Bhāratavarṣa–Navabheda-Vyavasthā (The Nine Divisions of Bhāratavarṣa and Its Sacred Geography)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । वक्ष्येऽहं भारतं वर्षं हिमाद्रेश्चैव दक्षिणे । उत्तरे तु समुद्रस्य भारती यत्र संसृतिः

Wika ni Sanatkumāra: “Ilalarawan ko ang Bhārata-varṣa, na nasa timog ng Himalaya at nasa hilaga ng karagatan—kung saan nagpapatuloy ang landas ng buhay ng tao, ang pag-ikot ng saṃsāra.”

Verse 2

नवयोजनसाहस्रो विस्तारोऽस्य महामुने । स्वर्गापवर्गयोः कर्मभूमिरेषा स्मृता बुधैः

O dakilang muni, ang lawak nito’y sinasabing siyam na libong yojana. Inaalaala ito ng mga pantas bilang karma-bhūmi, ang lupain ng pagkilos; dito, sa pag-aalay ng mga gawa sa debosyon kay Śiva—ang Panginoong nagbibigay ng kagalakan at ganap na paglaya—nararating ang langit at moksha.

Verse 3

यतस्संप्राप्यते पुंभिस्स्वर्गो नरक एव च । भारतस्यापि वर्षस्य नव भेदान्ब्रवीमि ते

Sa alituntuning iyon ng karma at dharma, ang tao’y nakararating sa langit o sa impiyerno. Ngayon ay sasabihin ko rin sa iyo ang siyam na paghahati ng Bhārata-varṣa.

Verse 4

इंद्रद्युम्नः कसेरुश्च ताम्रवर्णो गभस्तिमान् । नागद्वीपस्तथा सौम्यो गन्धर्वस्त्वथ वारुणः

Indradyumna, Kaseru, Tāmravarṇa, at Gabhastimān; gayundin ang Nāgadvīpa at Saumya; at saka ang Gandharva at Vāruṇa—ito ang mga pangalang binabanggit ayon sa pagkakasunod.

Verse 5

अयं तु नवमस्तेषां द्वीपस्सागरसंभृतः । योजनानां सहस्रं तु द्वीपोऽयं दक्षिणोत्तरः

Ito nga ang ikasiyam sa mga pulong iyon, na napaliligiran ng karagatan. Ang pulong ito’y may sukat na isang libong yojana, na humahaba mula timog hanggang hilaga.

Verse 6

पूर्वे किराता यस्य स्युर्दक्षिणे यवनाः स्थिताः । पश्चिमे च तथा ज्ञेया उत्तरे हि तपस्विनः

Sa silangan naninirahan ang mga Kirāta; sa timog nakahimpil ang mga Yavana. Sa kanluran ay dapat ding maunawaang may mga taong kahalintulad; at sa hilaga, tunay ngang naroon ang mga ascetic na nakatuon sa mahigpit na tapasya.

Verse 7

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या मध्ये शूद्राश्च भूयशः । इज्या युद्धपणा सेवा वर्तयन्तो व्यवस्थिताः

May mga Brāhmaṇa, Kṣatriya, at Vaiśya, at sa gitna nila’y mas marami ang Śūdra. Nakatatag sa kani-kanilang kalagayan, ginampanan nila ang itinakdang tungkulin—pagsamba at mga handog-yajña, pakikidigma at pamamahala, kalakalan at ikabubuhay, at paglilingkod.

Verse 8

महेंद्रो मलयस्सह्यः सुदामा चर्क्षपर्वतः । विंध्यश्च पारियात्रश्च सप्तात्र कुलपर्वताः

Ang Mahendra, Malaya, Sahya, Sudāman, bundok Carkṣa, Vindhya, at Pāriyātra—ang mga ito ang ipinahahayag na pitong kulaparvata, ang mga pangunahing bundok na tagapagdala ng angkan dito.

Verse 9

वेदस्मृतिपुराणाद्याः पारियात्रोद्भवा मुने । सर्वपापहरा ज्ञेया दर्शनात्स्पर्शनादपि

O pantas, ang mga Veda, Smṛti, Purāṇa, at iba pang banal na aral na nagmula sa (o kaugnay ng) Pāriyātra ay dapat makilalang tagapawi ng lahat ng kasalanan—kahit sa pagtanaw lamang, at kahit sa paghipo man.

