kapanganakan nang sunod-sunod, sumisilang ang debosyon—na pinangungunahan ng tunay na kaalaman—tungo kay Sāmba, ang Panginoon ng lahat.

Verse 35

भावानुगुणमीशस्य प्रसादो व्यतिरिच्यते । प्रसादात्कर्मसंत्यागः फलतो न स्वरूपतः

Ang biyaya ng Panginoon (Īśa) ay nahahayag ayon sa kaangkopan sa loob na pagkiling ng deboto. Sa biyayang iyon, nagkakaroon ng pagtalikod sa mga gawa—ngunit pagtalikod ito sa bunga ng gawa, hindi sa gawa sa mismong likas nitong anyo.

Verse 36

तस्मात्कर्मफलत्यागाच्छिवधर्मान्वयः शुभः । स च गुर्वनपेक्षश्च तदपेक्ष इति द्विधा

Kaya nga, sa pagtalikod sa bunga ng mga gawa, sumisibol ang mapalad na pag-uugnay sa Śiva-dharma. At ang Śiva-dharma na iyon ay may dalawang uri: yaong hindi umaasa sa guru, at yaong umaasa sa guru.

Verse 37

तत्रानपेक्षात्सापेक्षो मुख्यः शतगुणाधिकः । शिवधर्मान्वयस्यास्य शिवज्ञानसमन्वयः

Sa gayong kalagayan, ang pangunahing paraan na “nakasalalay” (sāpekṣa) ay sandaang ulit na higit kaysa sa “hindi nakasalalay” (anapekṣa). Sapagkat ang linyang ito ng Śiva-dharma ay naiaayon at nalulubos sa pamamagitan ng kaalaman kay Śiva.

Verse 38

ज्ञनान्वयवशात्पुंसः संसारे दोषदर्शनम् । ततो विषयवैराग्यं वैराग्याद्भावसाधनम्

Kapag sumilang ang kaalaman sa tao, nagsisimula niyang makita ang mga kapintasan na likas sa pag-iral sa sanlibutan (saṃsāra). Mula roon ay umuusbong ang paglayo sa mga bagay ng pandama (vairāgya); at mula sa paglayong iyon ay dumarating ang paglinang ng tunay na bhāva—matatag na pagkalubog sa debosyon na nakatuon kay Śiva, ang Pati na nagpapalaya sa kaluluwang nakagapos.

Verse 39

भावसिद्ध्युपपन्नस्य ध्याने निष्ठा न कर्मणि । ज्ञानध्यानाभियुक्तस्य पुंसो योगः प्रवर्तते

Para sa nakamit ang kasakdalan ng bhāva (bhāva-siddhi), ang katatagan ay nasa pagninilay (dhyāna), hindi sa gawaing ritwal (karma). Para sa taong nakatuon sa kaalaman at pagninilay, sumisibol at nagpapatuloy ang tunay na Yoga.

Verse 40

योगेन तु परा भक्तिः प्रसादस्तदनंतरम् । प्रसादान्मुच्यते जंतुर्मुक्तः शिवसमो भवेत्

Sa pamamagitan ng yoga, sumisibol ang pinakamataas na bhakti; at kaagad pagkatapos nito dumarating ang prasāda, ang biyaya ni Śiva. Sa biyayang iyon, ang nilalang na may katawan ay napapalaya; at kapag napalaya, nagiging kapantay ni Śiva.

Verse 41

अनुग्रहप्रकारस्य क्रमो ऽयमविवक्षितः । यादृशी योग्यता पुंसस्तस्य तादृगनुग्रहः

Dito, hindi ipinahihiwatig ang isang tiyak na pagkakasunod-sunod ng mga anyo ng banal na biyaya. Sa halip, ang pagbibigay ng grasya ng Panginoon ay ayon sa pagiging karapat-dapat ng naghahanap—kung ano ang antas ng kanyang kahandaan, gayon din ang biyayang iginagawad sa kanya.

Verse 42

गर्भस्थो मुच्यते कश्चिज्जायमानस्तथापरः । बालो वा तरुणो वाथ वृद्धो वा मुच्यते परः

May ilan na napapalaya (moksha) kahit nasa sinapupunan pa; ang iba nama’y sa mismong sandali ng pagsilang. May nakakamit ng paglaya sa pagkabata, ang iba sa kabataan, at ang iba pa’y napapalaya sa katandaan.

Verse 43

तिर्यग्योनिगतः कश्चिन्मुच्यते नारको ऽपरः । अपरस्तु पदं प्राप्तो मुच्यते स्वपदक्षये

May ilan na nahuhulog sa pagsilang bilang hayop (tiryagyoni) ngunit napapalaya pa rin; may iba na napapariwara sa impiyerno ngunit napapalaya rin. At may isa pang nakaabot sa mataas na katayuan (pada), subalit napapalaya lamang kapag naubos ang bisa ng kabutihang dulot ng katayuang iyon.

