भद्रस्य देवसंघेषु विक्रमः (Bhadra’s Onslaught among the Deva Hosts)

Verse 1

वायुरुवाच । ततस्त्रिदशमुख्यास्ते विष्णुशक्रपुरोगमाः । सर्वे भयपरित्रस्तादुद्रुवुर्भयविह्वलाः

Wika ni Vāyu: Pagkaraan, yaong mga pangunahing diyos—pinangungunahan nina Viṣṇu at Śakra (Indra)—ay pawang nanginig sa takot at nagsitakas, nalulunod sa pangamba.

Verse 2

निजैरदूषितैरंगैर्दृष्ट्वा देवानुपद्रुतान् । दंड्यानदंडितान्मत्वा चुकोप गणपुंगवः

Nang makita niyang ginugulo ang mga diyos, at ang sarili niyang mga sangkap ay di nadungisan ni napinsala, nag-alab sa galit ang pinuno ng mga gaṇa ni Śiva, sapagkat inakala niyang ang mga dapat parusahan ay hindi naparusahan.

Verse 3

ततस्त्रिशूलमादाय शर्वशक्तिनिबर्हणम् । ऊर्ध्वदृष्टिर्महाबाहुर्मुखाज्ज्वालाः समुत्सृजन्

Pagkaraan, kinuha Niya ang trisula—tagapuksa ng lahat ng mapanlaban na kapangyarihan—at ang makapangyarihang-bisig na Śiva ay tumingala; mula sa Kanyang bibig ay pinakawalan Niya ang naglalagablab na mga liyab.

Verse 4

अमरानपि दुद्राव द्विरदानिव केसरी । तानभिद्रवतस्तस्य गमनं सुमनोहरम्

Gaya ng leon na sumasalakay sa mga elepante, itinaboy niya maging ang mga diyos upang tumakas; at habang siya’y humahabol sa kanila, ang kanyang pag-usad ay lubhang kaakit-akit pagmasdan.

Verse 5

वाराणस्येव मत्तस्य जगाम प्रेक्षणीयताम् । ततस्तत्क्षोभयामास महत्सुरबलं बली

Naging tanawin siyang kahanga-hanga—gaya ng elepanteng nagngangalit; at pagkatapos, ang makapangyarihang iyon ay yumanig at gumulo sa malaking hukbo ng mga diyos.

Verse 6

महासरोवरं यद्वन्मत्तो वारणयूथपः । विकुर्वन्बहुधावर्णान्नीलपांडुरलोहितान्

Gaya ng lasing na pinunong elepante na naglalaro sa malawak na lawa at nagpapakilos ng sari-saring kulay—bughaw, maputlang puti, at pula—gayon din, ang kapangyarihang iyon ay iisa sa diwa ngunit nagpapakita ng iba’t ibang anyo.

Verse 7

विभ्रद्व्याघ्राजिनं वासो हेमप्रवरतारकम् । छिन्दन्भिन्दन्नुद १ लिन्दन्दारयन्प्रमथन्नपि

Nakasuot ng balat ng tigre bilang kasuotan at may maningning na gintong palamuti, kumilos siya sa lakas na di-mapipigil—pumuputol, dumudurog, nagtutulak paurong, pumupunit, at nagpapasuko sa lahat ng hadlang.

Verse 8

व्यचरद्देवसंघेषु भद्रो ऽग्निरिव कक्षगः । तत्र तत्र महावेगाच्चरंतं शूलधारिणम्

Siya’y gumalaw sa gitna ng mga pangkat ng mga diyos na parang naglalagablab na sunog sa gubat. Sa napakalakas na bilis, ang Tagapagdala ng Trisula ay naglibot dito at doon.

Verse 9

तमेकं त्रिदशाः सर्वे सहस्रमिव मेनिरे । भद्रकाली च संक्रुद्धा युद्धवृद्धमदोद्धता

Inakala ng lahat ng mga diyos na ang nag-iisang iyon ay tila isang libo. At si Bhadrakālī man ay nagngangalit, palalong mabangis dahil sa pagkalasing na lumalago sa digmaan, handang manalakay.

Verse 10

मुक्तज्वालेन शूलेन निर्बिभेद रणे सुरान् । स तया रुरुचे भद्रो रुद्रकोपसमुद्भवः

Sa naglalagablab na trisulang inihagis, tinuhog niya ang mga diyos sa gitna ng labanan. Ipinanganak mula sa poot ni Rudra, ang mapalad na iyon ay lalo pang nagningas sa mismong sandatang yaon.

