Vāyu-jaya (Prāṇa-vijaya) and Yogic Mastery over Time — वायुजय (प्राणविजय) तथा कालजय

Verse 1

देव्युवाच । वायोस्तु पदमाप्नोति योगाकाशसमुद्भवम् । तन्मे सर्वं समाचक्ष्व प्रसन्नस्त्वं यदि प्रभो

Wika ng Diyosa: “O Panginoon, binabanggit ang kalagayang nakakamtan sa pamamagitan ng Vāyu, na sumisibol mula sa yogākāśa, ang eter ng yoga. Kung Ikaw ay mahabagin, ipaliwanag Mo sa akin ang lahat ng iyon nang ganap.”

Verse 2

शंकर उवाच । पुरा मे सर्वमाख्यातं योगिनां हितकाम्यया । कालं जिगाय यस्सम्यग्वायोर्लिंगं यथा भवेत्

Wika ni Śaṅkara: Noong una, para sa kapakanan ng mga yogin, naipaliwanag Ko na ang lahat—kung paano ang tunay na nakatatag sa Yoga ay nagwawagi laban sa Panahon (Kāla), at kung paano dapat makilala at sambahin ang Liṅga ni Vāyu.

Verse 3

तेन ज्ञात्वा दिनं योगी प्राणायामपरः स्थितः । स जयत्यागतं कालं मासार्द्धेनैव सुंदरि

Sa pamamagitan niyon, nalalaman ng yogin ang wastong sukat ng araw at nananatiling matatag na nakatuon sa prāṇāyāma. O Marikit, sa gayong disiplina ay napagwawagian niya ang panahong dumarating sa kanya—tunay, sa loob lamang ng isang buwan at kalahati.

Verse 4

हृत्स्थो वायुस्सदा वह्नेर्दीपकस्सोऽनुपावकः । स बाह्याभ्यंतरो व्यापी वायुस्सर्वगतो महान्

Ang Vāyu, ang hiningang-buhay na nananahan sa puso, ay laging nagpapaliyab sa panloob na apoy na parang ilawan at kasamang ningas. Ang Vāyu na iyon ay lumalaganap sa labas at sa loob; siya ang dakilang prinsipyo na umaabot sa lahat ng dako.

Verse 5

ज्ञानविज्ञानमुत्साहः सर्वं वायोः प्रवर्तते । येनेह निर्जितो वायुस्तेन सर्वमिदं जगत्

Ang kaalaman at ang ganap na pag-unawa, kasama ang lahat ng sigla at pagsisikap, ay umuusbong sa kapangyarihan ng prāṇa (hiningang-buhay). Sinumang makapanaig sa panloob na hangin na ito, tunay na nagkakamit ng paghahari sa buong mundong may katawan.

Verse 6

धारणायां सदा तिष्ठेज्जरामृत्युजिघांसया । योगी योगरतः सम्यग्धारणाध्यानतत्परः

Upang madaig ang katandaan at kamatayan, ang yogin ay dapat laging manatili sa dhāraṇā (matatag na panloob na pagtuon). Tunay na nakatuon sa Yoga, nararapat niyang ialay nang wasto ang sarili sa dhāraṇā at dhyāna (malalim na pagninilay); sa ganitong disiplin sa loob, lumuluwag ang mga gapos ng kaluluwa at natatanto ang Panginoon (Pati).

Verse 7

लोहकारो यथा भस्त्रामापूर्य्य मुखतो मुने । साधयेद्वायुना कर्म तद्वद्योगी समभ्यसेत्

O pantas, kung paanong pinupuno ng panday ang bumbilya (bellows) sa pamamagitan ng bibig at tinatapos ang gawain sa lakas ng hangin, gayon din ang yogin ay dapat magsanay nang paulit-ulit at pagharian ang disiplina ng hiningang-buhay (prāṇa).

Verse 8

देवस्सहस्रके नेत्रपादहस्तसहस्रकः । ग्रंथीन्हि सर्वमावृत्य सोऽग्रे तिष्ठेद्दशांगुलम्

Ang Deva na nananahan sa loob—may sanlibong mata at sanlibong paa at kamay—na bumabalot sa lahat ng maseselang buhol (granthi), ay nakatayo sa unahan, sa layong sampung lapad ng daliri mula sa pook ng puso, bilang gabay na Panloob na Presensya.