Verse 10

नर्मदा सुरसाद्याश्च सप्तान्याश्च सहस्रशः । विंध्योद्भवा महानद्यस्सर्वपापहराश्शुभाः

Ang Narmadā, ang Surasā, at iba pa—may dagdag pang pito, at maging libu-libo—ay mga dakilang ilog na nagmumula sa kabundukang Vindhya; mapalad ang likas, at nag-aalis ng lahat ng kasalanan.

Verse 11

गोदावरी भीमरथी तापीप्रमुखनिम्नगाः । गिरेर्विनिर्गता ऋक्षात्सद्यः पापभयापहाः

Sa mga ilog, nangunguna ang Godāvarī, Bhīmarathī, at Tāpī at iba pa; pagdaloy nila mula sa bundok na Ṛkṣa, agad nilang inaalis ang kasalanan at ang takot na bunga ng kasalanan.

Verse 12

सह्यपादोद्भवा नद्यः कृष्णावेण्यादिकास्तथा । कृतमाला ताम्रपर्णी प्रमुखा मलयोद्भवाः

Mula sa bundok Sahya sumisibol ang mga ilog gaya ng Kṛṣṇā, Veṇī, at iba pa. Mula sa bundok Malaya naman sumisibol ang mga pangunahing ilog—Kṛtamālā at Tāmraparṇī.

Verse 13

त्रियामा चर्षिकुल्याद्या महेन्द्रप्रभवा स्मृताः । ऋषिकुल्या कुमार्य्याद्याः शुक्तिमत्पादसंभवाः

Ang Triyāmā, Carṣikulyā at iba pa ay inaalala na nagmula sa bundok Mahendra. Ang Ṛṣikulyā, Kumāryā at iba pa ay sinasabing sumibol mula sa bahaging paanan ng Śuktimān.

Verse 14

नानाजनपदास्तेषु मंडलेषु वसन्ति वै । आसां पिबंति पानीयं सरत्सु विविधेषु च

Sa mga pook na iyon, tunay na naninirahan ang mga tao mula sa sari-saring lupain; at mula sa iba’t ibang lawa roon sila umiinom ng tubig.

Verse 15

चत्वारि भारते वर्षे युगान्यासन्महामुने । कृतादीनि न चान्येषु द्वीपेषु प्रभवंति हि

O dakilang muni, ang apat na Yuga ay umiiral lamang sa Bhārata-varṣa—ang Kṛta at ang iba pa; tunay na hindi sila lumilitaw sa ibang mga dvīpa.

Verse 16

दानानि चात्र दीयंते सुकृतैश्चात्र याज्ञिकैः । तपस्तपंति यतयः परलोकार्थमादरात्

Dito, ang mga nagsasagawa ng yajña na may kabutihang-loob ay nagbibigay ng dāna, ang banal na pagkakawanggawa. At dito rin, ang mga yati na may disiplina ay masidhing nagsasagawa ng tapas para sa kapakinabangan ng kabilang-buhay—naghahangad ng mas mataas na kaganapang espirituwal.

Verse 17

यतो हि कर्मभूरेषा जम्बूद्वीपे महामुने । अत्रापि भारतं श्रेष्ठमतोऽन्या भोगभूमयः

Sapagkat, O dakilang muni, sa Jambūdvīpa ito ang lupain kung saan dapat isagawa ang karma. At sa loob nito, ang Bhārata ang pinakadakila; kaya ang iba pang mga rehiyon ay mga lupang higit na ukol sa pagdanas ng kaluguran.

Verse 18

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां ब्रह्माण्डकथने सप्तदीपवर्णनं नामाष्टादशोऽध्यायः

Kaya nga, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa ikalimang aklat, ang Umāsaṃhitā, sa bahaging nagsasalaysay tungkol sa Brahmāṇḍa (kosmikong itlog)—nagtatapos ang ikalabingwalong kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Pitong Kontinente.”