Verse 11

प्रभयेव युगांताग्निश्चलया धूमधूम्रया । भद्रकाली तदायुद्धे विद्रुतत्रिदशाबभौ

Sa labang iyon, nagpakita si Bhadrakālī na parang apoy sa wakas ng panahon—kumikislap, punô ng usok, at nangingitim sa alimuom—kaya nagsitakas ang mga pangkat ng mga diyos.

Verse 12

कल्पे शेषानलज्वालादग्धाविश्वजगद्यथा । तदा सवाजिनं सूर्यं रुद्रान्रुद्रगणाग्रणीः

Gaya sa wakas ng kalpa, kapag ang buong sansinukob ay nasusunog sa naglalagablab na apoy na lumalabas mula kay Śeṣa; sa sandaling iyon, si Śiva, ang Pinuno ng mga pangkat ni Rudra, ay pinasasailalim maging ang Araw—kasama ang kanyang mga kabayong humihila—sa kapangyarihan ng mga Rudra.

Verse 13

भद्रो मूर्ध्नि जघानाशु वामपादेन लीलया । असिभिः पावकं भद्रः पट्टिशैस्तु यमं यमी

Mabilis na tinamaan ni Bhadra ang ulo (ng kaaway) gamit ang kanyang kaliwang paa, na wari’y naglalaro lamang. Sa mga espada, sinalakay ni Bhadra ang diyos ng Apoy na si Agni; at sa matatalim na palakol, inatake niya si Yama; at si Yamī man ay humarap din sa kanila.

Verse 14

रुद्रान्दृढेन शूलेन मुद्गरैर्वरुणं दृढैः । परिघैर्निरृतिं वायुं टंकैष्टंकधरः स्वयम्

Pagkatapos ang Panginoon Mismo—na may hawak na makapangyarihang palakol sa pakikipaglaban—ay pinabagsak ang mga Rudra gamit ang isang matibay na trident; gamit ang mga solidong mace ay sinupil Niya si Varuna; gamit ang mga bakal na club ay pinigilan Niya si Nirrti; at gamit ang matatalim na palakol ay pinigilan Niya si Vayu.

Verse 15

निर्बिभेद रणे वीरो लीलयैव गणेश्वरः । सर्वान्देवगणान्सद्यो मुनीञ्छंभोर्विरोधिनः

Sa labanan, ang bayaning si Ganesvara ay pinabagsak sila nang may madaling kaginhawahan—kaagad na sinupil ang lahat ng mga hukbo ng mga diyos at ang mga pantas na naglagay ng kanilang sarili sa pagsalungat kay Shambhu (Panginoong Shiva).

Verse 16

ततो देवः सरस्वत्या नासिकाग्रं सुशोभनम् । चिच्छेद करजाग्रेण देवमातुस्तथैव च

Pagkatapos ay pinutol ng Panginoon ang magandang hugis na dulo ng ilong ni Sarasvati gamit ang matalim na gilid ng kanyang kuko; at sa parehong paraan ay ginawa rin niya ito sa Devamata (ang banal na Ina).

Verse 17

चिच्छेद च कुठारेण बाहुदंडं विभावसोः । अग्रतो द्व्यंगुलां जिह्वां मातुर्देव्या लुलाव च

Gamit ang isang palakol ay pinutol niya ang bisig ni Vibhavasu (Agni). Pagkatapos, sa mismong harapan ng lahat, pinutol din niya ang dalawang haba ng daliri mula sa dila ng Diyosa, ang kanyang ina.

Verse 18

स्वाहादेव्यास्तथा देवो दक्षिणं नासिकापुटम् । चकर्त करजाग्रेण वामं च स्तनचूचुकम्

Pagkatapos ay pinutol ng Panginoon, sa parehong paraan, ang kanang butas ng ilong ni Svāhādevī gamit ang dulo ng kanyang kuko, at gayundin ang kanyang kaliwang utong.

Verse 19

भगस्य विपुले नेत्रे शतपत्रसमप्रभे । प्रसह्योत्पाटयामास भद्रः परमवेगवान्

Pagkatapos ay ang makapangyarihan at napakabilis na si Bhadra, sa pamamagitan ng lakas, ay dinukot ang dalawang malalawak na mata ni Bhaga, na nagniningning na parang lotus na may sandaang talulot.

Verse 20

पूष्णो दशनरेखां च दीप्तां मुक्तावलीमिव । जघान धनुषः कोट्या स तेनास्पष्टवागभूत्

Sa dulo ng Kaniyang busog, hinampas ng Panginoon ang kumikislap na hanay ng ngipin ni Pūṣan, na tila kuwintas ng perlas; dahil sa hampas na iyon, naging malabo at hindi malinaw ang pananalita ni Pūṣan.