Verse 44

कश्चित्क्षीणपदो भूत्वा पुनरावर्त्य मुच्यते । कश्चिदध्वगतस्तस्मिन् स्थित्वास्थित्वा विमुच्यते

May ilan na napapagod sa landas at muling lumiliko pabalik—ngunit kalaunan ay napapalaya rin. May iba namang pumasok sa mismong daang iyon at nananatiling matatag; matapos manahan at magpatuloy, sila’y ganap na napapalaya.

Verse 45

तस्मान्नैकप्रकारेण नराणां मुक्तिरिष्यते । ज्ञानभावानुरूपेण प्रसादेनैव निर्वृतिः

Kaya nga, ang paglaya ng tao ay hindi itinuturing na iisa lamang ang anyo. Ayon sa sukat at hilig ng kanilang kaalaman, ang tunay na kapayapaan at pagkalaya ay sumisibol lamang sa biyaya (ni Śiva).

Verse 46

तस्मादस्य प्रसादार्थं वाङ्मनोदोषवर्जिताः । ध्यायंतश्शिवमेवैकं सदारतनयाग्नयः

Kaya nga, upang makamtan ang Kanyang biyaya, maging malaya sila sa mga kapintasan ng salita at isip; at sa walang patid na debosyon, magnilay lamang kay Śiva—ang Nag-iisa.

Verse 47

तन्निष्ठास्तत्परास्सर्वे तद्युक्तास्तदुपाश्रयाः । सर्वक्रियाः प्रकुर्वाणास्तमेव मनसागताः

Silang lahat ay matatag na nananahan sa Kanya, lubos na deboto sa Kanya, kaisa Niya at kumakalinga sa Kanya. Kahit ginaganap ang bawat gawain, ang isip nila’y nakatuon sa Kanya lamang.

Verse 48

दीर्घसूत्रसमारब्धं दिव्यवर्षसहस्रकम् । सत्रांते मंत्रयोगेन वायुस्तत्र गमिष्यति

Ang mahabang ritwal na satra na sinimulan matapos ang matagal na paghahanda ay magtatagal ng isang libong banal na taon. Sa pagtatapos ng satra, sa kapangyarihan ng disiplina ng mantra-yoga, paroroon si Vāyu sa dakong iyon.

Verse 49

स एव भवतः श्रेयः सोपायं कथयिष्यति । ततो वाराणसी पुण्या पुरी परमशोभना

Siya lamang ang magsasabi sa inyo ng tunay na pinakamataas na kabutihan, kasama ang paraan upang marating ito. Pagkaraan, inilalarawan ang Vārāṇasī—ang banal na lungsod, lubhang maningning at marikit.

Verse 50

गंतव्या यत्र विश्वेशो देव्या सह पिनाकधृक् । सदा विहरति श्रीमान् भक्तानुग्रहकारणात्

Dapat puntahan ang pook na kinaroroonan ni Viśveśa—ang Panginoon ng sansinukob, tagapagdala ng busog na Pināka—na nananahan kasama ng Diyosa. Doon, ang mapalad at maringal na Panginoon ay laging naninirahan at naglalakbay, tanging upang ipagkaloob ang biyaya sa Kanyang mga deboto.

Verse 51

तत्राश्चर्यं महद्दृष्ट्वा मत्समीपं गमिष्यथ । ततो वः कथयिष्यामि मोक्षोपाय द्विजोत्तमाः

Pagkakita ninyo roon ng dakilang kababalaghan, lalapit kayo sa akin. Pagkaraan, O pinakamahuhusay na dwija, sasabihin ko sa inyo ang paraan tungo sa mokṣa, ang paglaya.

Verse 52

येनैकजन्मना मुक्तिर्युष्मत्करतले स्थिता । अनेकजन्मसंसारबंधनिर्मोक्षकारिणी

Sa pamamagitan nito, ang moksha ay maaaring makamtan sa iisang buhay—na wari’y nasa palad ng inyong kamay; ito ang nagpapalaya sa pagkagapos ng saṃsāra na naipon sa maraming kapanganakan.

Verse 53

एतन्मनोमयं चक्रं मया सृष्टं विसृज्यते । यत्रास्य शीर्यते नेमिः स देशस्तपसश्शुभः

“Ang gulong na ito na hinubog ng isipan, na nilikha ko, ngayo’y aking pinalalaya at pinaiikot. Saanman mapudpod at mabasag ang gilid nito, yaon ang pook na mapalad para sa tapas (pag-aayuno at pagninilay).”