Verse 19

स्वर्गापवर्गास्पदमार्गभूते धन्यास्तु ते भारतभूमिभागे । गायंति देवाः किल गीतकानि भवंति भूयः पुरुषास्सुरास्ते

Tunay na pinagpala ang mga isinilang sa lupain ng Bhārata, sapagkat ito ang mismong daan at saligan patungo sa langit at sa kalayaan (mokṣa). Sinasabing inaawit ng mga deva ang mga papuri para sa kanila, sapagkat ang mga taong yaon, sa bisa ng kabutihan at buhay na nakatuon kay Śiva, ay nagiging maka-diyos nang paulit-ulit.

Verse 20

अवाप्य मानुष्यमयं कदाचिद्विहृत्य शंभोः परमात्मरूपे । फलानि सर्वाणि तु कर्मजानि यास्याम्यहं तत्तनुतां हि तस्य

Nang minsang makamtan ko ang katawang-tao, at makapaglaro sa anyo ng Kataas-taasang Sarili ni Śambhu, malalampasan ko ang lahat ng bunga na nagmumula sa karma, at tunay na mararating ko ang pakikiisa ng pagkatao sa Kanya.

Verse 21

आप्स्यंति धन्याः खलु ते मनुष्याः सुखैर्युताः कर्मणि सन्निविष्टाः । जनुर्हि येषां खलु भारतेऽस्ति ते स्वर्गमोक्षोभयलाभवन्तः

Tunay na mapalad yaong mga tao na may kaginhawahan at matatag na nakalubog sa matuwid na gawa (dharma). Sapagkat ang sinumang isinilang sa Bhārata, kapag wasto ang kanyang mga gawa, ay nagkakamit ng dalawa: ligaya sa langit at mokṣa, ang paglaya.

Verse 22

लक्षयोजनविस्तारस्समस्तपरिमण्डलः । जम्बूद्वीपो मया ख्यातः क्षारोदधिसुसंवृतः

Ang Jambūdvīpa, ganap na pabilog sa kabuuan ng lawak nito at may lawak na isang daang libong yojana, ay ganito kong inilarawan: na napaliligiran nang maayos ng dagat ng alat.

Verse 23

संवेष्ट्य क्षारमुदधिं शतसाहस्रसम्मितम् । ततो हि द्विगुणो ब्रह्मन्प्लक्षद्वीपः प्रकीर्तितः

Napapalibutan ng dagat na maalat na ang lawak ay sinasabing isang daang libong yojana, ang kontinente ng Plakṣa, O Brahmana, ay ipinahahayag na doble ang sukat.

Verse 24

गोमंतश्चैव चन्द्रश्च नारदो दर्दुरस्तथा । सोमकस्सुमनाश्शैलो वैभ्राजश्चैव सत्तमः

“(Naroon) sina Gomanta at Candra, gayundin si Nārada at si Dardura; gayon din sina Somaka, Sumanā, Śaila, at Vaibhrāja—O pinakamainam sa mga tagapakinig.”

Verse 25

वर्षाचलेषु रम्येषु सहितास्सततं प्रजाः । वसंति देवगंधर्वा वर्षेष्वेतेषु नित्यशः

Sa mga kaaya-ayang kabundukang Varṣa, ang mga pamayanan ay laging namumuhay nang may pagkakaisa; at sa mga lupain ding ito, ang mga Deva at Gandharva ay nananahan nang walang humpay.

Verse 26

नाधयो व्याधयो वापि जनानां तत्र कुत्रचित् । दश वर्षसहस्राणि तत्र जीवंति मानवाः

Doon, sa mga tao, wala ni katiting na dalamhati o karamdaman saanman. Sa pook na iyon, ang mga tao’y nabubuhay nang sampung libong taon.

Verse 27

अनुतप्ता शिखी चैव पापघ्नी त्रिदिवा कृपा । अमृता सुकृता चैव सप्तैवात्र च निम्नगाः

Dito nga ay may pitong banal na ilog: Anutaptā, Śikhī, Pāpaghnī, Tridivā, Kṛpā, Amṛtā, at Sukṛtā.

Verse 28

क्षुद्रनद्यस्तथा शैलास्तत्र संति सहस्रशः । ताः पिबंति सुसंहृष्टा नदीर्जनपदास्तु ते

Naroon din ang di-mabilang na maliliit na ilog at mga bundok na libo-libo. Sa galak ng puso, ang mga bayan at lalawigang iyon ay umiinom mula sa mga ilog na yaon.