Verse 21

ततश्चंद्रमसं देवः पादांगुष्ठेन लीलया । क्षणं कृमिवदाक्रम्य घर्षयामास भूतले

Pagkaraan, ang Panginoon ay marahang idiniin ang Buwan sa pamamagitan ng hinlalaki ng Kaniyang paa, na wari’y paglalaro; sandaling tinapak ito na parang uod at ikiniskis sa ibabaw ng lupa.

Verse 22

शिरश्चिच्छेद दक्षस्य भद्रः परमकोपतः । क्रोशंत्यामेव वैरिण्यां भद्रकाल्यै ददौ च तत्

Sa naglalagablab na sukdulang poot, pinugutan ni Bhadra ang ulo ni Daksha; at habang sumisigaw ang kaaway, iniabot niya ang ulong iyon kay Bhadrakālī.

Verse 23

तत्प्रहृष्टा समादाय शिरस्तालफलोपमम् । सा देवी कंडुकक्रीडां चकार समरांगणे

Sa galak na tuwa, inangat iyon ng Diyosa—kasingsukat ng bungang palmyra na kasinglaki ng ulo—at sa gitna ng larangan ng digmaan ay nagsimula siyang maglaro ng larong bola.

Verse 24

ततो दक्षस्य यज्ञस्त्री कुशीला भर्तृभिर्यथा । पादाभ्यां चैव हस्ताभ्यां हन्यते स्म गणेश्वरैः

Pagkaraan, ang dambana ng paghahandog ni Dakṣa (yajña-vedī) ay hinampas ng mga Gaṇeśvara—sinipa ng mga paa at binugbog ng mga kamay—gaya ng babaeng suwail na pinarurusahan ng mga asawa.

Verse 25

अरिष्टनेमिने सोमं धर्मं चैव प्रजापतिम् । बहुपुत्रं चांगिरसं कृशाश्वं कश्यपं तथा

Kay Ariṣṭanemi, (ipinahayag/iniatas) si Soma, si Dharma, at si Prajāpati; gayundin si Bahuputra na mula sa angkan ni Aṅgiras, pati sina Kṛśāśva at Kaśyapa.

Verse 26

गले प्रगृह्य बलिनो गणपाः सिंहविक्रमाः । भर्त्सयंतो भृशं वाग्भिर्निर्जघ्नुर्मूर्ध्नि मुष्टिभिः

Sinunggaban siya sa lalamunan ng makapangyarihang mga Gaṇa—matapang na gaya ng leon—at marahas na sinumbatan sa mabibigat na salita, saka hinampas ang ulo niya ng mga kamao.

Verse 27

धर्षिता भूतवेतालैर्दारास्सुतपरिग्रहाः । यथा कलियुगे जारैर्बलेन कुलयोषितः

Ang mga asawa, mga anak, at lahat ng inaangking sambahayan ay ginugulo ng mga bhūta at vetāla—gaya sa Panahong Kali, ang mga babaeng mula sa mararangal na angkan ay nilalapastangan nang sapilitan ng mga mapagnasang mangangalunya.

Verse 28

तच्च विध्वस्तकलशं भग्नयूपं गतोत्सवम् । प्रदीपितमहाशालं प्रभिन्नद्वारतोरणम्

At ang lugar na iyon ay nagmistulang wasak: ang mga banga ng ritwal ay nabasag, ang haliging handog (yūpa) ay nabali, ang pagdiriwang ay naparam—ang dakilang bulwagan ay naglalagablab, at ang mga pintuan at mga arko (toraṇa) ay napunit at gumuho.

Verse 29

उत्पाटितसुरानीकं हन्यमानं तपोधनम् । प्रशान्तब्रह्मनिर्घोषं प्रक्षीणजनसंचयम्

Nagkawatak-watak at nagulo ang mga hukbo ng mga deva; ang kayamanang lakas ng tapas ay pinupuksa. Ang banal na pagbigkas tungkol sa Brahman ay tumahimik, at ang pagtitipon ng mga tao ay lubhang nabawasan.

Verse 30

क्रन्दमानातुरस्त्रीकं हताशेषपरिच्छदम् । शून्यारण्यनिभं जज्ञे यज्ञवाटं तदार्दितम्

Noon, ang bakuran ng yajña ay nagmistulang winasak—punô ng mga babaeng nagdadalamhati at sumisigaw, hinubaran ng lahat ng nalalabing kagamitan, at wari’y isang ilang na gubat na walang laman.