Verse 9

गायत्रीं शिरसा सार्द्धं जपेद्व्याहृतिपूर्विकाम् । त्रिवारमायतप्राणाः प्राणायामस्स उच्यते

Dapat bigkasin ang Gāyatrī kasama ang bahaging Śiras, na pinangungunahan ng mga vyāhṛti. Kapag ang hininga ay pinahahaba nang matatag sa ganitong paraan nang tatlong ulit, iyon ang tinatawag na prāṇāyāma.

Verse 10

गतागता निवर्तंते चन्द्रसूर्यादयो ग्रहाः । अद्यापि न निवर्तंते योगध्यानपरायणाः

Ang Buwan, ang Araw, at iba pang mga planeta ay paulit-ulit na bumabalik sa kanilang siklo ng pagdating at pag-alis. Ngunit hanggang ngayon, yaong lubos na nakatalaga sa yoga at pagninilay ay hindi lumilingon pabalik mula sa kanilang panloob na pagkalubog.

Verse 11

शतमब्दं तपस्तप्त्वा कुशाग्रापः पिबेद्द्विजः । तदाप्नोति फलं देवि विप्राणां धारणैकया

O Diyosa, ang isang dwija na magtitiis ng tapas sa loob ng sandaang taon at iinom lamang ng tubig na kinuha sa dulo ng damong kuśa ay makakamit ang gayong bunga—yaong bunga na natatamo ng mga brāhmaṇa sa iisang dhāraṇā (matatag na paghawak ng isip).

Verse 12

यो द्विजः कल्यमुत्थाय प्राणायामैकमाचरेत् । सर्वं पापं निहंत्याशु ब्रह्मलोकं स गच्छति

Ang sinumang dvija na bumangon sa mapalad na oras ng bukang-liwayway at magsagawa kahit isang pagninilay ng prāṇāyāma, ay mabilis na pumupuksa sa lahat ng kasalanan at nakararating sa Brahmaloka.

Verse 13

योऽतंद्रितस्सदैकांते प्रणायामपरो भवेत् । जरां मृत्युं विनिर्जित्य वायुगः खेचरीति सः

Ang hindi napapagod at laging nasa pag-iisa, na lubos na nakatuon sa disiplina ng prāṇāyāma—na nagtagumpay laban sa katandaan at kamatayan—ay nagiging panginoon ng hiningang-buhay; ang gayong tao ay tinatawag na ‘khecarī’, ang gumagalaw sa kalangitan.

Verse 14

सिद्धस्य भजते रूपं कांतिं मेधां पराक्रमम् । शौर्यं वायुसमो गत्या सौख्यं श्लाघ्यं परं सुखम्

Narating niya ang kalagayang siddha: pinagkalooban ng kaaya-ayang anyo, ningning, talino, at dakilang lakas. Ang kanyang tapang ay matatag, ang galaw ay mabilis na parang hangin, at tinatamo niya ang kapakanang karapat-dapat purihin—ang sukdulang kaligayahan.

Verse 15

एतत्कथितमशेषं वायोस्सिद्धिं यदाप्नुते योगी । यत्तेजसोऽपि लभते तत्ते वक्ष्यामि देवेशि

Ganito ko nang naipaliwanag nang lubos ang siddhi ng yogin sa pagkamay-ari sa sangkap ng hangin. Ngayon, O Dakilang Diyosa, sasabihin ko rin sa iyo ang siddhi ng tejas—kapangyarihang maningning—na kanyang natatamo.

Verse 16

स्थित्वा सुखासने स्वे शेते जनवचनहीने तु । शशिरवियुतया तेजः प्रकाशयन्मध्यमे देशे

Nakaupo sa sarili niyang sukhāsana, siya’y namahinga sa pook na tahimik at walang usap ng mga tao. At sa tejas na hindi mula sa buwan, pinaliwanag niya ang gitnang dako.