Verse 29

न तत्रापि युगावस्था यथास्थानेषु सप्तसु । त्रेतायुगसमः कालस्सर्वदैव महामुने

O dakilang muni, maging doon ay hindi natatagpuan ang paghahati ng mga yuga gaya sa pitong daigdig sa kani-kanilang kinalalagyan; sa halip, ang panahon doon ay laging tulad ng Tretā Yuga.

Verse 30

विप्रक्षत्रियवैश्यास्ते शूद्राश्च मुनिसत्तम । कल्पवृक्षसमानस्तु तन्मध्ये सुमहातरुः

O pinakamainam sa mga pantas, kabilang sa kanila ang mga brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, at maging mga śūdra. Sila’y tulad ng mga punong tumutupad ng hiling; at sa gitna nila ay nakatindig ang isang napakadakilang punò, pinakadakila sa lahat.

Verse 31

प्लक्षस्तन्नामसंज्ञो वै प्लक्षद्वीपो द्विजोत्तम । इज्यते तत्र भगवाञ्छंकरो लोकशंकरः

O pinakamainam sa mga Brahmin, tunay na may isang pulong-kontinente na tinatawag sa gayong pangalan—Plakṣa-dvīpa. Doon sinasamba ang Mapalad na Panginoong Śaṅkara, ang tagapagpala ng mga daigdig.

Verse 32

हरिश्च भगवान्ब्रह्मा यन्त्रैर्मन्त्रैश्च वैदिकैः । संक्षेपेण तथा भूयश्शाल्मलिं त्वं निशामय

“Si Hari (Viṣṇu) at ang Mapalad na Panginoong Brahmā—sa pamamagitan ng mga yantra at mga mantrang Vedic—ginawa ito nang maikli, at muli nang higit na ganap. Ngayon, makinig ka rin tungkol sa Śālmalī.”

Verse 33

सप्तवर्षाणि तत्रैव तेषां नामानि मे शृणु । श्वेतोऽथ हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा

“Doon din ay may pitong panahon ng ulan/pitong taon; pakinggan mo sa akin ang kanilang mga pangalan: Śveta, Harita, Jīmūta, at gayundin Rohita.”

Verse 34

वैकलो मानसश्चैव सुप्रभस्सप्तमो मुने । शाल्मलेन तु वृक्षेण द्वीपः शाल्मलिसंज्ञकः

O pantas, binabanggit din ang Vaikala, Mānasa, at Suprabha. Ang ikapitong kontinente ay tinatawag na Śālmali, sapagkat ipinangalan ito sa punong Śālmali.

Verse 35

द्विगुणेन समुद्रेण सततं संवृतः स्थितः । वर्षाभिव्यंजका नद्यस्तासां नामानि मे शृणु

Ito’y laging napalilibutan sa lahat ng panig ng isang karagatang doble ang sukat, at nananatiling gayon. Ngayon, pakinggan mo sa akin ang mga pangalan ng mga ilog na nagpapahayag ng mga pag-ulan.

Verse 36

शुक्ला रक्ता हिरण्या च चन्द्रा शुभ्रा विमोचना । निवृत्तिः सप्तमी तासां पुण्यतोया सुशीतलाः

“Ang mga banal na tubig na ito” ay Śuklā, Raktā, Hiraṇyā, Candrā, Śubhrā, Vimocanā, at ang ikapito, Nivṛtti. Ang kanilang tubig ay puspos ng kabanalan, napakalamig, at nagdudulot ng paglilinis at paglaya.

Verse 37

सप्तैव तानि वर्षाणि चतुर्वर्णायुतानि च । भगवन्तं सदा शंभुं यजंते विविधैर्मखैः

Sa mismong pitong taon na iyon—at maging sa loob pa ng maraming sampung libong taon—ang apat na varṇa ay patuloy na sumamba sa Mapalad na Panginoong Śambhu, na nag-aalay ng sari-saring handog at paghahain.

Verse 38

देवानां तत्र सान्निध्यमतीव सुमनोरमे । एष द्वीपस्समुद्रेण सुरोदेन समावृतः

Sa pook na lubhang kaaya-aya at nakalulugod, lubos na nadarama ang pagdalo ng mga deva. Ang pulong ito’y napaliligiran ng karagatan, binabantayan at itinatakda ng banal na kaayusan.