Verse 54

इत्युक्त्वा सूर्यसंकाशं चक्रं दृष्ट्वा मनोमयम् । प्रणिपत्य महादेवं विससर्ज पितामहः

Pagkasabi nito, minasdan ni Pitāmaha (Brahmā) ang isang chakrang isinilang ng isip, maningning na gaya ng araw; saka siya yumukod kay Mahādeva at pinakawalan iyon.

Verse 55

ते ऽपि हृष्टतरा विप्राः प्रणम्य जगतां प्रभुम् । प्रययुस्तस्य चक्रस्य यत्र नेमिरशीर्यत

Ang mga pantas na Brahmin na iyon ay lalo pang nagalak; yumukod sila sa Panginoon ng mga daigdig, at saka nagtungo sa pook na pinagkaputol ang gilid ng banal na gulong.

Verse 56

चक्रं तदपि संक्षिप्तं श्लक्ष्णं चारुशिलातले । विमलस्वादुपानीये निजपात वने क्वचित्

Ang diskong iyon, na ngayo’y lumiit, ay nahulog sa isang dako ng gubat—sa ibabaw ng makinis at marikit na batong lapad—sa pook na may dalisay at matamis na tubig.

Verse 57

तद्वनं तेन विख्यातं नैमिषं मुनिपूजितम् । अनेकयक्षगंधर्वविद्याधरसमाकुलम्

Kaya nga ang gubat na iyon ay tanyag bilang Naimiṣa, na iginagalang at sinasamba ng mga muni; ito’y siksik sa maraming Yakṣa, Gandharva, at Vidyādhara.

Verse 58

अष्टादश समुद्रस्य द्वीपानश्नन्पुरूरवाः । विलासवशमुर्वश्या यातो दैवेन चोदितः

Si Purūravas, itinulak ng tadhana, ay nagpagala-gala sa labingwalong pulo ng karagatan, waring nilamon ng pag-ibig kay Urvaśī—walang magawa sa ilalim ng kanyang mapaglarong pang-akit.

Verse 59

अक्रमेण हरन्मोहाद्यज्ञवाटं हिरण्मयम् । मुनिभिर्यत्र संक्रुद्धैः कुशवज्रैर्निपातितः

Pagkaraan, sa pagkalito at walang wastong kaayusan, tinangay niya ang ginintuang bakuran ng yajña. Ngunit doon, ang mga muning nagngangalit ay nagpabagsak sa kanya sa pamamagitan ng mga “vajra” na yari sa damong kuśa.

Verse 60

विश्वं सिसृक्षमाणा वै यत्र विश्वसृजः पुरा । सत्रमारेभिरे दिव्यं ब्रह्मज्ञा गार्हपत्यगाः

Doon, noong unang panahon, ang mga tagapaglikha ng sansinukob—nagnanais iluwal ang daigdig—ay nagsimula ng isang banal na satra, isang mahabang pagtitipong-yajña. Ang mga rishi na nakakabatid sa Brahman, na nakalagay sa sagradong apoy na Gārhapatya, ang nagpasimula nito para sa gawain ng paglikha.

Verse 61

ऋषिभिर्यत्र विद्वद्भिः शब्दार्थन्यायकोविदैः । शक्तिप्रज्ञाक्रियायोगैर्विधिरासीदनुष्ठितः

Doon, sa pamamagitan ng mga pantas na rishi—dalubhasa sa wastong pag-unawa sa salita at kahulugan at bihasa sa pangangatwiran—ang mga itinakdang ritwal ay naisagawa nang nararapat, na sinusuportahan ng kapangyarihang espirituwal, malinaw na karunungan, at disiplinadong banal na gawa.

Verse 62

यत्र वेदविदो नित्यं वेदवादबहिष्कृतान् । वादजल्पबलैर्घ्नंति वचोभिरतिवादिनः

Doon, ang mga nakaaalam ng Veda ay palaging pinabubuwal—sa lakas ng pagtatalo at magulong pananalita—ang mga itinakwil sa landas ng Veda; at ang labis na mapagtalo ay natatalo ng salita mismo.

Verse 63

स्फटिकमयमहीभृत्पादजाभ्यश्शिलाभ्यः प्रसरदमृतकल्पस्स्वच्छपानीयरम्यम् । अतिरसफलवृक्षप्रायमव्यालसत्त्वं तपस उचितमासीन्नैमिषं तन्मुनीनाम्

Mula sa mga batong malinaw na tila kristal na nagmula sa paanan ng mga bundok, umagos ang tubig na dalisay na parang amṛta—malinaw, matamis, at kaaya-ayang inumin. Sagana ang gubat sa mga punong hitik sa masasarap na bunga, at wala roong ahas o mapaminsalang nilalang. Ganyan ang Naimiṣa, lubhang angkop sa tapas ng mga muni.