Verse 17

वह्निगतं भ्रूमध्ये प्रकाशते यस्त्वतंद्रितो योगी । दीपहीनध्वांत पश्येन्न्यूनमसंशयं लोके

Para sa yoging mapagbantay at di-nagpapabaya, ang apoy na nananahan sa pagitan ng mga kilay ay nagliliwanag. Tiyak niyang nakikita kahit ang dilim na walang lampara na wari’y nabawasan sa mundong ito, walang pag-aalinlangan.

Verse 18

नेत्रे करशाखाभिः किंचित्संपीड्य यत्नतो योगी । तारं पश्यन्ध्यायेन्मुहूर्तमर्द्धं तमेकभावोऽपि

Bahagyang idiin nang marahan ang mga mata gamit ang mga buko ng daliri; ang yogi ay dapat maging maingat at masikap. Pagkaraan, tumitig siya sa panloob na ‘tāra’ at magnilay nang kalahating muhūrta; kahit gayon, nagiging iisa ang kanyang kamalayan sa Katotohanang iyon.

Verse 19

ततस्तु तमसि ध्यायन्पश्यते ज्योतिरैश्वरम् । श्वेतं रक्तं तथा पीतं कृष्णमिन्द्रधनुष्प्रभम्

Pagkaraan, sa dilim ng malalim na pagninilay, namamasdan ang makapangyarihang Liwanag ng Panginoon—puti, pula, dilaw, at itim, nagniningning na gaya ng bahaghari.

Verse 20

भुवोर्मध्ये ललाटस्थं बालार्कसमतेजसम् । तं विदित्वा तु कामांगी क्रीडते कामरूपधृक्

Nasa noo, sa pagitan ng dalawang kilay, ito’y nagniningning na tulad ng araw sa pagsikat. Sa pagkaalam sa banal na luklukan na iyon, ang may kagandahang-anyong nilalang—na nakapaghahawak ng anyo ayon sa nais—ay naglalaro sa banal na lila.

Verse 21

कारणप्रशमावेशं परकायप्रवेशनम् । अणिमादिगुणावाप्तिर्मनसा चावलोकनम्

Ang pagpasok sa kalagayang napapawi ang mga udyok na sanhi, ang pagpasok sa katawan ng iba, ang pagkamamit ng mga kapangyarihang tulad ng aṇimā at iba pa, at ang pagtanaw sa malayo o maselan sa pamamagitan ng isip—ito ang mga siddhi ng yoga na binabanggit dito.

Verse 22

दूरश्रवण विज्ञानमदृश्यं बहुरूपधृक् । सतताभ्यासयोगेन खेचरत्वं प्रजायते

Sa yoga ng walang patid na pagsasanay, nakakamit ang mga kapangyarihan: makarinig mula sa malayo, maselang kaalaman, maging di-nakikita, magtaglay ng maraming anyo, at ang siddhi ng khecaratva—paglalakbay sa himpapawid.

Verse 23

श्रुताध्ययनसंपन्ना नानाशास्त्रविशारदाः । ज्ञानिनोऽपि विमुह्यंते पूर्वकर्मवशानुगाः

Kahit yaong ganap sa pakikinig at pag-aaral, bihasa sa maraming śāstra, at itinuturing na marurunong, maaari pa ring maligaw sa pagkalito—sapagkat sumusunod pa rin sa puwersa ng dating karma.

Verse 24

पश्यंतोऽपि न पश्यंति शृण्वाना बधिरा यथा । यथांधा मानुषा लोके मूढाः पापविमोहिताः

Kahit may mga mata, hindi sila tunay na nakakakita; kahit nakaririnig, para silang bingi. Gaya ng mga bulag sa sanlibutan, ang gayong mga tao ay hangal at nalilinlang ng kasalanan; natatakpan ang pag-unawa, hindi nakikilala ang Panginoon (Pati) at ang landas na pumuputol sa tali ng pagkagapos (pāśa).

Verse 25

वेदाहमेतं पुरुषं महांतमादित्यवर्णं तमसः परस्तात् । तमेव विदित्वातिमृत्युमेति नान्यः पंथा विद्यते प्रायणायः

Nakikilala ko ang Kataas-taasang Purusha—dakila, nagniningning na gaya ng araw, at lampas sa dilim ng kamangmangan. Sa pagkakilala sa Kanya lamang nalalampasan ang kamatayan; para sa kalayaan, wala nang ibang landas.