Verse 39

द्विगुणेन कुशद्वीपः समंताद्बाह्यतः स्थितः । वसंति तत्र दैतेया मनुजैस्सह दानवाः

Sa labas na pumapalibot dito, naroon ang Kuśadvīpa na dalawang ulit ang lawak. Doon naninirahan ang mga Daitya at Dānava, kasama ng mga tao.

Verse 40

तथैव देवगन्धर्वा यक्षाः किंपुरुषादयः । वर्णास्तत्रैव चत्वारो निजानुष्ठानतत्पराः

Gayundin, naroon ang mga Deva at mga Gandharva, ang mga Yakṣa, ang mga Kiṃpuruṣa at iba pa. Naroon din ang apat na varṇa, bawat isa’y taimtim na tumutupad sa sariling itinakdang tungkulin ayon sa dharma.

Verse 41

तत्रैव च कुशद्वीपे ब्रह्माणं च जनार्द्दनम् । यजंति च तथेशानं सर्वकामफलप्रदम्

Doon din, sa Kuśadvīpa, sinasamba nila si Brahmā at si Janārdana (Viṣṇu); at gayundin sinasamba nila si Īśāna (Panginoong Śiva), ang nagkakaloob ng bunga ng lahat ng ninanais.

Verse 42

कुशेशयो हरिश्चैव द्युतिमान्पुष्पवांस्तथा । मणिद्रुमो हेमशैलस्सप्तमो मन्दराचलः

“(Ang mga pangalan ay) Kuśeśaya, Hari, Dyutimān, Puṣpavān, Maṇidruma, Hemaśaila; at ang ikapito ay Mandarācala (Bundok Mandara).”

Verse 43

नद्यश्च सप्त तासां तु नामानि शृणु तत्त्वतः । धूतपापा शिवा चैव पवित्रा संमितिस्तथा

“May pitong ilog. Ngayon pakinggan ang kanilang mga pangalan sa katotohanan: Dhūtapāpā, Śivā, gayundin ang Pavitṛā, at ang Saṃmiti.”

Verse 44

विद्या दंभा मही चान्या सर्वपापहरास्त्विमाः । अन्यास्सहस्रशस्संति शुभापो हेमवालुकाः

Ang banal na kaalaman, ang sagradong pagpipigil-sa-sarili, ang Inang Daigdig, at iba pang gayong banal na sandigan—ang mga ito’y tunay na pumupuksa sa lahat ng kasalanan. At may libo-libo pang iba, mapalad at nagpapadalisay, gaya ng banal na tubig at buhangin na tila ginto.

Verse 45

कुशद्वीपे कुशस्तम्बो घृतोदेन समावृतः । क्रौञ्चद्वीपो महाभाग श्रूयतां चापरो महान्

Sa Kuśa-dvīpa ay may kumpol ng damong kuśa na tila haligi, na napalilibutan ng karagatang ghee. O mapalad na isa, pakinggan ngayon ang isa pang dakilang lupain—ang makapangyarihang Krauñca-dvīpa.

Verse 46

द्विगुणेन समुद्रेण दधिमंडेन चावृतः । वर्षाचला महाबुद्धे तेषां नामानि मे शृणु

O dakilang may isip, ang mga bundok na Varṣa ay napaliligiran ng dagat na doble ang sukat, at gayundin ng karagatang dadhi, ang dagat ng maasim na gatas. Ngayon, pakinggan mo mula sa akin ang kanilang mga pangalan.

Verse 47

क्रौञ्चश्च वामनश्चैव तृतीयश्चांधकारकः । दिवावृतिर्मनश्चैव पुण्डरीकश्च दुन्दुभिः

“(Sila ay) Krauñca, Vāmana, at ang ikatlo, Āndhakāraka; gayundin ang Divāvṛti, Mana, Puṇḍarīka, at Dundubhi.”

Verse 48

निवसंति निरातंका वर्षशैलेषु तेषु वै । सर्वसौवर्णरम्येषु सुहृद्देवगणैः प्रजाः

Sa mga bundok na Varṣa na iyon, sila’y tunay na naninirahan nang walang pangamba at walang kapahamakan—ang mga tao’y namumuhay sa mga lupain na kaaya-aya at wari’y lubos na ginto, kasama ang mabubuting pangkat ng mga deva.

