गौरीप्रवेशः—शिवसाक्षात्कारः (Gaurī’s Entry and the Vision of Śiva)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । कृत्वा गौरं वपुर्दिव्यं देवी गिरिवरात्मजा । कथं ददर्श भर्तारं प्रविष्टा मन्दितं सती

Wika ng mga rishi: “Matapos mag-anyong banal at maningning, maputi at marilag ang Diyosa—anak ng dakilang bundok—paano pumasok si Satī sa pook na yaon na pinalamutian, at paano niya nasilayan ang kanyang Panginoon at asawa, si Śiva?”

Verse 2

प्रवेशसमये तस्या भवनद्वारगोचरैः । गणेशैः किं कृतं देवस्तान्दृष्ट्वा किन्तदा ऽकरोत्

Sa oras ng pagpasok niya, ano ang ginawa ng mga Gaṇeśa na nakapuwesto sa may pasukan ng tarangkahan ng palasyo? At nang makita sila ng Panginoon, ano ang ginawa Niya noon?

Verse 3

वायुरुवाच । प्रवक्तुमंजसा ऽशक्यः तादृशः परमो रसः । येन प्रणयगर्भेण भावो भाववतां हृतः

Wika ni Vāyu: “Ang kataas-taasang lasa (parama-rasa) ay gayong hindi maipapahayag nang tuwiran. Sa karanasang puspos ng pag-ibig (praṇaya-garbha), ang puso ng mga may kakayahang makadama ng debosyon ay nabibihag.”

Verse 4

द्वास्थैस्ससंभ्रमैरेव देवो देव्यागमोत्सुकः । शंकमाना प्रविष्टान्तस्तञ्च सा समपश्यत

Sabik sa pagdating ng Diyosa, ang Panginoon—na nayanig ng masiglang pagkilos ng mga tagapaglingkod sa pintuan—ay pumasok sa loob. Pagkaraan, ang Diyosa, na pumasok na may banayad na pangamba, ay nakita Siya roon.

Verse 5

तैस्तैः प्रणयभावैश्च भवनान्तरवर्तिभिः । गणेन्द्रैर्वन्दिता वाचा प्रणनाम त्रियम्बकम्

Pinarangalan siya sa mga salita ng mga pangunahing Gaṇa—na nananahan sa loob na santuwaryo at puspos ng sari-saring damdaming mapagmahal na debosyon—kaya siya’y yumukod at nagpatirapa sa paggalang kay Tryambaka (Panginoong Śiva, ang Tatlong-Mata).

Verse 6

प्रणम्य नोत्थिता यावत्तावत्तां परमेश्वरः । प्रगृह्य दोर्भ्यामाश्लिष्य परितः परया मुदा

Habang siya’y nakayukod at hindi pa nakababangon, si Parameśvara, ang Kataas-taasang Panginoon, ay agad siyang inakbayan sa dalawang bisig, niyakap, at iningatan siyang malapit sa paligid sa nag-uumapaw na galak.

Verse 7

स्वांके धर्तुं प्रवृत्तो ऽपि सा पर्यंके न्यषीदत । पर्यंकतो बलाद्देवीं सोङ्कमारोप्य सुस्मिताम्

Bagaman kumilos Siya upang isakay siya sa Kanyang kandungan, sa halip ay naupo siya sa sopa. Pagkaraan, sa banayad na pagpupumilit, binuhat Niya mula sa sopa ang nakangiting Diyosa at inilagay sa Kanyang kandungan.

Verse 8

सस्मितो विवृतैर्नेत्रैस्तद्वक्त्रं प्रपिबन्निव । तया संभाषणायेशः पूर्वभाषितमब्रवीत्

Nakangiti, at nakadilat ang mga mata na wari’y iniinom ang kanyang mukha, ang Panginoon—nagnanais makipag-usap sa kanya—ay muling nagsalita ng mga salitang sinabi Niya noon.

Verse 9

देवदेव उवाच । सा दशा च व्यतीता किं तव सर्वांगसुन्दरि । यस्यामनुनयोपायः को ऽपि कोपान्न लभ्यते

Wika ni Devadeva: “O ikaw na ang bawat sangkap ng katawan ay marikit—lumipas na ba sa iyo ang gayong kalagayan? Sa kalagayang iyon, walang paraan ng pakikipagkasundo ang masusumpungan, sapagkat ito’y nagmumula sa poot.”