Verse 26

एष ते कथितः सम्यक्तेजसो विधिरुत्तमः । कालं जित्वा यथा योगी चामरत्वं प्रपद्यते

Kaya nito, ipinahayag ko sa iyo nang wasto ang kataas-taasang paraan hinggil sa tejas, ang banal na ningning. Sa pagdaig sa Kāla (Panahon), ang yogin ay nakakamit ang kalagayang di-namamatay, ayon sa turo ng tradisyon ni Śiva.

Verse 27

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां कालवंचनशिवप्राप्तिवर्णनं नाम सप्तविंशोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa ikalimang aklat—ang Umāsaṃhitā—nagtatapos ang ikadalawampu’t pitong kabanata, na pinamagatang “Salaysay ng pag-abot kay Śiva sa pamamagitan ng pagdaig kay Kāla (Panahon).”

Verse 28

तुरीया देवि भूतानां योगिनां ध्यानिनां तथा । सुखासने यथास्थानं योगी नियतमानसः

O Diyosa, ang ikaapat na kalagayan (turīya) ay para sa mga nilalang na yogin at mga nagmumuni. Taglay ang disiplinadong isip, ang yogī ay nauupo sa maginhawang āsana, na nakalagay nang wasto sa kanyang pook ng pagsasanay.

Verse 29

समुन्नतशरीरोऽपि स बद्ध्वा करसंपुटम् । चञ्च्वाकारेण वक्त्रेण पिबन्वायुं शनैश्शनैः

Bagaman tuwid at nakataas ang katawan, pinagdugtong niya ang mga kamay na parang sisidlang nakasahod. Pagkaraan, hinubog ang bibig na tila tuka, at dahan-dahan at tuluy-tuloy na “inumin” ang vāyu—ang hininga ng buhay.

Verse 31

पिबन्ननुदिनं योगी न मृत्युवशगो भवेत् । दिव्यकायो महातेजाः पिपासा क्षुद्विवर्जितः

Sa pag-inom nito araw-araw, ang yogī ay hindi na mapapasailalim sa kapangyarihan ng kamatayan. Nagkakamit siya ng banal na katawan, nagiging dakilang maningning, at napapalaya sa uhaw at gutom.

Verse 32

बलेन नागस्तुरगो जवेन दृष्ट्या सुपर्णस्सुश्रुतिस्तु दूरात् । आकुंचिताकुंडलिकृष्णकेशो गंधर्वविद्याधरतुल्यवर्णः

Sa lakas, siya’y tulad ng nāga; sa bilis, tulad ng kabayo; sa paningin, tulad ni Suparṇa (Garuda); at sa pandinig, nakaririnig kahit mula sa malayo. Ang kanyang itim na buhok ay kulot at paikot, at ang kanyang kutis ay kahawig ng mga Gandharva at Vidyādhara.

Verse 33

जीवेन्नरो वर्षशतं सुराणां सुमेधसा वाक्पतिना समत्वम् । एवं चरन् खेचरतां प्रयाति यथेष्टचारी सुखितस्सदैव

Ang gayong tao ay nabubuhay nang sandaang taon ng mga deva, at sa napakahusay na talino ay nakapapantay kay Vākpati, panginoon ng pananalita. Sa ganitong pamumuhay, natatamo niya ang kapangyarihang maglakbay sa himpapawid ayon sa nais, gumala ayon sa loob, at laging nananatiling masaya.

Verse 34

पुनरन्यत्प्रवक्ष्णमि विधानं यत्सुरैरपि । गोपितं तु प्रयत्नेन तच्छृणुष्व वरानने

Muli, ipahahayag ko ang isa pang banal na pamamaraan—na maging ang mga diyos ay maingat na binabantayan. O may magandang mukha, makinig ka nang taimtim at buong pag-iingat.