Verse 49

ब्राह्मणाः क्षत्त्रिया वैश्याश्शूद्राश्चानुक्रमोदिताः । संति तत्र महानद्यस्सप्तान्यास्तु सहस्रशः

Doon, ang mga tao ay binabanggit ayon sa wastong kaayusan: mga brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, at śūdra. Sa lupain ding iyon ay may malalaking ilog—pitong pangunahing ilog, at libo-libo pa bukod dito.

Verse 50

गौरी कुमुद्वती चैव सन्ध्या रात्रिर्मनोजवा । शांतिश्च पुंडरीका च याः पिबन्ति पयश्शुभम्

Sina Gaurī, Kumudvatī, Sandhyā, Rātri, Manojavā, Śānti, at Puṇḍarīkā—ang mga banal na ina/tagapaglingkod na ito ay umiinom ng mapalad na gatas, nakikibahagi at nagpapabanal sa ritwal na iniaalay kay Śiva at Umā.

Verse 51

भगवान्पूज्यते तत्र योगरुद्रस्वरूपवान् । दधिमण्डोदकश्चापि शाकद्वीपेन संवृतः

Doon, ang Mapalad na Panginoon ay sinasamba sa anyo ng Yoga-Rudra. Ang banal na pook na iyon ay napaliligiran din ng mga tubig na dadhimaṇḍodaka, gaya ng whey ng maasim na gatas, at ng Śākadvīpa.

Verse 52

द्विगुणेनाद्रयस्सप्त तेषां नामानि मे शृणु । पूर्वे तत्रोदयगिरिर्जलधारः परे यतः

“Dalawang ulit (ng bilang na iyon) ay pitong bundok. Pakinggan mo sa akin ang kanilang mga pangalan. Sa silangan ay ang Bundok Udaya; sa kanluran, kung saan bumabagsak ang mga tubig, naroon ang bundok na tinatawag na Jaladhāra.”

Verse 53

पृष्ठतोऽस्तगिरिश्चैव ह्यविकेशश्च केसरी । शाकस्तत्र महावृक्षस्सिद्धगंधर्वसेवितः

Sa likuran nito ay nakatindig ang Bundok Asta, at naroon din ang leon na nagngangalang Avikeśa. Sa pook na iyon ay tumutubo ang isang dakilang punong Śāka, na pinaglilingkuran at pinararangalan ng mga Siddha at Gandharva.

Verse 54

तत्र पुण्या जनपदाश्चातुर्वर्ण्यसमन्विताः । नद्यश्चात्र महापुण्यास्सर्वपापभयापहाः

Doon, ang mga lupain ay banal at maayos na itinatag sa apat na varṇa. Ang mga ilog doon ay lubhang sagrado rin, nag-aalis ng lahat ng kasalanan at nagpapawi ng takot na bunga ng maling gawa.

Verse 55

सुकुमारी कुमारी च नलिनी वेणुका तथा । इक्षुश्च रेणुका चैव गभस्तिस्सप्तमी तथा

Siya ay tinatawag na Sukumārī (pinong-lambing), Kumārī (walang hanggang dalagang-banal), Nalinī (tulad ng lotus), at Veṇukā (payat na gaya ng tambo). Siya rin ay Ikṣu (matamis na gaya ng tubo), Reṇukā (banayad na gaya ng alikabok/polén), at Gabhas­tī—ang maningning na sinag—bilang ikapitong pangalan din.

Verse 56

अन्यास्सहस्रशस्तत्र क्षुद्रनद्यो महामुने । महीधरास्तथा संति शतशोऽथ सहस्रशः

O dakilang muni, naroon din ang libu-libo pang maliliit na ilog; gayundin ang mga bundok—daan-daan at muli’y libu-libo.

Verse 57

धर्महानिर्न तेष्वस्ति स्वर्गादागत्य मानवाः । वर्षेषु तेषु पृथिवीं विहरन्ति परस्परम्

Para sa kanila, walang pagkapawi ng dharma. Ang mga taong yaon, na bumaba mula sa langit, ay naninirahan sa mga lupain na iyon at gumagala sa daigdig na may pagkakasundo sa isa’t isa.