Verse 31

शूलवेगप्ररुग्णाश्च भिन्नबाहूरुवक्षसः । विनिकृत्तोत्तमांगाश्च पेतुरुर्व्यां सुरोत्तमाः

Tinamaan ng rumaragasang lakas ng trishula (śūla), bumagsak sa lupa ang mga pinakadakilang deva—may mga nabasag ang mga bisig, hita, at dibdib, at may mga napugutan ng ulo nang malinis.

Verse 32

हतेषु तेषु देवेषु पतितेषुः सहस्रशः । प्रविवेश गणेशानः क्षणादाहवनीयकम्

Nang mapatay ang mga deva at bumagsak sila nang libu-libo, si Gaṇeśāna ay pumasok—sa isang kisapmata—sa āhavanīya, ang itinalagang banal na apoy ng paghahandog.

Verse 33

प्रविष्टमथ तं दृष्ट्वा भद्रं कालाग्निसंनिभम् । दुद्राव मरणाद्भीतो यज्ञो मृगवपुर्धरः

Nang makita ni Yajña si Bhadra na pumasok—nagniningas na parang apoy ni Kāla sa oras ng pagkalusaw—si Yajña, na nag-anyong usa, ay tumakas sa sindak, takot sa kamatayan.

Verse 34

स विस्फार्य महच्चापं दृढज्याघोषणभीषणम् । भद्रस्तमभिदुद्राव विक्षिपन्नेव सायकान्

Inurong at ibinuka niya nang lubos ang dakilang busog, nakapanghihilakbot sa dagundong ng mahigpit na bagting; at si Bhadra’y sumugod sa kanya, na wari’y nagkakalat ng ulang mga palaso.

Verse 35

आकर्णपूर्णमाकृष्टं धनुरम्बुदसंनिभम् । नादयामास च ज्यां द्यां खं च भूमिं च सर्वशः

Hinila niya ang busog na maitim na parang ulap hanggang sa tapat ng tainga, at saka pinatunog ang bagting; ang alingawngaw ay kumalat sa lahat ng dako—sa langit, sa himpapawid, at sa lupa.

Verse 36

तमुपश्रित्य सन्नादं हतो ऽस्मीत्येव विह्वलम् । शरणार्धेन वक्रेण स वीरो ऽध्वरपूरुषम्

Sumandig sa magulong ugong na iyon, ang bayani—nalilito at iniisip, “Ako’y tunay nang napatay”—ay lumapit sa Adhvara-Puruṣa (ang isinapersonang sakripisyo), tangan ang kalahating kalasag na nakatagilid na panangga.

Verse 37

महाभयस्खलत्पादं वेपन्तं विगतत्विषम् । मृगरूपेण धावन्तं विशिरस्कं तदाकरोत्

Dahil sa matinding pangamba—nadudulas ang mga paa, nanginginig ang katawan, at kumukupas ang ningning—tumakas siya sa anyong usa; at sa mismong sandaling iyon, ang kapangyarihan ni Śiva ay ginawa siyang walang ulo.

Verse 38

तमीदृशमवज्ञातं दृष्ट्वा वै सूर्यसंभवम् । विष्णुः परमसंक्रुद्धो युद्धायाभवदुद्यतः

Nang makita ni Viṣṇu na ang anak ng Araw ay nilapastangan nang gayon, siya’y nag-alab sa matinding galit at naghanda para sa digmaan.

Verse 39

तमुवाह महावेगात्स्कन्धेन नतसंधिना । सर्वेषां वयसां राजा गरुडः पन्नगाशनः

Pagkaraan, si Garuḍa—hari ng lahat ng ibon at manlalamon ng mga ahas—ay mabilis siyang dinala sa napakalakas na bilis, pasan sa balikat, na nakabaluktot ang mga kasukasuan bilang tanda ng pagyuko at pagpapasakop.

Verse 40

देवाश्च हतशिष्टा ये देवराजपुरोगमाः । प्रचक्रुस्तस्य साहाय्यं प्राणांस्त्यक्तुमिवोद्यताः

Ang mga natitirang deva, sa pangunguna ng Hari ng mga Diyos, ay nagmadaling tumulong sa kanya—bumangon na wari’y handang ialay maging ang sariling buhay.

Verse 41

विष्णुना सहितान्देवान्मृगेन्द्रः क्रोष्टुकानिव । दृष्ट्वा जहास भूतेन्द्रो मृगेन्द्र इव विव्यथः

Nang makita ng Panginoon ng mga Nilalang (Śiva) ang mga diyos na kasama si Viṣṇu—gaya ng leon na tumitingin sa pulutong ng mga asong-gubat—siya’y tumawa; at ang kaaway na “panginoon ng mga hayop” ay nanginig, na parang leon na nangingilabot sa mas dakilang leon.