Verse 35

समाकुंच्याभ्यसेद्योगी रसनां तालुकं प्रति । किंचित्कालांतरेणैव क्रमात्प्राप्नोति लंबिकाम्

Sa paulit-ulit na pag-urong at pagsasanay ng dila patungo sa ngalangala, ang yogi—pagkaraan ng ilang panahon—unti-unting nakakamit ang pagpipigil sa lambikā (uvula).

Verse 36

ततः प्रस्रवते सा तु संस्पृष्टा शीतलां सुधाम् । पिबन्नेव सदा योगी सोऽमरत्वं हि गच्छति

Pagkaraan, kapag ito’y nahipo, ang malamig na nektar (sudhā) ay nagsisimulang umagos. Sa palagiang pag-inom nito, ang yogi ay tunay na nakakamit ang kawalang-kamatayan—kalayaan mula sa gapos ng kamatayan sa biyaya ni Śiva, Panginoon ng mga yogi.

Verse 37

रेफाग्रं लंबकाग्रं करतलघटनं शुभ्रपद्मस्य बिन्दोस्तेनाकृष्टा सुधेयं पतति परपदे देवतानंदकारी । सारं संसारतारं कृतकलुषतरं कालतारं सतारं येनेदं प्लावितांगं स भवति न मृतः क्षुत्पिपासाविहीनः

Sa dulo ng “repha” at sa dulo ng nakabiting patak, sa paglalapat ng palad sa tuldok ng puting lotus, nahihila ang amṛta; ang ambrosyang diwa ay dumadaloy sa kataas-taasang kalagayan at nagdudulot ng ligaya sa mga deva. Ito ang ubod na tumatawid sa saṃsāra, naghuhugas ng naipong karumihan, dumadaig sa Panahon at nagdadala sa ibayo nito. Kapag nabaha ng nektar na iyon ang katawan, ang tao’y wari’y di saklaw ng kamatayan—malaya sa gutom at uhaw.

Verse 38

एभिर्युक्ता चतुर्भिः क्षितिधरतनये योगिभिर्वै धरैषा धैर्य्यान्नित्यं कुतोऽन्तं सकलमपि जगद्यत्सुखप्रापणाय । स्वप्ने देही विधत्ते सकलमपि सदा मानयन्यच्च दुःखं स्वर्गे ह्येवं धरित्र्याः प्रभवति च ततो वा स किञ्चिच्चतुर्णाम्

O anak ng bundok, kapag ang Daigdig na ito ay inaalalayan ng mga yogi na may taglay na apat na sandigan, sa pamamagitan ng matatag na pagtitiis ay patuloy niyang binubuhat ang buong sanlibutan upang ang mga nilalang ay makamtan ang kaligayahan. Kahit sa panaginip, ang kaluluwang may katawan ay lumilikha at nararanasan ang lahat, at itinuturing na totoo maging ang pagdurusa; gayon din sa langit, ang gayong anyo ay muling lumilitaw dahil sa kapangyarihan ng likas na kalagayang makalupa. Kaya, bukod sa apat na ito, wala nang ibang tunay na sapat.

Verse 39

तस्मान्मंत्रैस्तपोभिर्व्रतनियमयुतैरौषधैर्योगयुक्ता धात्री रक्ता मनुष्यैर्नयविनययुतैर्धर्मविद्भिः क्रमेण । भूतानामादि देवो न हि भवति चलः संयुतो वै चतुर्णां तस्मादेवं प्रवक्ष्ये विधिमनुगदितं छायिकं यच्छिवाख्यम्

Kaya nga, ang kapangyarihang nagtataguyod (Dhātrī) ay nagiging wasto ang pagkakatugma—sa pamamagitan ng mga mantra, tapas (pagpapakasakit), mga panata at disiplin, mga tulong na halamang-gamot, at pagsasanay ng yoga—kapag ito’y isinasagawa nang sunod-sunod ng mga taong may mabuting asal at kababaang-loob at nakaaalam ng dharma. Sapagkat ang Unang Deva ng lahat ng nilalang, si Śiva, ay hindi pabagu-bago; Siya’y nilalapitan bilang ang Iisa na kaisa ng apat na paraan. Kaya ngayon ay ipahahayag ko, ayon sa naipasa nang turo, ang itinakdang pamamaraan na tinatawag na Chāyika, na kilala bilang “Śiva.”