Verse 58

शाकद्वीपे तु वै सूर्य्यः प्रीत्या जनपदैस्सदा । यथोक्तैरिज्यते सम्यक्कर्मभिर्नियतात्मभिः

Ngunit sa Śākadvīpa, ang Diyos na Araw (Sūrya) ay laging sinasamba nang may taimtim na debosyon ng mga tao roon, sa pamamagitan ng wastong mga ritwal na isinasagawa ayon sa itinakda, ng mga may pagpipigil-sa-sarili.

Verse 59

क्षीरोदेनावृतस्सोऽपि द्विगुणेन समंततः । क्षीराब्धिस्सर्वतो व्यास पुष्कराख्येन संवृतः

O Vyāsa, ang rehiyong iyon ay napaliligiran din sa lahat ng panig ng Karagatang Gatas, na umaabot nang doble sa sukat nito; at ang Karagatang Gatas mismo ay pinalilibutan sa bawat dako ng malawak na kalawakang tinatawag na Puṣkara.

Verse 60

द्विगुणेन महावर्षस्तत्र ख्यातोऽत्र मानसः । योजनानां सहस्राणि पंचैवोर्ध्वसमुच्छ्रितः

Doon, ang dakilang ulang na tanyag sa pangalang ‘Mānasa’ ay kilala na doble ang kasaganaan; ito’y umaangat paitaas hanggang sa taas na limang libong yojana.

Verse 61

तानि चैव तु लक्षाणि सर्वतो वलयाकृति । पुष्करद्वीपवलयो मध्येन विभजंति च

Ang mga pook na iyon ay tig-iisang lakh (yojana) ang sukat, at sa lahat ng panig ay hugis-singsing. Ang singsing ng Puṣkaradvīpa ang naghahati sa kanila sa gitna.

Verse 62

तेनैव वलया कारा द्वीपवर्षसमाकृतिः । दशवर्षसहस्राणि तत्र जीवंति मानवाः

Dahil sa gayong pag-ikot na pumapalibot, ang dvīpa-varṣa ay nagiging hugis-singsing, na anyong isang pulong-kontinente kasama ang mga lupain nito. Doon, ang mga tao ay nabubuhay nang sampung libong taon.

Verse 63

निरामया वीतशोका रागद्वेषविवर्जिताः । अधर्मो न मतस्तेषां न बंधवधकौ मुने

Sila’y walang karamdaman at lampas sa dalamhati, walang pagkapit at pag-ayaw. O pantas na muni, sa kanila’y walang paniwala sa adharma; ni gapos ni kamatayan ay walang kapangyarihan.

Verse 64

सत्यानृते न तस्यास्तां सदैव वसतिस्सदा । तुल्यवेषास्तु मनुजा हेमवर्णैकरूपिणः

Sa kahariang iyon, walang pagkakaiba ng totoo at di-totoo; tanging walang-hanggang pananatili ang naroon. Ang mga tao roon ay magkakatulad ang kasuotan, iisang anyo, at kumikislap sa gintong kulay.

Verse 65

वर्षश्चायं तु कालेय भौम स्वर्गोपमो मतः । सर्वस्य सुखदः काले जरारोगविवर्जितः

“O Kāleya, ang taong ito sa lupa ay itinuturing na tulad ng langit. Sa takdang panahon, nagiging tagapagkaloob ito ng ligaya sa lahat, sapagkat wala ang katandaan at karamdaman.”

Verse 66

पुष्करे धातकीखण्डे महावीते महामुने । न्यग्रोधं पुष्करद्वीपे ब्रह्मणः स्थानमुत्तमम्

O dakilang muni, sa Puṣkara—sa loob ng Dhātakī-khaṇḍa, sa banal na pook na tinatawag na Mahāvīta—sa Puṣkaradvīpa ay naroon ang Nyagrodha (punong balete/banyan), ang pinakadakilang banal na luklukan ni Brahmā.

Verse 67

तस्मिन्निवसते ब्रह्मा पूज्यमानस्सुरासुरैः । स्वादूदकेनांबुधिना पुष्करः परिवेष्टितः

Doon nananahan si Brahmā, sinasamba ng mga deva at mga asura; at ang Puṣkara ay napaliligiran ng karagatang may matatamis na tubig.