Verse 10

स्वेच्छयापि न कालीति नान्यवर्णवतीति च । त्वत्स्वभावाहृतं चित्तं सुभ्रु चिंतावहं मम

“Kahit sa sarili kong pasya, hindi ko magawang isipin Kang Kālī, ni bilang may ibang kulay. O may magandang kilay, ang aking isip—na nahila ng Iyong likas na kalikasan—ay naging sanhi ng balisang pananabik sa loob ko.”

Verse 11

विस्मृतः परमो भावः कथं स्वेच्छांगयोगतः । न सम्भवन्ति ये तत्र चित्तकालुष्यहेतवः

Paano malilimutan ang kataas-taasang kalagayan kapag ang isa’y nagkakaisa sa pamamagitan ng yoga ng mga sangkap, na tinatahak sa sariling matatag na pasya? Sa gayong kalagayan, hindi sumisibol ang mga sanhi ng karumihan ng isip.

Verse 12

पृथग्जनवदन्योन्यं विप्रियस्यापि कारणम् । आवयोरपि यद्यस्ति नास्त्येवैतच्चराचरम्

Para sa karaniwang tao, ang pagkakahiwalay sa isa’t isa ay nagiging sanhi ng alitan at di-pagkagiliw. Ngunit kung may gayong paghihiwalay sa pagitan natin, maglalaho ang buong daigdig na ito—ang gumagalaw at ang di-gumagalaw.

Verse 13

अहमग्निशिरोनिष्ठस्त्वं सोमशिरसि स्थिता । अग्नीषोमात्मकं विश्वमावाभ्यां समधिष्ठितम्

“Ako’y nananahan sa tuktok ni Agni, at ikaw ay nakatatag sa tuktok ni Soma. Ang buong sansinukob na ito, na may likas na Agni at Soma, ay pinamumunuan at sinusuportahan nating dalawa.”

Verse 14

जगद्धिताय चरतोः स्वेच्छाधृतशरीरयोः । आवयोर्विप्रयोगे हि स्यान्निरालम्बनं जगत्

Kami na dalawa ay naglalakbay para sa kapakanan ng daigdig, tumatanggap ng katawan ayon sa aming malayang kalooban. Tunay, kung may paghihiwalay sa pagitan namin, ang sansinukob ay mawawalan ng sandigan—mawawalan ng pinanghahawakang batayan.

Verse 15

अस्ति हेत्वन्तरं चात्र शास्त्रयुक्तिविनिश्चितम् । वागर्थमिव मे वैतज्जगत्स्थावरजंगमम्

Narito, tunay nga, ang isa pang dahilan—pinagtibay sa pangangatwirang batay sa mga śāstra—kung saan ang buong sansinukob na ito, ang di-gumagalaw at ang gumagalaw, ay magkakaugnay gaya ng salita at kahulugan nito.

Verse 16

त्वं हि वागमृतं साक्षादहमर्थामृतं परम् । द्वयमप्यमृतं कस्माद्वियुक्तमुपपद्यते

Ikaw nga ang amṛta, ang nektar ng pananalita; at ako ang kataas-taasang amṛta ng kahulugan. Kung kapwa nektar ang dalawa, paano magiging nararapat na sila’y magkahiwalay?

Verse 17

विद्याप्रत्यायिका त्वं मे वेद्यो ऽहं प्रत्ययात्तव । विद्यावेद्यात्मनोरेव विश्लेषः कथमावयोः

Ikaw ang mismong Vidyā na nagpapasibol ng pagsasakatuparan sa akin; at ako ang Dapat Makilala sa pamamagitan ng paggising mong pananaw. Kung ang kaalaman at ang nakikilala ay iisang diwa, paano magkakaroon ng paghihiwalay sa ating dalawa?

Verse 18

न कर्मणा सृजामीदं जगत्प्रतिसृजामि च । सर्वस्याज्ञैकलभ्यत्वादाज्ञात्वं हि गरीयसी

“Hindi Ko nililikha ang sansinukob na ito sa pamamagitan ng gawang nagbubuklod, ni hindi Ko ito muling nililikha sa pamamagitan ng gawa. Sapagkat ang lahat ay nakakamtan lamang sa pamamagitan ng Aking utos, ang kapangyarihan ng Utos ng Panginoon ang tunay na pinakamataas.”