Verse 68

एवं द्वीपास्समुद्रैस्तु सप्त सप्तभिरावृताः । द्वीपाश्चैव समुद्राश्च समाना द्विगुणैः परैः

Kaya nito, ang bawat dvīpa ay napaliligiran ng pitong karagatan. At ang mga dvīpa at mga dagat ay magkakatugma ang lawak, na ang bawat kasunod ay tiyak na doble ng nauna.

Verse 69

उक्तातिरिक्तता तेषां समुद्रेषु समानि वै । पयांसि सर्वदाऽल्पत्वं जायते न कदाचन

Gayundin, ang pagdami nila lampas sa sukat ay katulad din sa mga karagatan. Ang mga tubig doon ay hindi kailanman nagiging kapos sa alinmang panahon.

Verse 70

स्थालीस्थमग्निसंयोगादधःस्थं मुनिसत्तमः । तथेन्दुवृद्धौ सलिलमूर्द्ध्वगं भवति ध्रुवम्

O pinakamainam sa mga muni, dahil sa pagdikit sa apoy, ang nasa loob ng palayok ay may hilig na bumaba; gayundin, sa paglaki ng buwan, ang tubig ay tiyak na umaangat paitaas.

Verse 71

उदयास्तमनेत्विंदोर्वर्द्धंत्यापो ह्रसन्ति च । अतो न्यूनातिरिक्ताश्च पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः

Dahil sa pagsikat at paglubog ng Buwan, ang mga tubig ay lumalaki at humuhupa; kaya ang maliwanag na pakṣa (śukla) at madilim na pakṣa (kṛṣṇa) ay minsang mas maikli at minsang mas mahaba.

Verse 72

अपां वृद्धिक्षयौ दृष्टौ शतशस्तु दशोत्तरम् । समुद्राणां मुनिश्रेष्ठो सर्वेषां कथितं तव

O pinakadakila sa mga muni, nasaksihan ko nang paulit-ulit—mahigit sandaang ulit—ang pagtaas at pagbaba ng mga tubig; at naisalaysay ko sa iyo ang tungkol sa lahat ng karagatan.

Verse 73

भोजनं पुष्करद्वीपे प्रजास्सर्वाः सदैव हि । खंडस्य कुर्वते विप्र तत्र स्वयमुपस्थितम्

O Brahmin, sa Puṣkara-dvīpa ang lahat ng nilalang ay laging tumatanggap ng kanilang pagkain; sapagkat doon, ang bahaging itinakda para sa kanila ay kusang dumarating.

Verse 74

स्वांगदो यस्य पुरतो नास्ति लोकस्य संस्थितिः । द्विगुणा हिरण्मयी भूमिस्सर्वजंतुविवर्जिता

Sa harap Niya—na sa harap Niya’y walang kaayusang makalupa ang makapananatili—ang lupa mismo ay nagiging doble ang ningning, likas na ginintuang liwanag, at wala ni isang nilalang.

Verse 75

लोकालोकस्ततश्शैलस्सहस्राण्यचलो हि सः । उच्छ्रयेण हि तावंति योजनायुतविस्तृतः

Sa kabila niyon ay naroon ang Bundok Lokāloka, tunay na isang hanay na di matinag, na umaabot sa libu-libo. Sa taas ay tumataas ito sa gayong sukat din, at sa lapad ay nakabuka sa sampung libong yojana.

Verse 76

तमश्चांडकटाहेन सेयमुर्वी महामुने । पंचाशत्कोटिविस्तारा सद्वीपा समहीधरा

O dakilang muni, ang Daigdig na ito ay napapaloob sa malawak at madilim na kaldero ng Tamasa. Ang lawak nito ay limampung koṭi (yojana), ganap na may mga dvīpa at sinusuportahan ng mga bundok.

Verse 77

आधारभूता सर्वेषां सर्वभूतगुणाधिका । सेयं धात्री च कालेय सर्वेषां जगतामिला

Siya ang saligan ng lahat, at higit sa lahat ng nilalang sa mga mapalad na katangian. Siya nga si Dhātrī at Kāleyā, at siya si Ilā—ang Daigdig na nagtataguyod sa lahat ng mga mundo.