Verse 19

आज्ञैकसारमैश्वर्यं यस्मात्स्वातंत्र्यलक्षणम् । आज्ञया विप्रयुक्तस्य चैश्वर्यं मम कीदृशम्

“Ang paghahari ay may pagsunod sa utos bilang pinakadiwa, sapagkat ang tunay na pagka-Panginoon ay nasusukat sa ganap na kalayaan. Kung mahiwalay Ako sa kapangyarihan ng pag-uutos, anong uri pa ng paghahari ang matitira sa Akin?”

Verse 20

न कदाचिदवस्थानमावयोर्विप्रयुक्तयोः । देवानां कार्यमुद्दिश्य लीलोक्तिं कृतवानहम्

Kahit tila tayo’y magkahiwalay, kailanma’y walang tunay na pagkakahiwalay o pagitan ng pag-iral sa pagitan natin. Sa pagtanaw sa gawain ng mga diyos, sinabi ko ang mga salitang iyon bilang līlā lamang—isang banal na paglalaro.

Verse 21

त्वयाप्यविदितं नास्ति कथं कुपितवत्यसि । ततस्त्रिलोकरक्षार्थे कोपो मय्यपि ते कृतः

“Walang bagay na di mo nalalaman—paano ka nagalit? Kaya, para sa pag-iingat ng tatlong daigdig, ibinaling mo maging sa akin ang galit na iyon.”

Verse 22

यदनर्थाय भूतानां न तदस्ति खलु त्वयि । इति प्रियंवदे साक्षादीश्वरे परमेश्वरे

“O ikaw na may matatamis na pananalita, sa Iyo—na hayag bilang mismong Panginoon, ang Kataas-taasang Īśvara—tunay na walang anumang maaaring maging sanhi ng kapinsalaan o kamalasan sa mga nilalang.”

Verse 23

शृंगारभावसाराणां जन्मभूमिरकृत्रिमा । स्वभर्त्रा ललितन्तथ्यमुक्तं मत्वा स्मितोत्तरम्

Siya—ang likás at di-gawang pinagmumulan ng diwa ng pag-ibig—naunawaan na ang sariling panginoon ay nagsalita ng mapaglarong ngunit tapat na salita, at siya’y tumugon nang may ngiti.

Verse 24

लज्जया न किमप्यूचे कौशिकी वर्णनात्परम् । तदेव वर्णयाम्यद्य शृणु देव्याश्च वर्णनम्

Dahil sa hiya, wala akong sinabi kundi ang paglalarawan kay Kauśikī. Ngunit ngayon, ilalarawan ko rin ang bagay na iyon—pakinggan ang salaysay tungkol sa Devī, ang Banal na Diyosa.

Verse 25

देव्युवाच । किं देवेन न सा दृष्टा या सृष्टा कौशिकी मया । तादृशी कन्यका लोके न भूता न भविष्यति

Wika ng Diyosa: “Hindi ba siya nakita ng Panginoon—si Kauśikī—na ako mismo ang nagluwal? Ang gayong dalaga ay hindi pa kailanman umiral sa daigdig, at hindi na muling iiral magpakailanman.”

Verse 26

तस्या वीर्यं बलं विन्ध्यनिलयं विजयं तथा । शुंभस्य च निशुंभस्य मारणे च रणे तयोः

Ang kanyang kagitingan at lakas—ang paninirahan niya sa kabundukang Vindhya at ang tiyak na tagumpay—ay pawang para sa pagpatay kina Śumbha at Niśumbha, at sa pagwawagi laban sa kanila sa digmaan.

Verse 27

प्रत्यक्षफलदानं च लोकाय भजते सदा । लोकानां रक्षणं शश्वद्ब्रह्मा विज्ञापयिष्यति

Siya’y laging naglilingkod sa kapakanan ng daigdig sa pamamagitan ng pagbibigay ng hayag at agarang bunga; at si Brahmā ay patuloy na magpapahayag ng walang hanggang pag-iingat sa lahat ng mga daigdig na nagmumula sa Kanya.

Verse 28

इति संभाषमाणाया देव्या एवाज्ञया तदा । व्याघ्रः सख्या समानीय पुरो ऽवस्थापितस्तदा

Habang nagsasalita nang gayon ang Diyosa, noon din—sa mismong utos niya—isang tigresa ang dinala ng kanyang kasama at pinatayo sa harap niya.

Verse 29

तं प्रेक्ष्याह पुनर्देवी देवानीतमुपायतम् । व्याघ्रं पश्य न चानेन सदृशो मदुपासकः

Nang muli niya itong makita, nagsalita ang Diyosa habang minamasdan ang tigre na dinala ng mga deva at lumapit: “Tingnan mo ang tigre na ito—walang deboto ko na kapantay niya.”

Verse 30

अनेन दुष्टसंघेभ्यो रक्षितं मत्तपोवनम् । अतीव मम भक्तश्च विश्रब्धश्च स्वरक्षणात्

“Sa pamamagitan niya, ang aking gubat ng tapasya ay napangalagaan laban sa mga pangkat ng masasama. At dahil sa kanyang mapagbantay na pag-iingat sa sarili, siya’y lubhang deboto sa akin at namumuhay sa panatag na tiwalang walang takot.”

Verse 31

स्वदेशं च परित्यज्य प्रसादार्थं समागतः । यदि प्रीतिरभून्मत्तः परां प्रीतिं करोषि मे

“Iniwan mo maging ang sarili mong lupain at pumarito upang hingin ang aking biyaya. Kung tunay ang iyong pag-ibig sa akin, ipakita mo ang pinakamataas na pag-ibig—ganap na debosyon.”

Verse 32

नित्यमन्तःपुरद्वारि नियोगान्नन्दिनः स्वयम् । रक्षिभिस्सह तच्चिह्नैर्वर्ततामयमीश्वर

Ayon sa utos, si Nandin mismo ay manatiling lagi sa tarangkahan ng panloob na silid, kasama ang mga bantay na may dalang kanyang sagisag—sa gayon, ang sambahayan ng Panginoong ito ay mapangangalagaan at maiaayos nang nararapat.

Verse 33

वायुरुवाच । मधुरं प्रणयोदर्कं श्रुत्वा देव्याः शुभं वचः । प्रीतो ऽस्मीत्याह तं देवस्स चादृश्यत तत्क्षणात्

Wika ni Vāyu: Nang marinig ng Panginoon ang mapalad na mga salita ng Diyosa—matamis at umaapaw sa mapagmahal na debosyon—Kanyang sinabi, “Ako’y nalulugod,” at sa mismong sandaling iyon Siya’y naglaho sa paningin.

Verse 34

बिभ्रद्वेत्रलतां हैमीं रत्नचित्रं च कंचुकम् । छुरिकामुरगप्रख्यां गणेशो रक्षवेषधृक्

Si Gaṇeśa, na nakabihis bilang bantay, ay may tangan na gintong tungkod na tila baging at suot ang baluting may hiyas; at may dala rin siyang punyal na kumikislap na parang ahas.

Verse 35

यस्मात्सोमो महादेवो नन्दी चानेन नन्दितः । सोमनन्दीति विख्यातस्तस्मादेष समाख्यया

Sapagkat si Mahādeva ay “Soma”—ang mapalad na Panginoong tulad ng nektar—at sapagkat si Nandī ay pinasaya Niya, kaya siya’y tanyag sa pangalang “Somanandī”; kaya ito ang kanyang matibay na katawagan.

Verse 36

इत्थं देव्याः प्रियं कृत्वा देवश्चर्धेन्दुभूषणः । भूषयामास तन्दिव्यैर्भूषणै रत्नभूषितैः

Sa gayon, matapos tuparin ang minamahal ng Diyosa, ang Panginoong may palamuting gasuklay na buwan ay pinalamutian Siya ng mga makalangit na alahas, maningning at hitik sa mga hiyas.

Verse 37

ततस्स गौरीं गिरिशो गिरीन्द्रजां सगौरवां सर्वमनोहरां हरः । पर्यंकमारोप्य वरांगभूषणैर्विभूषयामास शशांकभूषणः

Pagkaraan, si Hara—si Giriśa, Panginoon ng mga bundok—ay pinarangalan si Gaurī, anak ng Hari ng mga bundok, na kaakit-akit sa bawat puso; pinaupo Niya Siya sa isang higaan at pinalamutian ang Kaniyang mga sangkap ng maririkit na alahas—Siya na ang sariling palamuti ay ang buwan.